Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Düzenleyici Etki Analizinin Türk Hukuk Sistemine Tanıtılması “Eğiticilerin Eğitimi” 18-20 Kasım 2008 Oturum 8 Temel DEA kavramları ve yöntemleri (Etkileri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Düzenleyici Etki Analizinin Türk Hukuk Sistemine Tanıtılması “Eğiticilerin Eğitimi” 18-20 Kasım 2008 Oturum 8 Temel DEA kavramları ve yöntemleri (Etkileri."— Sunum transkripti:

1 Düzenleyici Etki Analizinin Türk Hukuk Sistemine Tanıtılması “Eğiticilerin Eğitimi” Kasım 2008 Oturum 8 Temel DEA kavramları ve yöntemleri (Etkileri değerlendirmek)

2 Amaçlar Bu bölüm sonunda katılımcılar aşağıdakileri yapabilecek: •Etkileri tanımlama •Etki değerlendirme yöntemleri seçme ve kullanma •Etki değerlendirmesi için kanıt toplama •Etkileri ölçme ve analiz etme •Sonuçları sunma ve müdahale seçenekleri sunma

3 Etki Analizinin Aşamaları Etki Tanımlama Yöntem Seçme Kanıt toplama Etkileri Ölçme Seçenek Tavsiye et

4 •Olumlu veya olumsuz (maliyet ve fayda) •Büyük veya küçük •Uzun veya kısa vadeli •Ekonomik, Sosyal ve Çevresel •Uygulama ve uygunluk •Doğrudan veya Dolaylı •Dağılımlı ve hassas gruplar üzerinde Etkileri tanımlama – Etki Göstergeleri

5 Etki Tanımlama – Ekonomik, Sosyal ve Çevresel Ekonomik: •İş dünyası •Yatırım •İstihdam Çevresel: •Çevresel kalite •Yenilenebilir kaynaklar •Biyo-çeşitlilik Sosyal: •Sağlık •Cinsiyet •Kırsal •Eğitim •Geçim

6 Etki Tanımlama – Uygulama & Uyumluluk •Gönüllü Uygunluk: –Eğitim –İkna –Ödüllendirme •Zorunlu Uygunluk •Teftiş •İdari Kaynaklar

7 Etki Tanımlama – Doğrudan ve Dolaylı Etkiler •Doğrudan etkiler müdahaleden doğrudan doğar •Dolaylı etkiler başka etkilerdir; bazen istenmeden olur •Örneğin: Yolcu taşımacılığında döşemesi değiştirilmiş minibüs kullanımın yasaklanması: •Doğrudan etki taşıma şirketleri/minibüs sahipleridir. •Dolaylı etki araç döşeme şirketleri ve tamircileridir.

8 Dağılımlı Etkiler ve Hassas Gruplar üzerinde etkiler •Rekabet •KOBİler •Ekonomik sektörler (Turizm, Taşıma, vs.) •Toplum içinde gruplar (Özürlüler, kadınlar, fakirler vs. )

9 Etki Tanımlama – Gösterge seçimi kriterleri •İlgili (amaçlarla bağlantılı) •Kabul edilen (personel ve paydaşlar tarafından) •Güvenilir (Açık ve uzman olmayanlar tarafından kolay yorumlanabilir) •Gözetimi kolay (uygun maliyetle toplanmış veri) •Ölçülebilir (etkileri parasal terimlerle değerlendirmek, bunları birbiriyle toplamaya faydası oluyor ve etkilerin büyüklüğünü ölçmek için tek bir ölçüt sağlıyor)

10 Yöntemler •Eşik kriteri •Maliyet-etkinlik •En az maliyet •Risk-Risk •SMM (Standart Maliyet Modeli) •Maliyet-Fayda

11 Yöntemler – Eşik Kriteri •Maliyetine bakılmaksızın, hükümetin mutlaka adım atması gereken risk veya zarar sınırının aşıldığı noktaya eşik denir. •Aynı zamanda potansiyel olarak belli sınırları aşacak risk veya zarara yolaçacak eylemden vazgeçmek için de kullanılabilir •Eşik yöntemi DEA’nın birkaç aşamasında veya orantı esasına dayanarak da kullanılabilir

12 Yöntemler – Eşik Kriteri Ön-DEA’da kullanılacak Eşik Kriteri sorularına örnekler : •Önerilen yıllık iş maliyet X lei’yi (TL?) aşacak mı? •Taslağın belli bir sektör veya grup üzerinde etkisi orantısız mı olacak •Düzenlemenin kamu hizmetlerindeki halkla karşı karşıya olan personel üzerinde X lei üzerinde maliyeti mi olacak? •Düzenlemenin siyasi hassasiyeti mi var ? Ön-DEA – sadece avantajlar ve dezavantajlar

13 Yöntemler – Maliyet-Etkinlik Nerede: •Parasal olarak maliyet •Fiziki birimler olarak maliyet, örn. Kurtarılan hayatlar, azalan kazalar, azaltılan kirlilik seviyesi •En düşük maliyetli çözüm nedir, sorusunu cevaplar Maliyet-etkinlik = Maliyet E tkin

14 Yöntemler – En az maliyet HedefSeçeneklerMaliyet 1 Tüm seçenekler için sabit 2 n •En düşük maliyetli çözüm nedir, sorusunu cevaplar

15 Yöntemler – Risk-Risk Analizi •Risk-Risk analizi – Bazen bir müdahale önlediğinden fazla risk doğurabilir. Örneğin: İç döşemesi değiştirilmiş minibüs kullanılımın yasaklanması, önleyeceğinden (döşemesi uygun yapılmamış minibüslerden kaynaklanan hasarlar) daha ziyade, minibüs eksikliğine, dolayısıyla daha fazla kazalar olmasına yol açabilir (aşırı kalabalık otobüsler ve yollar kazalara yolaçtığından) •Düzenleme yapmanın riski yapmamının riskini aşıyor mu, sorusunu cevaplar?

16 Yöntemler – Maliyet-Fayda Analizi (MFA) Nerede: •Parasal olarak faydalar •Parasal olarak maliyet •Cevapladığı soru: Faydalar maliyetleri haklı kılıyormu? ( MFA ) Net Faydalar = MaliyetFaydalar –

17 Kanıt Toplama – Kanıt kaynakları •Kendi bilgi ve deneyimleriniz (varsayımda bulunmak dahil) •Meslektaşlarınızın bilgi ve deneyimleri; başka kurumlardan olanlar dahil •Etkilenme olasılığı olanlarla danışma •Uzmanlara danışma •Piyasa raporları, resmi istatistikler, internetten alınacak kaynaklar; bunlara başka ülkelerden alınacak bilgiler dahil

18 Kanıt Toplama – Orantı •Etkiler daha fazla olacağı göründüğünde kanıt toplamaya daha fazla emek verin •Zaman ve geri dönüşler için sınırlama sağlar •Eğer DEA aşamalar halinde yapılırsa, ön DEA ne kadar ayrıntıya inilmesi gerektiğini ve bir sonraki aşama için ihtiyaçları gösterecektir

19 Ölçme ve Analiz: Maliyet Fayda Analizinin üç öğesi •Potansiyel fayda ve maliyetlerin tanımlanması •Toplayabilmek için maliyet ve faydaların değerlendirilmesi •Maliyet ve faydaların zaman üzerine dağılımı

20 Ölçme ve Analiz: Maliyet ve faydaların tanımlanması •Başlangıç noktasını tanımlayın •‘Bir şey yapmama’ seçeneğini dikkate alın •Çift hesap yapmayın

21 Ölçme & Analiz: Örnek Konu: İçdöşemesi değiştirilmiş minibüsler rahatsız ve yaralanmaya yol açıyor Seçenek: Bir şey yapmamakSeçenek: Kalite şartların konulması Faydalar: •yok Faydalar: •Sağlık harcamaları azalacak •Yolcuların üretkenliği artacak Maliyetler: •Sağlık harcamaları yüksek •Yolcuların üretkenliği azalıyor Maliyetler: •Yeni

22 Ölçme & Analiz: Örnek Seçenek: Kamu alanlarında sigara içilmesinin yasaklanması Faydalar: •Sağlığa faydalar •Üretkenliğe faydalar Maliyetler: •İthalatçıların satışlarının azalması •Üreticilerin satışlarının azalması •Bar/Kafe/Restoranlarda satışların azalması

23 Ölçme & Analiz: Sayıya dökme ve Değer biçme •Etkileri farklı birimler(kgs, metre vs.) kullanarak sayısallaştırın •Etkileri toplayabilmek için tek bir birim kullanarak değer biçin (parasal değere ‘piyasa değeri’ veya ‘ekonomik değer’ de denir) •Uygunluğuna göre farklı senaryolar kullanın

24 Ölçme & Analiz: Fiyat biçme •Piyasa değeri – Ödemeye razı olma •Ancak bazen piyasa dengesizliği olur •Piyasa hatalı olmasaydı piyasa denge fiyatı gösteren ‘gölge fiyatlar’ kullanın •Bazı fiyatların piyasada bir değeri yoktur: –Sağlığa faydaları –Zaman tasarrufu –Çevresel maliyet ve faydalar –İnsan ömrü •Temel yaklaşım, belli bir çıktı/alternatif maliyeti ‘ödemeye razı olmayı’ (veya ‘tazmin edilmeye razı olmayı’) tahmin etmeye dayanıyor

25 Ölçme & Analiz: Fiyat tahmin etmeye yönelik yöntemler 1. Piyasa Fiyatları bilgisini kullan •Üretkenlikte değişiklik •İnsan sermaye değeri belirleme 2. Bireylerin tercihleri konusunda bilgiye dayanarak değer biçme •İkame maliyet veya önleyici maliyet yöntemi •Destek değer biçme yöntemi •Vekaleten piyasa değeri biçme yöntemi 3. Fayda transferi (başka etüdlerin kullandığı ‘gölge fiyatları’ kullanarak fayda transfer edin)

26 Ölçme ve Analiz: Maliyet ve faydaların zaman içinde dağılımı •Yarın alınacak 1 $’ın değeri bugün alınan 1 $’dan daha düşüktür •Bireyler bugün tüketimden vazgeçerek elde edecekleri tasarruflar üzerinden belli bir oranda faiz almaya beklerler. •Dolayısıyla, faiz oranı bize bireyin zaman tercihi oranını gösteriri •Zaman tercihi oranını kullanarak gelecekteki değeri bugünkü değere dönüştürmeye iskonto etme denir. Farklı zaman dilimlerindeki fayda ve maliyetleri karşılaştırmaya yarar

27 Ölçme ve Değerlendirme: İskonto etme •“Net güncel değeri” (NPV) vermesi için bugünün faydalar değeri ile maliyetler değeri karşılaştırılır •NPV pozitif ise faydalar maliyeti haklı kılar (NPV>0) •NPV negatif ise faydalar maliyet haklı kılmaz (NPV<0)

28 Ölçme ve Analiz: Net Güncel Değerin hesaplanması NPV = B 0 – C 0 (1+i) 0 + B 1 – C 1 (1+i) 1 + B n – C n (1+i) n …+ Açıklama: •NPV – Net Güncel Değer •B 0 – Yıl 0’da faydalar •C 0 – Yıl 0’da maliyetler •i – iskonto oranı (faiz oranı) •n – proje ömrü (yıl sayısı) 1 (1+i) n – Yıl n için iskonto faktörü

29 Ölçme ve Analiz: NPV hesabına örnek Yıl01234 Faydalar Maliyetler Net Faydalar İskonto Faktörü (10% için) İskonto edilmiş Net Güncel Değer Kümülatif Net Faydalar = – 1500 – 300 – = 300 Net Güncel Değer = – 1500 – – = – 299.7

30 Ölçme ve Analiz: İskonto oranı seçilmesi •Bireysel zaman tercih oranı, sosyal zaman tercih oranına karşı •Genelde kamu projelerinde kullanılacak iskontor oranını kamu sektörü bildirir (İngiltere’de % 3,5) •Güncel değeri hesaplamak için iskonto tablolarını/faktörlerini kullanın

31 Ölçme ve Analiz: Risk Değerlendirmesi •Etkilerin değerlendirilmesinde riskleri ve gerçekleşme ihtimallerini dikkate alın •Risklerin sonuçlarını betimleyin – düzenlemenin hedeflerine ulaşmasına engel olabilir mi? •Önlem ilkesi – önleyici eylem risk düşük olup sonuç çok zararlı olacağı zaman gerekli olabilir (örn. Yeni ilaçların veya gıda maddelerinin insan sağlığı üzerinde etkileri)

32 Ölçme ve Analiz: Risk Değerlendirmesi Risk Türleri •İş riski •Arz riski •Talep riski •Uygunluk riski •Çevresel risk •Vs.

33 Ölçme ve Analiz: Risk Değerlendirmesi •Risk değerlendirmesi, riske göre ayarlanmış faydaların riske ayarlanmış maliyetlerindan fazla veya ters bir sonuç ihtimalin maliyetinin önleyici eylemi gerektirecek kadar yüksek olup olmadığına dair bir karar vermeyi sağlar. •Uygun oldukça farklı senaryolar kullan •Ayrıca Hassasiyet Analizi ile, sonucun ana faydalar ve maliyetlerdeki herhangi bir değişiklikten ne ölçüde etkilendiğini de hesaplayabilirsiniz.

34 Örnek: Riske ayarlı Etkiler

35 Sonuçların Sunumu ve Tavsiyeler: Karar verme Kriteri •Maliyet ve faydaların değerlendirmesi kararı bilgilendirir •Faydalar Maliyetleri haklı kılıyor mu? •Amaca ulaşmak için kullanılan yaklaşım en az maliyetli seçenek midir ?

36 Sonuçların Sunumu ve Tavsiyeler •DEA belgesinde değerlendirmenin sonucu betimlenmeli ve açıklanmalı •Güvenilir kılmak için kanıtlara kaynak gösterilmeli •Mümkün oldukça etkileri (maliyet ve faydaları) nicelendir •Sonuçları tablolaştırarak, olumlu etkileri (faydaları) ve olumsuz etkileri (maliyetler) farklı yerlerde göster ve net faydaları hesapla •Herhangi önemli dağılımlı etkiyi farklı bir şekilde göster

37 Örnek: İngiltere’de kamu alanlarında sigara içilmesi Yıllık Faydalar £m Önlenen Ölüm Seçenek 1 Gönüllü eylem Seçenek 2 Tam yasak Seçenek 3 Yerel güçler Seçenek 4 Gıda/gıda olmayan istisnalı yasak Sigara içmeyenler Çalışanlar Müşteriler Sigarayı bırakanlar Çalışanlar Müşteriler Diğer…………

38 Örnek: İngiltere’de kamu alanlarında sigara içmek Yıllık Faydalar £m Seçenek 1 Gönüllü eylem Seçenek 2 Tam yasak Seçenek 3 Yerel güçler Seçenek 4 Gıda/gıda olmayan istisnalı yasak Uygulama-(asgari)bilinmiyor(asgari) Zorunluluk Diğer…………

39 Örnek: İngiltere’de kamu alanlarında sigara içmek Seçenek 1 Gönüllü eylem Seçenek 2 Tam yasak Seçenek 3 Yerel güçler Seçenek 4 Gıda/gıda olmayan istisnalı yasak Net Fayda


"Düzenleyici Etki Analizinin Türk Hukuk Sistemine Tanıtılması “Eğiticilerin Eğitimi” 18-20 Kasım 2008 Oturum 8 Temel DEA kavramları ve yöntemleri (Etkileri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları