Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 MİKSİYON BOZUKLUKLARI VOIDING DYSFUNCTION Uzm Dr H Murat Mutuş.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 MİKSİYON BOZUKLUKLARI VOIDING DYSFUNCTION Uzm Dr H Murat Mutuş."— Sunum transkripti:

1 1 MİKSİYON BOZUKLUKLARI VOIDING DYSFUNCTION Uzm Dr H Murat Mutuş

2 2

3 3 MİKSİYON SİKLUSU MİKSİYON SİKLUSU  Mesanenin dolması ve idrar depolama  Mesanenin boşalması

4 4 DOLMA VE DEPOLAMA DOLMA VE DEPOLAMA  Düşük intravezikal basınçta, idrar volüm artışı  İntrabdominal basınç artana kadar mesane çıkışı kapalı

5 5 MESANE BOŞALMASI MESANE BOŞALMASI  Detrusor kasının koordineli çalışması  Eksternal sfinkter direncinin düşüklüğü  Anatomik obstrüksiyonun olmaması

6 6 MİKSİYON SİKLUSU MİKSİYON SİKLUSU  Beyindeki merkezler  Medulla spinalis  Mesane boynu düz kası  Eksternal üretral sfinkter

7 7

8 8 ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU  Otonom ve somatik  Otonom sinir sistemi Parasempatik Parasempatik Sempatik Sempatik

9 9 ALT ÜRİNER SİSTEM ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU İNNERVASYONU T-10 ve L-1 T-10 ve L-1 Sempatik sinir sistemi Sempatik sinir sistemi Hipogastrik pleksus Hipogastrik pleksus  Detrusor adale  Mesane boynu  Posterior üretra

10 10 ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU Parasempatik sinir sistemi Parasempatik sinir sistemi S2-S4, S2-S4, Pelvik sinir pleksusu Pelvik sinir pleksusu  Mesane fundusu  Eksternal üretral s. çizgili adale

11 11 ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU ALT ÜRİNER SİSTEM İNNERVASYONU SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ  ALFA R. Trigon, mesane boynu, posterior üretra Trigon, mesane boynu, posterior üretra  BETA R. Mesane fundus bölgesi Mesane fundus bölgesi

12 12  SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ DOLUM FAZINDA DOLUM FAZINDA  PARASEMPATİK SİNİR SİSTEMİ BOŞALTIM FAZINDA BOŞALTIM FAZINDA

13 13 İŞEME SIKLIĞI İŞEME SIKLIĞI  İ.U son trimester, 30 / gün  6 ay- 1 yıl, 12 / gün  2 yaş – 3 yaş, 8-10 / gün  5 yaş ve sonrası, 4-7 / gün

14 14  Artmış işeme sıklığı: Günde 8 veya daha fazla  Azalmış işeme sıklığı: Günde 4 veya daha az

15 15 MESANE KAPASİTESİ MESANE KAPASİTESİ  Kız ve erkekde fark izlenmez  Yaşla doğru orantılı olarak artar

16 16 MESANE KAPASİTESİ MESANE KAPASİTESİ  1 YAŞ ALTI MK = 38+ [ 2.5 X YAŞ (AY) ] MK = 38+ [ 2.5 X YAŞ (AY) ]  1 YAŞ ÜSTÜ MK = 30 X [ YAŞ ( YIL) + 2 ] KOFF FORMÜLÜ MK = 30 X [ YAŞ ( YIL) + 2 ] KOFF FORMÜLÜ MK = 30 X [ YAŞ ( YIL) + 1] HJALMUS MK = 30 X [ YAŞ ( YIL) + 1] HJALMUS

17 17 İŞEME BASINCI İŞEME BASINCI  Erkek çocuklarda 118 cmH 2 O  Kız çocuklarda 75 cm H 2 O

18 18 MESANE KOMPLİYANSI MESANE KOMPLİYANSI  Mesanenin genişleyebilme yeteneği  Yaş arttıkça kompliyans artar

19 19 İŞEME KONTROLÜ İŞEME KONTROLÜ  1-2 y, mesane dolma hissi  2-4 y, işeme hissi ve idrar tutabilme  4-5 y, mesane dolmadan da istemli işeme, işeme kontrolü işeme kontrolü

20 20  Gece dışkı kontrolü  Gündüz dışkı kontrolü  Gündüz idrar kontrolü  Gece idrar kontrolü

21 21 ENÜREZİS ENÜREZİSTanım: İdrar kontrolünün sağlandığı yaştan itibaren, uygunsuz ya da sosyal olarak kabul edilemeyecek yer ve zamanda idrar yapma İdrar kontrolünün sağlandığı yaştan itibaren, uygunsuz ya da sosyal olarak kabul edilemeyecek yer ve zamanda idrar yapma

22 22  Beş yaşını doldurmuş bir çocukta bir ayda ikiden fazla idrar kaçırma anormal

23 23  Primer enürezis  Sekonder enürezis  Enürezis noktürna  Enürezis diürna

24 24  Komplike enürezis  Komplike olmayan enürezis

25 25 KOMPLİKE OLMAYAN ENÜREZİS KOMPLİKE OLMAYAN ENÜREZİS  Fizik muayene bulguları normal  İdrar tetkiki normal  İdrar kültürü negatif  Uykuda işeme

26 26 KOMPLİKE ENÜREZİS KOMPLİKE ENÜREZİS  İYE hikayesi  İdrar kültürü pozitif  Anormal nörolojik muayene  Enkoprezis  İnkontinans

27 27 EPİDEMİYOLOJİ  4 Yaş, %20-35  5 Yaş, %15-20  7 Yaş, %5-10  15 Yaş, % 1-2  18 Yaş, %1

28 28 EPİDEMİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ  Enürezis erkeklerde daha sık  Diürnal enürezis kızlarda sık  Noktürnal enürezis erkeklerde  Pubertede kız / erkek eşit

29 29 ETYOLOJİ ETYOLOJİ  Matürasyonda yavaşlama, gelişmede gecikme  Tuvalet alışkanlığının kazanılmasında sorun  Genetik faktörler  Uyku bozuklukları  Hormonal faktörler  İdrar yolu enfeksiyonu  Üriner sistem patolojisi

30 30 Uyanma sorunu İdrar üretimi Mesane kapasitesi

31 31 DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME  Anamnez  Fizik muayene  İdrar tetkiki, idrar kültürü  Yardımcı tanı araçları

32 32 ANAMNEZ ANAMNEZ  %87, güvenilir  İşeme – ıslatma sorgulaması  Dışkılama sorgulaması  Günlük sıvı alım durumu  Uyku durumu  İYE  Psikososyal sorunlar (davranış profili)

33 33 ANAMNEZ ANAMNEZ  İşeme- hacim çizelgesi

34 34

35 35 Değerlendirme  Çocuğu bir bütün olarak ele almalı  Çocuğun gelişim özellikleri  Psikososyal faktörler –Tuvalet eğitim yaşı –Yaşam olayları –Psikiyatrik durumlar

36 36 FİZİK MUAYENE FİZİK MUAYENE  Psikomotor gelişim  Genel muayene  Genital, sakral bölge muayenesi  Nörolojik muayene Perianal refleks Perianal refleks Bulbokavernöz refleks Bulbokavernöz refleks Perine duyusu Perine duyusu  İşemenin gözlenmesi Okkult SB

37 37 Tanısal yaklaşım Gündüz idrar kaçırma +,-Uykuda Nöropatik mesane-sfinkter disfonksiyonu Non-nöropatik Mesane-sfinkter disfonksiyonu Anatomik ve diğer nedenler Ürodinami VCUG

38 38  Direk üriner sistem grafisi  Üriner sistem ultrasonografisi  İdrar akım çalışması (üroflowmetre)  İdrar artığı (rezidü idrar) ölçümü  Miksiyon sistoüretrogram (VCU)

39 39 YARDIMCI TANI ARAÇLARI YARDIMCI TANI ARAÇLARI  Ürodinamik inceleme  Sistoskopi  Sintigrafi, spinal MR,

40 40  İşeme için günde 5 dakika  İdrar depolama için 1435 dakika

41 41 Ürodinami  Detrüsor kasılma fonksiyonu –Hiperrefleks –Arefleks  Mesane kompliyansı –Azalmış –Artmış  Sfinkter –Hiperrefleks –Arefleks  Detrusor sfinkter uyumu  Mesane kapasitesi  Rezidü idrar

42 42 TEDAVİ TEDAVİ  Davranışsal yaklaşım  Farmakolojik tedavi

43 43 TEDAVİ TEDAVİ DAVRANIŞSAL YAKLAŞIM DAVRANIŞSAL YAKLAŞIM  Motivasyon tedavisi  Kondisyon-alarm tedavisi  Üroterapi Mesane jimnastiği Mesane jimnastiği Sfinkter eğitim egzersizleri Sfinkter eğitim egzersizleri

44 44 TEDAVİ TEDAVİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ  Trisiklik antidepresanlar  Desmopressin  Antikolinerjikler

45 45 MEDİKAL TEDAVİ

46 46  İlk yapılacak enürezisli çocuğun anne babasından ayrıntılı işeme hikayesinin alınmasıdır  Hem çocuk hem anne baba ile gerekli kooperasyon kurulamazsa tedavi yöntemleri yetersiz kalabilir.Ailenin sosyal çevresi ve ev ortamı da sorgulanmalıdır.

47 47  Aile ile birlikte doktor günlük tutarak gece yatağa işemedeki azalmalar not tutulmalıdır.  Tedavinin başarılı sayılabilmesi için üç ay boyunca bir veya maksimum iki yaş gece olmalıdır.

48 48 Primer enüreziste medikal tedavi  İlaç dışı tedavi 1. motivasyon tedavisi 2. davranış tedavisi 3. mesane egzersizi 4. psikoterapi 5. diyet tedavisi 6. hipnoterapi

49 49 Motivasyon tedavisi  Çocuk ve aileye altına kaçırmanın suç olmadığı belirtilmeli, çocuğa bu problemi çözmekte güven verilerek desteklenmeli.  Haftalık aylık kuru ve yaş günlerin listesi tutulmalı.Her kuru kaldığı gün için çocuk ödüllendirilmeli, yaş günler için ceza verilmemeli.  Motivasyon tedavisi daha çok küçük çocuklara uygulanmalı.3 veya 6 ay içinde düzelme sağlanmaz ise başka bir yönteme geçilmeli.  Hipnoterapi, diyet tedavisi ve psikoterapi gibi yöntemler çok sık kullanılmamaktadır. Özellikle kafein alımının fazla olduğu çocuklarda enürezisin sık olduğu görülmüştür.Bazı turunçgillerin ve çikolatanın da enürezisi artırdığı saptanmıştır.  Davranış tedavisinde ise alarm yöntemi en önemli yaöntemdir.

50 50 Alarm Tedavisi  Bu yöntemde alarm sinyalli aletler kullanılır.  Bu yöntemde, neme duyarlı alet çocuğun genital bölgesinin yanına yerleştirilir.Çocuğun yatağa işediğinin ilk anında alarm ses çıkarır veya titreşir, çocuk uyanır, bunun tekrarlaması çocuğun uyanmayı öğrenmesine ve idrarını tutmayı sağlar.  Bir çok farklı alarmlı aletler olsa da titreşimli olanların ses çıkaranlara rağmen daha etkili olduğu görülmüştür.

51 51  Beş yaşından büyük çocuklara  Alarm yöntemi kullanılmasında da aile ile çocuğun kooperasyonu ve motivasyonu çok önemlidir.Günlük tutulması,ödüllendirmenin uygulanması başarı oranını artırır.  Alarm yönteminin kullanılmasının uzun dönemde başarısı % 70 civarındadır.Bu yöntem çocuk kuru kalmaya başladığı dönemden 3 hafta sonrasına kadar kullanılmalıdır.

52 52  Bir diğer davranış yöntemi çocukların anne-babaları tarafından uykuya daldıktan 2-3 saat sonra uyandırılmasıdır. Bu yöntemin başarı oranı bilinmiyor.

53 53 Mesane egzersizleri  Bozuk olan işeme alışkanlığının düzeltilmesi ve mesanenin düşük basınçlı depolaması ve boşaltılmasına yöneliktir.  İşerken ıkınmaması belirtilmeli  Tuvalette uzun süre kalması özendirilmeli, bunun için gerekirse kitap, oyuncaklara izin verilmeli  Alaturka tuvalette rahat edemiyorsa alafranga tuvalet imkanı sağlanmalı  Saatli işeme ile mesanenin kısa aralıklarla boşaltılması sağlanmalı  İkili-üçlü işeme( işedikten 5 dk sonra tekrar tuvalete gönderilmeli ve tüm idrarını boşaltması sağlanmalı  Kabızlıklar da işeme bozukluğuna sebep olacağından gerekli şekilde tedavi edilmeli

54 54 İlaçla tedavi yöntemleri  Primer enürezisli çocuklarda ilaçla tedavi daha çok yedi yaşından büyük çocuklar için uygulanır.  İki amaç güdülür 1.Mesane kapasitesinin artırılması 2.İdrar miktarının azaltılması  İlaç tedavisi öncesi daha önceki tetkik ve tedavi yöntemleri ile ilgili ayrıntılı bilgi alınmalı  İlaçla tedavilerin hiç biri enürezisi tedavi etmez. Çocuklar geceleri kendileri uyanarak işeme alışkanlığını kazanana kadar bir geçici önlem olarak kullanılır

55 55  Aileler ilaç tedavisinden çok çabuk sonuç beklememeli ve ilaçların yan etkileri konusunda bilgilendirilmeli  Doktorlar ve anne –baba ilaç tedavisini ilk seçenek olarak kullanmakta genellikle gönülsüzdür ve genellikle ilaç tedavisi diğer tedavilerin başarısız olduğu zaman uygulanmalıdır.

56 56 Antikolinerjikler  Doğrudan mesane kasına etki ederek mesaneyi gevşetir ve mesanenin kasılma yeteneğini azaltır.  Özellikle mesane hassasiyeti olan karışık enürezisli olgularda daha etkilidir.  Yan etkileri ağız kuruluğu,yüzde kızarma kabızlık,baş dönmesi dir.  Dozu yatmadan evvel uygulanan 5 mg dır. Cevaba göre 10 mg a çıkılabilir.

57 57 Desmopresin  Gece idrar atım miktarını azaltarak enürezisi engellemektedir.Başarı oranı diğer ilaçlı yöntemlere göre daha iyi değildir.  Avantajı yan etkilerinin belirgin olarak az olmasıdır ve cevap alınan olgularda kullanıldığı her gece etkili olmasıdır.Ancak kullanılmadığı zaman tekrarlama oranı% 100 dür.  Dozu yatmadan önce her burun deliğine 20 mikrogram olacak şekilde uygulanır.  Yan etkileri burun kanaması, karın ağrıları ve kan elektrolit bozukluklarıdır.

58 58 Trisiklik antidepresanlar(İmipramin)  Antidepresan etkileri,uyku ve uyanma sürecine etkileri ve mesanedeki antikolinerjik etkileri nedeni ile kullanılır.  Başlangıçtaki tedavi oranları %50-60 larda iken uzun dönemde tedaviye yanıtsızlık gelişmekte ve başarı oranı % 25 lere inmektedir.  Ciddi olabilecek yan etkileri vardır. Anksiyete ( kaygı), uykusuzluk ağız kuruluğu bulantı kişilik değişiklikleri ve sinirlilik bu etkiler arasındadır.  Başlangıç dozu gece yatmadan bir saat evvel alınan 25 mg dır. Yeterli cevap alınmazsa 1-2 hafta sonra 50 mg a çıkılabilir.3-6 ay kullanılabilir.

59 59 Kombine tedavi  Alarm, ilaç ve diğer tedavi yöntemlerinin başarısız olduğu durumlarda kullanılır.  Son yapılan bir çalışmada diğer tedavi yöntemleri başarısız olmuş 23 hastada desmopressin ve antikolinerjik tedavi birlikte uygulanmış ve ortalama 8 ay sonraa % 80 tedavi başarısı sağlanmıştır.

60 60 Üriner inkontinans  Enürezisin dışındaki bütün idrar kaçırma durumları inkontinans olarak değerlendirilir. Enüreziste genelde tam bir mesane boşaltılması vardır. İnkontinansta ise az miktarda idrarın kaçırılması vardır.  Kontrol edilemeyen idrar kaçırma durumu  Gece, gündüz, urge, stress, taşma inkontinansı vb.

61 61 Üriner inkontinans  Yetersiz çıkış direnci –Nöropatik (MMC, ARM. Vb) –Anatomik (ekstrofi kompleksi, kloaka)  Taşma (overflow) –Detrusor yetmezliği (nöropatik, myojenik) –Obstrüksiyon (PUV, striktür vb)

62 62 Üriner inkontinans  Azalmış depolama kapasitesi –Küçük mesane (nöropatik, konjenital, iatrojenik ) –Nonkompliyan mesane (ekstrofi, PUV, nöropatik –İnhibe edilemeyen kontraksiyonlar (nöropatik, nonnöropatik)  By-pass –Fistül –Ektopik üreter  Psödoinkontinans (vajinal işeme, divertikül )

63 63 İNKONTİNANS SEBEPLER SEBEPLER I- Nöropatik mesane-sfinkter disfonksiyonu I- Nöropatik mesane-sfinkter disfonksiyonu II-Nöropatik olmayan mesane-sfinkter II-Nöropatik olmayan mesane-sfinkter disfonksiyonu disfonksiyonu III-Yapısal ve anatomik sebepler III-Yapısal ve anatomik sebepler

64 64 Non-nöropatik mesane sfinkter disfonksiyonu  Urge sendromu  Disfonksiyonel işeme  Tembel mesane sendromu  Hinman sendromu?

65 65 Non-nöropatik mesane sfinkter disfonksiyonu  Tekrarlayan İYE ve VUR ile yakın ilişki  Kız çocuklarında daha fazla

66 66 Non-nöropatik mesane sfinkter disfonksiyonu-Tedavi  Davranışsal yaklaşım  İşeme eğitimi  Birlikte olan kabızlığın tedavisi  Düşük doz antibiyotik profilaksisi  İşeme çizelgesi

67 67 Non-nöropatik mesane sfinkter disfonksiyonu-Tedavi  Oksibütinin-HCl  Biofeedback

68 68 Nöropatik mesane-sfinkter disfonksiyonu  Böbrek hasarının önlenmesi  Antikolinerjik+TAK  İYE önlenmesi (Ab profilaksisi)  Altta yatan nedenin cerrahi tedavisi

69 69 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONKSİYONU DİSFONKSİYONU SSS’NİN KONJENİTAL MALFORMASYONLARI SSS’NİN KONJENİTAL MALFORMASYONLARI  Meningomyelosel  Spina bifida okkülta  Sakral malformasyonlar  Tethered kord sendromu

70 70 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONKSİYONU DİSFONKSİYONU SSS’NİN EDİNSEL HASTALIKLARI SSS’NİN EDİNSEL HASTALIKLARI  Serebral spastite  Multipl skleroz  Guillain barre  Spinal travma  Sakrokoksigeal tm

71 71 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONSİYONU DİSFONSİYONU KONJENİTAL KAS HASTALIKLARI KONJENİTAL KAS HASTALIKLARI  Nöronal displaziler  Duchenne muskuler distrofi  Spinal kas atrofisi  Amiyotrofik lateral skleroz

72 72 İNKONTİNANS YAPISAL VE ANATOMİK SEBEPLER YAPISAL VE ANATOMİK SEBEPLER  Mesane Ekstrofisi  Kaudal regresyon  Üreterosel  Posterior üretral valv  Travmatik sfinkter hasarı  Mesane duvarı fibrozisi  Hiperkalsiüri,vb.

73 73 İNKONTİNANS MESANE İNSTABİLİTESİ MESANE İNSTABİLİTESİ  Rekkürren idrar yolu enfeksiyonları  Mesane - sfinkter disfonksiyonu  Vezikoüreteral reflü

74 74 İNKONTİNANS MESANE İNSTABİLİTESİ MESANE İNSTABİLİTESİ TANI TANI  Anamnez  Fizik muayene  İşeme sıklığı çizelgesi  Ürodinamik inceleme

75 75 İNKONTİNANS MESANE İNSTABİLİTESİ MESANE İNSTABİLİTESİ TEDAVİ PRENSİPLERİ TEDAVİ PRENSİPLERİ  Ailenin motivasyonu  İşemenin öğretilmesi  Konstipasyonun önlenmesi  İYE’ nun önlenmesi  Antimuskarinik tedavi  Tak

76 76 MESANE İNSTABİLİTESİ MESANE İNSTABİLİTESİ CERRAHİ TEDAVi CERRAHİ TEDAVi AMAÇ AMAÇ  Mesane kontraktilitesini azaltmak  Mesane kapasitesini arttırmak  İdrar çıkış direncini azaltmak İNKONTİNANS

77 77 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONKSİYONU DİSFONKSİYONU TANI TANI  Mesane disfonksiyon bulguları  Nörolojik muayene bulguları  Ürodinamik inceleme

78 78 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONKSİYONU DİSFONKSİYONU TEDAVİ TEDAVİ AMAÇ AMAÇ  Düşük basınçlı idrar depolanması  Mesanenin tam boşaltılması

79 79 İNKONTİNANS NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER NÖROPATİK MESANE-SFİNKTER DİSFONKSİYONU DİSFONKSİYONU TEDAVİ TEDAVİ  Antikolinerjik ilaçlar  Temiz aralıklı kateterizasyon  Uzun süreli kateterizasyon  Üriner diversiyon


"1 MİKSİYON BOZUKLUKLARI VOIDING DYSFUNCTION Uzm Dr H Murat Mutuş." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları