Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Gelişim özelliklerimiz Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Gelişim özelliklerimiz Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs."— Sunum transkripti:

1 1 Gelişim özelliklerimiz Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs 2014, İstanbul

2 22 İnsan; biyo-kültürel ve sosyal bir varlıktır

3 33 Temel Kavramlar Büyüme • Vücudun sadece boy, kilo ve hacim olarak artması - Vücudun değişik organlarında değişik hızlarda gerçekleşebilir Gelişme • Organizmanın, büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle sürekli olarak ilerleme kaydeden değişmesi - Olgunlaşma ve öğrenme etkileşimlerinin ürünüdür Gelişim • Organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal, sosyal yönden, belli koşulları olan en son aşamasına ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişim - Süreçtir - Olgunlaşma ve öğrenme olmadan sağlanamaz

4 44 Olgunlaşma • Vücut organlarının kendilerinden beklenen fonksiyonu yerine getirebilecek düzeye gelmesi için, öğrenme yaşantılarından bağımsız olarak, kalıtımın etkisiyle geçirdiği biyolojik bir değişme Öğrenme • Bireyin çevresiyle belli bir düzeydeki etkileşimleri sonucunda meydana gelen nispeten kalıcı izli davranış değişme Hazırbulunuşluk •Bireyin sadece olgunlaşma düzeyini değil, aynı zamanda, bireyin önceki öğrenmelerini, ilgilerini, tutumlarını, güdülenmişlik düzeyini, yeteneklerini, genel sağlık durumunu kapsar (Gibson ve Vinegradoff, 1986)

5 55 Gelişimle İlgili Temel İlkeler • Gelişim, kalıtım ve çevre etkileşiminin bir ürünüdür • Gelişim süreklidir ve belli aşamalardan geçer • Gelişim nöbetleşe devam eder • Gelişim baştan ayağa, içten dışa doğrudur • Gelişim, genelden özele doğrudur • Gelişimde kritik dönemler vardır • Gelişim bir bütündür • Gelişimde bireysel farklar vardır

6 66 Gelişimi Etkileyen Faktörler Kalıtım • 23 çift kromozom • DNA... Yaşamın özü • Genler her insanın doğasına ve oluşumuna katkıda bulunur • Genotip ve fenotip farklıdır • Baskınlık ve çekiniklik Çevre • Çevresel faktörler gelişimi etkiler • Doğum sırasındaki durum bebeği etkiler • Doğum sonrasında çevre bireyi etkiler • Anne-baba ve çocuk yetiştirme tarzları • Ailenin parçalanması • Çocukların doğuş sırası Hormonlar • İç salgı bezlerinin salgıları

7 7 Farklı Dönemlerde Farklı Gelişim  Bebeklik: Bedensel ve hareket gelişimi  Ergenlik: Psikolojik ve cinsel gelişim  Yetişkinlik: Sosyallik ve olgunlaşma

8 88 Büyüme ve Değişme İnsan, döllenmiş tek bir yumurta olarak hayata başlar ve ölünceye kadar sürekli değişir Gelişim • Fiziksel Gelişim • Devinişsel Gelişim • Bilişsel Gelişim • Duygusal Gelişim • Kişilik Gelişimi • Sosyal Gelişim

9 9 Gelişim Dönemleri  Doğum öncesi, bebeklik dönemi:0-2 yaş  Çocukluk dönemi: 2-6 yaş  Okul dönemi: 6-12 yaş  Ergenlik dönemi : yaş  Yetişkinlik ve yaşlılık dönemi: …

10 10 Fiziksel Gelişim-Doğum Öncesi  Zigot: Döllenmiş yumurta, mitosis hücre bölünmesi  Anne ve babadan gelen 23’er kromozom  İki haftalık dönem dölüttür  Sonra embriyo devri başlar  Dış tabaka; ektoderm; duyu organları, sinir sistemi, dış deri, saç, tırnak, dişler  Orta tabaka; mezoderm; kas, iskelet sistemi, salgı, dolaşım sistemi  İç tabaka; endoderm; sindirim sistemi, solunum sistemi, karaciğer, akciğer  İkinci ayda embriyo insan görünümünü alır

11 11 Fiziksel Gelişim-Doğum Öncesi  Üçüncü aydan sonra fetüs dönemi başlar  Beyin 7., 8. aylarda çalışmaya başlar  Doğumda boy ortalama cm., ağırlık gr arasındadır  Fetüsü olumsuz etkileyen etmenlerin başında yetersiz beslenme gelmektedir  İlaç ve alkol kullanımı gibi etmenlerde olumsuz etkide bulunur  Olumsuz çevre etmenleri ölüm, kalp yetmezliği, solunum yetmezliği, alkol bağımlılığı gibi olumsuzluklara neden olur

12 12 Bedensel Gelişim-Bebeklik Dönemi (0-2 yaş) Bedensel Gelişim  Doğumdan sonraki iki yılda hızlı gelişim olur  Baş, yetişkin ölçüsüne ulaşmak için yaklaşık iki kat büyür  Bacak ve kollar yaklaşık altı kat büyür  Gelişim baştan ayağa, içten dışa doğrudur  Kalp atışı bebeklikte, yetişkinlerin yaklaşık iki katıdır

13 13 Devinişsel Gelişim-Bebeklik Dönemi (0-2 yaş)  Bebek doğduğunda refleksif ve denetimsiz vücut hareketleri yapar  İki yapında devimsel gelişimde ilerleme olur  On birinci ayda elinden tutunca yürür  Yeni doğan bebeğin işitme duyusu oldukça gelişmiştir  İki yaşına doğru ses farklılıklarını ayırt edebilir  Altı aylıkken tanıdık yüzleri ayırt edebilir  Tat ve koku duyuları gelişmiştir  Az zamanda, dokunma zevk kaynağı haline gelir

14 14 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

15 15 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

16 16 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

17 17 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

18 18 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

19 19 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

20 20 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

21 21 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

22 22 Çocuğun Hareketlerinin Ana Gelişimi

23 23 Bedensel Gelişim-İlk Çocukluk Dönemi (2-6 yaş)  Bedensel gelişim 0-2 yaşa göre azalmıştır  İlkokul çağına doğru boy uzaması azalır  Sinir sistemi gelişimi büyük ölçüde tamamlanır  Beyin ağırlığı %90’a ulaşır  Kalbin büyümesi hızlıdır  Solunum sisteminin gelişimi yavaştır  Sindirim sistemi oldukça gelişir

24 24 Fiziksel Gelişim-Okul Dönemi (6-12 yaş)  Kızların gelişimi daha hızlıdır  Kemik ve iskelet sistemi gelişimi kas sisteminden daha hızlıdır  Büyüme ağrıları olur  Küçük kas becerileri gelişir  Görme normale döner

25 25 Fiziksel Gelişim-Ergenlik Dönemi (12-18 yaş)  Ergenlik dönemi buluğa ermeyle başlar  Cinsiyet hormonu üretimi başlar  Kızlar daha erken bluğa girerler  Ergenlik dönemi ortalama altı yıl sürer  Kızlarda 11, erkeklerde yaşlarında boy artışı gözlenir  Önce eller ve ayaklar büyür  Kuvvet ve hız bakımından erkekler daha iyidir  Vücut koordinasyonunda zorlaşma görülür

26 26 Bilişsel Gelişim Kuramları  Bireyin çevresindeki dünyayı anlama ve öğrenmesini sağlayan, aktif zihnsel faaliyetlerdeki gelişime bilişsel gelişim denir  Bilişsel gelişim; bebeklikten yetişkinliğe kadar, bireyin çevreyi, dünyayı anlama yollarının daha kompleks ve etkili hale gelmesi sürecidir (Senemoğlu, 2009)

27 27 Bilişsel Gelişim Kuramları Piage’nin Bilişsel Gelişim Kuramı  Çocuk bilgiyi kazanmada aktif bir role sahiptir  Değişik yaşlardaki insanların dünyaları birbirinden farklıdır  Gelişim;kalıtım ve çevrenin etkileşiminin bir sonucudur  Bilişsel gelişim, olgunlaşma ve yaşantı kazanma arasındaki sürekli etkileşimin ürünüdür (Senemoğlu, 2009)

28 28 Bilişsel Gelişim Kuramları Piaget’in Bilişsel Gelişim Kuramı  Bilişsel gelişimi etkileyen ilkeler ◦ Olgunlaşma ◦ Yaşantı ◦ Uyum ◦ Örgütleme ◦ Dengeleme (Senemoğlu, 2009)

29 29 Bilişsel Gelişim Kuramları  Bilişsel gelişimde ilerleme olabilmesi için organizmanın biyolojik olgunluğa erişmesi ve çevresiyle etkileşimleri sonucu yaşantı kazanması gerektiğidir  Çevreye uyum yeteneği önemlidir  Organizma örgütleme eğilimindedir, her bir uyum hareketi, organize edilmiş bir davranışın parçasıdır  Gelişim, alt düzeydeki bir dengeden üst düzeydeki bir dengeye ilerlemedir, denge dinamiktir (Senemoğlu, 2009)

30 30 Bilişsel Gelişim Kuramları Temel Kavramlar  Zeka, organizmanın çevreye etkin bir şekilde uyum sağlamasına yardım eder  Şema, bireyin çevresindeki problemleri anlama, çözme dünyayla başetme yolları- yapılarıdır, yeni gelen bilginin yerleştirildiği çevredir  Uyum, yaşam boyu devam eder; özümleme ve düzenleme yönleri vardır  Dengeleme, bireyin özğmleme ve düzenleme yoluyla çevremize uyum sağlayarak dinamik bir dengeye ulaşması sürecidir (Senemoğlu, 2009)

31 31 Bilişsel Gelişim Kuramları Bilişsel Gelişim Dönemleri EvrelerTahmini yaşlar Erişilen temel özellikler Duyusal motor 0-2 yaş  Kendisini dış dünyadan ayırt etme  Refleksif davranışlardan amaçlı davranışlara geçme  Nesnenin sürekliliğini kazanma İşlem öncesi dönem 2-7 yaş  Çevresindeki olay ve nesneleri çeşitli sembollerle ifade etme  Tek yönlü sınıflandırmalar yapma  Başlangıçtaki ben merkezlilikte giderek azalma Somut işlemler dönemi 7-11 yaş  Mantıksal düşünme yeteneğinde gelişme  Korunum kazanma  Üst düzeyde sınıflama yapma  Ben merkezlikten uzaklaşma  Somut yollarla problem çözme Soyut işlemler dönemi 11 yaş+Soyut düşünme Bilimsel yöntemle problem çözme Değer ve inanç sistemini yapılandırma Fikir dünyasıyla aktif olarak ilgilenme ve düşüncesini etkinliklerine yansıtma (Senemoğlu, 2009 )

32 32 Bilişsel Gelişim Kuramları  Piaget’in bilişsel gelişim kuramının eğitim açısından doğurguları:  Eğitim, gelişim teorilerine dayalı olmalıdır  Ders konularının dışarıdan çocuğa sunulması, onun biliş yapılarını geliştirmeyecektir  Okul, yaşama hazırlayıcı değil, yaşamın kendisi olmalıdır  Okullardaki eğitim programları ve uygulanan yöntemler, çocukların biliş yapılarına uygun olmalı; onların varolan biliş yapılarını özümleme ve yeniden düzenleme yoluyla zenginleştirmelerine fırsat yaratmalıdır  Eğitimin planlanması, öğretmenin rehberliğinde çocuklar tarafından yapıldığında onların ilgi ve ihtiyaçlarına daha çok cevap verir ve çocukların etkin olması sağlanabilir  Sınavlar zararlıdır (Senemoğlu, 2009 )

33 33 Bilişsel Gelişim Kuramları Bruner’in Bilişsel Gelişim Kuramı Bilişsel gelişim: Eylemsel, imgesel, sembolik dönem Dikkat edilecek noktalar  Bilişsel gelişim, tepkilerin uyarıcıdan bağımsız hale gelmesidir  Gelişim, bilgiyi işleme sürecinin ve depolama sisteminin gelişimine bağlıdır  Bilişsel gelişim, bireyin kendisine ve başkalarına ne yaptığını ve ne yapacağını artan bir kapasiteyle açıklamasıdır  Bilişsel gelişim için sistemli bir öğretici- öğrenici etkileşimi gereklidir  Bilişsel gelişimde dil önemli bir anahtardır  Bilişsel gelişim, aynı zamanda birçok seçenekle başetme yeteneğinde artıştır (Senemoğlu, 2009 )

34 34 Bilişsel Gelişim Kuramları Vitgotsky’nin Bilişsel Gelişime İlişkin Görüşleri  Sosyal çevre bilişsel gelişimde önemli rol oynar  Bütün kişisel psikolojik süreçlerimiz kültürümüz tarafından biçimlendirilmiş sosyal süreçler olarak başlar  Bilişsel gelişimde yetişkinin rolü önemlidir  Bilişsel gelişim, başkaları tarafından düzenlenen davranışlardan, bireyin kendi kendine düzenlediği davranışlara doğru bir ilerleme gösterir (Senemoğlu, 2009 )

35 35 Bilişsel Gelişim Kuramları Bruner ve Vygotsky’nin eğitime ilişkin görüşleri  Çocuklar yetişkinler gibi düşünemezler, bu nedenle çocukların bilişsel süreçlerini anlamak gerekir  Okulöncesi ve ilköğretimin ilk yıllarında somutlu önemlidir, buluş yolu ve doğrudan öğretimden yararlanılabilir  Öğretim bilişsel süreçlerin aşamalarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir  Öğretimde yakından uzağa ilkesi kullanılmalıdır  Yeni yaşantılar, eski yaşantılara uygun olmalıdır  Çocukların kendi hızlarıyla öğrenmelerine olanak verilmelidir, öğretim bireyselleştirilmelidir  Öğretmenler, öğrenmenin sosyal yanını gözardı etmemelidir (Senemoğlu, 2009 )

36 36 Ahlak Gelişimi Kuramları  Toplumun, kendinden beklenen fonksiyonları yerine getirebilmesi için onu oluşturan insanların bazı kuralları içselleştirmesi gerekmektedir  Ahlak gelişimi toplumun tüm değerlerine kayıtsız şartsız edilgin bir uyma değil, topluma etkin bir uyum sağlamak için değerler sistemi oluşturma sürecidir (Senemoğlu, 2009 )

37 37 Ahlak Gelişimi Kuramları Piaget’in Ahlak Gelişim Kuramı •Çocuğun bilişsel gelişimi ile ahlaki yargıları arasında ilişki vardır •Altı yaşında altındaki çocukların kuralları yoktur (2-6 yaş arasında farkındalık vardır) •6-10 yaş arasında tutarsızlık olmasına karşın kurallar kabul edilir •10-12 yaş arasında oyun kurallarla oynanır •Ahlak gelişimi altı yaşından sonra başlar (Senemoğlu, 2009)

38 38 Ahlak Gelişimi Kuramları Piaget ahlak gelişimini iki başlıkta inceler: 1. Dışsal Kurallara bağlılık  6-12 yaş  Kurallar değişmez  Otoriteye uyma  Davranışın gerisindeki nedenler dikkate alınmaz 2. Ahlaki özerklik dönemi  Akran grupları  Kurallar gerektiğinde değişir  Ceza, otomatik olarak uygulanabilecek bir şey değildir  Kuralların ihlal edilme nedenleri de önemlidir (Senemoğlu, 2009)

39 39 Ahlak Gelişimi Kuramları Kohlberg’in Ahlak Gelişim Kuramı  Kuram, Piaget’in kuramının yeniden incelenmesi ve anlamlandırılmasıdır I. Gelenek öncesi düzey  Ceza ve itaat eğitimi  Araçsal ilişkiler eğilimi II. Geleneksel düzey  Kişiler arası uyum eğilimi  Kanun ve düzen eğilimi III. Gelenek sonrası düzey  Sosyal sözleşme eğilimi  Evrensel ahlak ilkeleri eğilimi (Senemoğlu, 2009)

40 40 Ahlak Gelişimi Kuramları Gilligan’ın Ahlak Gelişimine İlişkin Görüşleri Kohlberg’in ahlak gelişimi aşamaları kesin ve evrensel değildir Ahlak gelişiminde önemli olan şey, ahlak sevgisi kazanmaktır (Senemoğlu, 2009)

41 41 Ahlak Gelişimi Kuramları Ahlak Gelişim Kuramlarının Eğitim Açısından Doğurguları  Küçük çocukların bilişsel yapıları, kuralları ve ahlak ilkelerini anlamaya yeterli değildir  Çocukların, bilişsel yapılarına uygun yollarla kuralları öğrenmelerini sağlayacak ortamlar düzenlenmelidir  Öğretmenler, gerek ilköğretimin ilk yıllarında, gerekse ergenlik döneminde çocukların hazırbulunuşluk düzeylerine uygun bazı gazete, televizyon haberlerini, gerçek ya da yapay durumları ele alarak tartışmalarını sağlamalıdırlar (Senemoğlu, 2009)

42 42 Kişilik Gelişim Kuramları  Kişilik bireyi başkalarından ayıran; bireyin doğuştan getirdiği ve sonradan kazandığı özelliklerin bütünüdür  Kişilik gelişimi bireysel bir hızla ilerler, gelişimin tüm yönleriyle etkileşim içindedir  Neler? Duygular, güdüler, mizaç, inançlar, karakter ve değerlerimiz, görüşlerimiz vb. (Senemoğlu, 2009)

43 43 Kişilik Gelişim Kuramları Freud’un Psikoseksüel Gelişim Kuramı 1. Oral dönem: 0-1 yaş, temel haz kaynağı emmedir Anal dönem: 1-3 yaş, idrar ve dışkı çıkarma 3. Faillik dönem: 3-6 yaş, genital organlardan zevk almayı farketme 4. Gizli dönem: 6-12 yaş, oyun 5. Genital dönem: 12+, bluğ dönemi (Senemoğlu, 2009)

44 44 Kişilik Gelişim Kuramları Erikson’ın Psiko-sosyal Gelişim Kuramı 1. Güvene karşı güvensizlik: Doğumdan bir yaşına 2. Bağımsızlığa karşı utanma ve şüphecilik: Onikinci ay-üç yaş: esneklik ve özgürlük 3. Girişkenliğe karşı suçluluk: Üç-altı yaş, girişkenlik, atılganlık 4. Başarıya karşı aşağılık duygusu: Altı-oniki yaş, çabaların desteklenmesi (Senemoğlu, 2009)

45 45 Kişilik Gelişim Kuramları Erikson’ın Psiko-sosyal Gelişim Kuramı  Kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası: yaş, rol karmaşası  Dostluk kazanmaya karşı yalnız kalma: yaş, dostluk, arkadaşlık, sevgi  Üretkenliğe karşı duraklama: Orta yetişkinlik, üretkenlik, verimlilik, yaratıcılık, ödüllendirme  Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk: İleri yetişkinlik yaşları, güvenli, mutlu, topluma uyum sağlayan, aranan, sevilen, sayılan birey (Senemoğlu, 2009)

46 46 Kişilik Gelişim Kuramları Freud ve Erikson’ın Kuramlarının Eğitim Açısından Doğurguları  İhtiyaçlar doyurulmalı, çatışmalar çözümlenmeli  Sevmek, okşamak, konuşmak; birinci yıl  Kas gelişimi ve bağımsız hareket; ikinci yıl  Motor ve dil gelişimindeki artış; üçüncü yıl  İş planlama, işbirliği yapma, öğrenme ve başarı; altıncı yıl  Kimlik kazanma; onikinci yıl (Senemoğlu, 2009)

47 47 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (7 yaş) Fiziksel-Devinişsel  Yer de ğ iştirme, dengeleme ve nesne kontolü gerektiren hareketleri gelişir  Dayanıklılık zayıftır  Reaksiyon zamanı yavaştır  Algısal motor becerileri tamamlanmamıştır ve el-göz eşuyumu zayıftır  Büyük kas kontrolü hızla gelişir  Ritmik becerilerin ince nitelikleri kademeli olarak gelişir  Kemiklerde gelişim sürmekle birlikte yumuşak ve esnektirler  Dura ğ an ve dinamik denge düzenli bir gelişim gösterir  Etkin ve enerjik olunur (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

48 48 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (7 yaş) Bilişsel  Vücudun ana bölümlerinin yerini ve isimlerini bilir  Basit hareketleri isimlendirir ve tanımlar  Kişisel ve genel alan arasındaki farkı anlar  Hareketin do ğ rultusu düzeyi ve yönünün anlamını bilir  Hızlı ve yavaş, güçlü ve hafif ve akıcılı ğ ın anlamını bilir  Kendisiyle di ğ erlerinin ve kendisiyle nesnelerin basit ilişkisinin anlamını anlar  Yarışma ve oyunların, basit kurallarını anlar  Bazı toplumsal davranışların farkındadır  Ritmin hareket içindeki önemini farkeder  Basit dans düzeninin nasıl planlanaca ğ ını farkeder (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

49 49 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (7 yaş) Duygusal-Sosyal  Benmerkezcidir ve ço ğ u hareketleri kendisini tatmin edicidir  Arzu ettikleri bir şeyi geliştirirken ö ğ retmenin ve büyüklerin onayı önemlidir  Eleştiriyi kabul etmez  Benlik kavramları hızla gelişir  Oyunlara bireysel yada eşli olarak katılmayı tercih eder  Yaratıcı, hayalci ve girişimcidir  Utangaç ve sıkılgandır  Dikkatini kısa süreli sürdürür  Hareket etmek için heyecanlanır  Yönergeleri ve basit açıklamaları dinlemeye istekli olur  Başkalarıyla oyun ve di ğ er hareket sıralarını yaratmak için istekli olur  Etkinlik tamamlanıncaya kadar görevde kalmak için istekli olur  Farklı özelliklere sahip sınıf arkadaşına karşı anlayışlı olur (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

50 50 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (8-9 yaş) Fiziksel-Devinişsel  Boy ve a ğ ırlık artışı düzenli olarak devam eder  Kas kuvveti düzenli olarak artar  Reaksiyon zamanı yavaş olmakla birlikte bu dönemin sonunda gelişmiş olur  El-göz eşuyumu, denge ve di ğ er devinişsel algı becerileri gelişmektedir  Temel hareketler iyice olgunlaşır  Özellikle kızlarda olmakla birlikte duruş pozisyonu genel olarak zayıftır  Ritmik hareketler iyice olgunlaşır  El tercihi kesin olarak kurulmuştur  Özellikle erkeklerde esneklik düşük düzeydedir  Ö ğ renci fiziksel olarak etkindir ancak çabuk yorulur  Sekiz yaşında yer de ğ iştirme, dengeleme ve nesne kontrolü gerektiren hareketler daha karmaşık şekilde yapılır  Dokuz yaşında, eşuyumlu hareketlerin daha do ğ ru ve hızlı yapılabilmesi için bilişsel ve algısal gelişim sa ğ lanır. (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

51 51 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (8-9 yaş) Bilişsel  Yerçekimi ve kuvvetin basit ilkelerini anlar  Sa ğ lıkla ilişkili fiziksel uygunluk hakkında temel bilgiye sahip olur  Basit oyunların kurallarını anlar  Paylaşma ve saygı gibi toplumsal özelliklerin anlamlarını bilir (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

52 52 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (8-9 yaş) Duygusal-Sosyal  Daha karmaşık oyun, dans hareketlerinde kendi becerilerini geliştirmek için istekli olur  Grup etkinliklerine katılmaya istekli olur ve grubun başarısıyla ilgilenir  Başarı ve başarısızlık duygusunu yaşar  Hareket yaşantılarında heyecan ve sevinci sürdürür  Sınıfın genel güvenli ğ i ve arkadaşlarının güvenli ğ i ile ilgili sorumluluk almaya istekli olur (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

53 53 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (10-12 yaş) Fiziksel  Düzenli fakat yavaş bir fiziksel gelişim sözkonusudur  Bazı kızlarda ve erkeklerde büyüme patlamasıolur  Kemik ve iskelet sistemindeki gelişme, kas sisteminden daha ilerid e oldu ğ undan zaman zaman büyüme a ğ rıları meydana gelebilir  Görme fonksiyonları gelişmiştir (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

54 54 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (10-12 yaş) Bilişsel  Özel yeteneklerde ve genel akademik performansta cinsiyet farklılıkları vardır  Neden ‐ sonuç arasında ba ğ kurabilirler  Nesneleri özelliklerine göre sınıflayabilirler  Bilgiler somut bir şekilde verilirse, bilgileri sistemli ve mantıklı bir şekilde işl eyebilirler  Algıları daha do ğ rudur  Cinsiyet rollerinin de ğ işmezli ğ ini anlarlar  Hayal ve gerçek arasındaki farkı anlayabilirler  Oyun, fiziksel ve sosyal dünyayı anlamaları yönünden önemlidir (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

55 55 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (10-12 yaş) Duygusal  Akran grubukuralları ve yetişkin kuralları arasında çatışma ola bilir.  Davranış bozuklukları görülme oranı yüksektir  Başarma istekleri yüksektir  Korkuları gerçek ve somuttur  Cinsiyet rolleri kazanırlar  Başarılarının ve çabalarının övülmesini isterler (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

56 56 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (10-12 yaş) Sosyal  Akran grubunun etkisi güçlenmeye başlar  Grup oyunlarında kurallara uyabilirler  Arkadaşlıkları kısa sürebilir  Vicdan anlayışları gelişir  Sosyal becerilerde yeterlilik kazanmaya gayret ederler  Gelişim farklılıklarından dolayı grup/takım dışında kalabilirler (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

57 57 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (Erinlik-Ergenlik) Fiziksel  Fiziksel gelişim çok hızlıdır  Erkeklerde ense, gö ğ üs, karın ve bel bölgesinde, kızlarda gö ğ üs ve kalça b ölgesinde ya ğ lanma artar  Organlardaki büyüme orantısızdır  Kızlar erkeklerden daha uzun boylu ve daha kiloludur  Ergen sakarlı ğ ı yaşanabilir  Cinsiyet salgı bezleri aktif hâle gelir  Önce eller ve ayaklar, sonra kollar ve bacaklar, daha sonra da gövdeleri ge lişir  Erkeklerin akci ğ er ve kalpleri kızlara göre daha büyüktür (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

58 58 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (Erinlik-Ergenlik) Bilişsel  Soyut düşünme başlar  Birleştirici düşünme yetene ğ i kazanılır  Kişiye, yere, zamana göre de ğ işenkavramlar bu dönemde edinilir  Ergen benmerkezcili ğ i vardır  Tümdengelim vardır  Kendi düşünme biçimlerinin en do ğ ru oldu ğ una inanırlar  Dokunulmaz olduklarına inanırlar ve riskler alabilirler (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

59 59 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (Erinlik-Ergenlik) Duygusal  Karşı cinsle çatışmalar azalır  Bedenlerine karşı aşırı ilgi görülebilir  Hızlı bedensel de ğ işikliklerden kaynaklanan kaygılar görülebilir  “Fırtına ve stres” döneminden geçiyor olabilirler  Öfkeli davranışlar görülebilir  Duygularında sık sık iniş çıkışlar yaşarlar  “Ben kimim?” sorusuna cevap ararlar (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

60 60 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (Erinlik-Ergenlik) Sosyal  Otoriteye karşı çıkma başlayabilir  Akranları ile bir arada olma isteklili ğ i artar  Akranların düşüncesi önemli hâle gelir  De ğ erler ve ahlak sistemi edinirler  Toplumsal açıdan sorumluluk alma ve sorumlulu ğ u yerine g etirme iste ğ i vardır  Cinsiyetlerine uygun sosyal rollere erişirler (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

61 61 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (13-15 yaş) Fiziksel-Devinişsel  Kızların erkeklerden yaklaşık 1.5 yıl erken ergenleşirler.  İ kincil cinsiyet özelliklerinin ortaya çıkar.  Önce kızlar daha sonra erkekler daha uzun ve a ğ ırdırlar  Uykuya daha fazla gereksinim duyma ve birden büyümenin sonucu olarak iştahın açılması sözkonusudur  Kemik gelişimi henüz tamam lanmamıştır  Yaşıtların baskısıyla duruş etkilenmesi olur  Hızlı ve eşit olmayan gelişim sözkonusudur  Kuvvet, esneklik, denge ve dayanıklılıkta kızlar ve erkekler arasında farklar vardır (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

62 62 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (13-15 yaş) Bilişsel  Karmaşık kavramları ve soyut düşünmeyi yönetmek için dikkat aralı ğ ı ve yetisi geliştirir  Olası mesleklere ilgi geliştirir  Toplumsal sorunlara ilişkin ilgi geliştirir (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

63 63 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (13-15 yaş) Duygusal-Sosyal  Sıklıkla yetişkinleri eleştirir  Kendi vücutları, görünüşleri ve yeteneklerine olan ilgi ve öz farkındalık geliştirir  Kapris, kolay sinirlenme veya küskünlük görülür  Yeni şeyler denemeye heveslidir  Yarışmacıdır  Programlarda ba ğ ımsız davarnma iste ğ i sergiler  Programın ve yaşıtların de ğ erleri arasında bocalar (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

64 64 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (16-18 yaş) Fiziksel-Devinişsel  Erkekler kızlardan daha gelişkin, hızlı, güçlü hale gelir  Çok iştahlılık devam eder, ama kızlar bunu kısıtlama e ğ ilimlidir  Eşuyum gelişir  Bireysel gelişim hakkındaki ilgi devam eder (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

65 65 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (16-18 yaş) Bilişsel  Tam bir entellektüel potansiyele ulaşır  Bilgi ve yaşantı temeli gelişmiştir  Toplumsal sorunlara ilgi artar  Meslek seçimi ve yaşamla ilgili seçimlerde sınırlanma vardır (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

66 66 Hareket ve Spora Özel Gelişim Özellikleri (16-18 yaş) Duygusal-Sosyal  Yaşıt grubu ve kız-erkek ilişkileri toplumsal yaşamda baskındır  Genç ve yetişkinlerin de ğ erleri arasındaki çelişki devam eder  Yetişkinleri ve yaşıtları sürekli eleştirme görülür  Kişisel görünüm ve toplumsal becerilere olan ilgi vardır  Yeni etkinlikler, macera ve heyecana olan ilgi vardır  Duygusal ilişkiler devam eder  Randevulaşma, not ve spor konularında artan rekabet vardır (Harrison ve di ğ erleri, 2001; Housner, 2009; Kirschner ve Fishburne, MEB, 2012; 1995; Pangrazi, 2001; Stilwell ve Wilgoose, 1997)

67 67 Sabrınız için teşekkür ederim… Gıyasettin Demirhan

68 Prof.Dr. Mustafa Ergün68 Sabrınız için teşekkür ederim…


"1 Gelişim özelliklerimiz Gıyasettin Demirhan Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TMOK Eğitim Komisyonu - Yüzme Federasyonu Seminer, 9 Mayıs." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları