Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 EK FİİL (EK EYLEM) TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Eren TAŞKAYA Türkçe Öğretmeni.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 EK FİİL (EK EYLEM) TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Eren TAŞKAYA Türkçe Öğretmeni."— Sunum transkripti:

1

2 1 EK FİİL (EK EYLEM) TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Eren TAŞKAYA Türkçe Öğretmeni

3 2 Ek Fiil Nedir ? İsimlere eklenerek onların cümlede yüklem olarak kullanılmasını sağlayan, fiillere eklenerek basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı hale getiren eke ek fiil denir. Dolayısıyla ek fiilin cümlede iki görevi vardır: 1) İsim soylu kelimeleri yüklem yapar. 2) Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiiller yapar. TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM)

4 3 Ek Fiil Ekleri TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM)

5 4 A) İsim Cümlelerinde Ek Fiil TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM)

6 5 A) İsim Cümlelerinde Ek Fiil TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Örnek Dün çok hastaydım. -dı Dediklerine göre iyi bir futbolcuymuşsun. -mış Hava güzelse yürüyüşe çıkalım. -sa Bu çocuğun sesi güzel. -dır

7 6 1) Ek Fiilin Görülen Geçmiş Zamanı(-di / -idi) Bahsedilen duruma tanık olma anlamı vardır. Örnek TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) çalışkan - dı - m çalışkan - dı - n çalışkan - dı çalışkan - dı - k çalışkan - dı - nız çalışkan - dı - lar

8 7 2) Ek Fiilin Duyulan Geçmiş Zamanı(-miş / -imiş) Örnek TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) çalışkan - mış - ım çalışkan - mış - sın çalışkan - mış çalışkan - mış - ız çalışkan - mış - sınız çalışkan - mış - lar Bahsedileni duyma, öğrenme, sonradan fark etme anlamı vardır.

9 8 3) Ek Fiilin Şart Kipi (-se / -ise) İsim ve isim soylu kelimelere eklendiğinde onları yüklem yapmaz; sadece cümleye şart anlamı katar. Örnek TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) çalışkan - sa - m çalışkan - sa - n çalışkan - sa çalışkan - sa - k çalışkan - sa - nız çalışkan - sa - lar

10 9 UYARI !!! TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM)

11 10 4) Ek Fiilin Geniş Zaman Kipi (-dir) Örnek TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) çalışkan - ım çalışkan - sın çalışkan - (dır) çalışkan - ız çalışkan - sınız çalışkan - lar (dır) (dır) lar Bahsedilen durumun her zaman gerçekleştiği anlamı vardır. Çoğunlukla “-dir” geniş zaman eki 3.tekil şahıs dışında kullanılmaz, kişi ekleri ek fiil olarak kabul edilir.

12 11 UYARI !!! TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM)

13 12 UYARI !!! TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) değil İsim cümlelerinde ek eylemin olumsuzu ‘‘değil’’ sözcüğüyle yapılır. Seni arayan ben değildim. Bugün hiç mutlu değilim.

14 13 UYARI !!! TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) ‘‘mi’’ Ek fiiller ‘‘mi’’ soru edatıyla soru biçimi kazanır. sonra Soru biçiminde ek fiil, soru edatı olan ‘‘mi’’ den sonra gelir. mi Bu film güzelmiş Bu film güzel miymiş? mi Dün evdeydiler Dün evde miydiler?

15 14 B) Fiil Cümlelerinde Ek Fiil TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Örnek Gel – iyor – sunuz Tek kip eki var, ek fiil yok. (fiil) (kip eki) (kişi eki) Ek fiilin fiillerdeki görevi basit zamanlı (tek kip eki alan) fiillere eklenerek basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı (birden fazla kip eki alan) fiillere dönüştürmektir. Dolayısıyla yüklemi fiil olan cümlelerde ek fiil sadece birleşik zamanlı fiillerde vardır.

16 15 1) Hikâye Birleşik Zaman(-di / -idi) Fiil + kip + ek fiil (-di) + kişi eki TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) dı- Yap-tı-y-dı-m (gör. geç. zamanın hikayesi) Yap-mış-tı-m (duy. geç. z. h.) Yap-ıyor-du-m (şimdiki z. h.) Yap-acak-tı-m (gelecek z. h.) Not : Ek fiilin emir kipi çekimi yoktur. Yap-ar-dı-m (geniş zamanın h.) Yap-malı-y-dı-m (gereklilik kipinin h.) Yap-a-y-dı-m (istek k. h.) Yap-sa-y-dı-m (şart k. h.)

17 16 2) Rivayet Birleşik Zaman(-miş / -imiş) Fiil + kip + ek fiil (-miş) + kişi eki TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Hazırla - mış - mış - sın (duy. geç. zamanın rivayeti) Hazırla - yor - muş - sun(şimdiki z. r.) Hazırla - y - acak - mış - sın(gelecek z. r.) Hazırla - r - mış - sın (geniş z. r.) Hazırla - malı - y - mış - sın (gereklilik kipinin rivayeti) Hazırla - y - a - y - mış - sın(istek k. r.) Hazırla - sa - y - mış - sın (şart k. r.) Not : Görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur.

18 17 2) Şart Birleşik Zaman(-se / -ise) Fiil + kip + ek fiil (-se) + kişi eki TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Gül - dü - y - se - k (görülen geçmiş zamanın şartı) Gül - müş - se - k (duyulan geçmiş zamanın şartı) Gül - ecek - se - k (gelecek zamanın şartı) Gül - üyor - sa - k (şimdiki zamanın şartı) Gül - er - se - k (geniş zamanın şartı) Gül - meli - y - se - k (gereklilik kipinin şartı) Not : İstek ve şart kipinin şart birleşik zaman çekimi yoktur.

19 18 UYARI !!! TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Fiillere eklenen ‘‘-dir’’ eki ek fiildir ancak fiilleri birleşik zamanlı yapmaz. Cümleye kesinlik, ya da olasılık (ihtimal) anlamı katar. Bu konu burada kapan - mış - tır. (Kesinlik) Belki Ahmet’i de ara - mış - tır. (Olasılık) Örnek

20 19 Ek Fiilin Cümleye Kattığı Anlamlar TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Ek fiil cümleye, “şart, küçümseme, gereklilik, terk edilmiş bir alışkanlık, kesinlik, başkasından duyma, ihtimal, gerçekleşmemiş niyet…” anlamları katar. Kar yağarsa yollar kapanır. (şart) Sınava çok çalışmışmış. (küçümseme) Eskiden çok çay içerdim. (terk edilmiş alışkanlık) Uygarlık yazının bulunmasıyla başlamıştır.(kesinlik) Bakışları insanı çok etkilermiş.(başkasından duyma) Şimdi çoktan uyumuştur. (ihtimal) Hani bayramda bize gelecektiniz. (gerçekleşmemiş niyet) Örnek


"1 EK FİİL (EK EYLEM) TÜRKÇE / EK FİİL (EK EYLEM) Eren TAŞKAYA Türkçe Öğretmeni." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları