Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Trans Anadolu Do ğ al Gaz Boru Hattı Projesinin Ekonomik ve Stratejik Beklentileri EECON 2013.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Trans Anadolu Do ğ al Gaz Boru Hattı Projesinin Ekonomik ve Stratejik Beklentileri EECON 2013."— Sunum transkripti:

1 Trans Anadolu Do ğ al Gaz Boru Hattı Projesinin Ekonomik ve Stratejik Beklentileri EECON 2013

2 Trans Anadolu Do ğ al Gaz Boru Hattı Projesinin Ekonomik ve Stratejik Beklentileri Elçin Süleymanov Qafqaz Universitesi /Azerbaycan İİ BF Maliye Bölümü “Journal of Qafqaz University” yayın editörü Elçin Süleymanov Qafqaz Universitesi /Azerbaycan İİ BF Maliye Bölümü “Journal of Qafqaz University” yayın editörü

3 Azerbaycan –Türkiye Ekonomik İ lişkilerinin Kapsamı  Azerbaycan’ın 18 Ekim 1991 ilan etdiği bağımsızlığını ilk olarak tanıyan Türkiye, siyasi ve ekonomik bağımsızlığını gerçek anlamda elde etmesinin, ülkenin ekonomik kalkınmasını sağlaması ile mümkün olacağını göz önünde bulundurarak, sahip olduğu ekonomik imkan ve deneyimleri Azerbaycan ile paylaşmaya başlamıştır. Azerbaycan Kafkasya ve Orta Asiya bölğesinden Türkiyenin en önemli ekonomik ortağıdır. Ekonomik ve ticari ilişkiler tarihli “Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması” çerçevesinde yürütülmektedir.

4 Azerbaycan –Türkiye Ekonomik İlişkilerinin Kapsamı  Azerbaycan’da faaliyet gösteren yaklaşık 3500 yabancı şirketin, binden fazlası Türkiye sermayelidir.  420’inin tamamı Türkiye sermayeli,  380’i Azerbaycan-Türkiye ortaklığı  Türk firmalarından 700’den fazlası fiili olarak faaliyet göstermektedir.  Türk iş adamları modern oteller, bankalar, sigorta şirketleri, üretim ve eğitim kurumlarını Azerbaycan’a kazandırmada ilke imza atmışlardır. Katma değeri Azerbaycan’ın yaklaşık 60 milyar dolarlık Gayri Safi Milli Hasılası’nın %7’sini oluşturan Türkiye sermayeli şirketler Azerbaycan ekonomisine istihdam açısından önemli bir katkıda bulunmaktadırlar.

5 Azerbaycan –Türkiye Ekonomik İlişkilerinin Kapsamı  Türkiye’de yatırım yapan Azerbaycan kaynaklı sekizyuzden fazla firma bulunmaktadır.  Toplam yaklaşık on milyar ABD dolarını aşmiş olan sermaye ile Türkiye’de yatırım yapan Azerbaycanlı iş adamları, hem firma sayısı, hem de sermaye miktarı açısından değerlendirildiğinde, Orta Asya ve Kafkasya’daki Türk Cumhuriyetleri içerisinde ilk sırayı, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri içerisinde ise Rusya Federasyonu’ndan sonra ikinci sırayı almaktadır.

6 AZERBAYCAN EKONOM İ S İ N İ N GEL İ Ş İ M AŞAMALARI Kriz dönemi ( ) İstikrar ve reform dönemi ( ) Gelişim dönemi ( ) Yükseliş dönemi ( 2003 Sonrası )

7 Azerbaycanın Temel Ekonomik Göstergeleri Toplam GSMH (Mln $) Kişi başına GSMH (Mln $) Nüfuz (Bin) Resmi İ şsiz Bütçe Gelirleri (Mln dolar ) Bütce Harcamaları (Mln $ )

8 Azerbaycan Ekonomisinin Genel Durumu  Hazar enerji kaynaklarının üretim ve ihracının ardından 2006 yılından itibaren GSMH’daki artış oranı ile Azerbaycan dünyada ilk sıralarda yer almaya başlamıştır.  yıllarını kapsayan dokuz yıllık dönemde ekonomik büyüme %80 olmuştur yılları arasında ülkede yapılan toplam yatırım hacmi yaklaşık 110 milyar dolar olmuştur.

9 Azerbaycan’ın dış ticareti Yıllar İhracat (Milyon $) , , , , , 89 İthalat (Milyon $) 7.163,56.119,76.970, , ,96 Dış Ticaret Hacmı (Milyon $) , , , , , 85

10 Azerbaycan -Türkiye Ekonomik İ lişkileri Türkiyeli firmalarının üstlendikleri önemli projeler  TRASECA ‘İpek Yolu’ projesi çerçevesinde kara yollarının inşası,  Elektrik santrallerinin inşası ve modernizasyonu  lüks konut inşası,  Sengaçal terminali inşaası,  Merkezi Bank binasının inşası,  Bakü ve Nahçivan Hava Alanı inşası,  Haydar Aliyev Merkezi inşası,  ‘Şahdağ kayak merkezi’ projesi,  Bakunun yeni semvollarından olan “Alov” kulesinin inşaası,  tarihi ve turistik komplekslerin bakım ve onarımı,  petrol boru hattı ile ilgili yapım ve onarım işleri,  Bakü Sahil Projesi, kombine gaz çevirimi elektrik santralı,  Nahçivan baraj inşası gibi 20 milyar dolara yakın bir çok önemli projeler

11 Azerbaycan -Türkiye Ekonomik İ lişkileri  2011 yılı verilerine göre Türkiye Azerbaycan’ın ithalatında 11% lik bir paya sahip olup, pazarda Rusya’dan sonra ikinci önemli tedarikçi konumundadır.  2012 verilerine göre Azerbaycanın Türkiyeden ithal hacmi Rusiyanı da geçerek yaklaşık bir milyar dolarla ilk sırayı almıştır.

12 Azerbaycanda Petrol Üretimi (milyon ton)

13 Azerbaycanda Do ğ al Gaz Üretimi (milyar metre küp)

14 Azerbaycan Devlet Petrol Fonundakı Toplam Kaynak Tutarı (Milyon dolar ) YılAktif Toplamı

15 AZERBAYCANIN TÜRK İ YEN İ N ENERJ İ SEKTÖRÜNE YATIRIMLARININ AZERBAYCAN- TÜRKIYE EKONOMIK ILIŞKILERINDE ROLÜ “Bakü-Tiflis-Ceyhan” petrol ve “Bakü-Tiflis- Erzurum” doğal gaz boru hatlarının gerçekleşmesiyle, Azerbaycan ve ekonomisinde beklenen olumlu gelişmelerin yanı sıra, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler de artmıştır. Türkiye siyasi hayatına gelen istikrar ile birlikte ekonomide beklenen istikrar ve gelişme sürecinin, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilere ve Türkiye sermayesinin Azerbaycan’a akımına olumlu etkisi gözlenmektedir.

16 Azerbaycan Devlet Petrol Şirketinin Türkiyedeki Yatırımları  Azerbaycan devlet petrol şirketi (State Oil Company Of Azerbaijan Republic) 1991 yılından bu yana faaliyetini sürdüren Azerbaycan’ın en büyük ve tek olan kamuya ait petrol şirketidir. SOCAR'ın Gürcistan, Türkiye, Romanya, Avusturya, İ sviçre, Kazakistan, İ ngiltere, İ ran, Almanya ve Ukrayna'da temsilcilikleri, İ sviçre, Singapur, Vietnam ve Nijerya da ticari şirketleri bulunmaktadır. Şirket bünyesinde 70 binden çok çalışan istihdam edilmektedir.

17 Azerbaycan Devlet Petrol Şirketinin Türkiye ’ deki Yatırımları  SOCAR’ın Türkiye’deki yatırımları İzmir Aliağa’da yerleşen Türkiye’nin en büyük petrokimya tesisi PETKİM’İ satın almasıyla başlamıştır. Petkim Petrokimya Holding A.Ş’nin sermayesindeki yüzde 51 oranındaki kamu hissesi, blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihale süreci sonucunda, 30 Mayıs 2008 tarihinde 2 milyar 40 milyon dolar bedelle SOCAR & Turcas Enerji A.Ş'ye (STEAŞ) satılmıştır tarihinde Petkim’in %51 oranında dolaylı ana hissedarı STEAŞ'ın %25 hissesine sahip Turcas Petrol A.Ş.'nin hisselerinin Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi’ne (SOCAR) devredilmesiyle hisselerin tamamı SOCAR-a geçmiştir. Şirketin adı Socar Turkey Enerji A.Ş.olarak değiştirilmiştir. Yüzde 25’lik hissesini Socar’a satan Turcas’ın, İzmir Aliağa’da temeli atılan Star Rafinerisi’ndeki yüzde 18,5’lik ortaklığını sürdürecektir.

18 Azerbaycan Devlet Petrol Şirketinin Türkiye ’ deki Yatırımları  SOCAR Türkiye'nin en büyük petrokimya şirketi olan Petkime 2018 yılına kadar 17 milyar doların üzerinde bir yatırım stratejisi açıklamıştır. Petkim sahasına yapılacak yatırımlarda en büyük payını petrokimya rafinerisi oluşturmaktadır. Şirketin temel hammadde olan nafta'da yüzde 90 dışa bağımlılığı böylece sona erecek hatta nafta ihraç eder hale gelecektir.

19 SOCAR-ın “STAR” Rafineri Yatırımı  Star rafineri fabrikası Petkim Petrokimya tesislerinin mevcut alanı içerisinde kurulacak 10 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip bir tesis olacaktır. Üretece ğ i hafif ve a ğ ır nafta ürünleriyle öncelikle Petkim’in hammadde ihtiyacını karşılarken, di ğ er taraftan mevcut yurtiçi üretimin yetersiz kaldı ğ ı ve halen ithalat ile karşılanan di ğ er petrol ürünleri açı ğ ının bir kısmını karşılayacaktır. Böylece her yıl milyarlarca doların yurt dışına çıkışı önlenecek ve Türkiye’nin cari açı ğ ının azalmasına önemli katkısı olacaktır

20 SOCAR-ın “STAR” Rafineri Yatırımı  STAR Rafinerisi, 5 milyar dolarlık yatırım bedeli ile Türkiye’nin tek noktaya yapılacak en büyük yatırımı olma özelliğini taşımaktadır. Petkim Yarımadası için belirlenen Rafineri-Petrokimya- Enerji-Lojistik Entegrasyonunun ilk ve en önemli halkası olan STAR Rafinerisi, hem Azerbaycan’ın, hem Türkiye’nin ekonomik ve stratejik iş birliği açısından önemli bir projedir. Petkim Yarımadası’nı Avrupa’nın en önemli petrokimya üretim merkezi haline getirecek olan STAR Rafineri yatırımı, Azerbaycan’ı doğrudan yatırımlarda Türkiye’de ilk sıraya taşıyacaktır. Bu yatırım iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğini daha ileriye seviyeye çıkaracaktır.

21 SOCAR’ın Liman Ve Enerji Santrali Yatırımları  Petkim yarımadası içinde var olan limana ilave olarak kurulacak konteynır limanının 1,3 -1,5 milyon adet konteynır (TEU) kapasitede olması öngörülüyor. Petkim Limanı bu kapasitesi ile halen 900 bin TEU- luk kapasiteye sahip İzmir Alsancak Limanını geride bırakmış olacaktır. Limanın işletilmesi konusunda Hollandalı APM şirketiyle anlaşma imzalanarak 300 milyon dolarlık yatırım çalışmaları başlamıştır. SOCAR 2018 yılına kadar 10 milyar doları Petkim Yarımadası içerisinde, 7 milyar doları da Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı olmak üzere Türkiye’de toplam 17 milyar dolarlık yatırım öngörmektedir.

22 Trans Anadolu Do ğ algaz Hattı Projesi (TANAP)  İki ülke ilişkilerinin Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum hattı ve Trans Anadolu Doğalgaz Hattı Projesi ile daha da güçlenerek devam edecektir. Türkiye ve Azerbaycan’ın enerji alanındaki bu yatırımların stratejik ortaklık vurgusunu güçlendirdiği ve ileride daha başka yatırımların habercisi olduğunu vurgulayabiliriz. Aralık 2011 de imzalanan mutabakat zaptı ile Trans Anadolu ismi verilen 16 milyar metreküp kapasiteli münhasır boru hattına yönelik çalışmaların ivedilikle başlanılması ve iki ülke tarafından tayin edilen şirketlerin ortak bir konsorsiyum tesis etmeleri konusunda mutabakat sağlanmış oldu.

23 Projede Öngörülen Aşamalar Projede Öngörülen Aşamalar 1. Hattın Faaliyete Geçiş Aşaması -2018’de ilk do ğ algaz akışıyla gerçekleşecektir. İ lk aşamada Şahdeniz do ğ algazının Gürcistan’dan geçerek Türkiye’ye satılması öngörülmektedir. Yani boru hattının faaliyete geçece ğ i ilk aşama olan 2018’de Türkiye yılda 6 milyar metreküp do ğ al gaz satın alacaktır. 2. Hattın Kapasitesinde Birinci Artış Aşaması İ kinci aşama olarak 2020’de hattın kapasitesinin yıllık 16 milyar metreküpe ulaşması hedeflenmektedir. Bu aşamada Şahdeniz-2 Konsorsiyumu'nun üretece ğ i 16 milyar metreküplük do ğ algazın, 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye’ye satılacak, 10 milyar metreküplük kısmı ise Avrupa’ya ihraç edilecektir. 3. Hattın Kapasitesinde İ kinci Artış Aşaması Üçüncü aşamada ise 2023 yılında hattın kapasitesinin yıllık 23 milyar metreküp ile ulaşması hedeflenmektedir. 4. Nihai Aşama Nihayet dördüncü aşamada 2026 yılında hattın kapasitesinin yıllık 31 milyar metreküpe kadar ulaşması hedeflenmektedir. Sonraki aşamalarda do ğ algaz kaynak ve ihtiyaç de ğ işimine ba ğ lı olarak, TANAP projesi kapsamında do ğ algazın yıllık ihracının 50 milyar metreküpe kadar ulaşması hedeflenmektedir.

24 Trans Anadolu Do ğ algaz Hattı Projesi (TANAP)  2012 yılının ilk aylarından itibaren boru hattının inşasına yönelik fizibilite çalışmalarına başlanılmış konsorsiyum içerisinde Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR), Türkiye'den BOTAŞ ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklı ğ ı (TPAO) ilk ortaklar olarak yer almıştır. Süreç içerisinde di ğ er uluslararası petrol ve do ğ algaz şirketleri de konsorsiyuma dahil olabileceklerdir. Trans Anadolu Do ğ algaz Boru Hattı'nda yüzde 80 Azerbaycan'ın, yüzde 20 ise Türkiye'nin ortaklı ğ ı şeklindedir. Bakü’den Türkiye’nin en batısına kadar yeni bir hattın yapılaca ğ ı projede Türkiye, tüketicisi oldu ğ u do ğ al gazda ilk kez ortak bir yatırım içinde yer almıştır.

25 Trans Anadolu Do ğ algaz Hattı Projesi  TANAP ile Türkiye sınırları içinde 2 bin kilometrelik bir boru hattı kurulmuş olacaktır. 16 milyar metreküpün 6 milyar metreküpü Türkiye, kalanı Avrupa pazarına yönlendirilecektir. Projenin liderliğini SOCAR yapacaktır. Bundan dolayı Türkiye bölümündeki güzergâhın tam olarak nasıl olacağı ve projenin kesin maliyeti SOCAR tarafından yapılacak fizibilite çalışmalarının ardından netlik kazanacaktır. Boru hattı maliyeti 6-7 milyar dolar civarında olacağı tahmin edilmektedir. Proje sadece Azerbaycan gazının değil, diğer ülke gazlarının da bu hatla taşınmasına olanak verecek niteliktedir.

26 Trans Anadolu Doğalgaz Hattı Projesi (TANAP)  Şahdeniz-2 do ğ algazının Avrupa piyasalarına nakline ilişkin dört farklı alternatif proje gündeme getirilmişti. Bu projeler “Büyük Nabucco”, “Trans-Adriyatik”, İ TG İ (Türkiye- Yunanistan- İ talya) ve SEEP (Güney Do ğ u Avrupa) projeleriydi. Avrupa Birli ğ i ve ABD tarafından destek verilen proje ise Büyük Nabucco Projesiydi.

27 TANAP’ın Ekonomik Sonuçları  Bu projenin finansmanına ilişkin yaşanan sorunların, belirsizliklerin yanı sıra stratejik açıdan yapaca ğ ı etkilerden dolayı bazı ülkelerin karşı çıkması, bazı ülkelerinde taraf olup-olmama noktasında görüş beyan etmeme durumu söz konusuydu. TANAP’a ilişkin Türkiye ve Azerbaycan arasında yapılan nihai anlaşmanın ardından Nabucco Konsorsiyumu Büyük Nabucco’yu Nabucco Batı Projesi olarak revize etmek zorunda kaldı. Şahdeniz-2 do ğ algazının Avrupa piyasalarına nakline ilişkin dört farklı alternatif proje gündeme getirilmişti. Bu projeler “Büyük Nabucco”, “Trans-Adriyatik”, İ TG İ (Türkiye-Yunanistan- İ talya) ve SEEP (Güney Do ğ u Avrupa) projeleriydi. Revizyon sonucu 3440 kilometre olarak öngörülen Büyük Nabucco’nun Türkiye kısmının TANAP’a dönüşmesiyle, Nabucco Batı Projesi kısalmış oldu.

28 TANAP’ın Ekonomik Sonuçları  Azerbaycan bakımından ülkenin sahip olduğu doğalgaz kaynaklarının yeni piyasalara ihracında büyük ekonomik kazanımları beraberinde getirmektedir.TANAP’taki hissenin %80’inin Azerbaycan’a ait olduğu son duruma göre Azerbaycan doğalgazını Türkiye arazisinden kendisi taşımış gibi olacaktır. Zira Azerbaycan doğalgazın Avrupa piyasalarına naklinden elde edilecek geliri de kendisi elde etmek istiyordu. Böylece Azerbaycan’ın uzun yıllar Büyük Nabucco’ya olumlu bakmamasının önündeki ekonomik engellerden biri de aradan kalkmış oldu. Yani Azerbaycan Şahdeniz-2 doğalgazının Avrupa piyasalarına hem satışından, hem de naklinden gelir elde edecektir

29 TANAP’ın Ekonomik Sonuçları  Rafineri ve TANAP a 2017 yılına kadar yatırım miktarı 17 milyar dolara ulaşması beklenir.Buna göre Türkiye sanayisine yatırım yapan en büyük ülke Azerbaycan, en büyük şirket de SOCAR olacaktır. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum Boru Hatları’nın ardından, TANAP ve Petkim’de rafineri projesine ilişkin Türkiye ile yaptı ğ ı anlaşmalarla Azerbaycan, Türkiye’nin bölgede hem enerji koridoru olma, hem de enerji üssü olmasına önemli ekonomik ve stratejik katkıda bulunmuş olmaktadır. Ekonomik olarak çeşitli açılardan önem taşıyan bu projenin gerçekleşmesi durumunda, bu hattan gelecek do ğ algazın bir kısmı (6- 10 milyar metreküp) Türkiye pazarında kalacak, önemli bir kısmı (10-25 milyar metreküp) ise Avrupa ülkelerine satılacaktır.

30 TANAP’ın Stratejik Sonuçları TANAP başta Türkiye ve Azerbaycan olmak üzere bölge ülkeleri ve Avrupa ülkeleri bakımından çok büyük stratejik öneme sahiptir. Uygun fiyat ve tanımlanmış do ğ algaz kapasitesi dikkate alındı ğ ında kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi dolayısıyla enerji arz güvenli ğ ine katkıda bulunması bakımından Türkiye ve Avrupa Birli ğ i ülkeleri için TANAP büyük önem taşımaktadır. Büyük Nabucco yerine Nabucco Batı’ya “evet” demekle Avrupa’nın taleplerini bir bakıma karşılamış olan Azerbaycan’ın, TANAP çerçevesinde Türkiye arazisinden do ğ algazın nakline Nabucco Konsorsiyumu’nu dahil etmeyerek boru hattını daha çok kendi elinde tutacak olmasıyla da Rusya’yı bir nebze teskin etmiştir.

31 TANAP’ın Stratejik Sonuçları Trans Anadolu Boru Hattı gelecekte Türkmen gazının ve Avrupa’ya nakline yönelik alternatif bir hat olma özelli ğ ini de potansiyel olarak taşımaktadır. Dolayısıyla stratejik açıdan düşünüldü ğ ünde zamanla Hazar Havzası do ğ al gazının, hatta Orta Do ğ u ülkelerinde üretilecek olan do ğ algazın da batı piyasalarına ihracında Türkiye ile birlikte Azerbaycan’ın da söz sahibi olması gibi bir durum da ortaya çıkacaktır.  Nabucco Batı Boru Hattı ile Güney Do ğ u Avrupa ülkelerinin hemen hemen tümünün do ğ algaz ihtiyacının karşılanması hedeflenmektedir. Şahdeniz yata ğ ındaki do ğ al gaz potansiyeli 1,3 trilyon metreküp olan Azerbaycan’ın sahip oldu ğ u di ğ er kaynaklardaki do ğ algaz potansiyeli ise yaklaşık 2,6 trilyon metreküptür. Şahdeniz yata ğ ının yanı sıra mevcut ve muhtemel di ğ er do ğ algaz yataklarının potansiyeli de dikkate alındı ğ ında Azerbaycan’ın arasında do ğ al gaz üretiminin 50 milyar metreküpe ulaşaca ğ ı tahmin edilmektedir. Bu tahminler TANAP vasıtasıyla Avrupa piyasalarına daha fazla miktarda do ğ algazın ihracı için Azerbaycan’ı önemli bir do ğ algaz tedarikçisi konumuna getirmektedir

32 TANAP’ın Stratejik Sonuçları  Projenin sadece Türkiye ve Azerbaycan’ın finans ve teknik imkânlarıyla yürütülecek olması, projeyi Türkiye-Azerbaycan özelinde gerçekleştirilecek bir proje konumuna getirmiştir. TANAP, Türkiye ve Azerbaycan’ın enerji nakli konusunda Avrupa pazarına birlikte çıkması anlamına da gelmektedir.  TANAP önceki Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum boru hatlarına ilave olarak Hazar Havzası enerji kaynaklarının Batı piyasasına ulaştırılmasında Türkiye’nin önemli bir alternatif enerji koridoru oldu ğ una ilişkin konumunu güçlendirmiştir.Türkiye’nin Büyük Nabucco’da ısrar etmeyerek Trans Anadolu’ya “evet” demesinin, Türkiye’ye bakan yönüyle çeşitli stratejik sonuçları vardır. Bunlardan biri ve en önemlisi; Büyük Nabucco’nun gerçekleşmesinde gösterdi ğ i aktif politika ile Türkiye, Avrupa Birli ğ i’nin enerji arz çeşitlili ğ i ve güvenli ğ ine önemli katkıda bulundu ğ unu ve bu hususta üzerine düşeni fazlasıyla yapmaya çalıştı ğ ını ortaya koyarak, Avrupa Birli ğ i ülkelerinin de Türkiye’nin AB’ye kabulünde olumlu katkıda bulunacak şekilde üzerine düşeni yapmalarını, böylece AB’ye üyelik konusunda önemli bir mesafe almayı beklenmektedir.

33 Azerbaycan'ın ekonomik gelişmesine katkı sa ğ layacak yönleri  Türkiye'nin enerji sektörüne yatırımlarının artırılmasının ekonomik getirisi  Bakü-Ceyhan projesi kapsamında taşınan ham petrolü Ceyhan'da rafine ederek pazarlama ve do ğ al gaz da ğ ıtım kanallarını işletme fırsatı.  Aynı zamanda Türkiye ile ortak petrol rafine sistemi kurarak Türkiye'ye Irak ve di ğ er ülkelerden gelen ham petrolün rafinesini gerçekleştirmek fırsatı  Azerbaycan Petrol Fonunda ve Merkezi Bankta biriken 50 mlyar $ rezervin bir hissesiyle Türkiye'de yatırımlar yapmak ve ya Türkiye ile birlikte üçüncü ülkelere ortak yatırımlar yapmak fırsatlarının ortaya çıkması  Ve s

34 Türkiye'nin ekonomik gelişmesine katkı sa ğ layacak yönleri  Petrol ve doğal gaz aramalarında Azerbaycan'ın 140 yıllık tecrübesinden yararlanmak  Gelen yıl tamamlanacak olan Bakü-Kars demir yolunun tam kapasite çalışmasına katkıda bulunarak projenin rantabilitesini artırmak  Türkiye limanlarından Azerbaycan'ın ihracatı için kullanılması.  Diğer Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin dünya pazarına çıkış güzergahını sağlayarak transit taşımacılıktan maksimum yararlanmak  Azerbaycanlı yatırımcıları ülke ekonomisine sermaye yatırmalarına teşviklerin artırılması  Kendi kullanacağı doğal gazı üstün alım hukuku  Enerji transiti koridoru olmakla stratejik konumunu güclendirmek

35 Sonuç  Hazar Havzası, Orta Asya ve Orta Do ğ u enerji kaynaklarının dünya piyasalarına ihracı ve ihracına münhasır boru hatlarının, ülkelerin ekonomik ve stratejik menfaatlerini maksimize edecek mahiyette rekabete ve mücadeleye konu olması, TANAP ile yeni bir boyut kazanırken, söz konusu rekabet ve mücadele bundan sonra da ülkelerin vizyon ve stratejilerine ba ğ lı olarak devam edecektir.Özellikle Hazar enerji resurslarının farklı güzergahlarla taşınması ülke ekonomisinin bir ülkeden ba ğ ımlı olması problemini azaltmaktadır.  Sonuç olarak Avrupa piyasası gayri resmi biçimde Gazprom ve SD konsorsiyumu arasında bölünmüş durumdadır.Orta Avrupa Gazprom’a ait, Batı Balkanlar ve İ talya ise SD konsorsiyum öncülü ğ ünde BP ve SOCAR’a aittir.Türkiye açısından, hızla büyüyen gaz talebini karşılamak için 6 milyar metreküplük SD II gazı net biçimde yeterli olmayacaktır. Türkiye bu durumdan endişe etmekte ve İ ran’la Rusya’dan sa ğ lanan gaz teminini çeşitlendirmeyi amaçlamaktadır. Kuzey Irak bu durumda Türk gaz piyasası için anahtar rolü görmektedir.

36 TEŞEKKÜRLER


"Trans Anadolu Do ğ al Gaz Boru Hattı Projesinin Ekonomik ve Stratejik Beklentileri EECON 2013." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları