Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tarım Ekonomisinin Tanımı ve Kapsamı ile Tarımsal Faaliyetin Özellikleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tarım Ekonomisinin Tanımı ve Kapsamı ile Tarımsal Faaliyetin Özellikleri."— Sunum transkripti:

1 Tarım Ekonomisinin Tanımı ve Kapsamı ile Tarımsal Faaliyetin Özellikleri

2

3 3

4 TARIM EKONOMİSİNİN TANIMI VE KAPSAMI Tarımsal faaliyetin iki temel yönü vardır; Birincisi, üretim tekniği ile ilgili yönü İkincisi ise ekonomik yönüdür. Bunlara sırasıyla tarımsal üretim bilgisi ile tarım ekonomisi bilgisi denir. Tarım ekonomisi, ekonominin temel prensiplerini, tarımsal faaliyetle ilgili sorunlara çözüm aramada kullanan bir bilim dalıdır. Bu kapsamda, üreticilerin, tarım ürünlerini üretmek amacıyla kıt üretim faktörlerini (arazi, emek, sermaye) teknolojiyi ve bilgiyi kullanırken, alternatifler arasından nasıl seçim yapacaklarını, elde edilen ürünlerin, tüketicilere, nasıl ve ne şekilde ulaştırılmaları gerektiğini inceleyen, uygulamalı ve sosyal bir disiplin olarak görev yapar. Tarım ekonomisi, tarımda etkinliğin gerçekleştirilmesine çalışır. Kıt kaynakların verimli ve belirlenen amaca ulaşacak şekilde kullanılmasını sağlamak için ekonominin teknik ve prensiplerini tarıma uygular. 4

5 5 Tarım ekonomisinde mikro düzeyde; Tarımsal üretim ekonomisi ve kaynak kullanımı ele alınır. Tarımsal üretim ekonomisi, üretim ekonomisinin tarıma uygulamasıdır. Temel konular; üretim fonksiyonları ve karın maksimizasyonudur. Tarımsal üretim ekonomisi şu dört temel soruya cevap bulmalıdır: Ne üretilecektir? Tarım işletmesinde hangi bitkisel ve hayvansal üretim faaliyetlerine veya üretim faaliyetleri bileşimlerine yer verilmelidir. Nasıl üretilecektir? Ürünler hangi üretim girdileri ve bunların hangi kombinasyonları kullanılarak üretilmelidir. Karı en yüksek yapacak en uygun girdi kulanım miktarı ne olmalıdır. Ne kadar üretilecektir? Ürünler ve üretim yöntemi saptandıktan sonra, kullanılacak üretim girdilerine karşılık elde edilecek en karlı üretim düzeyi belirlenir. Nerede ve ne zaman üretilecektir? Ekonomik olarak, hangi ürünlerin nerede ve ne zaman üretileceği kararlaştırılır. Ekonomik olmayan faaliyetler, işletmede yer bulamazlar.

6 6 Teknik bilimlerde olduğu gibi sınırları kesin olmamakla birlikte Tarım Ekonomisinin başlıca dalları şunlardır: Tarımsal Üretim Ekonomisi, Tarım İşletmelerinin Planlanması, Tarım Muhasebesi, Tarımsal Finansman Tarımsal Kıymet Takdiri, Tarımsal Proje, Tarımsal Pazarlama, Tarımsal Kooperatifçilik, Tarım Ekonomisi İstatistiği, Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi, Ekonometri, Tarım Tarihi ve Deontolojisi, Tarım Politikası, Kırsal Sosyoloji, Kırsal Kalkınma, Tarımsal Yayım ve İletişim, Tarım Hukuku

7 7 Tarım ekonomisi, tarım sektöründeki verimlilik sorunlarıyla uğraşan uygulamalı bir bilim dalıdır, Verimlik, çıktı/girdi ilişkisi ile ifade edilir. Bu ilişki fiziki yönden ele alındığında teknik bilimlerin inceleme alanına girmektedir, girdi ve çıktı fiyatları dahil edildiğinde ise problemin çözümü, ekonominin çalışma alanını ilgilendirmektedir. Tarım ekonomisinin bazı teknik ve sosyal bilimlerle yakın ilişkisi vardır. Bunlar arasında; hukuk, ahlak, etik, sosyoloji, psikoloji, agronomi, zootekni, jeoloji, mühendislik, ormancılık, istatistik, matematik, ekonometri sayılabilir. TARIM EKONOMİSİNİN DİĞER BİLİMLERLE İLİŞKİSİ

8 8 TARIM, ÇİFTÇİ VE TARIMSAL FAALİYETİN TANIMI Tarım, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretimi, işlenmesi, girdi üretimi, ürünlerin pazarlanması gibi birbirini takip eden süreçleri kapsar. Tarım, doğal kaynakları uygun girdilerle birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, yetiştirme, işleme ve pazarlama faaliyetleridir (5488 sayılı Tarım Kanunu, Madde:3). Tarımda, toprak, tohum ve damızlık materyal kullanılarak bitkisel ve hayvansal ürünler üretilir ve bunlar çeşitli aşamalarda değerlendirilir. Tarım üç kısımda toplanabilir: 1. Bitkisel üretim 2. Hayvansal Üretim 3. Tarım ürünleri ve girdileri teknolojisi

9 9 Tarımsal faaliyet, toprak, su, biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal, su ürünleri, mikroorganizma ve enerji üretimidir. Tarımsal faaliyette, üretilen ürünler hammadde olup, bunlar üzerinde insan etkisi, üretimin esas faktörleri olan toprak ve iklime göre oldukça sınırlıdır. Çiftçiler, genellikle tarım işletmelerinde ikamet ederek bizzat çalışır ve işletmeyi yönetirler. Ancak işletmesinde oturmayarak, ilçe ve ilde ikamet edenler ve hizmetinde çalıştırdığı kişiler vasıtasıyla tarım işletmesindeki işlerini yürüten çiftçiler de vardır. Çiftçinin tarımsal üretimde bulunduğu toprağın sahibi olması şart değildir. Esas olan tarımsal faaliyeti mal sahibi, kiracı veya ortakçı olarak yapmaktır.

10 10 TARIMSAL FAALİYETİN ÖZELLİKLERİ 1.Tarımsal üretimde elde edilen ürünler organik maddelerdir. 2. Tarımda iş ve aile yaşantısı bir bütündür ve kurumsallaşmamış bir işletme yönetimi hakimdir. 3. Tarımsal üretim doğal koşulara bağlıdır. 4. Tarım işletmelerinde genellikle çeşitli ürünler yetiştirilir. 5. Tarımda mevsim değişmeleri sebebiyle işlerin sürekli olmaması ve işgücü ihtiyacının değişmesi. 6. Tarımda makine kullanımı, üretimin her aşamasında yaygın değildir. 7. Tarımda, ürün elde edebilmek için belirli bir sürenin geçmesini beklemek lazımdır, 8. Tarım işletmelerinin genellikle küçük ölçekte olması ve kendine yeterlilik

11 11 TARIMSAL FAALİYETİN ÖZELLİKLERİ 9. Risk ve belirsizliğin çokluğu 10. Tarımsal faaliyette Azalan Verim Kanununun geçerli olması. 11. Tarım ürünlerinin talep ve arz elastikiyetleri düşüktür. 12. Konjonktürün etkileri yönünden de tarım bazı farklılıklara sahiptir. 13. Tarım kesiminde eğitim ve gelir düzeyi düşüktür. 14. Sosyal güvenlik uygulamalarının yetersizliği

12 12 DÜNYA TARIMININ GÖRÜNÜMÜ Tarımda ÜRETİM, TÜKETİM ve TİCARET dengeleri değişmekte, tarım küresel ölçekte yeniden şekillenmektedir… 2050 yılı dünya nüfusunun 9 Milyar olması beklenmektedir. Bunun gıda fiyatlarında önemli bir atışa neden olmaması için 2050’ li yıllarda bugün ki üretimin yaklaşık 2 katına ihtiyaç duyulacaktır. Nüfus artışı Küresel ısınma Küresel ısıda 2 derecelik artışın Dünyanın bazı bölgelerinde %20–40 verim düşüşüne neden olacağı öngörülmektedir (Intergovernmental Panel on Climate Change, 2007). Küresel düzeyde temel gıda maddelerinin fiyatları sürekli artmaktadır. FAO’nun verilerine göre gıda maddeleri fiyatları son 20 yılda iki kattan fazla artmıştır. Gıda fiyatları ve üretiminde dalgalanmalar

13 DÜNYA TARIMININ GÖRÜNÜMÜ Tüketici alışkanlıkları ve değer yargılarının değişmesi Yükselen alım gücü ve küresel marketlere erişimin artması, insanların gıda tercihlerini ve tüketim alışkanlıkları önemli ölçüde değiştirmektedir. Gıda sisteminin ulusal ve uluslararası düzeyde yönetimi Gıda arz zinciri ulusal ve uluslararası düzeyde çok katmanlı, çok aktörlü hale gelmekte ve yönetimi gittikçe karmaşık hale gelmektedir Tarım Kişi başına işlenen alan azalması 1970 yıllarda 3,8 dekar olan miktar, 2000 yılında 2,3 dekara düşmüştür Tarımsal ticaretin artması Dünya Tarım ürünleri ihracatı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 2 artarak 1,35 trilyon $’a ulaşmıştır. 13

14 Yıllar İtibarıyla (Trilyon Dolar ve % Değişim) DÜNYA TARIM PİYASALARI (Tarımsal Hasıla) Kaynak: Dünya Bankası

15 Dünya üretiminin yaklaşık %60’ı 10 ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. Kaynak: Dünya Bankası Başlıca Ülkeler Pay (%) DÜNYA TARIM PİYASALARI (Üretim)

16 DÜNYA TARIM PİYASALARI (İhracat) Kaynak: International Trade Center

17 DÜNYA TARIM PİYASALARI (Başlıca İhracatçılar)(Milyar $) ÜLKELER20102011 DEĞİŞİM (%) PAY (%) ABD116,1137,718,510,1 Hollanda90,1102,513,77,5 Almanya72,784,215,76,2 Brezilya62,479,627,65,8 Fransa64,778,020,45,7 Türkiye (22.) 12,014,419,81,1 Dünya Toplamı 1.1681.36416,9100 Kaynak : International Trade Center

18 DÜNYA TARIM PİYASALARI (İhracat) (2011) Dünya ihracatının %53’ü 10 ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. Kaynak: Dünya Bankası

19 DÜNYA TARIM PİYASALARI Küresel İhracata Konu Başlıca Ürünler (2011) ÜRÜN ADI İHRACAT DEĞERİ (MİLYAR $) PAY (%) Buğday47,03,5 Soya Fasulyesi45,63,4 Palm Yağı ve Fraksiyonları40,33,0 Kahve36,02,7 Şeker34,32,4 Mısır32,62,4 Üzüm Şarabı32,52,4 Domuz Eti29,92,2 Gıda Müstahzarları (Glikoz, Katı Süt Yağı vb.)28,92,2 Peynir28,22,1 Genel Tarım Ürünleri Toplamı1.364100 Kaynak : International Trade Center

20 Küresel İhracata Konu Hayvansal Ürünler

21 Dünya Kümes Hayvanları Eti ve Sakatatı İhracatı (1.000 Ton)

22 Dünya Süt ve Süt Ürünleri İhracatı (1.000 Ton)

23 Dünya Su Ürünleri İhracatı (1.000 Ton)

24 Dünya Kırmızı Et ve Ürünleri İhracatı (1.000 Ton)

25 Dünya Yumurta İhracatı (1.000 Adet)

26 Dünya Bal İhracatı (1.000 Ton)

27 DÜNYA TARIM PİYASALARI (2011 Yılı Seçilmiş Ürünlerde Türkiye’nin Konumu) ÜRÜN ADI DÜNYA İHR. (MİL. $) TAR İHR. (MİL. $) TARIMIN PAYI (%) FINDIK 1.4501.04171,8 UN 4.65089219,2 İŞLENMİŞ SERT KAB. MEYV. 2.73063823,4 DOMATES 8.3044335,2 KURU ÜZÜM 1.68950630,0 TÜTÜN 2.21436616,5 KURU KAYISI 44336181,5 TURUNÇGİLLER 12.0541.0668,8 YUMURTA 3.1842848,9 GIDA MÜSTAHZARLARI (SÜT YAĞI, GLİKOZ VS.) 27.6083991,4 GENEL TOPLAM1.36514,41,1 Kaynak : International Trade Center

28

29 29 Tarım, gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ekonomilerde sektörler arasında önemini korumaktadır. Bir yandan nüfusun istihdam alanını oluşturan tarım, diğer yandan insanların besin ürünlerini üreten, gıda sanayine işleyeceği hammaddeyi sağlayan ve dış ticaretle ülkeye döviz girdisi sağlayan bir sektördür. Tarım, Türkiye’de Cumhuriyet’ten günümüze, geleneksel üretimden teknolojik üretim yapısına geçerken, ekonominin önemli bir sektörü olarak gelişimini devam ettirmektedir. Tarım, Türkiye ekonomisinde önemini sürekli korumuş, önceleri nüfusun büyük bir bölümünü istihdam ederken, Cumhuriyet sonrasında çıkartılan mevzuat ve yapılan düzenlemelerle tarım ürünleri üretim ve ticareti gelişmiştir. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE TARIM SEKTÖRÜNÜN EKONOMİK YÖNDEN YAPISAL DEĞERLENDİRİLMESİ

30 TÜRKİYE RUSYA FEDERASYONU TÜRK CUMHURİYETLERİ KUZEY AFRİKA ORTA DOĞU TÜRKİYE Dünya GSMH’sinin 1/3‘üne ve Dünya Nüfusunun yaklaşık 1/5’ine, Çok yakın ve stratejik bir konumda yer almaktadır. ZENGİN BİYOÇEŞİTLİLİK Türkiye’de Yetişen; 12.054 Bitki Türü Kaynak: FAO, DTÖ, BM AB-27 TARIMDA BÖLGESEL GÜÇ ve TİCARET KÖPRÜSÜ

31 61,8 50,0 23,7 200020092011 TARIMSAL GSYİH (Milyar $) TARIMSAL DIŞ TİCARET (Milyar $) 200020092011 İTHALATİHRACAT 4,0 15,3 11,2 17,5 9,6 3,9 32,8 20,8 7,9 TARIM SEKTÖRÜNÜN GSYİH’daki payı (2011) % 8,0 İstihdamdaki payı (2010) %25,5 TARIMDA Son 9 Yılın 8’inde büyüme … TÜRK TARIMINDA GSYİH (2000-2011) %161 Kişi başına gelir (2000-2011) %235 İhracat (2000-2011) %277 Tarımsal ticaret (2000-2010) %315 artış… Ekonominin “ STARATEJİK” Türkiye’nin “ TEMEL” Sektörü 31 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE TARIM Bin ton

32 32 Yıllar Genel Nüfus Toplamı Kırsal NüfusKent Nüfusu Kişi Genel Nü­fusa Oranı (%) Sayım Yılına Göre Değişim (%) Kişi Genel Nüfusa Oranı (%) Sayım Yılına Göre Değişim (%) 192713 648 27010 342 39175,8-3 305 87924,2- 193516 158 01812 355 37676,519,463 802 64223,515,03 194017 820 95013 474 70175,69,064 316 24924,413,51 195020 947 18815 702 85175,016,545 244 33725,021,50 196027 754 82018 895 03968,120,338 859 73131,968,94 197035 605 17621 914 97561,515,9813 691 10138,554,53 198044 736 95725 091 95056,114,4919 645 00743,943,49 199056 473 03523 146 68441,0-7,7533 326 35159,069,64 201073 722 98817 500 63223,7-16,0256 222 35676,313,01 Tarımsal Nüfus ve İstihdam

33 Tarım Sektörü İstihdamı ve Toplam İstihdam İçerisindeki Payı 33

34 34 20042005200620072008200920102011 Toplam İstihdam 1963120006204232073821194212772259424110 Ücretli veya Yevmiyeli 000 Kişi 1069311435120281253412937127701376214876 (%)54,757,058,960,461,060,060,961,7 İşveren ve Kendi Hesabına Çalışan 000 Kişi 55715790571755755573563857505931 (%)28,428,928,026,926,326,525,424,6 Ücretsiz Aile İşçisi 000 Kişi 33672841267826282684287030803303 (%)17,214,213,112,7 13,513,613,7 Tarım 57135154490748675016524056836143 Ücretli veya Yevmiyeli 000 Kişi 401426428403434454527623 (%)7,08,38,78,38,7 9,310,1 İşveren ve Kendi Hesabına Çalışan 000 Kişi 24452371227522732316237125132653 (%)42,846,046,446,746,245,244,243,2 Ücretsiz Aile İşçisi 000 Kişi 28672357220521902266241626432866 (%)50,245,744,945,045,246,146,546,7 Tarım Dışı 1391914912155161587116177160371691117967 Ücretli veya Yevmiyeli 000 Kişi 1029311009116011213112503123161323514253 (%)73,973,874,876,477,376,878,379,3 İşveren ve Kendi Hesabına Çalışan 000 Kişi 31263419344133023257326732373276 (%)22,522,922,220,820,120,419,118,2 Ücretsiz Aile İşçisi 000 Kişi 500484474438417454440437 (%)3,63,23,12,82,62,82,62,4

35 Ekonomik Faaliyetlere ve Cinsiyete Göre İstihdam (2009) Kaynak: www.tuik.gov.tr KADIN ERKEK

36 CARİ FİYATLARLA GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA 36 YILLAR Tarım GSYH Miktar ($)Pay (%)Miktar ($) 2002 23.714.097.248 10,3 230.494.185.296 2003 30.262.106.776 9,9 304.901.261.154 2004 37.009.580.112 9,5 390.386.736.476 2005 45.048.627.210 9,4 481.496.931.756 2006 43.496.711.265 8,3 526.429.223.570 2007 49.497.739.814 7,6 648.753.488.463 2008 56.425.902.943 7,6 742.097.010.730 2009 51.000.879.371 8,3 616.703.000.000 2010 61.747.952.247 8,4 731.608.000.000 2011 62.682.933.008 8,1 772.298.000.000 Kaynak: TÜİK Türkiye’de kişi başı gelir 10.444 $, Tarım sektöründe ise 3.653 $ ’ dır.

37 Tarımsal ve Ekonomik Büyüme ile Nüfus Artış Hızı 37 Dönemler Tarımsal Büyüme Hızı (%) Tarım Dışı Ekonomik Büyüme Hızı (%) Genel Ekonomik Büyüme Hızı (%) Nüfus Artış Hızı (%) 1970-19801,484,953,982,28 1981-19901,126,085,082,07 1991-20001,293,903,521,85 2001-20111,584,954,191,21

38 Tarımsal Büyüme Hızı ile Nüfus Artış Hızının Karşılaştırılması 38

39 Tarımsal Büyüme ve Genel Ekonomik Büyüme İlişkisi 39

40 Kaynak : TÜİK

41 Sektörel Büyüme Hızları (Sabit Fiyatlarla) Kaynak : TÜİK

42 Dönemler İtibarıyla Tarımsal Hasıla Artış Hızı (Sabit Fiyatlarla) 1998 bazlı seriye göre Kaynak : TÜİK

43 Yıllara Göre Tarımsal Hasıla Kaynak : DPT, TÜİK

44 Tarım Sektörü Dış Ticaretindeki Gelişmeler (ISIC, rev.3, milyon dolar) 44 200020012002200320042005200620072008200920102011 İTHALAT Tarım 332324643112423047435033547274151030076431001213951 Toplam 5450341399515546934097540116774139576170063201964140928185544240842 Tarımın Payı (%) 6,16,0 6,14,94,33,94,45,15,4 5,8 İHRACAT Tarım 3642410337864941607278628132924310930107341208914535 Toplam 27775313343605947253631377347685535107272132027102143113883134918 Tarımın Payı (%) 13,1 10,5 9,610,79,58,68,310,510,610,8 KARŞILAMA ORANI İhr./İth. Tarım 110167122117128156149125106140121104 İhr./İth. Toplam 5176706865636163 726156

45 TARIM ÜRÜNLERİ İHRACATI 19962000200520102011 Tarım İhr. (Mil. TL) 4.6403.6197.82812.04014.434 Genel İhr. 23.22427.77573.476113.883134.954 Pay (%) 20,013,010,6 10,7 Tarım İth. (Mil. TL) 2.9242.2183.4637.68210.961 Genel İthalat 43.62654.503116.774185.544240.833 Pay (%) 6,74,02,94,14,5 Dış Ticaret Dengesi 1.7161.4014.3654.3583.473 Kaynak : TÜİK

46 Kaynak : EB Bilgi Sistemi %19,9 %13

47 2011 Yılında İhracatta İlk 5 Ülke (Milyon Dolar) Ülkeler20102011 Değişim (%) Pay (%) Irak1.554,72.718,174,818,8 Almanya1.177,41.314,911,79,1 Rusya990,01.071,88,37,4 İtalya556,8607,99,24,2 Fransa444,7487,49,63,4 Toplam12.04014.43419,9100,0 Kaynak : EB Bilgi Sistemi

48 2011 yılında İhracatta İlk 5 Ülke (Milyon Dolar)

49 2012 Yılında İhracatta İlk 5 Ülke (Milyon Dolar) Ülkeler 2011 (01-11) 2012 (01-11) Değişim (%) Pay (%) (%) Irak2.3883.09529,622,4 Almanya1.2001.151-4,18,3 Rusya913,5880,8-3,66,1 İtalya557,5495,8-11,13,6 ABD385,6477,823,93,5 Toplam12.89713.7886,9100,0 Kaynak : EB Bilgi Sistemi

50 Sektörler İtibarıyla (Milyon $) Sektörler20112012 Değişim (%) Pay 2012 (%) Su Ürünleri ve Hayvansal Mam. 1.4181.66417,310,9 Hububat- Bakliyat 5.4575.8877,938,5 YMS2.3352.185-6,514,3 Meyve ve Sebze Mamulleri 1.2041.2624,88,3 Kuru Meyve 1.3711.368-0,29,0 Fındık1.7591.8062,611,8 Zeytin ve Zeytinyağı 180,9201,611,41,3 Tütün ve Mamulleri 677,1845,724,95,5 Süs Bitkileri 76,373,2-4,10,5 TOPLAM14.48015.2925,6100,0 Kaynak : İhracatçı Birlikleri

51 Sektörler İtibariyle- 2012 ( Pay %) Kaynak : İhracatçı Birlikleri

52 Hayvansal Ürünler İhracatı

53 Kümes Hayvanları Eti ve Sakatatı İhracatı (1.000 Ton)

54 Süt ve Süt Ürünleri İhracatı (1.000 Ton)

55 Su Ürünleri İhracatı (1.000 Ton)

56 Kırmızı Et ve Ürünleri İhracatı (Ton)

57 Yumurta İhracatı (Milyon Adet)

58 Bal İhracatı

59 İşletme Genişliği İşletme Sayısıİşlenen Alan SayıOranı (%)SayıOranı (%) küçük(5 { "@context": "http://schema.org", "@type": "ImageObject", "contentUrl": "http://images.slideplayer.biz.tr/8/2440536/slides/slide_59.jpg", "name": "İşletme Genişliği İşletme Sayısıİşlenen Alan SayıOranı (%)SayıOranı (%) küçük(5

60 Büyükbaş hayvan sayısına göre işletme büyüklüğü (baş) Büyükbaş hayvanı olan işletme Toplam Büyükbaş Hayvan sayısı içindeki payı Küçükbaş hayvan sayısına göre işletme büyüklüğü (baş) Küçükbaş hayvanı olan işletme Toplam küçükbaş Hayvan sayısı içindeki payı Toplam100.0 Toplam100.0 1-459.721.6 1-418.61.0 5-921.3 5-910.81.6 10-1912.825.4 10-1917.24.9 20-495.422.9 20-4925.316.8 50-1490.77.0 50-14921.136.1 150-2990.01.2 150-2995.624.1 300 +0.00.6 300 +1.515.6 Büyükbaş ve küçükbaş hayvanı olan işletmelerin işletme büyüklüğüne göre işletme ve hayvan varlığı dağılımı (%) (2006 GTS) Kaynak: www.tuik.gov.tr

61 Tarım Arazilerinin Kullanım Durumu 61 19701980199020012011 Türkiye’nin toplam alanı 81458 1. Toplam Tarım Alanı 4908640553402344092738247 1.1. Toplam İşlenen Tarım Alanı ve Uzun Ömürlü Bitkiler 2733828175278562635023630 1.1.1. Toplam İşlenen Tarım Alanı 2474325156248272380020596 Ekile Alan 1559116372188681808715845 Nadas 87058188532449144017 Sebze Bahçeleri Alanı 447596635799734 1.1.2. Toplam Uzun Ömürlü Bitkilerin Alanı 25953019302925503034 Diğer Meyveler, İçecekler, Baharat Bitkileri Alanı --- 14251749 Bağ Alanı --- 525478 Zeytinlik Alan --- 600807 1.2. Çayır Mera Arazisi 2174812378 14617 2. Orman Alanı 2019920703 21390 3. Diğer 1217320202205211978821821

62 Kaynak: TÜİK 62 BİTKİSEL ÜRETİMDEKİ GELİŞMELER ÜRETİM MİKTARI (TON) 2000201020112012 % Değişim 2002-2012 MEYVE 13 273 35016 385 74516 993 47617 810 94234,2 SEBZE 25 823 56725 997 19527 547 46227 752 7067,5 TARLA 58 119 71960 663 94861 721 79658 791 4951,2 TOPLAM 97 216 746103 046 888106 252 734104 355 139 7,3 (HA) ÜRETİM ALANI (HA) Ürün grubu YıllarDeğişim (%) 200020052009201020112002-2011 TARLA 18 123 39618 148 37716 335 85416 459 86115 845 513 -13 MEYVE 2 584 5252 776 4562 894 4222 955 2703 033 043 17 SEBZE 831 255805 718741 441729 447734 309 -12 TOPLAM21 539 17621 730 55119 971 71720 144 57819 612 865 - 9- 9

63 63 BİTKİSEL ÜRETİMDEKİ GELİŞMELER BİTKİSEL ÜRETİM DEĞERİ (BİN TL) Ürün Grubu200020102011 2002-2011 DEĞİŞİMİ % TARLA 14 566 41128 460 20335 660 000145 SEBZE 7 656 57926 588 51225 540 000234 MEYVE* 10 634 53026 721 59229 774 000180 TOPLAM 32 264 20081 770 30790 974 000177 Kaynak: TÜİK (*Zeytinyağı ve çay dahil)

64 BİTKİSEL ÜRETİMDEKİ GELİŞMELER Kaynak: TÜİK, ÜRÜN GRUPLARI2000 (TON)2011 (TON)ARTIŞ (%) Tahıllar 30 830 65035 202 07314 Yağlı Tohumlu Bitkiler2 852 7053 112 0009 Baklagiller 1 465 000 1 100 000 -25 Tohum 145 227 637 330 339 Fide - fidan 4 013 230 64 618 586 1510 Organik 310 125 1 659 000 435 Zeytinyağı65 000191 165193 Yem bitkileri 34 700 000 46 000 000 33 ÜRETİM ve KALİTEDE artış sağlandı…

65 TÜRKİYE DÜNYADA; 16. Büyük Ekonomi 7. Büyük Tarımsal Ekonomi Fındık, Kayısı, kiraz, Vişne, haşhaş ve Ayva’da En Büyük Üretici Kavun, Karpuz, Çilek, Hıyar ve İncir’de 2.Büyük Üretici Nohut, Mercimek, Zeytin, Elma, Çay, Domates, Antep Fıstığı, Ceviz, Koyun sütü, Patlıcan, Şekerpancarı ve Bal’da 3-5. Büyük Üretici Arpa, Üzüm, Şeftali, Mandarin, Limon, Badem, Zeytinyağı ve Koyun eti’nde 6-10. Büyük Üretici Fındık içi, Kuru Kayısı ve Üzüm, İncir ve Ayva’da 1. Sırada Buğday unu, Kiraz ve Yoğurt’ta 2.Sırada Makarna, Mercimek, limon, Mandarin, Portakal, Nohut, Konserve Zeytin, Domates ve Hıyar’da 3-5. Sırada Üzüm, Tütün, Kestane, Zeytinyağı, Çilek, Patlıcan ve Şeftali’de 6-10. Sırada TÜRKİYE DÜNYA TARIMSAL ÜRETİMİNDE; DÜNYA TARIM ÜRÜNLERİ İHRACATINDA; 65 TÜRKİYE TARIMI

66 Kaynak: TÜİK 66 BİTKİSEL ÜRETİM 33,2 35,2 30.8 200020112012 Tahıl Üretimi (Milyar $) 4,6 4,2 2,1 200020112012 Mısır Üretimi (Milyon ton) 1,37 1,33 0,85 Ayçiçeği (Milyon ton) 2000 2011 2012 Bin ton

67 Kaynak: TÜİK 67 BİTKİSEL ÜRETİM 1,15 1,09 1,4 Baklagil Üretimi (Milyon ton) 2000 2011 2012 3,1 2,3 200020112012 Yağlı Tohumlu Bitkiler Üretimi (Milyon Ton)

68 Kaynak: TÜİK 68 BİTKİSEL ÜRETİM 3,4 3,6 2,5 200020112012 Turunçgil Üretimi (Milyon ton) 2,88 2,68 2,2 200020112012 Elma Üretimi (Milyon ton) 760 650 315 Kayısı (bin ton) 2000 2011 2012 Bin ton

69 Kaynak: TÜİK 69 BİTKİSEL ÜRETİM 11,3 11 9,45 200020112012 Domates Üretimi (Milyon ton) 1,74 1,75 1,67 200020112012 Hıyar Üretimi (Milyon ton) 2,04 1,28 1,78 Biber (milyon ton) 2000 2011 2012 Bin ton

70 70 Tohum Üretimi (ton) Kaynak:BÜGEM T ü r l e r200020102011 Değişim (%) 2000-2011 2010-2011 Buğday80.107315.676410.76641330 Arpa4.37634.41648.401100641 Mısır15.89635.23431.33897-11 Çeltik1.2935.5218.64956957 Ayçiçeği4.57511.85414.13720919 Soya5951.9822.27428214 Şeker Pancarı1.4214661.4794217 Patates21.37570.65496.29535136 Pamuk11.58515.67916.911468 Sebze1.2492.500221377-12 Yonca2693494737636 Korunga41156200-51257 Fiğ1.246858876-302 Diğerleri8292.7203.31830022 TOPLAM145.227497.965637.33033928

71 71 Yıllara Göre Örtü Altı Üretimi ve Alanı Yıllar Üretim Alanı (bin da)Üretim Miktarı (bin ton) Cam Sera Plastik Sera Yüksek Tünel Alçak Tünel Toplam Cam Sera Plastik Sera Yüksek Tünel Alçak Tünel Toplam 200064180612305369991.9803699234.271 200983220771875671.3402.6385281.0195.525 201081231811715631.3452.8956019105.750 2011782391071766001.2373.1328289426.139 Değişim (%) 2002-2011 223375-24122458124244 Kaynak: TÜİK

72 72 Yıllara Göre Süs Bitkileri Üretim Alanı ve Miktarı Yıllar Üretim YeriÜretim (milyon Adet) Kapalı Alan (ha) Açık Alan (ha) İç Mekân Dış Mekân Kesme Çiçek Soğanı 20078411.37021.2131.3506.720.9 20083003.07228.989.41.16673.2 20091.4774.66810.057.92.53056.6 20101.1365.99317.7198.2982.860.6 20111.2248.06629.8196.91.11962.9 Değişim (%) 2007-2011 464894150121201 Kaynak: Bakanlık il Müdürlükleri

73 Biyoyakıtlar EPDK tarafından piyasaya akaryakıt olarak arz edilen benzin türlerine, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren % 2, 1 Ocak 2014 tarihi itibariyle% 3 1 Ocak 2014 tarihi itibariyle% 3 yerli tarım ürünlerinden üretilen etanol ilave edilmesi. 1 Ocak 2014 tarihi itibariyle % 1, Piyasaya akaryakıt olarak arz edilen motorin türlerine ise ; 1 Ocak 2014 tarihi itibariyle % 1, 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle % 2, 1 Ocak 2016 tarihi itibariyle % 3 1 Ocak 2016 tarihi itibariyle % 3 yerli tarım ürünlerinden üretilen Yağ Asidi Metil Esteri ilave edilmesi zorunluluğu getirilmiştir Biyoetanol için 2011 yılında yaklaşık 2,1 milyon m 3 benzin tüketildiği dikkate alındığında; % 2 Karışım olması durumunda; 42 bin m 3 biyoetanole ihtiyaç vardır. Bunun için 16.600 ha alanda 116 bin ton mısır veya 12.353 ha alanda 494 bin ton şekerpancarı üretilmesi gerekir

74 BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVAN SAYILARI YILLARSığırMandaBüyükbaş Toplam KoyunKeçiKüçükbaş Toplam 1984 12.410.000544.00012.954.00040.391.00013.100.00053.491.000 2002 9.803.498121.0779.924.57525.173.7066.780.09431.953.800 2003 9.788.102113.3569.901.45825.431.5396.771.67532.203.214 2004 10.069.346103.90010.173.24625.201.1556.609.93731.811.092 2005 10.526.440104.96510.631.40525.304.3256.517.46431.821.789 2006 10.871.364100.51610.971.88025.616.9126.643.29432.260.206 2007 11.036.75384.70511.121.45825.475.2936.286.35831.761.651 2008 10.859.94286.29710.946.23923.974.5915.593.56129.568.152 2009 10.723.95887.20710.811.16521.749.5085.128.28526.877.793 2010 11.369.80084.72611.454.52623.089.6916.293.23329.382.924 2011 12.386.33797.63212.483.96925.031.5657.277.95332.309.518 2002-2011 % Değişim 26,34-19,3627,78-0,567,341,11 Kaynak: TÜİK

75 KÜLTÜR, MELEZ VE YERLİ SIĞIR SAYILARI VE ORANLARI YIL Sığır Sayıları (Baş)Oranları (%) KültürMelezYerliToplamKültürMelezYerli 2002 1.859.7864.357.5493.586.1639.803.49818,9744,4536,58 2003 1.940.5064.284.8903.562.7069.788.10219,8343,7836,40 2004 2.109.3934.395.0903.564.86310.069.34620,9543,6535,40 2005 2.354.9574.537.9983.633.48510.526.44022,3743,1134,52 2006 2.771.8184.694.1973.405.34910.871.36425,5043,1831,32 2007 3.295.6784.465.3503.275.72511.036.75329,8640,4629,68 2008 3.554.5854.454.6472.850.71010.859.94232,7341,0226,25 2009 3.723.5834.406.0412.594.33410.723.95834,7041,1024,20 2010 4.197.890 4.707.188 2.464.722 11.369.80036,9041,4021,70 2011 4.836.5475.120.6212.429.16912.386.33739,0541,3419,61 2002-2011 % Değişim 160,0617,51-32,2626,35 Kaynak: TÜİK

76 BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİ VE HAYVAN SAYILARI 76 İşletme Kapasitesi (baş) İşletme Sayısı (Adet) Kapasitelere göre dağılım (%) Besi işlet. oranı (a/c) Süt işlet. oranı (b/c) Hayvan Sayıları (Baş) Besi (a)%Süt (b)% Besi+Süt (c) BesiSüt Besi+ Süt BesiSütBesi+Süt 1-5 210.53256837.246611.047.77856,14961,11960,05120,179,9516.8961.979.4892.496.385 6-10 76.08420287.59921363.68320,29220,99520,84420,979,1546.5921.959.2052.505.797 11-25 58.91716175.79512,8234.71215,71312,83313,45225,174,9832.4872.382.1413.214.628 26-50 21.0745,653.845474.9205,623,9314,29428,171,9556.8291.519.6792.076.507 51-100 5.9851,611.5110,817.4961,5960,841,00334,265,8324.726706.8151.031.541 101-200 1.7700,472.7010,204.4710,4720,1970,25639,660,4187.523462.487650.010 201+ 5890,161.1740,081.7630,1570,0860,10133,466,6243.263299.019542.282 Toplam 374.9521.369.8721.744.823100 21,578,53.208.3159.308.83412.517.149 50 baş ve üzeri 13.07914.78627.865-- 34,066,0755.5121.468.3212.223.833 İşletme Kapasitesi (baş) İşletme sayısı (Adet) Kapas. Göre dağılım (%) Hayvan sayısı (Baş) KoyunKeçiToplam 1-2562.27721,55740.288306.6991.046.987 26-5059.47320,581.780.059577.8662.357.924 51-10077.58626,854.630.3161.304.2485.934.563 101-25067.42423,338.244.6002.449.48710.694.087 251-50017.0785,914.882.0531.364.0626.246.115 501 +5.1111,772.610.775832.9423.443.718 Toplam288.949100,0022.888.0906.835.30529.723.395* KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİ VE HAYVAN SAYILARI

77 BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVAN SAYILARI 77 YILLARSığırMandaBüyükbaş Toplam KoyunKeçiKüçükbaş Toplam 1984 12.410.000544.00012.954.00040.391.00013.100.00053.491.000 2002 9.803.498121.0779.924.57525.173.7066.780.09431.953.800 2003 9.788.102113.3569.901.45825.431.5396.771.67532.203.214 2004 10.069.346103.90010.173.24625.201.1556.609.93731.811.092 2005 10.526.440104.96510.631.40525.304.3256.517.46431.821.789 2006 10.871.364100.51610.971.88025.616.9126.643.29432.260.206 2007 11.036.75384.70511.121.45825.475.2936.286.35831.761.651 2008 10.859.94286.29710.946.23923.974.5915.593.56129.568.152 2009 10.723.95887.20710.811.16521.749.5085.128.28526.877.793 2010 11.369.80084.72611.454.52623.089.6916.293.23329.382.924 2011 12.386.33797.63212.483.96925.031.5657.277.95332.309.518 2002-2011 % Değişim 26,34-19,3627,78-0,567,341,11 Kaynak: TÜİK

78 ET ÜRETİMİ (Ton) 78 Yıllar Sığır%Koyun%Keçi%MandaToplam 2002 327.6297875.8281815.45441.630420.541 2003 290.4547963.0061711.48731.709366.656 2004 365.0008269.7151610.30121.950446.965 2005 321.6817973.7431812.39031.577409.391 2006 340.7057881.8991914.13331.774438.511 2007 432.40675118.0752024.36041.989576.830 2008 370.6197796.7382013.75331.334482.444 2009 325.2867974.6331811.67531.005412.621 2010 618.58479135.6871723.06033.387780.718 2011 644.90683107.07613,823.31831.615776.915 2002-2010 % Değişim 88,8 79 49 10886 Hayvansal Üretim Artış Oranları2011 Yılı Üretim2012 Yılı ÜretimArtış Oranı (%) Kırmızı Et (İlk 9 ayda ) (TON)502.704550.5909,53 Kaynak : TÜİK (2012 verileri aylık bültenlerden alınmıştır.)

79 79 DÜNYA, AVRUPA VE TÜRKİYE’DE YILLIK KİŞİ BAŞI ET ÜRETİMİ (Kg) YIL DÜNYAAVRUPATÜRKİYE NüfusuSığır Manda Koyun Keçi Eti Üretimi (Ton) Yıllık Kişi Başı Et Miktarı (Kg) NüfusSığır Manda Koyun Keçi Eti Üretimi (Ton) Yıllık Kişi Başı Et Miktarı (Kg) NüfusuSığır Manda Koyun Keçi Eti Üretimi (Ton) Yıllık Kişi Başı Et Miktarı (Kg) 2000 6.115.367.000 70.534.18212 482.767.710 9.693.59020,1 67.421.000491.2177,30 2001 6.170.405.303 69.496.17911 483.797.218 9.384.03819,4 68.061.500435.6836,40 2002 6.225.938.951 71.130.74411 484.636.747 9.447.72419,5 68.708.084420.541 6,10 2003 6.281.972.401 71.814.84311 486.647.831 9.394.09819,3 69.360.811366.6565,3 0 2004 6.338.510.153 73.133.75912 488.799.601 9.423.30119,3 70.019.738446.9656,4 0 2005 6.512.276.000 74.661.52011 491.153.644 9.220.41018,8 70.684.926409.3915,80 2006 6.570.886.484 76.571.73112 492.996.266 9.222.63718,7 71.356.433438.5116,10 2007 6.630.024.462 78.229.62312 495.291.931 9.287.08818,8 74.676.844576.8307,70 2008 6.689.694.683 78.036.83012 497.683.272 9.092.01918,3 71.517.100482.4446,7 0 2009 6.908.688.000 78.193.46211 499.694.284 8.872.49717,8 72.561.312412.6005,70 2010 6.895.888.000 79.437.39512 500.679.000 9.141.29818,26 73.723.000 780.71810,50 Kaynak: FAO

80 SÜT ÜRETİMİ (Ton) 80 YIL İnekKoyunKeçiMandaToplam 2002 7.490.634657.388209.62150.9258.408.568 2003 9.514.138769.959278.13648.77810.611.011 2004 9.609.326771.715259.08739.27910.679.407 2005 10.026.202789.878253.75938.05811.107.897 2006 10.867.302794.681253.75936.35811.952.100 2007 11.279.340782.587237.48730.37512.329.789 2008 11.255.176746.872209.57031.42212.243.040 2009 11.583.313734.219192.21032.44312.542.186 2010 12.418.544816.832272.81135.48713.543.674 2011 13.802.428892.822320.58840.37215.056.211 2002-2011 %Değişim 84,2635,8152,94-20,7279,06 Kaynak: TÜİK Hayvansal Üretim Artış Oranları2011 Yılı Üretim2012 Yılı ÜretimArtış Oranı (%) İnek Sütü (İlk 10 ay )(Ton) (Sanayi Sütü) 5.956.4976.741.83013,18 Kaynak: TÜİK (2012 verileri aylık bültenlerden alınmıştır.)


"Tarım Ekonomisinin Tanımı ve Kapsamı ile Tarımsal Faaliyetin Özellikleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları