Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR.. CÜMLE TÜRLERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR.. CÜMLE TÜRLERİ."— Sunum transkripti:

1 ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR.

2 CÜMLE TÜRLERİ

3 YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER A.EYLEM CÜMLESİ B.AD CÜMLESİ

4 A.EYLEM CÜMLESİ YYüklemi çekimli bir eylem olan cümledir. ÖÖrn: “ BU AKŞAM YOLA ÇIKACAK. “ OO işini özenle yapıyordu. KKeşke gelse. ÇÇocuklar sokakta oynuyorlar.

5 B.Ad cümlesi YYüklemi ek-eylemle çekimlenmiş bir ad,ad olarak kullanılan bir sözcük veya sözcük grubu olan cümlelere “ad cümlesi “denir. ÖÖrn: “ Bugün hava yağışlıymış.” ““Babamın adı Ali’dir. “ ““ Bugün çok işim var.”

6 ÖĞELERİNİN DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER.

7 A.KURALLI CÜMLE YYüklemi sonda bulunan cümleye “kurallı cümle “ denir. TTürkçede yüklem cümlenin ana öğesidir ve sonda yer alır. KKurallı bir cümle “ özne +tümleçler +yüklem” sıralamasına göre dizilir. ÖÖrn: “ Okula erken gittim. “

8 B.DEVRİK CÜMLE YYüklemi,cümlenin sonunda olmayan cümlelere denir. ÖÖrn: “ Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.”(Ahmet Haşim) ““Kurtuldu zavallıcık.”

9 C.EKSİLTİMLİ CÜMLE DDinleyenin kolayca anlayacağı durumlarda genellikle yüklemi,kimi zaman da gerekli bir öğesi söylenmeyen cümlelere “eksiltimli cümle” denir.

10 Eksiltimli cümlelerde şu özellikler görülür. AA.Cümlenin yüklemle tamamlanması dinleyene bırakılır.Eylem kullanılmadan yargı bildiren cümlelerde görülür: ÖÖrn: “ Arkadaşıma yaptığınız yardımlardan dolayı size teşekkürler…” YYüklemi “var,yok “olan cümlelerde görülür: ÖÖrn: “ Ne bir gören ne bir duyan…”

11 B.Yüklemi aynı olan sıralı cümlelerde yüklemlerden biri söylenmeyebilir. ÖÖrn: “ Üreten mi bilir,tüketen mi…” CC.Yüklemi ayrı olan sıralı ccümlelerde yyüklemlerden biri konuşmada  söylenmeyebilir: ÖÖrn: “ Önce güzel bir dduş …ardından  derin bir uyku çekilir.” ÇÇ.Konuşma sırasında,yanıt cümlelerinde öğelerin biri ya da birkaçı söylenmeyebilir. ÖÖrn. “ – Doktor Hakan Bey yok mu? --Yok(özne söylenmemiş) --Ne zaman gelecek? --Haftaya(yüklem söylenmemiştir)

12 d.Bazı sözcük ve sözcük gruplarında da eksiltim görülür. FOTOĞRAFÇIFOTO OTOMOBİLOTO AYŞE KADIN FASÜLYE AYŞEKADIN GİRİŞ KAPISIGİRİŞ ÇIKIŞ KAPISIÇIKIŞ BİBER KIZARTMASIKIZARTMA

13 D.AÇIKLAMALI CÜMLE YYapısında ara cümlelere ve ara sözlere yer verilen cümlelerdir. AA.Ara cümleli cümle:Kesinlik,olasılık gibi kavramları ara cümle biçiminde taşıyan cümlelerdir: ÖÖrn: “ Bu yörenin – eminim –en zengin adamıdır.”

14 b.Ara sözlü cümle AArasına,tam bir yargı bildirmeyen söz girmiş cümlelere “ar sözlü cümle “denir. ÖÖrn: “ Ben orada,caddenin ortasında,saatlerce bekleyecek miyim? “

15 YAPILARINA GÖRE CÜMLELER

16 BASİT CÜMLE TTek yüklemi bulunan cümlelere denir. ÖÖrn: “ Bedava sirke, baldan tatlıdır.”

17 SIRALI CÜMLE BBirden fazla cümlenin,bir anlam bütünlüğü içinde art arda sıralanmasıyla oluşan cümleler topluluğuna denir. ÖÖrn. “ Sabahları erken kalkarım,elimi yüzümü yıkarım,yürüyüşe çıkarım.” cümlesi aslında üç tane basit cümleden oluşmuştur.

18 BAĞLI CÜMLE BBağlaçlarla birbirine bağlanan cümlelere denir. --Ki ‘li bağlı cümle:  seni öyle merak ettim ki… EEminim ki sınıfını geçecek. DDiğer bağlaçlarla da bağlanabilir: EEvden çıktım ve hızlı adımlarla yürüdüm.

19 BİRLEŞİK CÜMLE BBir ana cümle ile onun anlamını çeşitli bakımlardan tamamlayan bir veya birkaç cümleden oluşan cümlelere birleşik cümle denir. BBirleşik cümleler bir temel yargı;bir veya birkaç tane yan yargılardan oluşur. ÖÖrn: “ Minareyi çalan(yan yargı),/kılıfını hazırlar.(temel yargı)

20 Yan yargıyı oluşturan cümleye yan cümlecik denir. 11.Şartlı birleşik cümle: YYardımcı cümlesi veya cümleleri şart cümlesi olan cümlelere denir. ÖÖrn. “Ödevini yapsaydı,iyi not alacaktı.” 22.İç içe birleşik cümle:Bir cümlenin içinde başka bir cümlenin yer almasına denir. ÖÖrn.”Bu derdin çaresi yok / sanıyorum.”

21 ANLAMLARINA GÖRE CÜMLELER  1.OLUMLU CÜMLE  2.OLUMSUZ CÜMLE  3.SORU CÜMLESİ  4.ŞART CÜMLESİ  5.ÜNLEM CÜMLESİ

22 1.OLUMLU CÜMLE BBir işin,bir oluşun,hareketin gerçekleştiğini veya gerçekleşeceğini bildiren cümleye denir. ÖÖrn. “Sınava çok çalıştım.” BBazı cümlelerin yapısında olumsuzlık unsuru olduğu halde cümlenin anlamı olumlu olabilir.olumsuzluk eki taşıyan bir yüklem kendisinden sonra “değil,yoktur” sözcüğünü alırsa o cümle olumlu bir anlam kazanır. ÖÖrn:” İşlerin yoluna girmedi değil.” ÖÖrn: “ Olup bitenleri bilmeyen yoktur.”

23 2.Olumsuz cümle BBir işin,oluşun,hareketin gerçekleşmediğini veya gerçekleşmeyeceğini bildiren cümleye denir. AA.biçimce ve anlamca olumsuz cümleler: BB.biçimce olumlu anlamca olumsuz cümleler:

24 a.Biçimce anlamca olumsuz cümleler BBu tür cümlelerin yüklemleri olumsuzdur ve cümlelerde olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur. ÖÖrn:”Yazlıklarda pek su bulunmaz.” ÖÖrn:” Evde yiyecek bir şey kalmamış.”

25 b.Biçimce olumlu anlamca olumsuz cümle. YYüklemi olumlu olan ama tümü olumsuz yargı veren cümlelerdir: ÖÖrn.” Aylardır ne aradın ne sordun.” SSize verebilecek kadar param mı var?(yok).

26 Soru cümlesi SSoru anlamı taşıyan cümlelere” soru cümlesi “ denir. AA.Olumlu Soru Cümlesi: BBabanız geldi mi? BB.Olumsuz Soru Cümlesi: AAnneniz gelmedi mi?

27 ÜNLEM CÜMLESİ İİçinde ünlem bulunan veya ünlem kavramı veren cümleye “ ünlem cümlesi “ denir. GGeldik ya! SSakın gitmeyin ha ! EEy Türk Gençliği !

28 ŞART CÜMLESİ BBir işin,oluşun,eylemin yapılmasını şarta bağlı olarak bildiren cümleye denir. ÇÇalışırsan başarırsın. YYağmur yağarsa ekinler büyüyecek.


"ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR.. CÜMLE TÜRLERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları