Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgu ̈ n / Rice Üniversitesi CERN Tu ̈ rkiye Öğretmenleri Programi Temmuz 2014.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgu ̈ n / Rice Üniversitesi CERN Tu ̈ rkiye Öğretmenleri Programi Temmuz 2014."— Sunum transkripti:

1 Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgu ̈ n / Rice Üniversitesi CERN Tu ̈ rkiye Öğretmenleri Programi Temmuz 2014

2 Fransa-İsviçre sınırında nüfuslu “küçük” bir kasaba… Kafeteryalar, restoranlar Misafirhaneler, banka şubeleri Marketler, sigorta acenteleri Adresi: CH-1211 F İki posta kodu = iki postane CERN (Conseil) Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire

3 Sıradan güneşli bir gün... Kafeteryalardan biri... Manzara: Alplerin önünde bir süpermıknatıs...

4 “Modern sanat” eserleri ve kasabanın su fiskiyesi Upsilon Anıtı Big European Bubble Chamber Solar Fountain

5 Araştırma / Evren hakkındaki sorulara cevaplar aramak ve bulmak Teknoloji / Teknolojinin sınırlarını ilerletmek/zorlamak İşbirliği / Bilim aracılığıyla ulusları biraraya getirmek Eğitim / Yarının bilim insanlarını yetiştirmek Misyonu

6 6 Nobel Ödüllerİ Doğrudan CERN’deki çalışmalardan çıkan Nobel’ler: 1984, W ve Z bozonlarının keşfi: Carlo Rubia ve Simon Van der Meer 1992, parçacık algıçlarının (multi-wire proportional chamber) geliştirilmesi: Georges Charpak CERN - Nobel alanların tercihi: CERN’ün ilk yöneticisi: Felix Bloch – 1952 Fizik Nobeli CERN’deki büyük deneylerinden L3’ün ve şu an AMS-02 deneyinin başı : Sam Ting – 1976 Fizik Nobeli CERN’deki büyük deneylerinden ALEPH’in başı, 1960lardan beri CERN fizikçisi: Jack Steinberger – 1988 Fizik Nobeli

7 Parçacık fizigi Maddenin ve etkilesimlerin alt yapısını anlamak

8 Kozmoloji Astronomi Geofizik Mekanik Kimya-biyoloji Katıhal fizi ğ i Nükleer fizik Parçacık fizi ğ i Astrofizik Küçük Büyük

9 Büyükten Küçüge 1 m m = 10 cm m m = 1 cm m m = 1 mm m m = 0.1 mm m m = 10 μ m m m = 1 μ m m m = 0.1 μ m m m = 10 nm m m = 1 nm m m = 0.1 nm m m = 10 pm m m = 1 pm m m = 0.1 pm m m = 10 fm m m = 1 fm m m = 0.1 fm

10 10 Mendeleyev 1869

11 11 Lego oyuncakları gibi madde de küçük alt parçalardan oluşur. Peki ama en basit “Lego” birimleri nelerdir?

12 12 Atom’un içinde ne var acaba? uu uu dd Proton uu dd dd Nötron En basit atom modeli: çekirdek etrafında yörüngede olan elektronlar. Bu tanıma göre madde çekirdek ve elektronlardan oluşuyor Atom, içinde artı ve eksi elektrik yükü olan bir karışım olabilir. Atom çekirdeği parçalanabiliyormuş; Çekirdeğin içinde protonlar ve nötronlar varmış. Proton ve nötronlar da parçalanabiliyormuş; Onların içinde de kuarklar varmış

13 13 Temel Parçacıklar Fermionlar Kuarklar: u, d, c, s, t, b …? Leptonlar: υ e, υ μ, υ τ, e, μ, τ…? Maddenin Üç Ailesi Yemek tarifi: Çekirdekler, atomlar yukardakileri uygun şekilde karıştırarak yapılır. Çekirdekler, atomlar yukardakileri uygun şekilde karıştırarak yapılır. uudd dd NötronProton uuuu dd nn pp ee ee ee ee ee Etrafımızdaki cisimleri oluşturanlar Erken evrende ve laboratuarda olanlar

14 14 Temel Etkileşimler (yapıtaşlarını bir arada tutan nedir?) Tüm etkileşimler madde ve kuvvet taşıyıcılarla açıklanabilir. Ancak henüz yerçekiminin taşıyıcılarını bulamadık Graviton araştırmaları devam ediyor. Güçlü Elektromanyetik ZayıfKütle H Higgs Bozonu H

15 15 Standart Model Elektrozayıf teori Foton ve iki kuzeni W, Z parçacıkları (CERN’de keşfedildiler). Kuvvetli etkileşim Proton ve nötronları birlikte neyin tuttuğunu biliyoruz: gluonlar Sonuç: Tek bir teoriyle “elektrozayıf ve güçlü etkileşimler” açıklanabilir! Tüm atom ve atomaltı etkileşimleri anlayabilmek mümkün. SM & Genel Görecelik (GG) yaşadığımız evreni açıklar. ( mı? ) H Higgs Bozonu H Kuvvet taşıyıcılar Bügün, bilinen en temel yapıtaşları

16

17 17 Enerji Madde ili ş kisi Hızlandırılan parçacıklar enerji kazanır. Hızlandırılan parçacıklar enerji kazanır. Çarpışmalar enerji-kütle dönüşümünü sağlar. Çarpışmalar enerji-kütle dönüşümünü sağlar. Algıçlar(dedektör) çıkan parçacıkları inceleyip etkileşmeleri ve bunların arkasındaki fizik kurallarını anlamamızı sağlar. Algıçlar(dedektör) çıkan parçacıkları inceleyip etkileşmeleri ve bunların arkasındaki fizik kurallarını anlamamızı sağlar. E=mc 2 E=mc 2


"Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgu ̈ n / Rice Üniversitesi CERN Tu ̈ rkiye Öğretmenleri Programi Temmuz 2014." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları