Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ORMAN EKOSİSTEMLERİNİN SU ÜRETİM VE TOPRAK KORUMA FONKSİYONLARI: ağaçlandırma ve yeniden ağaçlandırma faaliyetleri Doç. Dr. Yusuf SERENGİL İstanbul Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ORMAN EKOSİSTEMLERİNİN SU ÜRETİM VE TOPRAK KORUMA FONKSİYONLARI: ağaçlandırma ve yeniden ağaçlandırma faaliyetleri Doç. Dr. Yusuf SERENGİL İstanbul Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 ORMAN EKOSİSTEMLERİNİN SU ÜRETİM VE TOPRAK KORUMA FONKSİYONLARI: ağaçlandırma ve yeniden ağaçlandırma faaliyetleri Doç. Dr. Yusuf SERENGİL İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Havza Yönetimi Anabilim Dalı

2 KAPSAM VE ÖNGÖRÜLEN ÇIKTILAR Açıklık alanlarda ve bozuk meşcerelerde yapılan ağaçlandırma sahalarının biyolojik çeşitlilik, su ve erozyon üzerine etkileri raporu. Ağaçlandırma çalışmalarında kullanılan ağaç türlerinin toprak verimliliği, erozyonu önleme ve su kaynakları üzerine etkileri raporu. Farklı ormancılık faaliyetlerinin ve orman normlarının su üretimine olan etkisinin hesaplama yöntemlerinin belirlenmesi. Karşı karşıya kaldığımız önemli sorunlar onları ortaya çıkardığımız düşünce düzeyiyle çözümlenemez. Albert Einstein

3 TEMEL VARSAYIM 1 ORMAN EKOSİSTEMLERİ DİĞER ARAZİ KULLANIM TİPLERİNE GÖRE GENELLİKLE SU VERİMİNİ DÜŞÜRÜR.

4 Miktar

5 Kalite İstanbul, Elmalı Barajı havzasında % 15 eğimli bir arazi üzerinde değişik kullanma biçimlerinin yüzeysel akış, infiltrasyon ve erozyon üzerine olan etkileri (Balcı, 1958). Arazi Kullanma Yağış (mm) İnfiltrasyon (mm) (%) Yüzeysel Akış (mm) (%) Erozyon Ton/ha 15 cm lik toprağın taşınma süresi (Yıl) Nadas Çayır Orman Sonsuz TEMEL VARSAYIM 2 ORMAN EKOSİSTEMLERİ DİĞER ARAZİ KULLANIM TİPLERİNE GÖRE SU KALİTESİNİ VE REJİMİNİ DÜZENLER.

6 Kalite % 15 eğimli parsellerden taşınan toprak ve yüzeysel akış miktarları (Aydemir, 1973). Arazi kullanma şekilleri Taşınan toprak (Ton/ha/yıl) Yüzeysel akış (Toplam yağışın yüzdesi olarak) (%) Mısır Buğday Nadas Fındık Orman

7 Ekstrem akışlar 1976 dan sonra maksimum akış olaylarının dağılımı 1965 den sonra minimum akış olaylarının dağılımı TEMEL VARSAYIM 3 ORMAN EKOSİSTEMLERİ DİĞER ARAZİ KULLANIM TİPLERİNE GÖRE EKSTREM AKIŞLARI VE AKIŞ DEĞİŞKENLİĞİNİ OLUMLU VEYA OLUMSUZ ETKİLER.

8 İskoçya ve Kuzey İrlanda’da Q95 orman örtüsü yüzdesiyle ters orantılı (Black et al. 1995). Orman büyümesi ile yıllık ortalama ve düşük akışlar aşamalı olarak düşüş göstermekte. Genellikle düşük akışlar üzerindeki etkiler daha büyük çünkü düşük akışlar genellikle intesepsiyon ve transpirasyon oranlarının yüksek olduğu yaz aylarında gerçekleşmekte (Robinson et al. 1991). ORMANCILIK UYGULAMASI VEYA ARAZİ KULLANIM DEĞİŞİKLİĞİ AKIŞTAKİ DEĞİŞİMLER AKARSU HABİTATI SU KALİTESİ Akış değişkenliği

9

10 TEMEL VARSAYIM 4 ORMAN EKOSİSTEMLERİ-SU ÜRETİMİ VE TOPRAK KORUMA ETKİLEŞİMİNE HATTA BİYOÇEŞİTLİLİĞE HAVZA ÖLÇEĞİNDE BAKMAK GEREKİR

11

12

13

14 BAZI İPUÇLARI Planlamada havza yaklaşımı esas alınabilir. Yıldız Dağları Örneği.

15 Ormanlardan gelen sedimentin %90 a kadarlık bir bölümü orman yollarından kaynaklanabilir, TEMEL VARSAYIM 5 ORMANCILIK UYGULAMALARI BAZI YER VE KOŞULLARDA ÖNEMLİ BİR SEDİMENT KAYNAĞI OLABİLİR.

16 Orman hidrolojisi ile ilgili eş havza denemelerinin genel sonuçları birçok makalede ele alınmıştır. Hibbert (1967)’yi Bosch and Hewlett (1982), Hornbeck et al. (1993), Stednick (1996), Sahin and Hall (1996), Vertessy (1999), Vertessy (2000) and Brown et al. (2005) takip etmiştir. Bunların bazı temel sonuçları şu şekilde özetlenebilir: (1)Uygulamaya tepki çok değişken ve çoğunlukla tahmin edilemez (Hibbert, 1967), (2)Akışın yapılan uygulamaya tepkisi hem yıllık ortalama yağışa hem de uygulamanın gerçekleştiği yılın yağışına bağlı olmaktadır (Bosch and Hewlett, 1982), (3)Uygulama sonrası akış rejiminin nasıl etkileneceği konusunda ana faktörler infiltrasyon ve evapotranspirasyon (ET) dır (Bruijnzeel, 1988), (4)Orman örtüsünde %20 den daha düşük bir azalmanın akış üzerinde istatistiksel olarak belirlenebilecek bir etkisi olmamaktadır (Bosch and Hewlett, 1982; Stednick, 1996).

17 BU VARSAYIMLARDAN YOLA ÇIKILARAK ÜLKEMİZ İÇİN GENEL ÇERÇEVE ÇİZELİM Ülkemizde yağışın ve sıcaklığın dağılımı çok heterojendir. Hem zamansal hem mekansal olarak. Ülkemizin dağlık yöreleri için (genellikle ormanların dağılım gösterdiği yerler) yağış ve sıcaklık değerleri belirsizlikler içermektedir. Ülkemizde bitki örtüsü varlığı su ve toprak kaynaklarını düzenleyici kapasiteden çok uzaktır. Bitki örtüsü dağılımı da yine heterojendir. Orman varlığının önemli bir artış gösteremekte. Buna topoğrafik ve klimatolojik koşullar da eklenince erozyon ve çölleşme ülke genelinde ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkmakta. İklim değişikliği ciddi bir sorun olarak önümüzde durmakta

18

19

20 CORINE ALTLIKLARINA GÖRE ORMAN ALANLARININ DEĞİŞİMİ

21

22 Fırat havzası ,618,6521 Kızılırmak havzası ,2420 Sakarya havzası ,831,7114 Dicle havzası ,327,5218 Konya havzası ,46,4124 Yeşil ırmak havzası ,909 Batı Karadeniz havzası ,833 Aras havzası ,78,3722 Büyük Menderes havzası ,932,2112 Marmara havzası ,941,028 Doğu Karadeniz havzası ,543,585 Susurluk havzası ,852,101 Doğu Akdeniz havzası ,950,552 Ceyhan havzası ,936,1510 Batı Akdeniz havzası ,741,527 Seyhan havzası ,127,6317 Çoruh havzası ,129,0915 Antalya havzası ,742,096 Van kapalı havzası ,42,9626 Gediz havzası ,535,3011 Meriç Ergene havzası ,46,6623 Kuzey Ege havzası ,928,2016 Asi havzası ,644,264 Akarçay havzası ,45,9925 Küçük Menderes Havzası ,531,8713 Havza ismi Alan (km 2 ) Boyut sırası Ort. akış km 3 /yıl Ormanlık kısım Havza alanına göre % Ormanlık alan % sırası Burdur göller havzası Ortalama , ,61

23

24 STRATEJİK BAZI SORULAR Su veriminin artışı kalite ile paralel değil. Su miktarı mı kalitesi mi rejimi mi? Orman tipleri mi yoksa ormancılık uygulamaları mı? Diğer ekosistem hizmetleri ile etkileşim nasıl ele alınmalı? Nasıl bir reçete sunulmalı? Mekansal ve zamansal boyut…

25 HAVZA YÖNETİMİ YAKLAŞIMI MAKRO HAVZA ÖLÇEĞİNDE PLANLAMA (hangi havzalarda ne gibi arazi kullanma sorunları var, orman varlığı ne durumda, iklim değişikliği, kentleşme ve benzeri insan etkileri ne durumda) HAVZA VE ALT HAVZALARDA YAPILACAK TÜM FAALİYETLER HAVZA BAZINDA DEĞERLENDİRİLEREK YAPILMALI (Kümülatif etkiler) Örneğin yapılacak orman kesiminin havzadaki diğer değişimlerle ilişkisi ne olabilir, Yapılacak yeni yolun etkisi ne olabilir, Her uygulama için özel reçeteler uygulanmalı (Best Management Practices)

26 TASLAK RAPOR İÇERİĞİ  ÜLKE ÖLÇEĞİNDE ORMAN VARLIĞI VE TOPRAK KORUMA-SU ÜRETİMİ YÖNÜNDEN HAVZA BAZINDA DEĞERLENDİRMESİ Gerekli altıklar: Toprak ve jeoloji haritası, orman meşcere haritaları, ağaçlandırma alanları  LİTERATÜRE DAYALI OLARAK ORMAN TİPLERİNİN SU ÜRETİM ve TOPRAK KORUMA FONKSİYONLARI  LİTERATÜRE DAYALI OLARAK AĞAÇLANDIRMALARDA KULLANILAN ODUNSU TÜRLERİN SU ÜRETİM VE TOPRAK KORUMA YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRMESİ  LİTERATÜRE DAYALI OLARAK ORMANCILIK UYGULAMALARININ SU ÜRETİMİ, TOPRAK KORUMA VE BİYOÇEŞİTLİLİK YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRMESİ TEŞEKKÜRLER


"ORMAN EKOSİSTEMLERİNİN SU ÜRETİM VE TOPRAK KORUMA FONKSİYONLARI: ağaçlandırma ve yeniden ağaçlandırma faaliyetleri Doç. Dr. Yusuf SERENGİL İstanbul Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları