Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DÜNYA GIDA KRİZİ VE TÜRKİYE Ali Ekber Yıldırım Dünya Gazetesi Tarım Yazarı www.tarimdunyasi.net.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DÜNYA GIDA KRİZİ VE TÜRKİYE Ali Ekber Yıldırım Dünya Gazetesi Tarım Yazarı www.tarimdunyasi.net."— Sunum transkripti:

1 DÜNYA GIDA KRİZİ VE TÜRKİYE Ali Ekber Yıldırım Dünya Gazetesi Tarım Yazarı

2 Dünyanın gündemi  Dünya gündeminde tarım ve gıda fiyatlarındaki artış var  Küresel ısınma + tüketim artışı + enerji üretimi gibi faktörler tarımın önemini artırdı  850 milyon insan açlıkla mücadele ederken buna 100 milyon kişinin daha eklenmesi tehlikesi var  Açlık sorununa çözüm için yılda milyar dolar gerekiyor

3 Fiyat artışı  Dünya Gıda Örgütü (FAO)’ nun 55 ürünü kapsayan gıda fiyat endeksine göre  Gıdada 2006’da fiyat artışı yüzde 8, 2007’de yüzde 24, 2008’de yüzde 53 oldu  En çok artış yüzde 97 ile yağlı tohumlarda, tahılda yüzde 87, süt ürünlerinde yüzde 58  Önümüzdeki 10 yıl fiyat artışının sürmesi bekleniyor

4 Fiyat artışının nedenleri  Artan petrol ve enerji fiyatının gıda üretim maliyetini artırması  Çin ve Hindistan’da tüketimin artması  Mısırın enerji üretiminde kullanılması nedeniyle tahıl üretiminin yüzde 25-30’unun hayvan yemi olarak kullanılması  Kuraklık ve küresel ısınmaya bağlı olarak stokların erimesi  Tarım ürünlerinden enerji üretimi  Spekülatif hareketler

5 Bugüne nasıl gelindi? Gelişmiş ülkelerin denetimindeki, IMF- Dünya Bankası-DTÖ geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelere tarımda,  Devlet müdahalelerini azaltın  Ticareti liberalleştirin  Destekleri kaldırın  Kamu yatırımı yapmayın(sulama vs.) diye reçete yazdılar, üretim engellendi

6 Gıda üretimi ve bölüşümü  Gıdada asıl sorun bölüşüm sorunudur, bazı ülkelerin elinde arz fazlası ürün var, diğer tarafta açlıktan ölenler var  2007’de dünyada en karlı ikinci sektör gıda sanayi şirketleri oldu  İlk sırada ilaç şirketleri var  Açlığın bir başka ifadesi bu  Birleşmiş Milletler’ e göre 3 milyar insan günde 2 doların altında gelire sahip

7 Tarımdan enerji üretimi  Milyonlarca insan açlıkla mücadele ederken, tarımsal ürünlerden enerji üretilmesi tartışılıyor  Bir spor arabanın deposunu doldurmak için harcanan tahılla bir kişi bir yıl beslenebiliyor  1 ton mısırdan 400 litre etanol elde ediliyor  Amerika’nın sadece etanol üretimine verdiği destek 10 milyar dolar

8 ABD-AB enerji hedefi  AB, 2020’ye kadar taşımacılıkta kullandığı enerji kaynağının yüzde 10’unu bioyakıtlardan üretmeyi hedefliyor  ABD,29.4 milyar litre olan olan bioyakıt üretimini 2022’ye kadar milyar litreye çıkarmayı hedefliyor  2015’e kadar 56.8 milyar litresini mısırdan elde edecek

9 Gıda krizinde kim ne yaptı?  Arjantin; mısır ihracatını yasakladı  Bolivya;pirinç,mısır ve buğday ihracatını durdurdu  Brezilya; mısır ihracat vergilerini artırdı  Mısır; Gıda sektörüne yeni teşvikler getirdi  Vietnam; pirinç ihracatını yasakladı  Endonezya; buğday ve soyada ithalat vergilerini kaldırdı  Hindistan pirinç ihracatını yasakladı  Kazakistan buğday ihracatını durdurdu

10 Gıda krizinde kim ne yaptı?(2)  Çin; buğday, yulaf ve arpada ihracat vergilerini artırdı  Güney Kore; mısır ve pirinç ithalat vergilerini düşürdü, soya ve yemlik mısırda ithalat vergilerini kaldırdı  Rusya; gübre ihracatında vergileri yüzde 5’ten 8.5’a çıkardı  Türkiye, ithalat kapılarını sonuna kadar açtı  TMO, “Liberal sistem var piyasaya müdahale olmaz” diye açıklama yaptı

11 Roma zirvesi  Dünya gıda zirvesi 3-5 Haziran’da Roma’da yapıldı  Bir çoğu devlet başkanı veya başbakan düzeyinde olmak üzere 180 ülkeden temsilci katıldı  Açlığa, gıda fiyatlarındaki artışa çözüm arandı  Önerilen çözüm; 2030 yılına kadar gıda üretimin yüzde 50 artırılması

12 Zirveye yansıyan tablo  37 ülkenin acil gıda yardımına ihtiyacı var  Bu ülkelerin 21 Afrika, 10’u Asya, 5’i Orta ve Güney Amerika’da, bir ülke de zengin Avrupa’nın göbeğindeki Moldova  Bio-yakıt üretiminin sınırlandırılması konusunda uzlaşmaya varılamadı

13 Kriz tarımın gündemini değiştirdi  Gıda fiyatlarındaki artış, tarımsal desteklemeleri de tartışmaya açtı  Bir çok ülke tarımsal destekleri artırarak sürdürmeye karar verdi  Avrupa Birliği, tarımda yeni bir reforma giderek destekleri azaltacak beklentisi vardı, ancak destekler ve süt kotalarının kaldırılması tartışılıyor  Türkiye, tarımsal destekleri azalttı

14 Türkiye’nin durumu  Nüfusun yüzde 30’u tarımda  GSMH’ nın yüzde 11’i  İhracat 10 milyar dolar  İthalat 8.5 milyar dolar  Yarattığı katma değer 30 milyar dolar

15 Türkiye’nin potansiyeli  Türkiye’ nin tarımsal potansiyeli çok yüksek  İklimi, toprak yapısı ile tarıma çok elverişli  Fındık, Kuru incir, Kuru Kayısı, Kuru Üzüm, Şark tipi tütünde dünyada 1.sırada  Nohut ve mercimekte 2. sırada  Zeytinde 4.sırada  Şeftali, Elma, Armut, Badem, Zeytinyağı, Çay ve yaş üzümde 5. sırada  Pamukta 6. sırada

16 Potansiyel değerlendiriliyor mu?  HAYIR!..  Uzun vadeli, siyasetten arındırılmış, ülke gerçeklerine uygun bir politika yok  Teknoloji kullanımı yetersiz  OECD Raporuna göre Ar- Ge’ de Türkiye son sırada  Başta altyapı olmak üzere arımda çok sorun var

17 Sorunlar  Girdi maliyetleri yüksek  Mazot, gübre, tohum,ilaç,makine gibi temel girdilerin maliyetini, fiyatını çiftçi kontrol edemiyor  Üretim yapmak büyük risk  Ürün fiyatı istikrarsız (domates çok iyi fiyata satılırken Rusya krizi çıkıyor, fiyat düşüyor

18 Temel sorunlar-1  Tarım işletmeleri çok küçük  Bitkisel üretim yapılan araziler küçük ve parçalı (işletme başına ortalama 56 dekar)  İşletme başına hayvan sayısı düşük (Türkiye ortalaması 4 baş, AB ortalaması 54 baş)  Tarım toprakları amaç dışı kullanılıyor

19 Temel sorunlar- 2  Sulanabilir 8.5 milyon hektar arazinin ancak yarısı sulanıyor  1950’ li yıllardan başlayarak günümüze kadar devam eden seçime endeksli politika  Yeterli yatırım yapılmaması  İthalat ile terbiye etme anlayışı

20 Tarım önemsenmiyor  Dışa açılma politikalarının uygulanmaya başlandığı 1980’den sonra “Tarım ülkesiyiz” demenin utanç sayıldığı bir dönem başladı  Yeniden yapılanma adı altında bir çok kurum kapatıldı (1985) (HGGM,Toprak-Su)  Tarımdan zenginlik üretmek yerine, tarımdan kurtulma çabaları öne çıktı  Politikalarda IMF ve Dünya Bankası etkili

21 Tarım mı sanayi mi?  Tarım ile sanayi sektörü karşı karşıya getirilerek, tercih sanayiden yana kullanıldı  “Türkiye, sanayileşerek büyüyecek”  “Tarımla kalkınmış ülke yok”  Patates üreterek değil,otomobil üreterek kalkınacağız”  Bugün turizm ile balıkçılıkta aynı kavga var

22 Destekler yetersiz  ABD’ nin yıllık tarım destekleri bütçesi 73 milyar dolar  AB’nin bütçesi 40 milyar Avro  Türkiye, 5.4 milyar YTL  “Türkiye’nin kaynakları bu kadar” denilebilir mi?  Kaynaklar verimli kullanılamıyor, 2 hayvan dağıtılması, DGD ve bir çok örneği var

23 Destekler amaca hizmet etmiyor  Destekleme politikası ile hedefler çakışmıyor  Hükümetler, belli bir bütçeyi hedef gözetmeden harcamayı tercih ediyor  AB’ de 2013’e kadar üretici hangi ürüne ne kadar desteği ne zaman alacağını biliyor  Türkiye’de destekler üretimden çok sonra açıklanıyor ve ortalama 1 yıl gecikmeli ödeniyor

24 Hayvancılık  Gelişmiş ülkelerde tarımsal üretimde hayvancılığın payı ortalama yüzde 50’nin üzerinde(bazı ülkelerde yüzde 75-80)  Türkiye’ de bu oran yüzde 25  İşletmelerin yüzde 90’ı bitkisel üretim ile hayvancılığı birlikte yapıyor  Hayvancılık sektörüne 1980 öncesi ve sonrası diye bakmak gerekir  İthalat ve terör darbesi

25 Hayvancılık-2  Hayvancılık denilince akla sığırcılık gelir  Politikalar, desteklemeler büyükbaş hayvancılığa özellikle süt hayvancılığına göre belirleniyor  Besicilik desteklenmiyor,  Küçükbaş hayvancılık ihmal ediliyor  AB ile uyumda küçükbaş hayvancılığın şansı çok yüksek,  AB’nin koyun ve keçi etinde açığı var  Yeni Zelanda,Avustralya,Macaristan’dan alıyor

26 Hayvancılık-3  Süt Üretimi: 11 Milyon ton  Et Üretimi: 1 milyon 834 bin ton(kırmızı et: 834 bin ton)  Beyaz et sektöründe büyük gelişme sağlandı, ancak kuş gribi, istikrarsızlık sektörü zorluyor  Destekleme sistemi bir gecede değiştirildi, hayvan başına ödeme sistemine geçildi

27 Tarımda çözülme hızlandı  Geçimlik üretim yapanlar ile pazara üretim yapanlar ayrılıyor  Köylüyü- çiftçi yapma çabası  Sektör dışından yatırım yapanlar artıyor  Büyük işletmeler kurulmaya başlandı  Tarımdaki nüfus azalıyor

28 Dünyada ne olacak?  Tarım ve hayvancılığın önemi artacak  Üretim eskisi gibi çok artmayacak(FAO)  Çevreye duyarlı üretim önem kazanacak (AB)  Organik ürünler talebi artacak  Gıda krizinden isyanlar hatta savaş bile çıkabilir

29 Türkiye’de ne olacak?  Küçük üreticilik tasfiye olacak, orta ve büyük ölçekli işletmeler artacak  Ziraat Bankası TOBİ Bankacılığını başlattı  Yabancı sermaye gelecek(Suudi Arabistan hazır)  Tarımsal sanayide hızlı bir gelişme olacak  Tüketim artacak  GAP’a yerli /yabancı sermaye akını olacak

30 Ne yapmalı?  Geçmişten ders alarak ülke gerçeklerine uygun bir politika ile,  Satılabilir  Güvenilir  Yeterli üretim yapmaktır  Fark yaratanlar başarılı oluyor (Alara, fide yetiştiricileri)

31 Nasıl bir politika?  Siyaset üstü, uzun vadeli  Üreticinin refahını yükseltecek  Sanayiinin girdi ihtiyaçlarını karşılayacak  Hayvan ve çevre sağlığını koruyan  Ülke talebini karşılayacak  İhracatı destekleyen

32 Başarı için önce tarımı ve üretimi sevmek gerek

33

34

35

36 TEŞEKKÜRLER


"DÜNYA GIDA KRİZİ VE TÜRKİYE Ali Ekber Yıldırım Dünya Gazetesi Tarım Yazarı www.tarimdunyasi.net." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları