Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç.Dr.Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fak. Psikiyatri ABD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç.Dr.Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fak. Psikiyatri ABD."— Sunum transkripti:

1 Doç.Dr.Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fak. Psikiyatri ABD

2 Antalya, 31 Ekim 20092 Akış •Stres •İş Stresi •Tükenmişlik •Hekimlerde durum ne? •Önleme

3 Antalya, 31 Ekim 20093 Stres Kaynakları

4 Antalya, 31 Ekim 20094 Stresin tanımı Stres, fiziksel, zihinsel ve duygusal yüklenmeler sonucu ortaya çıkan zorlanmalar ve gerilimlerdir.

5 Antalya, 31 Ekim 20095 İş stresi •- İşin gereklilikleri; çalışanın yetenek, beceri ve ihtiyaçları ile uyuşmadığında • - İşin rol gereklilikleri; diğer yaşam alanlarının rol gereklilikleri ile çatıştığında ortaya çıkar

6 Antalya, 31 Ekim 20096 İş stresi ve Çalışma ortamı •Birçok psikiyatrik morbidite ve daha kötü fiziksel sağlık • - aşırı iş stresi • - uzun çalışma saatleri • - düşük otonomi (özerklik) ve kontrol ile ilişkilidir. »Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

7 Antalya, 31 Ekim 20097 2006 ComPsych şirketi araştırması •Çalışanların % 55i, aşırı bir bitkinliğin ve kontrolsüzlük duygusunun eşlik ettiği yüksek seviyede strese sahip •%42si sabit fakat yönetilebilir strese sahip

8 Antalya, 31 Ekim 20098 2006 ComPsych şirketi araştırması •İlk üç sıradaki iş stresörleri • - insan kaynaklı • - iş yükü • - iş-yaşam dengesi

9 Antalya, 31 Ekim 20099

10 10

11 Antalya, 31 Ekim 200911 Stres (Tükenme) Kaynakları iş Kurum Doktor (kendi) Diğer İnsanlarla ilişkiler İş-Yaşam Dengesi Stres (Tükenme) Kaynakları

12 Antalya, 31 Ekim 200912 Stres Kaynakları-İş •Aşırı iş yükü •İş uygunsuzluğu •Zaman sıkışıklığı •İdari görevler •Uyku sorunları •Düzgün olmayan yeme davranışları •Malpraktis tehditi •Kötü organize iletişim •Net olmayan iş beklentileri (Rol Belirsizliği ve Çatışması) –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

13 Antalya, 31 Ekim 200913

14 Antalya, 31 Ekim 200914 Stres Kaynakları-Kurum •Kariyerde yükselişin olmayışı ya da iş güvenliğinin olmayışı •Kaynaklar ve şeflerde yetersizlik •Kıdemli desteğinin olmaması •Hak etmeyen kişilerin takdir edilmesi (Hakkaniyet Olmaması, Sadakatsizlik) •Monotonluk (tekdüzelik) •Özerklik olmaması •Kurum kültürü ve havası (aidiyet) •Karar alma mekanizmalarında çalışanların katılımının olmaması •İşyeri sosyal desteğinin olmaması –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

15 Antalya, 31 Ekim 200915

16 Antalya, 31 Ekim 200916 Psikolojik sözleşme • Biz önce bir organizasyon için çalışmaya başlamadan, ne olacağı (iş, iş yükü, kaynakları, kariyer, iş güvenliği, sosyal ve ekonomik durumlar ile gelecekteki önemli değişiklikler hakkında) bilgi verilmeli

17 Antalya, 31 Ekim 200917 Stres Kaynakları-Doktor •Kişilik (örn. mükemmelliyetçi, kompulsif kişilik, Type A) •Aşırı sorumluluğun olması •Kendi ve başkaları için büyük beklentiler •Ölme ve ölüm ile ilişkili düşünceler •Duygusal ve Fiziksel acı ile yüzleşme –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

18 Antalya, 31 Ekim 200918 Stres Kaynakları- Diğer insanlar ile ilişkiler •Amirlerle çatışmalar •Disfonksiyonel kişilerarası dinamikler •Mesleki izolasyon •Hastaların beklenti ve istekleri •Aile ve arkadaşlardan gelen desteğin seviyesi –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

19 Antalya, 31 Ekim 200919 Stres Kaynakları- İş-Yaşam Dengesi •Stresi işten eve yada evden işe taşımak •Diğer boş zaman etkinliklerinin olmaması •Serbest zamanın olmaması •Ev gereksinimleri •Sosyal yaşamın bozulması –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008 –

20 Antalya, 31 Ekim 200920 Stres Kaynakları-Diğer –Eğitim: Önceleri daha çok patofizyoloji, tanı ve tedavi ağırlıklı eğitim verilirken, şimdi ilave olarak iletişim becerileri, hukuk ve etik önem kazanmıştır. –Yönetimsel ve Parasal yönetim zayıf –Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

21 Antalya, 31 Ekim 200921 İş Devamsızlığı –66%: Ruhsal Bozukluklar ( Depresyon / Anksiyete / diğer ruhsal bozuklar ) –60%: Stress –44%: Yönetici ile negatif ilişkiler –35%: Çocuk bakımı sorunları –28%: İş yerinde çalışma arkadaşı ile çatışma –20%: Bağımlılık / Madde sorunları

22 Antalya, 31 Ekim 200922

23 Antalya, 31 Ekim 200923 Stresin Çalışana Maliyeti •Sıkıntı ve güçlük •Hastalık •Yetersizlik •Kararsızlık •Finansal durumda değişiklikler •Benlik saygısında kayıp •Kimlik kaybı (otonomi-özerklik) •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

24 Antalya, 31 Ekim 200924 Doktor olmanın bir stres faktörü olduğu iyi bilinmektedir. Genel populasyon ile karşılaştırıldığında daha yüksek stres görülmektedir ( Firth-Cozens1 cross-sectional ve longitudinal çalışmalarda %28--%18). Birçok stresörün olduğu ilgi gerektiren bir iş Hekimler arasında çoğalan düş kırıklığı Hekimler için özerklik (otonomi ) çok önemli Önemli, anlamlı ve büyülü iş sevimsiz, ihtiyacı karşılamayan ve yararsız bir iş haline dönüşür. Enerji bitkinliğe, bağlılık ve ilgi sinmeye, etkinlik etkisizliğe döner

25 Antalya, 31 Ekim 200925 Doktor Olmak •Tüm doktorlarda olmasına karşın özellikler en sık gençlerde ve bayan doktorlarda, stres oranları yüksektir. •Doktorlar olarak hastalara stresle ilgili ve onunla nasıl mücadele edeceğimizi anlatırız. Kendimiz yaşadığımızda onu yönetmek ve yardım aramada ne kadar başarılıyız? •Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008

26 Antalya, 31 Ekim 200926 Hekimler üzerindeki baskılar •Yüksek kişisel beklentiler •Başkalarının yüksek beklentileri •Sınır koymada zorluk •Kendinden önce iş için aşırı istek •Sıklıkla kompulsif kişilik özelliklerine sahip olmak •Kronik olarak iş yaparken kendini ihmal etmek

27 Antalya, 31 Ekim 200927

28 Antalya, 31 Ekim 200928 Seviye 1 Alarm Reaksiyonu Seviye 2 Direnç Seviye 3 Bitkinlik-Tükenme Normal Direnç Seviyesi Genel Adaptasyon Sendromu

29 Antalya, 31 Ekim 200929 Inter-relationship Stress Burnout

30 Antalya, 31 Ekim 200930 Değişik Araştırma Sonuçları •Emosyonal Tükenme: 46% - 80% (orta ve yüksek) •Depersonalizasyon: 22%- 93% (orta ve yüksek) •Azalmış Kişisel Başarı: 16% - 79% (düşük ve orta) »Physician Burnout.Sameer S. Chopra; Wayne M. Sotile; Mary O. Sotile JAMA. 2004;291

31 Antalya, 31 Ekim 200931 •Beck Depresyon ölçeği: 31% (hafif ve şiddetli depresyon ve 5 yılda % 13 tedavi almış. •Emosyonal Tükenme: 80% (orta ve yüksek) •Depersonalizasyon: 61% (orta ve yüksek) •Azalmış Kişisel Başarı: 44% (düşük ve orta) •Thommasen ve ark. Mental health, job satisfaction, and intention to relocate. Opinions of physicians in rural British Columbia. Canadian Family Physician, Vol 47, Issue 4, 737-744

32 Antalya, 31 Ekim 200932 Türkiye’de Tabip Odalarına Kayıtlı Olan Bir Grup Hekimde Tükenmişlik Sendromu Ve Etkileyen Faktörler •Birinci basamak sağlık çalışanlarının görev ve sorumluluklarının açıkça belirtilmemiş olması, •Çalışanların farklı öğrenim düzeylerine sahip olmaları, •Bazı meslek gruplarının vardiya sistemi ile çalışıyor olması, •Sağlık sektöründe altyapı ve yönetsel yetersizlikler, •Özlük hakları sorunları, •Uzun çalışma saatleri, •Olumsuz çalışma koşulları olarak dikkat çekmektedir

33 Antalya, 31 Ekim 200933 Alaycılık Azalmış Etkinlik Fizyolojik, psikolojik, ve davranışsal sonuçlar Emosyonel Tükenme Kişilerarası ve Rolle İlgili stresörler İşe Bağlı Tükenme Süreci

34 Antalya, 31 Ekim 200934 Davranışsal Psikolojik İş performansı, kazalar,işe gitmeme, öfke, yanlış kararlar İş doyumsuzluğu, huysuzluk, depresyon, emosyonal yorgunluk Fizyolojik Kardiovaskuler hastalık, hipertansiyon, başağrısı Stresin Sonuçları

35 Antalya, 31 Ekim 200935 Fiziksel tükenmişlik belirtileri Yorgunluk Güçsüzlük Enerji kaybı Sık baş, göğüs, boyun-bel vs ağrısı Bulantı, gastro-intestinal sorunlar Kısa nefes almalar Hipertansiyon Kas krampları Uyku bozukluğu Hastalıklara hassas olmak Artmış alkol ve sakinleştirici kullanımı

36 Antalya, 31 Ekim 200936 Duygusal tükenmişlik belirtileri Depresif duygulanım Desteksiz ve güvensiz hissetme Ümitsizlik Evde gerilim ve tartışmalarda artış Kızgınlık-sabırsızlık-huzursuzlukta artış Nezaket-saygı-yardımlaşma duyg. Azalma Davranışsal belirtiler; öfke patlamaları, huzursuzluk, uykusuzluk, gevşeme zorluğu, hiperaktivite, sinirlilik, sabırsızlık, unutkanlık, can sıkıntısı, mizaç değişikliği ve konsantrasyon güçlüğünü İçerir. Uç durumlarda intiharı düşünme

37 Antalya, 31 Ekim 200937 Zihinsel tükenmişlik belirtileri Doyumsuzluk Kendine-işine, diğer insanlara ve genel olarak yaşama karşı olumsuz tutumlar içinde olma İşi bırakma-savsaklama vs davranışlar Yaratıcılık ve yenilik yaratmada azalma Kişisel başarı eksikliği Kararlar, sorunlar veya iş yerinde değişiklikten kaçınma

38 Antalya, 31 Ekim 200938 Tükenme için kim aday? •İşkolik, idealist veya inatçı, oldukça başarılı veya işine çok adanmış bireyler dahil olmak üzere belirli kişilik özelliklerine sahip olanlar •Kariyer, aile ve kişisel gelişim arasındaki algılanan dengesizlik ve kariyer gelişimi ile ilgili olan stresörler •Eğitimsiz, deneyimsiz veya tecrübesiz olanlar •Aşırı yük ve zaman baskısı ile çalışanlar

39 Antalya, 31 Ekim 200939 Ayırıcı tanı -Enfeksiyon hast:grip-nezle-brusella -Endokrin hast:tiroid-şeker -Nörolojik hast:parkinson-miyopati -Hematolojik hast:anemi -Romatolojik hast:kas-iskelet sist hast -Ruhsal hast:depresyon -Diğer durumlar:ilaç yan etkileri,saman nezlesi,tansiyon düzensizliği

40 Antalya, 31 Ekim 200940 Nedenleri a)BİREYSEL ETKENLER Kişilik özellikleri:mükemmeliyetçi, hassas, duygusal, içe atan- Gerçek dışı hedefleri olanlar Benlik saygısı düşük olanlar Kendi işi ile ilgili hissettikleri Çalıştığı hasta grubunun kendi öyküsündeki önemi

41 Antalya, 31 Ekim 200941 Nedenleri B-1)ÇEVRESEL-ÇALIŞMA ORTAMINA BAĞLI ETKENLER Ağır iş yükü ve dinlenme zamanının az olması Hastaların gereksiniminin finansal-bürokratik ve idari nedenlerden karşılanamaması Önderlerin yetersizliği-denetim eksikliği Yetersiz uzman eğitimi ve yönlendirmesi Çalışanlar arasında yeterli destek ve sosyal ilişkinin olmaması Düşük motivasyonlu kişilerle çalışmak

42 Antalya, 31 Ekim 200942 Nedenleri B-2)ÇEVRESEL-ÇALIŞMA ORTAMINA BAĞLI ETKENLER Aşırı zor ve yoğun hastalardan oluşan iş ortamı. Özellikle düzelmeyen-ölüm oranı yüksek yerlerde çalışanlar Bürokratik ve sekreterlik işleri yapmak zorunda kalmak. Rollerle ilgili belirsizlik Karmaşık araç gereç kullanmak zorunda kalmak Personel yetersizliği Hasta yakınlarına bilgi verme, onlardan gelen talepleri karşılama güçlükleri

43 Antalya, 31 Ekim 200943 Nedenleri C)YÖNETİCİLERİN TUTUMUNA BAĞLI ETKENLER Devlet kurumlarında çalışanların özel sektör çalışanlarına göre daha fazla hayal kırıklığı yaşadığı gözlenmiştir.(???) Gözlemcilerin tavrı-ekip çalışmasına verilen önem Görüşlerin ifade edilmesindeki tutumları İzin-dinlenme odası-kreş gibi özlük hakkı sorunlarına yaklaşım

44 Antalya, 31 Ekim 200944 Klinik belirtileri •İrritabilite Etkisiz hissetme •Bitkinlik Artmış olumsuzluk •Uyku bozukluğu Zevk almada azalma •Düşük konsantrasyon Umutsuzluk •Düşük performans Sosyal izolasyon •Yaratıcılığın kaybı Başağrıları •İş devamsızlığı Mide yakınmaları •İş tatminsizliği Depresyon •Düşük moral Anksiyete •İşe gitmekten korkmak Evlilikle ilgili problemler •Boğulma hissi Madde kötüye kullanımı

45 Antalya, 31 Ekim 200945 UZUN DÖNEM ETKİLERİ -Ruh sağlığı etkilenir Depresyon-anksiyete-alkol-sigara ve madde bağımlılıkları -Beden sağlığı etkilenir Sağlık harcamalarını artığı saptamıştır.Kalp damar hast.,iskelet-sırt bel-oyun ağrıları,mide bağırsak hast.,enfeks direncinde azalma sıklıkla olur. -İş verimi etkilenir -Hasta-müşteri memnuniyeti azalır ve iş stresi artacak şekilde kısır döngü olur.

46 Antalya, 31 Ekim 200946 Doktorların kaçı hasta?” En sık Depresyon, Anksiyete Alkol ve madde bağımlılığı Tıp öğrencileri ve internlerde: Anksiyete, depresyon ve stres yüksek Wong JGWS.Doctors and Stress. Medikal Bulletin.13 (6);4-7, 2008 British Medical Journal, March 2003

47 Antalya, 31 Ekim 200947 Stres, depresyon ve intihar •Doktorlarda Genel topluma göre stres 18% fazla(Wall et al, 1997).Wall et al, 1997 •Doktorlarda anksiyete nadir ancak depresyon sık değerlendirilmiş. Doktorlarda diğer profesyonel gruplardan yüksek (Caplan, 1994).Caplan, 1994 •Cinsiyet ve genç olma tartışmalı(Firth-Cozens, 2005).Firth-Cozens, 2005 •Hasta bakımını kalitesi bozulur, tıbbi hata artar.

48 Antalya, 31 Ekim 200948

49 Antalya, 31 Ekim 200949 Stres, depresyon ve intihar • Özellikle kadın doktorlarda genel topluma göre intiharlar fazla (Hawton et al, 2001). Bir başka çalışmada kadın doktorlarda genele göre % 130 artmış.Hawton et al, 2001 •USA’da doktorlarda genel toplumdan daha fazla tek ölüm nedeni intihar olarak bulunmuş (Torre et al, 2005).Torre et al, 2005

50 Antalya, 31 Ekim 200950

51 Antalya, 31 Ekim 200951 Madde kötüye kullanımı •Genel topluma göre daha az sigara ve yasa dışı madde kullanımı varken alkol ve reçete ile yazılan ilaç kullanımı daha fazladır (Hughes et al, 1992a). Genel topluma göre kadın doktorlar alkolizm açısından daha risklidir(Firth-Cozens, 2005).Hughes et al, 1992aFirth-Cozens, 2005 •Alkol kötü kullanımı ve depresyon komorbiditesi sıktır. Alkolizmden iyileşen 100 kadın doktorun 73’ü ciddi intihar düşüncesi ve 38’i ciddi bir intihar girişiminde bulunmuştu (Bissel & Skorina, 1987). •Doktorlar uzmana gitme yerine kendi kendine ilaç almaktadır ve işe gitmektedir (Pullen et al, 1995).Pullen et al, 1995

52 Antalya, 31 Ekim 200952

53 Antalya, 31 Ekim 200953

54 Antalya, 31 Ekim 200954 Tükenmişlik ve karşı aktarım •Hastayla aşırı özdeşleşim •Hastaya kızmak ya da ondan hoşlanmamak •Empati yokluğu •Depersonalizasyon •Etkisizlik ya da beceriksizlik hissi •Terapide ‘acting out’ ya da diğer sınır ihlalleri •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

55 Antalya, 31 Ekim 200955 Bakımverenlerin bakımındaki engeller •Stres ve psikiyatrik sorunlara karşın yardım aramaya isteksizdir. •Çoğunlukla mükemmeliyetçi, kendini kurban eden fedakar kişilerdir. Vicdanlı, şefkatlidir. Bu nedenle başkalarının ihtiyaçları kendilerininkinin önüne geçer. •Durumunu kabul etmeden işini sürdürür. •Self-medikasyondan dolayı kötü hastalardır •Stigmazisasyondan korkarlar

56 Antalya, 31 Ekim 200956

57 Antalya, 31 Ekim 200957

58 Antalya, 31 Ekim 200958 Sonuçlar???? •Tükenmişlik –Parasal Etkilere –Fiziksel Etkilere –Emosyonal Etkilere –Sosyal Etkilere Sebep Olabilir

59 Antalya, 31 Ekim 200959 Stresten (Tükenme) Korunma Bireysel aile İş yeri yöneticileri İş arkadaşları Devlet yönetimi düzeyinde Stresten (Tükenme) Korunma

60 Antalya, 31 Ekim 200960

61 Antalya, 31 Ekim 200961 Tükenmişliğin önüne geçme •Sağlıklı iş-yaşam dengesi üzerine çalışma • - profesyonel ya da kişisel iyi olmayı geliştirmek • - fiziksel, emosyonel, psikolojik, sosyal ve spritüel •Hekimin iyi olması: • - hekim verimliliği • - hekim, diğer personeller ve hastanın tatmin oluşu • - hasta güveni ile ilişkilidir. •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

62 Antalya, 31 Ekim 200962 Kurumsal Önlemler •Sağlıklı çalışma koşulları •İyi performansın onaylanması •Kariyer gelişimi için fırsatlar •Çalışanlarına değer veren işyeri kültürü •Şirket değerleri ile uyumlu yönetim faaliyet ve politikaları •Çalışanların işyeri uygulamalarının düzenlenmesine katılımı •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

63 Antalya, 31 Ekim 200963 Kişisel Önlemler •Neyin önemli olduğunu ve öncelikli yapılması gerektiğini ayırt et •İşle ve işte sınırlarını koy • - bazen nasıl hayır diyebileceğini öğren • - kişisel zamanını iş uğruna harcamaktan kaçın • - senin takvim ve zamanın da önemlidir. •Çalışmaya bir anlam bul •Enerjini yenileyecek birşeyler bul •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

64 Antalya, 31 Ekim 200964 Kişisel Önlemler •Başkalarından önce kendini önemse • - öfkeni güvendiğin birisiyle yatıştır • - bol miktarda uyu • - düzenli olarak egzersiz yap • - yemene dikkat et • - eğlence • - mola ver •Gereğinde profesyonel tedavi al •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

65 Antalya, 31 Ekim 200965

66 Antalya, 31 Ekim 200966

67 Antalya, 31 Ekim 200967

68 Antalya, 31 Ekim 200968 Tercihin Uyum mu? Hastalık mı? •Rolündeki uyuşmazlıklarından dolayı boğulma hissi en sonunda seni yıpratacaktır •Seçenekler yarat ya da kuralları değiştir: • - hedeflerin, zamanın, aldığın görevler •Gerekiyorsa standartlarını düşür •Gerçekçi ve ideal rol beklentileri arasındaki farkı farket •Gereksiz sorumlulukları bir kenara bırak •Hangi yatkınlığın ne kadar iyi olduğunu tanı •Her problemin çözülemeyeceğini anla •İş yükünü azalt •Steven Pflanz. Work Overload, Burnout, and Empathy:The Struggle to Maintain Work-Life Balance in Psychiatric Practice

69 Antalya, 31 Ekim 200969 Soru (n) lar? •Kurumsal Stratejiler? Var mı? Varsa neler? •Sağlık çalışanlarına tükenmeden korunmak için konusunda ne gibi çalışmalar var?

70 Antalya, 31 Ekim 200970

71 Antalya, 31 Ekim 200971 Sonuç Tükenmeden kaçınmak ile ilgili en kapsayıcı yol, kişinin hayatında bir denge oluşturmaktan geçer. Stresin üzerinizdeki etkilerinin farkında olun. Kişisel ve profesyonel taahhütlerinizin yerine getirmek için zaman alacağını bilin. Gülmek! Mizah hissi stres giderici önemli bir rol oynar. İletişim ve yönetim becerilerini geliştirmek için atölyeler veya diğer programlara katılın. Beslenme, egzersiz, meditasyon ve yoga bakımınıza yardımcı olabilir / iyi sağlık ve stres için bir çıkış sağlar. Personel, meslektaşlar, danışanlar, aile üyeleri ve arkadaşlar ile etkili iletişim hayatınızdaki stresi azaltabilir. Stres ve tükenmişlik hissediyorsun bir destek sistemi kur


"Doç.Dr.Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fak. Psikiyatri ABD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları