Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

J. Fraser Mustard Kurucu Başkan, Kanada İleri Araştırmalar Enstitüsü 24 Şubat, 2006 Beyin Gelişimi ve İnsan Sermayesi 7 Çok Geç: Sosyal ve Ekonomik Kalkınma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "J. Fraser Mustard Kurucu Başkan, Kanada İleri Araştırmalar Enstitüsü 24 Şubat, 2006 Beyin Gelişimi ve İnsan Sermayesi 7 Çok Geç: Sosyal ve Ekonomik Kalkınma."— Sunum transkripti:

1 J. Fraser Mustard Kurucu Başkan, Kanada İleri Araştırmalar Enstitüsü 24 Şubat, 2006 Beyin Gelişimi ve İnsan Sermayesi 7 Çok Geç: Sosyal ve Ekonomik Kalkınma için Erken Çocukluk Eğitimi İstanbul, Türkiye

2 03-080 Sağlık Öğrenme Davranış Yaşamın ilk yıllarındaki Deneyim-Esaslı Beyin Gelişimi aşağıdaki unsurları etkileyen nörolojik ve biyolojik yolakları belirler:

3 03-013 The Hostage Brain, Bruce S. McEwen and Harold M. Schmeck, Jr., 1994.

4 SİNYAL- GÖNDEREN NÖRON ALICI NÖRON Sinaps Dentrit Akson İki Nöron 04-039

5 Neal Halfon 04-212 Ses Görüntü Koku Dokunma Kaslardaki durum duyusu Tat

6 03-078 Deneyim ve Beyin Gelişimi Erken yaşlardaki uyaranlar nöron fonksiyonlarını farklılaştıran genetik yolakları açar – kritik ve duyarlı dönemler İnsanlar, maymunlar ve fareler üzerinde yapılan çalışmalardan Uyaranlar milyarlarca nöron arasındaki bağlantıların (sinapsis) oluşumunu etkiler (duyarlı dönemler) Okuryazarlığı, davranışı ve sağlığı etkileyen beyin yolakları erken oluşur.

7 DUYU YOLAKLARI 04-042

8 03-079 Doğumdaki göz kataraktları oksipital kortekste görme nöronlarının oluşmasını engeller Görme - Hubel & Wiesel

9 Nöron Sinapslarının Ağ Oluşturması 05-210

10 03-012 Sinaptik Yoğunluk Rethinking the Brain, Families and Work Institute, Rima Shore, 1997. Doğumda6 Yaşında14 Yaşında

11 Genler Bir Sinapsı Ne Zaman Güçlendirmeleri Gerektiğini Nasıl “Bilirler” Sci. Am. Feb. 2005. 05-069

12 0 1 481216 YAŞ İnsan Beyninin Gelişimi – Sinaps Oluşumu Duyu Yolakları (görme, işitme) Dil Gelişmiş Zihinsel Fonksiyon 3 6 9 -3 -6 AylarYıllar C. Nelson, in From Neurons to Neighborhoods, 2000. Kavrama 01-003

13 Duygusal Uyaran PIT Kortizol CRF ACTH AmigdalaHipokampus Adrenal Korteks Hipotalamus PVN + + - - LeDoux, Synaptic Self 03-002 Limbik HPA Yolağı

14 Limbik HPA Yolağı - Stres Kortizol – Aşırı Üretim Davranış, depresyon, diyabet, beslenme bozukluğu, kardiyovasküler hastalık, hafıza, bağışıklık sistemi, uyuşturucu ve alkol bağımlılığı Kortizol – Yetersiz Üretim Kronik yorgunluk sendromu, fibromiyalji, bağışıklık sistemi (otobağışıklık düzensizlikleri) romatoid artrit, alerjiler, astım 05-212

15 Dokunma ve Limbik HPA Yolağı Erken Dönemlerde Dokunma Çok Önemlidir Fareler – Yavrusunu yalayan anne Maymunlar – Türdeşlerinin veya annesinin yetiştirmesi İnsanlar - Bağlanma 05-213

16 Limbik HPA Yolağı ve Bağışıklık Sistemi Hipotalamus Pitüiter Bez Bağışıklık Organları Locus Ceruleus CRF ACTH Kortizol Sitokin Sempatik Sinir Sistemi Vagus Sinir Adrenal Bezi Bağışıklık Hücreleri CRF 03-110

17 Gen İşlevi – Epigenetik EPİGENETİK

18 04-144 Epigenetik ve Beynin Şekillenmesi Deneyim ve DNA’nın metilasyonu Çevresel deneyimlerin genomda iz bırakması Anne davranışı DNA metilasyonunu etkiler Sonraki nesle aktarılabilir

19 03-063 SAĞLIK

20 İsveç Boylamsal Çalışması – EÇG ve Yetişkin Sağlığı Olumsuz EÇD Koşullarının Sayısı* İhtimaller - Oranlar Yetişkin Sağlığı 0 12 3 4 General Physical Circulatory Mental 1 1 1 1.39 1.56 1.78 1.54 1.53 2.053.76 2.91 2.08 10.27 7.76 2.66 * Ekonomik, ailenin büyüklüğü, ayrılmış ebeveyn ve aile geçimsizliği Lundberg, Soc. Sci. Med, Vol. 36, No. 8, 1993 04-006

21 03-089 Serotonin Geni, Deneyim, ve Depresyon 26 Yaş İstismar YokOrta derece istismarYüksek istismar.30.50.70 A. Caspi, Science, 18 July 2003, Vol 301. Depresyon Riski LL SS SL S = Kısa Alel L = Uzun Alel Erken Çocukluk

22 01-010 “Birbirini izleyen doğum örneklerinin yaşamlarının izlenmesi, erken yaşların ilerdeki ruhsal ve fiziksel sağlık ve gelişim üzerinde yaşamsal önemi olduğuna işaret etmektedir.." Acheson, Donald -,1998 Independent Inquiry into Inequalities in Health

23 03-065 DAVRANIŞ

24 02-008 “Erken yaşlarda kötü muamelenin çocuğun beyin gelişimi ve işlevinde kalıcı olumsuz etkisi olabilir.” Martin Teicher Scientific American, 2002

25 02-011 Martin Teicher Scientific American, 2002 “Kötü sonuçlar … depresyon, anksiyete, intihar düşüncesi veya post-travmatik stres - veya saldırganlık, fevri olma, suç işleme, hiperaktivite veya madde kullanımı olarak ortaya çıkabilir."

26 01-012 Ergenler tarafından işlenen kayıtlı suçlar ile 6, 18 ve 24. aylardaki dil gelişimi arasında belirgin bir korelasyon ortaya çıkmaktadır. Erken Beyin Gelişimi ve Suç Davranışı Stattin, H. et al - 102; 369, 1993 Journal of Abnormal Psychology

27 OKURYAZARLIK 03-115

28 Erken Çocukluk Gelişimi ve Dil Erken başlar – ilk 12 ayda Birden fazla dil öğrenme yeteneği oluşur Okuryazarlık ve dil yönelimi oluşur 04-200

29 01-040 Okuryazarlık düzeyleri: EÇG’nin bir yansıması Düzey 1: Düzey 2: Düzey 3: Düzey 4 ve 5: çok zayıf becerileri olan basit araçları kullanabilen günlük yaşamın gerektirdiklerini yerine getirebilmek için yeterli niteliklere sahip açıklayabilen/gösterebilen üst düzey iş görme becerilerine hakim

30 06-014 Okuma Yetkinliği 15 yaş (%), PISA 2003 Derece -1 1 ve 2 4 5 Brezilya 26.9 48.3 6.3 1.9 Kanada 2.3 25.6 28.6 12.6 Finlandiya 1.1 19.2 33.4 14.7 Macaristan 6.1 41.1 17.6 4.9 Türkiye 12.5 55.2 7.7 3.8 A.B.D. 6.5 35.6 20.8 9.3

31 00-042 Dil puanları için ülkelerin sosyokültürel değişim ölçüsü Küba Arjantin Brezilya Kolombiya Şili Ebeveynin eğitimi (Yıl) 14 8 12 16 200 240 280 320 360 Dil puanı Meksika

32 3. Sınıf Dil Puanları UNESCO, 1998 100250300350400150200 Arjantin _ _ _ _ _ _ _ _ Brezilya _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Şili _ _ _ _ _ _ _ _ _ Küba_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Meksika _ _ _ _ _ _ _ 05-066

33 Yaşam Süresi Beklentisi & Okuryazarlık 70 78 76 74 72 80 200 40 60 100 80 Doğumdaki yaşam süresi baklantisi (yıl) 1 ve 2. düzey okuryazarlık yüzdesi OECD 04-147

34 Okuryazarlık ve Yaşam Süresi Beklentisi 06-016 Ortalama Yaşam Süresi Beklentisi Okuryazarlık Puanı (yıl) Kanada 528 80.0 Finlandiya 543 78.5 A.B.D. 504 77.4 Macaristan 482 72.7 Türkiye 441 68.7 Brezilya 403 68.0

35 Fiziksel, Zihhinsel ve Diğer Sağlık Koşullarına Göre Okuryazarlık Düzeyleri– ABD (Niceliksel) Yüzde Düzey NALS, p. 44, 2002 Sağlık Sorunları Ruhsal ve Duygusal Sorunlar Uzun süreli hastalık 05-173

36 İnsan Verisi Gözlemsel çalışmalar Bölümler arası çalışmalar Boylamsal çalışmalar Müdahaleler 05-112

37 Romanya Evlat Edinme Projesi – B.C. 10,5 Yıl Puanları CB EA LA IQ1089985 Dil puanı 1069988 Davranış13% 9%43% CB - Kanada doğumlu EA - Erken evlat edinilmiş (4 ay içinde) LA - Geç evlat edinilmiş (8 ay veya sonrasında) L. Le Mare 05-115

38 00-046 -1.2 -0.8 -0.6 -0.4 -0.2 01020304050 Yetimhanede kaldığı ay sayısı Log10 Tükrük Kortizolü *lineer trend Yetimhanede kaldığı süreye göre akşamları kortizol seviyesinde artış *

39 03-005 -2 0 2 4 6 8 10 12 14 16 Kontrol grubu Merkezde 350 veya daha az gün Merkezde 400 veya daha az gün Tamamı Çok düşük Düşük Doğum Kilosu WISC Dil Puanları Yaş 8 – Düşük Kilo ile Doğmuş EÇG Merkezlerindeki çocuklar (1-3 yaş arası) Hill, Brooks-Gunn, Waldfogel. Dev. Psychol. 2003 July. Düşük

40 Abecedarian Çalışması – Okuma Age 8Age 12Age 15Age 21 Test sırasındaki yaşı 0 1.2 0.8 0.4 Etki İlkokul notları Okul öncesiOkul öncesi & İlkokul notları 04-153

41 ERKEN ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMLARI 05-002

42 Erken Çocuk Gelişimi ve Ebeveyn Merkezleri Gebelikten okula gidene kadar sunulur Ebeveyn için destek sağlar Anne babalık yaparak öğrenilir Bakım sağlar Çocukla ilgili hizmetlere gerekli bağlantı sağlanır İlkokullar ile entegre olmak 05-029

43 Erken Çocukluk Eğitiminde Başarı için Erken müdahale Sık müdahale Etkin müdahale 06-001 Ludwig and Sawhill, Brookings Institution, 2006

44 SONUÇLARIN ÖLÇÜMÜ 03-116

45 03-085 Erken Gelişim Enstrümanı (EDI) Fiziksel sağlık ve refah İletişim becerileri ve genel bilgi Sosyal bilgi ve yetkinlik Duygusal sağlık / olgunluk Dil ve zihinsel gelişim

46 Bölgeye göre yuvalardaki en düşük %10luk dilimdeki puanları alan çocukların yüzdesi - Vancouver EDI, Şubat 2000 02-065 15% 8.5% 21.5% 27.5% 34.5%

47 Vancouver 4. Ve 7. Sınıf Testleri EDI standartlarına erişemeyen çocukların oranı EDI endeksinde okula başlarken yüksek risk altında olan çocukların oranı ile güçlü bir korelasyon göstermektedir. 05-113

48 MEDENİYET DENEMELERİ – EKONOMİK BÜYÜME SOSYAL İSTİKRAR VE ERKEN ÇOCUKLUK GELİŞİMİ 05-114

49 İnsan Evrimi ve Uygarlıkların Süregelen Evrimi Nüfusun sağlık ve refahını iyileştirmek Nüfusun yetenek ve yetkinliğini geliştirmek. Sürdürülebilir, hoşgörülü, çoğulcu toplumlar kurmak Okuryazarlık ve gelirde eşitlik 05-216

50 02-056 İnsan Sermayesini Güçlendiren Politikalar “Çocuklara yatırım yapmak için onların birer yetişkin olmasını bekleme lüksümüz olmadığı gibi, onlar okula başlayana kadar bekleme lüksümüz de yok, çünkü o zaman müdahale etmek için çok geç olabilir" Heckman, J., 2001 (Nobel Ödüllü İktisatçı, 2000)

51 İnsan Gelişimine Yatırımın Geri Dönüş Oranları – tüm yaşlar için Okul öncesi programları Okul İş Eğitimi 1$ yatırım için geri dönüş R 2 4 6 8 0618 Yaş Okul öncesiOkul Okul sonrası 03-074 Carneiro, Heckman, Human Capital Policy, 2003

52 00-068 Bütünsel - EÇG İnsani Kalkınma Ekonomik Büyüme EğitimSağlık Sosyal Sermaye Eşitlik Van der Gaag, World Bank

53 01-039 www.founders.net Bu sunumu indirmek için: Slides - Slide Shows

54 Referanslar 1.From Early Child Development to Human Development. Editor: Mary Eming Young, World Bank, Washington, 2000. 2.The End of Stress As We Know It. Bruce McEwen, Joseph Henry Press, Washington, 2002. 3.Developmental Health and the Wealth of Nations. Editors: Daniel P. Keating, Clyde Hertzman, The Guilford Press, New York, 1999. 4.From Neurons to Neighborhoods. The Science of Early Child Development. Editors: Jack P. Shonkoff and Deborah A. Phillips, National Academy Press, Washington, 2000. 5.Early Years Study, Final Report Reversing the Real Brain Drain. Hon. Margaret Norrie McCain and J. Fraser Mustard, Publications Ontario, Toronto,1999. 6.Do you Believe in Magic? Jeanne Brooks-Gunn. Social Policy Report 17(1). 2003. 7.ECD and Experience-based Brain Development: The Scientific Underpinnings of the Importance of Early Child Development in a Globalized World. J. Fraser Mustard. Washington: Brookings Institution. 2006. http://www.brookings.edu/views/papers/200602mustard.htmhttp://www.brookings.edu/views/papers/200602mustard.htm References


"J. Fraser Mustard Kurucu Başkan, Kanada İleri Araştırmalar Enstitüsü 24 Şubat, 2006 Beyin Gelişimi ve İnsan Sermayesi 7 Çok Geç: Sosyal ve Ekonomik Kalkınma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları