Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hasta Hakları Umut Yanardağ( Sosyal Çalışmacı/ İnsan Hakları Bilim Uzmanı) 9 Nisan 2014/ Şanlıurfa TKHK Hasta Hakları Eğitim Programı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hasta Hakları Umut Yanardağ( Sosyal Çalışmacı/ İnsan Hakları Bilim Uzmanı) 9 Nisan 2014/ Şanlıurfa TKHK Hasta Hakları Eğitim Programı."— Sunum transkripti:

1 Hasta Hakları Umut Yanardağ( Sosyal Çalışmacı/ İnsan Hakları Bilim Uzmanı) 9 Nisan 2014/ Şanlıurfa TKHK Hasta Hakları Eğitim Programı

2 İnsan Hakları-Hasta Hakları İlişkisi Nasıl Anlatılıyor ? (1) «İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır. Hak kavramı evrensel bir kavramdır. Kısaca hak; ‘hukuk kurallarının kişilere tanıdığı yetki’ olarak tanımlanabilir.» İnsan hakları ilk kez 1215 yılında İngiltere’de tanınmıştır. Resmi olarak 18. yüzyıl sonlarında Amerikan Haklar Bildirgesi ve 1789 Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Evrensel Bildirgesi yayımlanmıştır. Birleşmiş Milletlerin kurulmasıyla insan hakları evrensel hale geldi. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi yayınlandı. Buna göre; herkesin özgür, onurlu, hakları bakımından eşit oldukları belirtilmektedir.

3 İnsan Hakları-Hasta Hakları İlişkisi Nasıl Anlatılıyor ? (2) «İnsan haklarını kısaca; tüm insanların her açıdan doğuştan eşit ve özgür olması diye tarif etmek mümkündür. Söz konusu bu özgürlük, başkalarının haklarına saygılı olmak ve bu hakları çiğnememe zorunluluğu ile dengelenmiştir. Çeşitli insan hakları bulunmaktadır. Hasta hakları da temel insan haklarından birisidir»

4 PEKİ BU İFADELER DOĞRU MU ?

5 Hak Kavramı(1) Hak kavramını hukuk düzeni içinde tanımlayan bir başka tanıma göre ise hak “hukuk düzenince tanınmış, sınırı, konusu, kullanılma şekil ve koşulları gösterilmiş, yararlanılması toplumca sağlanmış özgürlüktür veya hukuk düzeninin kişilere tanıdığı yetkidir(1)

6 Hak Kavramı (2) Adaletsizliğin ortadan kaldırılması için bir kişive verilmesi gereken şey olarak tanımlanabilir(2). Adaletsizliğin ortaya çıkmaması için her hak aynı zamanda hak sahibinde bir sorumluluk getirir. Bu çerçevede haklar sorumluluklar olmadan «hak» olarak tanımlanamazlar.

7 İnsan Hakları(1) İnsan hakları, insanı diğer canlılardan ayıran özelliklerini korumayı talep eder. “İnsan hakları, her insanla ilgili bazı gerekleri dile getirirler. Bu gerekler, insanın değerini tanıma ve koruma istemleri olarak, yani insanları yalnızca insan oldukları için koruma istemleri olarak ortaya çıkarlar(3)

8 İnsan Hakları(2) İnsan Hakları bir fikirdir. Önermelerden oluşur. Olması gerekenler ile ilgilidir. İnsanların, insanın diğer canlılar arasındaki özel yerini, insan onuru ayakta tutmaya yönelik davranışlarda bulunmamaları, insan haklarını ihlal etmeleri, insan hakları ile ilgili koruma mekanizmalarının oluşturulmasını gerekli kılmıştır. Bu gereklilikler sağlık alanında sağlık hakkı olarak tanımlanmıştır

9 İnsan Hakların Sınıflandırılması

10 Sağlığın Tanımı Dünya Sağlık Örgütü sağlıklı olma halini, yalnızca hasta veya sakat olmamak değil bedenen, ruhen ve sosyal yönlerden tam bir iyilik hali olarak tanımlar.

11 Sağlık Hakkı Kişinin devletten sağlığını koruması, gerektiğinde tedavi edilmesi, iyileştirilmesini isteyebilmesi ve toplumun sağladığı imkânlardan faydalanabilmesi (4) olarak tanımlanmaktadır.

12 Hasta Hakları

13 Mevzuata Göre Hasta Hakları: Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan fertlerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip bulundukları ve T.C. Anayasası, milletlerarası andlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan haklarını,

14 Hasta Hakları(1) Hasta hakları, hastaların başvurdukları sağlık kuruluşunda, hastalara verilen sağlık hizmetlerin nasıl verileceğini, sağlık çalışanları ile hastalar arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiğini, hastaların sağlık kuruluşundan hizmet alırken neleri talep edebileceğini belirleyen düzenlemelerden oluşur

15 Hasta Hakları (2) Hasta hakları, kişinin sağlık hakkının gereklerini yerine getirmek için oluşturulmuş kurumlarda verilen hizmetin niteliği ile ilgilidir. Bu nedenle de hasta hakları ile sağlık hakkı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır

16 Hasta Hakları (3) Dolaylı olarak, yani başka haklar ve kurumlar aracılığı ile korunması gereken kişi haklarından biri olan sağlık hakkının gereklerinin yerine getirilmesi ile ilgili düzenlemeler, ülkelerin sağlık politikaları ile ilgilidir. Her ülkenin sağlık politikası farklı olduğundan dolayı, dünyanın her yerinde uygulanabilir, evrensel, bir hasta hakları metni bulunmamaktadır.

17 Hasta Hakları (4) Bu çerçevede hasta haklarının “ortaya çıkışı, kapsamının belirlenmesi ve sınırlarının çizilmesi, öncelikle hekimler ile çeşitli ulusal ve uluslararası meslek örgütleri tarafından gerçekleştirilmiş, bu çalışmalar doğrultusunda ulusal ve uluslararası düzenlemeler otaya konulmuştur” (4)Bu düzenlemeler, dünyada sağlık politikalarının değişimine, sağlık alanındaki teknolojik ve bilimsel gelişmelere ve hasta profilinin değişmesine paralel bir şekilde gerçekleştirilmiştir.

18

19

20 HASTA HAKLARINI DOĞURAN SÜREÇ Sağlık Politikaların Değişimi ( Sağlıkta Dönüşüm Programı) Bilimsel ve Teknik Gelişmeler Hasta Profilinin Gelişimi

21 SAĞLIK POLİTİKALARININ DEĞİŞİMİ

22 Sağlıkta Dönüşüm Programı Planlayıcı, denetleyici Sağlık Bakanlığı Herkesi tek çatı altında toplayan genel sağlık sigortası Yaygın erişimi kolay, güler yüzlü sağlık hizmeti sistemi Güçlendirilmiş temel sağlık hizmetleri ve aile hekimliği Etkili ve kademeli sevk zinciri İdarî ve malî özerkliğe sahip sağlık işletmeciliği Bilgi ve beceriyle donatılmış yüksek motivasyonla çalışan sağlık insan gücü Sistemi destekleyecek eğitim ve bilim kurumları Nitelikli ve etkili sağlık hizmetleri için kalite ve akreditasyon Akılcı ilâç ve malzeme yönetiminde kurumsal yapılanma Karar sürecinde etkili bilgiye erişim: Sağlıkta bilgi sistemi (Türkiye’de Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Temel Sağlık Hizmetleri, 2008, s. 21).

23 Yalın Hastane Modeli Yalın hastane modeliyle laboratuar tetkiklerinde hatanın ortadan kaldırılması, dezenfektasyon ve sterilizasyon için ayrılan sürelerin azaltılması, hasta bekleme sürelerinin azaltılması, hasta kalış sürelerinin azaltılması, iş gücü maliyetinin azaltılması, hasta taburcu prosedürlerinin kısaltılması, harcamaların azaltılması ve gelirlerin arttırılması gibi sonuçlar elde edilmesi amaçlanmaktadır(5)

24 Toplam Kalite Yönetimi Uzun vadede iç ve dış müşterileri tatmin etmek amacıyla süreçlerin iyileştirilmesi ve çalışanların katılımıyla kaliteyi ve hızı maksimize etmekle beraber, maliyeti minimuma indirmek için girişilen tüm faaliyetler” olarak adlandırılabilecek toplam kalite yönetimi bir kavramı ortaya çıktı

25 Hasta Memnuniyeti Hasta memnuniyeti, sağlık hizmeti alanların subjektif ve değişken algılarını içeren bir kavramdır (Larrabee ve Bolden, 2001: 140). Başka bir ifadeyle hastaların hastane hizmetlerinden beklentileri ile deneyimleri arasındaki farkın değerlendirilmesi hasta memnuniyetini gösterir Memnuniyet bakımın yapı, süreç ve sonucu ile ilişkili olduğu kadar hastanın sosyodemografik, fiziksel ve psikolojik durumunu, davranışlarını ve beklentilerini de içermektedir

26 Bilimsel ve Teknik Gelişmeler

27 Günümüzde geçmişle kıyaslandığında bilgiye daha çabuk ulaşılabilmektedir. Hastalar da hastalıkları ile ilgili bilgileri internet vb… araçlarla edinmektedir. “Hastalık konusunda birçok veri ve bilgiyle donatılmış olan hasta, tedavinin şeklini, yöntemini seçmede karar verici ve belirleyici bir role sahip olmak istemekte, yükselen eğitim düzeyi ve bilinçleri sayesinde hasta beklentileri artmaktadır

28 Hasta Profilinin Gelişimi

29 Hasta Profilinin Değişmesi(1) Hasta hakları belirli bir mücadele sonucu ortaya çıkmış haklar değildir (Tacir, 2011, s. 81). Buna karşın sağlık alanında hizmet veriliş şeklinin değişmesi, teknolojik yenilikler, hastaların haklarını aramalarına dair bilinçlerinin artması, hastaların sağlık hizmeti alırken hasta haklarını talep eder hale gelmelerine yol açmıştır.

30 Hasta Profilinin Değişmesi (2) Değişen hasta profili doğrultusunda sağlık çalışanları, hasta onayı olmaksızın, tedavi planı uygulayamamakta, hasta tedavinin her aşaması için bilgi almak istemekte, kendisinin istemediği bir tedavinin gerçekleşmesine karşı durmakta ve mahremiyetin korunmasını isteyebilmektedir. Hasta, hakları ihlal edildiğini düşündüğünde veya hekim ya da sağlık çalışanının kusurlu hizmet vermesi durumunda geçmişle kıyaslandığında daha fazla dava açmakta, hakkını aramaktadır.

31 Hasta Profilinin Değişmesi (3) Hasta profilinin değişmesiyle daha önce sağlık çalışanlarına karşı güçsüz konumda bulunan hastalar, hasta hakları ile ilgili düzenlemeleri kullanarak sağlık çalışanları ile eşit bir ilişki kurabilmektedir. Bu durum da hasta hakları fikrinin gelişmesine, gelişen ve değişen sağlık alanında oluşabilecek hasta hakları ihlalleri karşında, hastaların hasta haklarının gerektirdiklerini talep etmelerini sağlamaktadır.

32 Dünya’da Hasta Haklarının Gelişimi (ABD) 1960’lı yılların sonunda sağlık hizmetlerinden yararlanmak için sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların şikâyetleri ve hastanelerde hizmet alma ile ilgili yaşanan sorunlar ve açılan davalar nedeniyle hastane standartlarının yeniden düzenlenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu çerçevede “ ABD’de 1969’da hastanelerle ilgili standartlar yeniden gözden geçirilmeye başlanmıştır yılında daha etkili hasta bakımı için Amerikan Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi yayınlamıştır

33 Dünya’da Hasta Haklarının Gelişimi (Avrupa) Avrupa’da hasta hakları ile ilgili düzenlemelerin tarihine bakıldığında, ilk olarak 1975 yılının sonunda Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi tarafından taslak olarak hazırlanan, 29 Ocak 1976’da bir öneri olarak resmileşen rapor görülmektedir. Bu raporun açıklayıcı metni ise hastanelerin daha insancıl ve hastaların onuruna daha fazla saygı gösterilmesini güvence altına alan kurumlar olarak tanınması ve hastaların özgürlük hakları, bireysel onur ( personel dignity), bilgilenme hakkı, uygun tedavi hakkı ( right to proper care) ve acı çekmeme(right not to suffer) haklarının tanınmasını gündeme getirmiştir

34 Dünya’da Hasta Haklarının Gelişimi (Avrupa) Bu belge dışında, Amsterdam Sözleşmesi, Lizbon Sözleşmesi, Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmeleri gibi uluslararası sözleşmeler, Avrupa Hasta Hakları Şartı, Avrupa Birliği Sağlık Stratejisi belgeleri Avrupa’da hasta hakları ile ilgili mevzuatın gelişmesini sağlamıştır.

35 Türkiye’de Hasta Haklarının Gelişimi Türkiye’de hasta hakları ile ilgili yasal düzenlemeler yönetmelik düzeyinde gerçekleşmiştir. Avrupa Birliğine uyum süreciyle ilişkili olarak 1998 yılında “Hasta Hakları Yönetmeliği” yayınlanmıştır. Hasta Hakları Yönetmeliğinin ardından, 2003 yılında Hasta Uygulamalarına İlişkin Yönerge ile hasta hakları uygulamaları şekillenmiştir.

36 Türkiye’de Hasta Haklarının Gelişimi Yaklaşık 15 yılllık bir süreçte, hasta hakları ile ilgili uygulamalar gelişti, Sağlıkta Dönüşü Programı ile birlikte hastalarının hizmet alma süreçlerine katılımcı olmaları sağlandı Hasta hakları birimleri sadece hasta hakları ihlalini değerlendiren birim olarak yapılanmadı aynı zamanda halkla ilişkiler uygulamasının gerçekleştirdildiği alanlar oldu Yerinde çözüm uygulamalarıyla hastaların çalışanlar ile olabilecek her türlü problemi nin çözümü sağlanmaya çalışıldı., Her ne kadar hasta hakları birimleri tarafından yürütülmemesi üzerine talimatlar olsa da SABİM, BİMER, Bilgi Edinme Başvuruları’da hasta hakları birimleri tarafından yürütüldü.

37 Hasta Hakları Birimi Hasta Hakları İle İlgili İşler Hasta İlişkileri

38 Hasta Hakları İle İlgili İşler Sağlık hakkının sağlık tesisinde yerine getirilmesine dair düzenlemeler ile ilgili işler. Örneğin «adalet ve Hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmetlerinden faydalanma. Irk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınmadan hizmet alma hakkı»

39 Hasta İlişkileri Hastanın sağlık hizmeti alırken memnuniyetini sağlamaya yönelik gerçekleştirilecek düzenlemeler ( Refakatçi bulundurma, şikayet etme, dava hakkı, «saygınlık görme» ) gibi her yerde farklı şekilde yapılabilecek düzenlemeler

40 Türkiye’de Hasta Haklarının Gelişimi ( 2) Hasta hakları uygulamalarının, hasta sorumlulukları olmaksızın talep edilmesi, ayrıca çalışanların «hastaların her şeyi» yapabileceklerini düşünmeleri HASTA HAKLARI VAR DA ÇALIŞAN HAKLARI YOK MU GİBİ algı oluştu

41 Hasta Hakları Çalışan Hakları

42 Çalışan hakları hasta haklarının bir karşıtı değildir. İkisi arasındaki dengeyi hak ve sorumluluklar oluşturur. Eğer haklar sorumlulukları ile birlikte yerine getirilebilrse bir birbirinin karşıtı olmazlar.

43 Nasıl Bir Hasta Sorumluluklarını yerine getiren Hastane kurallarına uyan Hizmete Etkin Bir Şekilde Katılan

44 Nasıl Bir Çalışan •İLETİŞİM SORUNLARINI YÖNETEBİLEN •HASTA HAKLARININ ve AYNI ZAMANDA MESLEK ETİĞİNİN GEREĞİNİ YERİNE GETİREN •SAĞLIK HİZMETLERİN ÜRETİLMESİNDE TOPLAM KALİTE UYGULAMALARINA DİKKAT EDEN

45 SON BİR NOT : Hasta Hakları Yönetmeliği 39.madde İnsani değerlere saygı gösterilmesi, saygınlık görme ve rahatlık: Saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güler yüzlü, nazik, şefkatli bir ortamda, her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültülü ve rahatsız edici bütün etkenler giderilmiş sağlık hizmeti alma hakkı vardır.

46 Dinlediğiniz İçin Teşekkürler İLETİŞİM İÇİN :


"Hasta Hakları Umut Yanardağ( Sosyal Çalışmacı/ İnsan Hakları Bilim Uzmanı) 9 Nisan 2014/ Şanlıurfa TKHK Hasta Hakları Eğitim Programı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları