Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Kavramsallaştırma, İşletimselleştirme.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Kavramsallaştırma, İşletimselleştirme."— Sunum transkripti:

1 1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Kavramsallaştırma, İşletimselleştirme

2 2Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Plan Kavram Kavramsallaştırma İşletimselleştirme Kavramsallaştırma ve işletimselleştirme örnekleri

3 3Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavram Kavram: “Bir dizi gözlem, duygu ve düşünceyi özetleyen bir zihinsel imge” Sözcüklerin günlük dilde gevşek kullanımı Bilim dilinde sözcüklerle tam olarak ne demek istendiği açıklanmalı Kavramları kavramsallaştırmak, işletimselleştirme ve ölçmenin temelidir

4 4Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Düşünceler, Kavramlar “Önyargılı” terimi kısa yoldan belirli özellikleri olan insanları tanımlamak için kullandığımız ve üzerinde anlaştığımız bir terim Beynimizdeki düşüncelerin saklandığı çekmeceler Bu düşüncelerle ilgili terimler üzerinde anlaşmaya kavramsallaştırma, sonuca ise kavram diyoruz (şefkatli, sevecen, duygusal, çevreci, çapraz tohumlama vs.) Sözlükler toplumun üzerinde anlaştığı terimlerin resmi listesi

5 5Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramlar ve Gerçeklik Kavramlar zihni görüntüler Birbiriyle ilişkili gözlem ve deneyimleri özetliyor Gözlem ve deneyimler gerçek Kavramlarsa gerçek değil

6 6Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramsallaştırma Bir terim kullanıldığında ne demek istendiğinin tanımlanması süreci Tümdengelim kuramında kavramsallaştırma, soyut bir kuramın belirli parçalarını spesifik değişkenlerle sınanabilir denencelere dönüştürmeye yardımcı olur Tümevarım kuramında kavramsallaştırma ilgili gözlemlerden anlam çıkarma sürecinin önemli bir parçasıdır

7 7Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramların Tanımı Gerçek tanım (belli bir varlığın temel doğasının veya özelliklerinin belirlenmesi; bilimsel araştırma için yetersiz) Nominal (ismen) tanım (bir terime verilen anlamların tanımı) İşletimsel tanım (ölçülebilir tanım; sosyo- ekonomik statü = gelir + eğitim düzeyi) –Son 12 aydaki geliriniz? –En son bitirdiğiniz okul? İsmen tanımlama  İşletimsel tanımlama  Gerçek dünyada ölçme

8 8Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Göstergeler, Boyutlar Kadınlar erkeklerden daha mı şefkatlidirler? Şefkatin çeşitli boyutları (duygu, eylem, şefkat yöneltilen canlı türü, vs.) Şefkatin göstergeleri nelerdir? Kavramsallaştırmada hem boyutlar tanımlanır hem de her bir boyut için göstergeler belirlenir Göstergeler birbirinin yerine geçer

9 9Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramsallaştırma  İşletimselleştirme

10 10Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr İşletimselleştirme Kavramsallaştırma ve işletimselleştirme birbiriyle yakından ilgili Kavramsallaştırma soyut kavramların rafine edilmesi ve tanımlanması İşletimselleştirme gerçek dünyada kavramları temsil eden ampirik gözlemlerin yapılmasıyla sonuçlanacak spesifik araştırma prosedürlerinin geliştirilmesi Kaynak: Babbie, 2007, s. 133

11 11Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr İşletimselleştirme Seçenekleri Değişim aralığı (gelir düzeyi) Uçlar arasındaki değişimler Kavramın hangi boyutunun işletimselleştirileceği Kaynak: Babbie, 2007, s

12 12Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramsallaştırma ve İşletimselleştirme Bağımsız değişken Bağımlı değişken Hipotetik nedensel ilişki Soyut yapı Kavramsallaştırma İşletimselleştirme Kavramsallaştırma İşletimselleştirme Sınanan ampirik hipotez Kuram düzeyi Ampirik düzey İşletimsel düzey Kavramsal tanım Gösterge / ölçüm Kaynak: Neuman, 2006, s.185

13 13Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramsallaştırma ve İşletimselleştirme Örnekleri

14 14Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr “Öğretmen Morali”nin Kavramsallaştırılması Öğretmen morali ile profesyonel çalışma ortamı arasında bir ilişki var mıdır? Denence: “Profesyonel çalışma ortamı öğretmen moralinin düzeyini yükseltir.” Bunun için “öğretmen”, “moral”, “profesyonel çalışma ortamı” gibi kavramların anlamları düşünülmeli. “Öğretmen morali” kavramıyla ne kastediliyor? Kaynak: Neuman, 2007, s

15 15Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Öğretmen Kimdir? Okul müdürü, kütüphaneci, futbol takımı çalıştırıcısı, stajyer öğretmen, yarım zamanlı öğretmen, okul dışında çalışan öğretmenler (çırak yetiştiricileri, köpek eğiticileri) sınıflarda öğrencilerle sınıfta vakit geçiren tam zamanlı görevliler Öğretmenlik diploması olanlar...

16 16Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Moral Nedir? İnsanlar şeyler hakkında ne hissediyorlar? Güven, spiritizma, pozitif olma hali, iyimserlik, beraberlik hissi, neşe, zihni durum (sözlük anlamı) Moralin “ruh hali”nden (mood) farkı ne? (ruh hali daha bireysel ve geçici) Moral iyimserlik/kötümserlik mi demek?

17 17Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Öğretmen Morali Moral, bir şeye (öğrenci, okul yönetimi, maaş, meslek, vs.) karşı beslenen his ise o zaman öğretmen moralinin birden fazla boyutu (örneğin, öğrencilere, öğretmenlere karşı hissedilenler) mu var? Öğretmen morali –Yüksek moral: Okul hakkında olumlu görüş bildirme, fazla çalışmaktan şikayetçi olmama, öğrencilerle olmaktan hoşlanma –Düşük moral: Şikayet, okulla ilgili etkinliklere zorunlu olmadıkça katılmama, başka iş arama

18 18Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Tümdengelimle Kavramsallaştırma ve İşletimselleştirme Bağımlı değişken Profesyonel iş çevresi Öğretmenin moral düzeyi Değişkenleri kavramsallaştır Ampirik hipotezi sına Kuram düzeyi Ampirik düzey İşletimsel düzey Beceri, otonomi, saygınlık, doğrudan denetim olmaması vd. Çoğu öğretmenlerin öğrenci, ebeveyn vs. karşı olumlu tutumu Göstergeler / ölçüm (diploma, içeriğe karışılmaması vs.) Göstergeler / ölçümler (fazla mesai vs.) + ? Değişkenleri işletimselleştir Nedensel ilişkiyi kuramlaştır Kaynak: Neuman, 2006, s.187’den uyarlama

19 19Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Tümevarımla Kavramsallaştırma ve İşletimselleştirme Bağımlı değişken Profesyonel iş çevresi Öğretmenin moral düzeyi Taslak fikir ve kavramları incelterek kavramsallaştır Ampirik koşulları gözle ve veri topla Kuram düzeyi Ampirik düzey İşletimsel düzey Beceri, otonomi, saygınlık, doğrudan denetim olmaması vd. Çoğu öğretmenlerin öğrenci, ebeveyn vs. karşı olumlu tutumu Göstergeler / ölçüm (diploma, içeriğe karışılmaması vs.) Göstergeler / ölçümler (fazla mesai vs.) [ önkoşul] Verilerden ve taslak fikirlerden kavramlar oluşturarak işletimselleştir İlişkiyi kuramlaştır Kaynak: Neuman, 2006, s.187’den uyarlama

20 20Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Demokrasi – Ekonomik Kalkınma İlişkisi “Ekonomik kalkınma siyasal demokrasiye yol açar mı?” “Demokrasi maddi refahı artırır mı yoksa engeller mi?” Yazarlar 135 ülkenin yılları arasındaki rejimlerini inceleyerek bu soruları yanıtlamaya çalışıyorlar Hangi ülkelerin demokrasiyle yönetildiğine nasıl karar veriyorlar?

21 21Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Demokrasinin Kavramsallaştırılması I Demokrasinin özellikleri –Temsil, hesap verebilirlik, eşitlik, katılım, saygınlık, akılcılık, güvenlik, özgürlük Yazarların demokrasi tanımı: “Yönetenlerin çekişmeli seçimler yoluyla seçildiği bir rejim” (s. 15) –Başkan ya da başbakan seçilmeli –Meclis üyeleri seçilmeli –Birden fazla parti olmalı Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s

22 22Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Demokrasinin Kavramsallaştırılması II Yazarlar bu üç koşulu yerine getiren tüm rejimlerin gerçekte demokrasi olmayabileceği kanısındalar Botswana örneği: Ülke bağımsızlığını kazandığından bu yana hep seçilen aynı parti tarafından yönetiliyor arası Türkiye örneği: 1960’taki askeri darbe olmasaydı giderek otoriterleşen Demokrat Parti seçimi kaybetse bile yönetimi devreder miydi? 4. koşul: Yönetimin en az bir kez seçimle gelen başka bir partiye geçmesi –Tüm koşullar sağlansa bile iş başındaki parti seçimleri hiç kaybetmediyse o rejim demokrasi değildir Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s

23 23Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Demokrasinin Kavramsallaştırılması III Aşağıdaki kurallardan en az biri belirli bir yıl için geçerliyse o ülkenin rejimi “diktatörlük” olarak kabul edilmiş Başkan/başbakanın seçimle gelmemesi Meclis üyelerinin seçimle gelmemesi Birden fazla parti olmaması –hiç parti olmaması –tek parti olması –mevcut dönemin partisiz ya da tek parti yönetimiyle sonuçlanması, –iktidardakilerin yasal olmayan bir biçimde meclisi feshederek kuralları kendilerine uyacak biçimde değiştirmeleri Yönetimin seçim sonucu en az bir kez el değiştirmemesi –Yönetim iki dönemden fazla iş başında olması ya da darbeyle işten el çektirilene kadar hiç seçim kaybetmemiş olması Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s

24 24Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramların İnceltilmesi Demokrasi Parlamenter Başkanlık Karma Diktatörlük Partisiz ya da tek partili Erkin paylaşıldığı/paylaşılmadığı diktatörlükler Bürokrasisi olan/olmayan diktatörlükler Tüm demokrasiler ya da diktatörlükler aynı değil Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s

25 25Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Demokrasi Kavramı Neleri İçermiyor? Bir toplumun ekonomik ya da sosyal durumu Hesap verebilirlik, sorumluluk, yanıt verme, temsil Özgürlükler, insan hakları Katılım Sivil-asker ilişkileri İç savaş Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s

26 26Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Minimalist Yaklaşım Çekişmeli seçimlerin yapılmasının ekonomik performansla ilişkisi ampirik olarak test edilmiş Ekonomik performans kişi başına düşen gelir olarak tanımlanmış Yazarlar yöneticilerin seçimle gelip gelmemesinin toplumsal ve ekonomik eşitlik, vatandaşların siyasetçileri denetlemeleri, siyasi hakların etkin bir biçimde kullanımı, geniş katılım, keyfi şiddete karşı özgürlük, ekonomik büyüme, yüksek istihdam, düşük enflasyon, kamu hizmetleri ile ilişkisi araştırılmış Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s. 36

27 27Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr İşletimselleştirme Demokrasi ya da diktatörlük kavramları inceltilmesine rağmen yazarlar her ülkenin rejimi için her yıl ikili bir sınıflama geliştirmişler: Demokrasi ya da diktatörlük Bir ülkede yılın son gününde dahi rejim değişmiş olsa o yıl o ülke o rejimle yönetilmiş sayılmış

28 28Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Sonuç Sadece kişi başına düşen gelire bakarak bir ülkenin rejimi hakkında %77,5 oranında doğru tahmin yapmışlar Kaynak: Przeworski ve diğerleri, 2000, s. 79

29 29Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Yabancılaşma (Anomi) Çok boyutlu bir kavram Güçsüzlük Anlamsızlık Kendi kendine yabancılaşma Kişiler arası yabancılaşma (“anomia”) Kaynak: Babbie, 2007, s

30 30Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Yabancılaşma Tanımı Toplumun normlarının olmaması, kanunsuzluk (“anomie”) Yabancılaşma “amaçlarla toplumun dayattığı araçlar arasındaki eşitsizlikten kaynaklanıyor” (Robert Merton) “Bir eylemin sonuçları çelişik, erişilmez veya önemsiz hale gelirse yabancılaşma koşulu oluşur” (Elwin Powell) Kaynak: Babbie, 2007, s. 130

31 31Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Yabancılaşma – İntihar İlişkisi Durkheim “yabancılaşma” terimini toplumbilimsel bir kavram haline getirdi Durkheim (1897) ölüm istatistiklerinden yararlanarak dinin, iklimin, mevsimlerin intiharla ilişkisini inceledi Böylece intihar eden kişiler hakkında bilgisi olmasa bile son derece bireysel bir olayla ilgili sonuçlara vardı İntihar toplumdaki anlaşmaların açık ve durağan olmamasından da kaynaklanıyor Başkaldırı ve değişim dönemlerinde bireyler kararsızlığa düşüyor, kendilerinden ne beklendiğini bilmiyorlar Bu durum karmaşaya, anksiyeteye ve hatta kişinin kendi kendini öldürmesine yol açıyor Kaynak: Babbie, 2007, s

32 32Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Yabancılaşma – İşletimsel Tanım Yabancılaşma kavramını işletimselleştirmek yarım yüzyıldan fazla zaman aldı Leo Srole (1956) anomiyi beş bileşenden oluşan bir kavram olarak işletimselleştirdi: –Bireyin toplum önderlerinin kendi ihtiyaçlarından kopuk oldukları algısı –Bireyin sosyal düzenin temelde tahmin edilemez olduğu algısı –Bireyin hayatta amaçladığından geriye düştüğü algısı –İçselleştirilmiş toplumsal normların ve kuralların kaybedildiği ve yaşamın anlamsızlaştığı algısı –Bireyin toplumsal varoluşunun temeli olan yakın kişisel ilişkiler çerçevesinin artık tahmin edilemez ya da destekleyici olmadığı algısı Kaynak: Babbie, 2007, s.131; Srole, 1956, s

33 33Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Yoksulluk Kesin yoksulluk standardı (iki ay beslenmeye yetecek miktarda parası olması) Göreli yoksulluk standardı (nüfusun en fakir %5’i veya %10’u Öznel yoksulluk: İnsanların kendilerine yeteceğini düşündükleri minimum gelir

34 34Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Madde Kullanımı Trafik kazalarında alkolün rolü ABD’de %50 Her yıl 1 milyon kişi alkollü araç sürmekten tutuklanıyor Tutuklananların üçte ikisi uyuşturucu kullanıyor Madde kullanımının ABD’ye maliyeti yılda 4 milyar dolar Peki “madde kullanımı”yla ne kastediliyor? “Bir maddenin bireyin sosyal yaşamını ve kendi kendine bakabilme fonksiyonlarını etkileyecek şekilde tekrarlı kullanımı” Amerikan Psikoloji Derneği (APA) “Madde bağımlılığı”: Bir maddeye karşı kişinin tolerans geliştirmesi ve aynı etkiyi elde edebilmek için daha fazla dozlarda alma ihtiyacı duyması ve içine kapanma deneyimi ve bir süre madde kullanmayınca krize girmesi (Dünya Sağlık Örgütü)

35 35Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Çocuk Suçluluğu ve Denetim Sapkın davranışların nedeni toplumsal denetim kuramıyla açıklanıyor Denence: “Çocuk suçluluğu denetimin bir fonksiyonudur. Denetim arttıkça suçluluk oranı azalır” “Çocuk”: 18 yaşından küçükler “Suç”: Cezai bir nedenle tutuklanma “Denetim”: Çalışmayan bir yetişkinin evde olması Ampirik denence: “Evde çalışmayan bir yetişkinle birlikte olan 18 yaşından küçüklerde cezai bir suçtan dolayı tutuklanma olasılığı daha azdır.” Denetim sadece evde çalışmayan birinin olmasıyla, suçluluk sadece tutuklama ile açıklanabilir mi? Çocuk için 18 yaş göreli bir sınır değil mi?

36 36Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Diğer Örnekler Kadınlar erkeklerden daha mı şefkatli? Sosyoloji öğrencileri dünya sorunları hakkında daha mı bilgili? Yaşamak için İstanbul mu yoksa Ankara mı daha iyi bir yer? Kampustaki en gözde öğretim üyeleri kimler?

37 37Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Kavramsallaştırma ve İşletimselleştirmeyle İlgili Pratik Sorunlar Demokrasi, moral, yoksulluk, yabancılaşma gibi kuramsal kavramları işletimselleştirmek zor Huntington kişi başına düşen gelir de dahil demokrasiyi yücelten 27 farklı faktör (değişken) listelemiş (Aktaran: Acemoglu ve Robinson, 2006, s ) Tüm değişkenler ampirik olarak birbiriyle ilişkili

38 38Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Din-Siyaset Arasındaki Nedensel İlişkiler Kişi din aracılığıyla kontrol altına alamadığı bazı kuvvetlere tabi olduğu hissine karşı bir kişisel güvenlik mekanizması kurar İslamiyette, seçkinler dini – halk dini şeklinde başlangıçtan beri bir ayrılık olmuştur Osmanlıda seçkinler kültürü – halk kültürü ayrılığı vardır Cumhuriyetin modernleştirici aydınları bu dini ikiliğe önem vermemişlerdir Kaynak: Mardin, 2008 s

39 39Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Düşünce Sorusu Şerif Mardin’in din ile siyaset ilişkisi için kullandığı kavramları nasıl kavramsallaştırır, işletimselleştirirsiniz?

40 40Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Özet Kavram Kavramsallaştırma İşletimselleştirme


"1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleriwww.acikders.org.tr Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Kavramsallaştırma, İşletimselleştirme." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları