Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI."— Sunum transkripti:

1 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI

2 SİGORTALILIK 5510 sayılı Yasa öncesinde, Türkiye’de, sigortalıların hangi sosyal güvenlik kuruluşunun kapsamında bulunacağı statülerine göre belirlenmişti. 1-Bir hizmet sözleşmesine dayanarak sigortalı olarak çalışanlar ise SSK ‘ya, 2-Bağımsız çalışanlar, esnaf ve sanatkarlar Bağ-Kur’a, Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışanlar T.C. Emekli Sandığına, 4-Bankalar, Sigorta ve Reasürans Şirketleri, Ticaret Odaları, Borsalar veya bunların teşekkül ettikleri birliklerinin personelinin sosyal güvenliğinin sağlanması amacıyla oluşturdukları 20 civarındaki sandık olarak sayılabilir. 4-a 4-a4-b4-c 2

3 İŞYERİNİN TANIMI(11.MAD.) • İşyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılır. 3

4 KIMLER SİGORTALI???(4.MAD.) • 4-a • Hizmet akdine tabi çalışanlar • Sanatçılar,düşünürler,yazarlar • Sendika şube başkanları-yönetim kurullarına seçilenler • Hizmet akdine tabi çalışan yabancılar • Büyükelçilikte çalıştırılanlar • Çiftçi malları koruma bekçileri • Umumi kadınlar • Milli eğitime bağlı kurslarda çalışan usta öğreticiler 4

5 KİMLER SIGORTALI??? • 4-b • Köy ve mahalle muhtarları • Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde vergi mükellefi olanlar. • Gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar. • Kollektif,limited şirket ortakları • S.P.B. Komandit şirketlerin Komandite Ortakları • Donatma İştiraki Ortakları • Anonim Şirketlerin Yönetim Kurulu Üyesi Olan Ortakları • Tarımsal faaliyette bulunanlar • Jokey ve Antrenörler 5

6 HAKLARINDA BAZI SIGORTA KOLLARI UYGULANACAK SIGORTALILAR(5.MAD) • Cezaevlerinde Çalışanlar-İş/Meslek • Çıraklar-İş/Meslek/Hastalık • Türk İş-Kur. Kursiyerleri-İş/Meslek/Hastalık • Yurt Dışına Götürülen İşçiler-Kısa/GSS-Uzu/İs • Vazife Malulleri-İş/Meslek-Uzun Vadeli/İs. 6

7 SIGORTALI SAYILMAYANLAR(6.MAD.) • Ücretsiz Çalışan eş • Ev hizmetlerinde süreksiz çalışanlar • Askerlik görevini yapanlar • Ülkesinde sigortalı olan yabancılar • Meslek okullarında tatbiki mahiyette çalışan öğrenciler. • İşe alıştırılan hastalar. • 18 Yaşını doldurmamış olanlar(4-b,4-c) • Kamu idareleri hariç tarımda süreksiz çalışanlar • Kendi adına Tarımda yıllık gelir-masraf/12< günlük asgari ücret*30 • Gelir vergisi muaf aylık gelir-masraf

8 BAZI SİGORTALILARIN DURUMU 1-Avukatlar ve Noterler: Uzun Vadeli sigorta yönünden zorunlu olarak topluluk sigortasına,kısa vadeli sigortaya ise isteğe bağlı prim ödeyerek SSK’lı işçiler gibi emeklilik hakları olan avukat ve noterler tarihinden itibaren normal işverenler (Bağ-Kur’lular) gibi 4/b li sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK’ya) prim ödeyeceklerdir. Bunların kendileri veya işverenleri tarafından örneği Kurumca hazırlanan belgenin Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Kuruma verilmesi zorunlu olup, Kurum tescilleri bu belgelere göre gözden geçirecektir. 8

9 BAZI SİGORTALILARIN DURUMU 2-Anonim Şirketlerin Kurucu Ortakları: Anonim şirketlerin kurucu ortaklarından daha önce 1479 sayılı kanunun 24. maddesine tabi sigortalı olanlar 5510 sayılı kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 içinde yazılı talepte bulunmaları halinde sigortalılıkları aynen devam edecek.Talepte bulunmayanların sigortalılıkları tarihinde sona erecektir.Yeni yasada yönetim kurulu üyeleri 4/b li oldu. 3-Zorunlu Staj Yapan Üniversite/Meslek Lisesi Öğrencileri Yüksek öğrenimleri sırasında veya meslek liselerinde okumakta iken zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler, reform öncesinde sigortalı olamıyorlardı.Reformla bu öğrencilerin 4/a lı olarak işkazası-meslek hastalığı sigortası primleri okudukları üniversite/okul tarafından ödenecektir. 9

10 BAZI SİGORTALILARIN DURUMU 4-Yurt Dışına Götürülecek İşçiler Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 4/a bendi kapsamında sigortalı sayılır ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde, Türkiye’de yasal olarak ikamet etme şartı aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanır. Bu kapsamda, isteğe bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.” (Daha önce topluluk sigortasına tabi olan bu kişiler için emeklilik primlerini işverenleri ödemeyecek, isterlerse kendileri isteğe bağlı sigorta kapsamında ve 4/b li olarak ödeyebileceklerdir.) -Kursiyerler 5-Kursiyerler Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler, 4/a sigortalısı sayılırlar ve bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. (İşsizlik ödeneği alanlara eskiden olduğu gibi emeklilik primi ödenmeyecek) 10

11 BAZI SİGORTALILARIN DURUMU 6- Tarım Çalışanları(Çiftçiler) Tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, asgari ücretten az olduğunu beyan edip ziraat odalarından, bunların bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerinden alacakları muafiyet belgesi ile belgeleyenler, GSS sigortalılığı hariç sigortalı olma zorunluluğu yoktur. 7-Vergiden İstisna Küçük Esnaf Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlardan, aylık faaliyet gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarı, asgari ücretten az olduğunu beyan edenler Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği’nden, bunların bulunmadığı yerlerde meslek odalarından alacakları muafiyet belgesi ile belgeleyenler, GSS sigortalılığı hariç sigortalı olma zorunluluğu yoktur. Muaf olanlar dilerlerse asgari ücretin altında gelirleri olsa bile primlerini kendileri ödeyebileceklerdir. 11

12 SİGORTALI BİLDİRİMİ (1) Sigortalılar, Kuruma verilen ilk veya tekrar sigortalı işe giriş bildirgelerine göre bildirilecek. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, aynı zamanda sigortalıların sosyal güvenlik sicil numarasını oluşturur. (2) Yabancı uyruklulara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilecek kimlik numaraları aynı zamanda bunlar için sosyal güvenlik sicil numarası olarak kullanılır. 12

13 SİGORTALILARIN BİLDİRİMİ(8.Mad.) 4/a Sigortalıları: İşverenler 4/a sigortalılarını sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. İnşaat,balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar en geç çalışmaya başlatıldığı gün cezasız bildirilebilirler. Aynı şirketler topluluğunda yer değiştiren sigortalıların bildirimi…… 13

14 4-B’LILERIN BILDIRIMI • Bu sigortalılardan; -Gelir vergisi mükellefi olanlar, ilgili vergi dairesince, -Gelir vergisinden muaf olanlar, ilgili meslek kuruluşunca, -Şirket ortakları, durumların göre işverenleri veya ticaret sicil memurluğunca, • çalışmaya başladıkları ve bu kuruluşlara tescillerinin yapıldığı tarihten on beş gün içinde “sigortalı işe giriş bildirimi” ile sigortalılık bildirimlerinin yapılması gerekmektedir. • E-Sigorta üzerinden bildirimleri yapılacaktır.Kurum bu durumu ve hangi tehlike sınıfında olduğunu sigortalıya bildirecektir. 14

15 4-B’LILERIN BILDIRIMI • 4-B lileri işe girişlerinden itibaren 1 ay içerisinde Kurum tarafından sigortalının hak ve yükümlülüklerinin başladığının ve iş kolu kodu bildirilecektir. 15

16 4-B’LİLERİN BİLDİRİMLERİ Tarımsal faaliyette bulunanlar ise, bunların kayıt veya tescilini yapan ilgili kurum sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlüdür. Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalılıkları, muhtar seçildikleri tarih itibarıyla başlar ve bu tarih il veya ilçe mülki amirliklerince on beş gün içinde SGK’ya bildirilecektir. 16

17 SİGORTALI BİLDİRİMİ Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe giren işçiler, bir aylık sürede bildirilmeleri halinde süresinde bildirilmiş sayılacak. Daha önceki uygulamada ilk tescil yapıldı,ilk tescilde örneğin 3 kişi çalıştıracağınızı belirttiniz, bu 3 kişi 1 ay içinde kuruma bildirilebiliyordu, bunun dışında işe alınacaklar ise işe başlamadan önce bildirilmesi gerekiyordu. Artık bu değişti. İlk tescilden sonra 1 aylık süre içinde sonradan işe alınanlar da cezasız bildirilebilecektir. 17

18 SİGORTALILIK BİLDİRİMİ • Artık İşverenler Kendi İşyerlerinden Sigortalı Olamayacaklar. • 01.Kasım.2008 Tarihinden itibaren tekrar • 01.Aralık.2008 Tarihinden itibaren ilk işe giriş bildirgeleri E-Bildirge Üzerinden……. 18

19 İŞYERLERİ tarihinden sonra işverenler SSK müdürlüklerindeki dosya numaraları üzerinden işlemlerini yapmaya devam edebileceklerdir. Daha önce işveren: Sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler. Şimdi ise; Sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar. Bu durumda tüzel kişiliği olmayan hastane,okul gibi kamu kurumları da işçi çalıştırırsalar işveren sayılacaklardır. 19

20 İŞYERLERİNİN BİLDİRİMİ(11. MAD.) • İşyerleri yine en geç sigortalı çalıştırmaya başlandığı tarihte ilgili üniteye işyeri bildirgesi ile bildirilecek. • İşyeri Bildirgesi E-Sigorta İle Bildirilecektir.(Yapım Aşamasında) • İşyeri Bildirgesi Ekinde Gönderilecek Belgeler 1 Ay İçerisinde Elden,Posta Yoluyla Veya elektronik Ortamda Gönderilecektir. • OSB İşyerleri tek dosya… 20

21 GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ  Sigortalıyı Devralan İşveren, Devraldığı Sigortalıyı Çalıştırmaya Başlamadan Önce, Sigortalısını Devir Aldığı İşverenle Yapmış Olduğu Sözleşmeyi Kuruma İbraz Etmesi Kaydıyla Müştereken ve Müteselsilen Sorumlu Olduğu Yükümlülüklerini Kurumca Kendisine Verilecek Geçici İş İlişkisi Kurulan İşveren Numarası İle Sigortalıyı Devir Aldığı İşverene Ait İşyeri Üzerinden Yerine Getirecektir.

22 İŞYERİNİN DEVRİ VE NAKLİ, İNTİKALİ(11.MAD.) • Faaliyette Bulunduğu Adresten Başka Bir İldeki Adrese Nakledilmesi Halinde Nakleden İşverence, Başka Bir İşverene Devredilmesi Halinde İse Devralan İşverence; Nakil Veya Devir Tarihini Takip Eden 10 Gün İçerisinde İşyeri Bildirgesi Verilir. • İntikal halinde mirasçılar 3 ay içerisinde • Devir ve İntikalde aynı sicil numarası ile devam 22

23 İŞYERİNİN NAKLİ(2) • İşyerinin Aynı İl Sınırları İçerisinde Başka Bir Ünitenin Görev Alanına Nakledilmesi Halinde İşyeri Bildirgesi Verilmez.Ancak Nakil Tarihini Takip Eden 10 Gün İçerisinde Durum İşverence Eski ve Yeni Üniteye Bir Yazı İle Bildirilir. • Yeni Bir Sicil Numarası 23

24 ŞİRKETLERİN NEVİLERİNİN DEĞİŞMESİ,BİRLEŞMESİ, BÖLÜNMESİ VEYA KATILMA • Ticaret Siciline Tescili Takip Eden 10 Gün içerisinde. • İşyeri Bildirgesinin Ekine Ticaret Sicil Gazetesi • Adi şirketlerde,şirkete yeni ortak alınması durumunda ortak alındığı tarihten itibaren 10 gün içerisinde • İşletme Adı Değişikliklerinde Sadece bildirim. • Yeni bir işyeri dosyası tescil yok 24

25 İŞYERİ TESCİLİNİN ORTADAN KALDIRILMASI • İki Yıl Boyunca Sigortalı Çalıştırmamak. • Bildirim/Kurumca • Kurumca İşlemden Kaldırılma. 25

26 İŞ KOLU KODLARI(83. Mad.) • Eski iş kolu kodları değiştirildi. • Tercihli iş kolu kodları • 4-b liler yanlarında 4-a lıları çalıştırıyorlarsa onların tabi olduğu tehlike sınıf ve prim oranına tabi olurlar • Tehlike prim oranları 0,5 puan düşürüldü. 26

27 AYLIK PRIM VE HİZMET BELGESI(86.M.)  23’üne kadar verilecek.(Ek ve İptaller Dahil)23.59  4-a ve 4-c liler için verilecek.(4-b sonra)  Her Belge Türü İçin Farklı Aylık Prim Ve Hizmet Belgesi Verilecek.  Belge Üzerinde İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları,Analık Sigortası,Hastalık Sigortası yok,Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi ve Genel Sağlık Sigortası Primi Var.Malullük,Yaşlılık,Ölüm Sigorta Kolları Devam.  Sosyal Güvenlik Sicil Numarası=TC Kimlik No.  (Yabancı Uyruklular İçin İçişleri Bakanlığınca Verilecek Numara.Bu numara aylık prim ve hizmet belgesinden önce Müdürlüğe kaydedilecek) 27

28 AYLIK PRIM VE HIZMET BELGESI (2)  Yasal süre dışında verilecek aylık prim ve hizmet belgesi Elden yada Posta Kanalıyla verilir.  Ocak-Ağustos Aynı yıl içerisinde,Eylül,Ekim,Kasım ve Aralık verilmeleri gereken ayın sonundan başlayarak 3 ay içerisinde verilmesi halinde kayıt incelemesi istenmeyecek.(İşe Giriş Bildirgeleri Süresi İçerisinde)  Defter Tutmakla Yükümlü Olmayanlar 3 ay içerisinde  İptal nitelikteki her aylık prim ve hizmet belgesi inceleme yapıldıktan sonra işleme alınacaktır.  Belge Türü ve Kanun türü hatalı seçilmiş ise düzeltmek için yasal süresi dışında verilen iptal ek ve asıllar incelemesiz işleme alınacak(Sigortalı ve Gün Sayısı)  4-a ve 4-c Aylık prim ve hizmet belgesi ile diğerleri daha sonra. 28

29 İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRİMLERİ • 4-A’lılar İşverenler Tarafından, • 4-B’liler Vergi Dairelerince Ve Sicil Müdürlüklerince Bildirilenler Yine Bu daire ve Müdürlüklerince • Aday Çırak,Stajyerler, Eğitim ve Öğretim Gördükleri Kurumlarca, • İşten Ayrıldıkları Tarihten İtibaren 10 Gün İçerisinde Bildirileceklerdir. 29

30 4-B’LİLERİN İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRİMLERİ 1) Gelir vergisi mükellefi olanlar için, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri tarihten, 2) Gelir vergisinden muaf olanlar için, esnaf ve sanatkâr sicili kaydının silindiği veya gelir vergisinden muaf olup aylık faaliyet gelirleri Kanunda belirtilen gelirin altına düştüğü tarihten, 3) Şahıs şirketlerinden kolektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin sona erdiği tarihten, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının, şirketin ticaret sicil memurluğundan kaydının silindiği tarihten, limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kurulu üyeliklerinin sona erdiği tarihten, • 10 gün içinde sigortalılıklarının sona erdiğinin, sigortalılık bildiriminde bulunan kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından bildirimi yapılacaktır. 30

31 İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRİMLERİ (2)  İşten Ayrılış Bildirgeleri İnternet Ortamında Verilecektir.  İşveren Aylık Prim Ve Hizmet Belgesini Sigortalının İşten Ayrıldığı Tarihten İtibaren 10 Gün öncesinde Vermesi Halinde İşten Ayrılış Bildirgesinin Verilmesine Gerek Yoktur.  Tahsis talep dilekçesine eklenecektir.  İşten Ayrılan İşçi 90 Gün Boyunca Sağlık Hizmetlerinden Faydalanabileceklerdir. 31

32 İDARİ PRİM CEZALARI(İPC)(102.MAD.) • İşyeri Bildirgesi • Kamu Kurumları ve 1.Sınıf Defter 3 Asgari Ücret • Diğer Defterleri Tutmak 2 Asgari Ücret • Defter Tutmakla Yükümlü Olmayanlar 1Asgari Ücret (Herhangi bir tespitten ziyade süresi geçtikten sonra işveren tarafından iş yeri bildirgesi verilmesi halinde cezaların 2/3’ü uygulanır.) 32

33 İDARİ PRIM CEZALARı(İPC) • İşe Giriş Bildirgesi • Süresinde verilmeyen işe giriş bildirgelerinden 1 asgari ücret • Soruşturma yada mahkeme kararıyla verilmediği tespit edilenler ile ilgili 2 asgari ücret • Bir yıl içerisinde işyeri bazında soruşturma mahkeme kararı kamu kuruluşlarından alınacak bilgilerden yine işe giriş bildirgesini vermeyenler 5 katı asgari ücret 33

34 İDARI PRIM CEZALARI(İPC) • Aylık Prim Ve Hizmet Belgesi • 1) Belgenin asıl olması, belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgarî ücretin beşte biri tutarında, • 2) Belgenin ek olması ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgarî ücretin sekizde biri tutarında, • Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde belgenin Kurumca re'sen düzenlenmesi durumunda, aylık asgarî ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgarî ücretin yarısı tutarında, • Soruşturma, mahkeme kararı ile asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgarî ücretin iki katı tutarında, 34

35 ÜCRET BORDROSUNA İLİŞKİN İDARİ PARA CEZASI Aylık ücret tediye bordrosunda bulunması zorunlu olan bilgilerin olmaması halinde Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanacak. 35

36 EKSİK İŞÇİLİKLERİN MAL EDİLDİĞİ AYLARA İLİŞKİN İDARİ PARA CEZASI Kurumun defter ve belge incelemeye yetkili denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurları tarafından veya serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirlerce düzenlenen raporlara istinaden, Kuruma bildirilmediği tespit edilen eksik işçilik tutarının mal edildiği her bir ay için, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacak. 36

37 KAYIT VE BELGELERİNİ İNCELEMEYE SUNMAYAN İŞVERENLERE İLİŞKİN KAYIT VE BELGELERİNİ İNCELEMEYE SUNMAYAN İŞVERENLERE İLİŞKİN (İPC) -Defter ve Belge Saklama Süresi 10 Yıl Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen on beş gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere; 1.- Bilânço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin on iki katı tutarında 2.- Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin altı katı tutarında, 3.- Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretin üç katı tutarında, idari para cezası uygulanacak. (Kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler geçerli sayılmaz yukarıdaki cezalar aynen uygulanır) 37

38 AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNİN İŞYERİNDE ASILI OLMAMASI • Aylık prim ve hizmet belgesinin işyerinde asılmaması aylık asgarî ücretin iki katı tutarında idarî para cezası uygulanacak. 38

39 İDARELERİN İSTENEN BELGELERİ VERMEMESİ Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar, bu maddenin uygulanmasıyla ilgili Kurumca istenilecek bilgileri ve belgeleri yazılı olarak en geç bir ay içinde verilmemesi aylık asgarî ücretin iki katı tutarında idarî para cezası uygulanacak. 39

40 DENETİMİ ENGELLEYENLERE YÖNELİK İDARİ PARA CEZASI • Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının; • l) Bu Kanunun uygulanmasından doğan inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmeleri sırasında işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler görevlerini yapmasına engel olamazlar; engel olanlar hakkında eylemleri başka bir suç oluştursa dahi, asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. • 2) Görevlerini yapmasını engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullanan işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde Türk Ceza Kanununun 265 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre cezalandırılır. Bu suçu işleyenler hakkında ayrıca asgari ücretin on katı tutarında idari para cezası uygulanacak. 40

41 BİLGİ VE BELGE İSTEME HAKKINA AYKIRI DAVRANAN İDARELERE İLİŞKİN İDARİ PARA CEZASI • Kurum tarafından 5510 sayılı Kanunun 100 üncü maddesi kapsamında Kurum tarafından istenen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde mücbir sebep olmaksızın vermeyen kamu idareleri, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler hakkında, aylık asgari ücretin beş katı tutarında, • geç verilmesi halinde ise aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacak. 41

42 İDARÎ PARA CEZALARINA İTİRAZ • Tebliğ tarihinden itibaren 15 Gün içerisinde Kuruma, • Kurum tarafından itirazın reddedilmesi halinde kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili idare mahkemesine dava açılabilir. • İPB tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenirse ¼ indirim. Mahkemeye gidilebilir. Ancak kaybedilirse ¼ indirimde yok. • İdarî para cezaları on yıllık zamanaşımı süresine tâbidir. Zamanaşımı süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayacak. 42

43 İŞ KAZASI(13.MAD.) a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır. 43

44 İŞ KAZASI BİLDİRİMİ • Eğitim ve Staj Görenler Dahil 3 Gün İçerisinde SGK’ya Bildirilmeli (Çalışma Bakanlığına Değişmedi) • 4-B’lilerin İş Kazası 1 Ayı Geçmemek Şartıyla Yine 3 Gün içerisinde • İş Kazası Bildirimleri E-Sigorta/Posta Yoluyla 44

45 İŞ KAZASI BİLDİRİMİNİN SÜRESİNDE YAPILMAMASI • Geçici İş Göremezlik Ödeneği İşverenden Alınır.(4-A) • Geçici İş Göremezlik Ödenmez(4-B) 45

46 GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANMA(18.MAD.)  90 Gün Kısa Vadeli Sigorta Primi Ödenmeli  Hastalık Halinde 2. Günden İtibaren,  İş Kazası Halinde Her Gün İçin  Hastalık,İş Kazası Vb. Durumlar Birleşirse Ödeneğin En Yükseği  Ödenek Gerekli Belgelerin gönderilmesinden İtibaren 7 Gün İçerisinde Ödenir.  4-B li Bayanlar Doğum Halinde Geçici İş göremezlik Ödeneği Alabileceklerdir. 46

47 PRİME DAHİL OLAN ÖDEMELER(17.MAD) • Hak edilen ücretler • Prim,ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içerisinde yapılan ödemeler • İdare ve kaza mercilerinde verilen kararlara göre ödenen ücretler. 47

48 PRİME DAHİL OLMAYAN ÖDEMELER • Ayni yardımlar • Ölüm,Doğum,Evlenme Yardımları • Görev Yolluklar • Seyyar Görev Tazminatı • Kıdem Tazminatı • Kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme • Keşif ücreti-Bilirkişi • İhbar ve kasa tazminatları(Para ve Kıymetli Evrak Görevlileri) • Özel Sağlık Sigortası primleri(Asgari Ücretin%30’unu geçmeyen 48

49 PRİME DAHİL OLMAYAN ÖDEMELER(2) • Kurumca tutarları yıllar itibariyle belirlenecek • Yemek paraları (Günlük Asgari ücret X%6 X Ay İçr.Fiili Çal. Gün Say.) • Çocuk Zammı(Brüt Aylık Asgari Ücret X %2 X Çocuk Sayısı (2 Çocuk)) • Aile zamları(Brüt Aylık Asgari Ücret X%10) 49

50 SPEK(Özel Durumlar) • Kişi çalışmaya devam ediyor • Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerlerinde ve kamu idareleri veya yargı merci kararlarına istinaden ödenen ücret ve ücret dışı ödemeler ödenilen ay kazancına • Kişi Çalışmayı bırakmış • Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerlerinde ve kamu idareleri veya yargı merci kararlarına istinaden ödenen ücret dışındaki ödemeler en son ayın kazancına dahil edilir. • İşe İade Halinde • 4-8 Maaş Prime Dahil Değil • 4 Aya kadar karar verilen ücreti sigorta primine tabi(İşe Başlamak İçin Başvurması Halinde) 50

51 SPEK(Özel Durumlar 80.mad.) • Ücretler Hak edildiği Ay • Ücret dışındaki ödemeler ödendiği ay • İş akdinin feshinde Yıllık izin sürelerine ait ücretler ise feshedilen ayın kazancına dahil edilecektir. • Ücretsiz izin istirahat sırasında ödenen ücret dışındaki ödemeler, ödenen aya dahil edilmiyor sonraki iki aya dahil ediliyor, sonraki iki ayda da çalışma yoksa ödeme spek’e dahil edilmiyor. 51

52 PRİME ESAS KAZANÇLAR 4/B(ESKİ BAĞ-KUR) sigortalıları için basamak sistemi kaldırıldı.Prime esas kazançları; asgari ücretle bunun 6.5 katı arasında olmak üzere kendilerince beyan edilecektir. 12 ay ödenmez ise alt sınır Beyan edilmeden İş Kazası geçirilmesi SPEK- Emsal Sigortalı aynı zamanda işveren ise, aylık prime esas kazancı, çalıştırdığı sigortalıların kazancından az olamaz.(İşveren Kim?) 52

53 TAVANI AŞAN ÖDEMELER Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Prim,ikramiye,mahkeme kararı sonucu veya toplu sözleşme gibi ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Aynı şirketler topluluğunda farklı birimde işe başlama halinde tavanı aşan ödemeler. 53

54 PRIM ÖDEME GÜN SAYISI PRIM ÖDEME GÜN SAYISI • Toplam prim ödeme gün sayısı 30 günü geçemez. • Birden fazla işte çalışmaktan dolayı yatırılan prim tutarı prime esas kazancın üst sınırını aşarsa, aşan kısmın tamamı, sigortalının talep tarihi itibariyle sigortalıya geri ödenir. • 4/b kapsamındakiler, ay içinde işe başlama veya işten ayrılmaları hali hariç olmak üzere her ay 30 gün üzerinden bildirimde bulunur. • Kısmi süreli sözleşme Aylık ücret karşılığı çalışma biçiminde imzalanmışsa, sigortalı haftalık çalışma süresine bakılmaksızın tam ay olarak bildirilir. • Kısmı Süreli Çalışmada Gün (Cal.Saati/7.5)

55 PRİM ORANLARI:UZUN VADELİ(81.Mad.) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı % 20'sidir. (%9 sigortalı %11 işveren payı) Bu oran aynen korunmuştur.Yasa çıktıktan sonra sigortalı tarafından ödenecek prim miktarında artış olmamıştır. 55

56 PRİM ORANLARI:KISA VADELİ Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, İş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarıdır. Yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre daha önce %1,5 ve %7 iken % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca belirlenecektir. Bu primin tamamını yine işveren ödeyecektir. 56

57 PRİM ORANLARI:GSS Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların(işsizlik sigortasından yararlananlar ve iş kaybı tazminatı alanlar) genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir. Sosyal güvenlik reformu öncesinde, SSK sigortalıları için % 11 hastalık, %1 analık primi alınmaktaydı., Bağ-Kur sigortalıları için %20 olarak uygulanan sağlık sigortası prim oranında düşüş olmuştur. Emeklilerden ve bunların hak sahiplerinden sağlık primi alınması söz konusu değildir. Yeşil kartlı olanların GSS primini devlet karşılayacak. 57

58 SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ Önceki uygulamada SSK’ya tabi çalışan emekliler için prime esas kazancın % 30’u (1/4’ü sigortalı, 3/4’ü işveren), Bağ-Kur’lular için almakta oldukları aylık miktarlarının % 10, diğer kurumlardan aylık alanlar için ise 12. basamak karşılığı gelirin % 10’u, oranında, sosyal güvenlik destek primi kesilmekteydi. 58

59 SOSYAL GÜVENLIK DESTEK PRIMI Mevcut sigortalıların bu Kanundan sonra emekliliklerinde çalışmaları halinde: • SSK Emeklileri ve Bağ-Kur Emeklileri Hizmet Akdine Tabi Bir İşte Çalışmaya Başlarlarsa %31-%36.5 Oranında SGDP • SSK,Emekli Sandığı Yada Bağ-Kur Emeklileri Bağ-Kur Kapsamında Çalışmaya Başlarlarsa Tarihine Kadar %12 Takip Eden Yıllar %15 Ulaşıncaya Kadar Her Yıl 1 Puan Artırılacak. -Kesilecek bu miktar en yüksek yaşlılık aylığı alan Bağ-Kur emeklisinin aylığından kesilecek tutardan fazla olamayacaktır. -Mevsimsel Bir İş Sahibi Olanlar Faaliyetlerinin Olmadığını Belgeler İse(Vergi Kay.Devam Etmesi Halinde) Maaşlarından SGDP Kesilmeyecek -Avukatlar emekli olup,yine avukatlığa devam halinde %12 59

60 SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ Bu Kanundan sonra ilk defa sigortalı olanların emekliliklerinde çalışmaları halinde: aylıkları kesilecektir SSK ve Emekli Sandığına tabi çalışma halinde aylıkları kesilecektir. Bağ-Kur’a tabi çalışmaları halinde almakta oldukları emekli aylıklarından % 12 oranında destek primi kesilecektir. Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malullüğü aylığı alanların SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığına tabi çalışmaları halinde aylıkları kesilmeyecektir. 60

61 SGDP -Malullük Aylığı Alırken Çalışanların Malullük Aylığı Kesilir(1) -Yurt Dışı Borçlanması Yaparak Emekli olanların Çalışması Halinde Maaşları Kesilir(4) -Yurt Dışında Çalışmaya Başlayanların Maaşı Kesilir. 61

62 BAĞ-KUR’LULARA YENİ HAK Bağ-Kur’a tabi sigortalılar için bu Kanunla ilk defa iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile analık sigortası getirilmektedir. 62

63 BAĞ-KURLULARA ÖDENEK Bağ-Kur’a tabi sigortalılar için; İş kazası ve meslek hastalığına bağlı yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olan istirahat raporu aldıkları sürece Kadın esnafa(Şirket Ortakları Bayanlar Hariç) da analık sigortasından doğumdan önce ve sonra sekizer haftalık sürede geçici iş göremezlik ödeneği imkanı ilk defa getirilmektedir. Bağ-kur sigortalılarının bu haktan yararlanabilmesi için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır. 63

64 RAPORLAR • İşyeri Hekimi Bir defada 2 Gün İstirahat Verebilir. • Tek Hekim 10 Güne Kadar Rapor Verebilir • 10 Günün Üzerinde Raporlar Sağlık Kurullarınca Verilir. • İstirahat Raporu 2 nüsha Biri Sigortalıya Verilir.(İşverene Verilmek Üzere)

65 İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK(50.MAD.) • İsteğe Bağlılık İçin Daha Önce Aranan 1080 gün kaldırılıyor. • Türkiyede İkamet Etmek • 18 Yaşının Doldurmak • Prim (Alt ve Üst Sınır Üzerinden Seçim) • 30 Günden az bildirimleri olanlar.

66 İSTEĞE BAĞLI SİGORTA Ayrıca, kısmi zamanlı olarak çalışan sigortalılara eksik sürelerini isteğe bağlı sigortayla tamamlama hakkı verilmiştir. 4/b li sayılacaklar. Bu yasada, İsteğe bağlı sigorta primi, asgari ücret ile 6,5 katı arasında, sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın % 32'sidir. Bunun % 20'si malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, % 12'si genel sağlık sigortası primidir. Daha önce bu prim işçilerde asgari ücretin %25 iydi. İsteğe bağlı olan kişi eşinden sağlık yardımı artık alamayacaktır. 66

67 İsteğe Bağlı Sigortalılar Yönünden Genel Sağlık Sigortası • Genel sağlık sigortasına 30 gün prim ödemek zorunludur. Ay içerisinde 30 günden az çalışanlar eksik günlerini isteğe bağlı sigortaya devam ederek tamamlayabilirler. ÖRNEK: Her ay adına 15 gün çalışma bildirilen kişi, gelir olarak asgari ücret belirlenmiş(Yoksa 2 asgari ücret), eksik kalan 15 günlük süre için; 15 günlük isteğe bağlı sigortaya ödeyeceği prim miktarı 638,70/30x%20x15= YTL (malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası), 15 günlük genel sağlık sigortası prim miktarı; x%12x15= YTL olmak üzere toplam YTL dir.

68 GENEL SAĞLIK SİGORTASI(GSS): KAPSAM Genel sağlık sigortası düzenlemeleri ile ülke sınırları içerisindeki tüm vatandaşlar sağlık güvencesine kavuşturulmaktadır.Halen sağlık hizmetlerinden yararlananlara ilave olarak; • İsteğe bağlı sigortalılar, • 18 yaşına kadar çocuklar, • Vatansız ve sığınmacılar, • Türkiye’de ikamet eden ve kendi ülkesinde sigortalı olmayan yabancı ülke vatandaşları, • Kamuda geçici çalışıp iş sözleşmesi askıda kalanlar kapsama alındı. 18 yaşından küçük çocuklar, anne ya da babaları tescil edilmese veya prim ödeme ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmeseler dahi sağlık yardımlarından yararlandırılacaktır. 68

69 GSS:YARARLANMA ŞARTLARI-1 Mevcut uygulamada; SSK sigortalılarında 90, sigortalıların eş ve çocuklarında 120, Bağ-Kur sigortalılarında ilk girişte 240 gün sonradan girişte ise 120 gün prim ödeme şartı bulunmaktadır. Genel sağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu herkes sağlık hizmeti sunucuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması yeterli. Sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık bağlanmış olan kişilerde herhangi bir şart yoktur. 69

70 GSS:YARARLANMA ŞARTLARI-2 30 günlük primden başka 60 günden çok borcu olmaması gerekenler:Mevcut durumda Bağ-Kur sigortalılarının hiçbir borcunun bulunmaması şartı aranmaktayken; *Eski adıyla Bağ-Kur veya Tarım Bağ-Kurlu dediğimiz kişiler, *Aile içindeki geliri kişi başı asgari ücretin 1/3 ünden çok olanlar, 30 günlük primden başka hiç borcu olmaması gereken kişiler: *İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler, *Oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı ülkede sigortalı olmayan kişiler. 70

71 GSS:YARARLANMA ŞARTLARI-3 • Geçişlerde 30 gün aranmayacak GSS’linin bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamından çıkanların genel sağlık sigortalısı olduğu tarihten itibaren sağlık yardımlarından yararlanması için 30 gün aranmayacak. Bu şekilde eş, çocuklar, ana-baba bakmakla yükümlü olunan kapsamdan çıkınca 30 gün boyunca sağlık hizmetlerinden yararlanmamalarının önüne geçilmiştir. 71

72 GSS:ŞARTSIZ SAĞLIK HİZMETİ VERİLECEK KİŞİLER Mevcut uygulamada acil haller de dahil olmak üzere bu konuda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu Kanunda ise, 18 yaşını doldurmamış olan kişiler, bakıma muhtaç kişiler, acil haller, iş kazası ve meslek hastalığı halleri ile bulaşıcı hastalıklarda genel sağlık sigortalısının 30 gün priminin bulunup bulunmadığı veya borcu olmaması şartı arananlarda bu borcun olup olmadığına bakılmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanma imkanı getirilmektedir. 72

73 GSS:ÖDENECEK PRİM Asgari ücretin üçte biri ile asgari ücret arasında geliri olanlar (212,90-638,70 YTL); asgari ücretin üçte biri üzerinden % 12 prim (25,55 YTL) ödeyeceklerdir. Asgari ücret ile asgari ücretin iki katı arasında geliri olanlar (638, ,40 YTL) asgari ücret üzerinden prim (76,64 YTL) ödeyeceklerdir. Asgari ücretin iki katından(1277,40) daha yüksek geliri olanlar asgari ücretin iki katı üzerinden (153,29 YTL) prim ödeyeceklerdir. 73

74 GSS:ÜST SINIR Bu Kanunda, katılım payı üst sınırı asgari ücretin % 75’i olarak belirlenmiştir.(479.-YTL). 74

75 GSS PRİMİ DEVLET TARAFINDAN ÖDENECEKLER GSS PRİMİ DEVLET TARAFINDAN ÖDENECEKLER: • Aile içindeki kişi başı geliri asgari ücretin 1/3 ünden az olanlar(203 YTL den az geliri olanlar), • Sigortalı veya emeklinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler, • İşkur’dan işsizlik ve kısa çalışma ödeneği alanlar, • Vatansızlar ve sığınmacılar, • 2022 sayılı kanun kapsamında 65 yaş veya özürlü aylığı alanların • Şeref aylığı alanların(istiklal madalyası) • Vatani hizmet aylığı alanların • Terörle mücadele aylığı alanlar ile harp malullerinin • SHÇEK tarafından bakılan çocukların, • Köy korucuları ve koruculuktan emekli olanlar, • Dünya olimpiyat,Avrupa şampiyonlarının; Genel sağlık Sigortası Primleri Devlet tarafından karşılanacak 75

76 GSS: KIZ ÇOCUKLAR Mevcut durumda Kız çocukları, evli olmaması, çalışmaması ve emekli olmaması şartıyla yaşları kaç olursa olsun ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alabilmektedirler. 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi hâlinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi hâlinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın çalışma gücünü en az %60 oranında yitiren evli olmayan çocukları, Yeni yasada; 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi hâlinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi hâlinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın çalışma gücünü en az %60 oranında yitiren evli olmayan çocukları,anne ya da babasının üzerinden sağlık hakkından yararlandırılacaktır. 18, 20 ya da 25 yaşından sonra kişinin çalışması, varlıklı olması halinde primini kendi ödeyerek, prim ödeyecek durumda olmayanlar açısından ise primini Devlet tarafından ödenmek suretiyle GSS kapsamında sağlık hakkından yararlandırılacaktır 76

77 GSS:ÇOCUKLAR Kazanılmış haklar Korundu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ( ) sağlık yardımlarına müstahak olanların durumlarında değişiklik olana kadar mevcut haklarının verilmesine devam edilecek. Hak sahibi kız çocuklarına çalışmamaları, evlenmemeleri, kendi çalışmalarından dolayı aylık almamaları şartıyla aylık bağlanacak,yaş şartı yoktur. Anne ya da babası üzerinden gelir ya da aylık alanlar açısından ise bu gelir ve aylığı almaya devam ettiği sürece GSS kapsamında sağlık hakkından yararlandırılacaktır. 77

78 GSS:YEŞİL KARTLILAR tarihinden itibaren 2 yıl boyunca mevcut yeşil kart uygulaması devam edecektir.Yeşil kartlılar bu sürede GSS’li sayılacaktır. 78

79 GSS:İŞTEN AYRILANLAR SSK’da sigortalılık niteliğinin kaybedilmesi halinde 6 ay süre ile Bağ-Kur’da ise 90 gün süre ile sağlık yardımı alınabilmekteydi. 4/a-b ve c li sayılanlar işten ayrıldıktan sonra 10 gün süreyle GSS’ den yararlanabileceklerdir. Eğer işten ayrıldıktan geriye doğru 90 gün primleri varsa 90 gün boyunca genel sağlık sigortalılıklarından dolayı prim borcu olup olmadığına bakılmaksızın bakmakla yükümlü olduğu kişiler dahil sağlık hizmetlerinden yararlandırılacaktır. 79

80 GSS:BAŞKASININ KARNESİ İLE TEDAVİ • Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin kendi adına bir başkasının sağlık hizmeti almasını veya Kurumdan haksız bir menfaat temin etmesini sağlaması yasaktır. • Bu fiilleri işleyenlerden Kurumun uğradığı zararın iki katı kanunî faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilir ve ilgililer hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. 80

81 DİĞER ÖNEMLİ DÜZENLEMELER 81

82 ESKİ TARIM SİGORTALILARI(2925) ESKİ TARIM SİGORTALILARI(2925) • Yeni yasada tarım sigortası diye bir şey yok. Eski tarım sigortalılar artık 4/a lı sayılacak. 82

83 ESKİ TARIM BAĞ-KURLULAR-1 Kanunda tarım Bağ-Kuru diye bir şey yok.Tarım işiyle uğraşanlar 4/b li sayılır hükmü var. Mevcut uygulamada tarım Bağ-Kur’lulardan esnaflara uygulanan primlerden daha düşük olmak üzere prim alınmakta (asgari 87 YTL), köy muhtarlarından ise esnaflardan alınan prim düzeyinde prim alınmaktadır (asgari 200 YTL). Bu Kanunda, hem tarım Bağ-Kur’lulardan hem de köy muhtarlarından 15 günlük prim alınmak suretiyle 30 gün hizmet kazanmaları imkanı getirilmiştir. (Asgari prim tutarı 102 YTL) 15 günlük esas alınan prim tutarı her yıl bir gün artırılarak 15 yıl sonra 30 gün üzerinden prim alınması öngörülmektedir. 83

84 EKSİK GÜNLE ÇALIŞANLAR GSS PRİMİNİ 30’A TAMAMLAMAK ZORUNDA Yalnızca genel sağlık sigortasına tabi olanlar için aylık prim ve hizmet belgesi SGK’ya verilmeyecek. 4/a kapsamında sigortalı olmakla birlikte, 4857 sayılı kanuna göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile Kanuna göre ev hizmetlerinde ay içinde 30 günden az çalışan sigortalılar için eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur. Bu durumda olan sigortalıların eksik günlerine ilişkin genel sağlık sigortası primleri çalışanlarca ödenmek zorundadır. 84

85 YURTDIŞI BORÇLANMASI  Mevcut uygulamada bir gün için 3,5 dolar karşılığı prim alınmaktadır.Ödeme süresi ise sınırsızdır.  Bu Kanunla günlük borçlanma bedeli, sigortalının prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında seçeceği tutarın % 32’si olarak belirlenmiştir.  Ödeme süresi ise tebliğ tarihinden itibaren 3 aydır.Bu süre geçerse başvuru yenilenecektir. 85

86 EMZİRME ÖDENEKLERİ EŞİTLENDİ Mevcut uygulamada emzirme ödeneği sadece çalışan SSK sigortalılarına 50 YTL olarak verilmektedir.  Emzirme ödeneğinin verilebilmesi için kadın sigortalının kendisinde 90 gün, erkek sigortalının eşinin doğumu halinde 120 gün prim şartı aranmaktadır.  Bu Kanunda Bağ-Kur sigortalı ve emeklileri için de emzirme ödeneği getirilmekte ve sigortalılar için 120 gün prim ödeme şartı aranmaktadır.3.5 milyon Bağ-kurlu kapsama alınmış oldu.  Emzirme ödeneğinin miktarı, sosyal tarafların temsil edildiği Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu Kararı ve Bakan onayı ile belirlenecektir. • Bağ-kur sigortalılarının bu haktan yararlanabilmesi için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır. 86

87 EVLENME ÖDENEĞİ Mevcut uygulamada yetim kız çocuklarına SSK’da 24 ay(Tarım SSK dahil), Emekli Sandığında ise hem yetim aylığı alan kız çocukları hem de dul aylığı alan eşe “çeyiz parası olarak bilinen” maaşlarının 12 katı evlenme ödeneği olarak verilmektedir.Bağ-Kur ve Tarım Bağ-Kurlularda hiç biri yoktu. Bu Kanunda Bağ-Kur’lu yetim kız çocuklarına ilk defa bu hak verilmek suretiyle her kesime evlenme ödeneği 24 ay olarak belirlenmiştir. Bu Kanunda Bağ-Kur’lu yetim kız çocuklarına ilk defa bu hak verilmek suretiyle her kesime evlenme ödeneği 24 ay olarak belirlenmiştir. Ancak daha önce alan memur eşleri için bu hak kaldırılmıştır. 87

88 CENAZE YARDIMI SSK-Bağ-Kur’da Eylül 2008 de YTL. Cenaze ödenmektedir. Memurun ölümü halinde , eş ve çocuğunun ölümü halinde de 488,76 YTL ödenmektedir sayılı Yasa ile yapılan düzenlemeye göre farklılıklar ortadan kaldırılmış olup; sürekli iş göremezlik geliri, malûllük veya yaşlılık aylığı almakta iken veya en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği ödenecek. 88

89 FİİLİ HİZMET ZAMMI DEĞİŞTİ(40.Mad.) İşçi ve kamu görevlilerinden bazı ağır ve yıpratıcı görevlerde çalışan personele 60 gün ile 180 gün arasında değişmek üzere her yıl için ek hizmet verilmektedir. Basın ve gazeteciler,matbaacılar,hava yolları uçuş personeli, lokomotif makinistleri, infaz koruma memurları, posta dağıtıcıları, TRT’de haber hizmetlerinde çalışanlar, devlet tiyatrosu sanatçıları,Cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrasının şef ve üyelerinin fiili hizmet zammı hakları kalktı. Ancak yasanın yürürlük tarihine kadar ki süreler 3600 gün koşuklu aranmaksızın emeklilik hakların yansıtılacaktır. 89

90 FİİLİ HİZMETE TABİİ İŞYERLERİ VE EK GÜN SAYILARI 60 GÜN (1)90 GÜN(1.5)180 GÜN(3) Kurşun ve arsenik işleri Çal.Kurşun izabe fırınları Çal.Yeraltı işlerinde Çal. Cam Fabrika ve Atölye Çal.Cıva üretimi işl. sanayi Çal. Çimento fabrikalarında Çal.Demir ve çelik fabrikaları Çal. Kok fabrikalarıyla termik santraller Çal. Asit üretimi yapan fabrika ve atölyelerde Çal. Alüminyum fabrikaları Çal.Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işlerde Çal. Döküm fabrikalarıDalgıçlık Su altında veya su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler -İtfaiye ve Yangın Sön.İşl. Türk Emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında Silâhlı Kuvvetlerinde 90

91 KAYITDIŞILIK-1 İşverenlere işçi ücretlerini banka kanalıyla ödeme yükümlülüğü getirilecek. Kamu idareleri ile bankalar, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit ettiği kişileri, Kuruma bildirmekle yükümlü kılınmışlar. Kayıt dışı çalıştırmaya yönelik idari para cezaları caydırıcı olacak şekilde artırılmıştır. Alo 170 “kayıt dışı istihdam” hattı Mayıs/2008 de devreye sokuldu 91

92 KAYITDIŞILIK-2 Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri,ruhsat ve istihdama ilişkin bilgileri, verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmezlerse her bildirim yükümlülüğü için 1 asgari ücret İPC ödeyecekler. 92

93 KAYITDIŞILIK-3 Kamu idareleri, Döner sermayeli kuruluşlar, Kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile Bankalar, asgari işçilikle ilgili Kurumca istenilecek bilgileri ve belgeleri yazılı olarak en geç bir ay içinde vermeye mecburdur. Vermezlerse 2 asgari ücret İPC ödeyecekler. 93

94 KAYITDIŞILIK-4 -Bankalar, -Döner sermayeli kuruluşlar ile -Diğer gerçek ve tüzel kişiler özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa her türlü belge ile gerekli tüm sistem ve şifreleri incelemek için ibraz etmeye mecburdurlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler hakkında asgari ücretin 5 katı, geç verilmesi halinde aylık asgari ücretin 2 katı tutarında idari para cezası uygulanacak. 94

95 SİGORTALILIK ÇAKIŞMASI Sigortalının 4/a-b-c hâllerinden birden fazlasına aynı anda tabi olacak şekilde çalışması var ise; öncelikle c bendi kapsamındaki kabul edilecek, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır. Bu sigortalılık hâli kesintiye uğrayıncaya kadar sigortalılık devam ettirilir. 4/b liler, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden, 4/a bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler. 95

96 BORÇLANMA(41.Mad.) • Ücretsiz doğum izni ( İşyerince belgelenecek) • Askerlik • Doktora öğrencileri-doktora/tıpta uzmanlık • Avukatlar-staj(Barolarca) • Tutukluluk /beraat-Tutuklulukta/gözaltında • Hekimler-fahri asistanlık(Tıp fakültelerince • Alt-üst sınır/%32 • Sigorta başlangıcı….. • Ölüm aylığında dikkate alınmaz. 96

97 KADIN SİGORTALILARIN BORÇLANMALARI • Doğumdan sonra işten ayrılan kadın sigortalılar 2 çocukları için dört yıl borçlanabilecektir. • Ücretsiz Doğum İzni-Analık İzni

98 ÖZÜRLÜ ÇOCUĞU BULUNAN KADINLAR • Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede özürlü çocuğu bulunan kadın sigortalılara 1 Ekim den sonra geçen hizmet sürelerinin 1/4’ü hem prim ödeme gün sayılarına eklenecek hem de emeklilik yaşından indirilecek

99 ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASI • %25 Eksikle ünitede devam… • Ünitece, hesaplanan eksik işçilik son aya mal edilir,tebligatla ödenmez yada cevap verilmez ise inceleme • İnşaat maliyetleri başladığı yıl bittiyse aynı yılın,başladığı yıldan sonraki yıllarda bitmiş ise bir önceki yılın maliyet bedelleri esas alınır. • İşin başlangıç tarihinden önce ve bitim tarihinden sonra bildirilen spek ve gün tutarları dikkate alınmaz,aksine bir hüküm yoksa da iptal edilmez. • Konsorsiyum-iş ortaklığı 99

100 ASGARİ İŞÇİLİK, UZLAŞMA(85.MAD.) • Devamlı İşyeri İşleri • Uzlaşmaya varılması halinde bu durum tutanakla tespit edilir. • Uzlaşılan tutarlar hakkında işverence dava açılamaz • Uzlaşılan prim ve idari para cezaları, uzlaşma tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenir. • İşveren, uzlaşılan idari para cezası tutarı için ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlandırılmaz. • Ödenmemesi Halinde uzlaşma bozulur. 100


"5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları