Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA ÖRNEK ALMA KRİTERLERİ Uzm. Dr. Zeynep ÇİZMECİ Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA ÖRNEK ALMA KRİTERLERİ Uzm. Dr. Zeynep ÇİZMECİ Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji."— Sunum transkripti:

1 MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA ÖRNEK ALMA KRİTERLERİ Uzm. Dr. Zeynep ÇİZMECİ Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji

2 LABORATUVARINBAŞARISI Klinik örneğin yeterli sayı ve miktarda alınmış olması Doğru bölgeden ve uygun zamanda alınması Uygun koşullarda alınmış olması Klinisyen tarafından verilen doğru ve yeterli bilgi Örnekler laboratuvarların belirlediği kriterlere uygun değilse Örnekler laboratuvarların belirlediği kriterlere uygun değilse KABUL EDİLMEMELİ!!!! ( YANLIŞ TANI ~ YANLIŞ TEDAVİ ) KABUL EDİLMEMELİ!!!! ( YANLIŞ TANI ~ YANLIŞ TEDAVİ )

3 İnfeksiyonun en yoğun olduğu bölgeden alınmalı ve alındığı bölge mutlaka belirtilmeli. Aseptik koşullara dikkat edilerek, steril ortamlara alınmalı Endojen flora ile kontaminasyonu önlenmeli. İnfeksiyon hastalığının evresi ile uyumlu olmalı. Mutlaka AB tedavisi öncesinde alınmalı UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

4 Numuneler en erken dönemde laboratuvara ulaştırılmalı. Bu mümkün değil ise; Buzdolabı ısısında (+4°C) İdrar ( 2 saat ) İdrar ( 2 saat ) Dışkı, rektal sürüntü Dışkı, rektal sürüntü Virüs, klamidya, mikoplazma tanımlanacak örnekler (En fazla 23 saat!) Virüs, klamidya, mikoplazma tanımlanacak örnekler (En fazla 23 saat!) Balgam, BAL Balgam, BAL Mantar kültürü için alınmış örnekler Mantar kültürü için alınmış örnekler UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

5  Oda ısısında (+22°C ) Anaerop örnekler Anaerop örnekler Kan ekimi yapılmış ise (en fazla 4 saat) Kan ekimi yapılmış ise (en fazla 4 saat) Genital bölge örnekleri, Genital bölge örnekleri, Göz, iç kulak örnekleri Göz, iç kulak örnekleri Vücut sıvıları (peritoneal, perikardiyal, plevral, safra, eklem sıvısı) Vücut sıvıları (peritoneal, perikardiyal, plevral, safra, eklem sıvısı) Boğaz, nazofarenks sürüntüsü Boğaz, nazofarenks sürüntüsü Yabancı cisim( IV katater, RIA) Hemen ekilmeli. Yabancı cisim( IV katater, RIA) Hemen ekilmeli. UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

6  Vücut ısısında (37°C ) BOS ( virüs çalışılmayacaksa) Hemen ekilmeli. BOS ( virüs çalışılmayacaksa) Hemen ekilmeli. Gastrik biopsi ( hemen ekilmeli ) Gastrik biopsi ( hemen ekilmeli ) Gastrik aspirat, Gastrik aspirat, Kemik iliği Kemik iliği UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

7 Daha yoğun bakteri içermesi nedeniyle sabah alınacak ilk idrar ve balgam örneği tercih edilmelidir. Tüberküloz ve barsak parazitlerinin tanısında birbirini takip eden 3 günde uygun örneklerin alınması etkenin izolasyon şansını arttıracaktır. UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

8 Mikrobiyoloji’de 24 saatlik örneklerin toplanması hem etkenin dilüe olması, hem de kontaminasyon riskinin yüksek olması nedeni ile tercih edilmez. Akut / pürülan enf.’da  az miktarda örnek yeterli, Kronik enf.’da yeterli örnek alınmazsa izolasyon GÜÇ!!

9 UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN Sürüntü örneklerinden hem kültür, hem de direkt preparat hazırlandığından 2 ayrı örnek gönderilmesi tanı şansını arttırmaktadır. Rutin olarak çalışılmayan etken düşünüldüğünde örnek alınmadan önce mutlaka laboratuvar ile temasa geçilmelidir.

10 UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN Örnekler  Hangi sıklıkta alınmalı ? Kaç tane alınmalı ? Kaç tane alınmalı ? Ne zaman alınmalı ? Ne zaman alınmalı ?

11 Genelde dışkı ve kan kültürleri dışında, uygun şartlarda bir kez alınan iyi bir örnek tanı için yeterlidir. Hastanın durumunda değişiklik olursa, AB tdv’e yanıtsızlık mevcut ise ~ TEKRAR Örnek alınma zamanı, örneğin tipi ve hastalığın patogenezine göre değişkenlik gösterir.( Salmonella) UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN UYGUN ÖRNEK ALINIRKEN

12 İSTEM FORMLARI İSTEM FORMLARI Hasta adı ve soyadı Hasta yaşı ve cinsiyeti Dosya ve/veya protokol numarası Servis / poliklinik adı Örneğin alındığı tarih ve saat Örneğin cinsi Kullanılan AB veya ilaçlar( KT, Kortikosteroid ) Klinik bulgu / Varsa ön tanı Altta yatan hastalık / Kullanılan tıbbi cihaz ( Kateter,trakeostomi,mek. Vent., hemodiyaliz …..) Takibini yapan doktorun adı ve tel. numarası

13 İDRAR: ÜRİNER SİSTEM ÖRNEKLERİ ÜRİNER SİSTEM ÖRNEKLERİ Hastaların semptomatik olup olmadığı belirtilmelidir. Hastaların semptomatik olup olmadığı belirtilmelidir. Mümkünse sabah ilk idrarı alınmalı. Mümkünse sabah ilk idrarı alınmalı. Semptomatik hastalarda tanı için bir örnek yeterli iken, Semptomatik hastalarda tanı için bir örnek yeterli iken, Asemptomatik hastalarda 2-3 kez tekrarlanmalı. Asemptomatik hastalarda 2-3 kez tekrarlanmalı. Tdv yanıtını görmek için sa.sonra tekrarlanabilir. Tdv yanıtını görmek için sa.sonra tekrarlanabilir. Renal tbc tanısı için ardışık 3 gün sabah idrarı (~ 40 ml.) alınmalı. Renal tbc tanısı için ardışık 3 gün sabah idrarı (~ 40 ml.) alınmalı.

14 İDRAR: Örnek alınmadan önce üretral açıklığın sabun/uygun antiseptik ile temizliği yapılmalı,steril su ile silinmeli. Örnek alınmadan önce üretral açıklığın sabun/uygun antiseptik ile temizliği yapılmalı,steril su ile silinmeli. İlk gelen idrar boşaltılıp, orta akım idrar steril kaba alınmalı. İlk gelen idrar boşaltılıp, orta akım idrar steril kaba alınmalı. Nonsteril idrar kabı, sonda torbası,ördeklerden alınan idrar, foley kateter ucu kültür için uygun değil. Nonsteril idrar kabı, sonda torbası,ördeklerden alınan idrar, foley kateter ucu kültür için uygun değil. Anaerobik kültür istenecekse mutlaka suprapubik aspirasyon Anaerobik kültür istenecekse mutlaka suprapubik aspirasyon

15 İDRAR: Üriner kateterden idrar alınacaksa; Üriner kateterden idrar alınacaksa; İdrar torbası üzerindeki seviyeden kateter klampe edilir. İdrar torbası üzerindeki seviyeden kateter klampe edilir. 10 dk. beklenir. 10 dk. beklenir. % 70 alkol ile kateter silinir. % 70 alkol ile kateter silinir. Enjektör ile girilerek en az 4 ml. idrar alınır. Enjektör ile girilerek en az 4 ml. idrar alınır. Steril kaba boşaltılır. Klamp çözülür. Steril kaba boşaltılır. Klamp çözülür.

16 İDRAR: Bakteri kültürü için ~ ml, Bakteri kültürü için ~ ml, Mantar – Mikobakteri kültürü için ~ ml. Mantar – Mikobakteri kültürü için ~ ml. Virus izolasyonu için ~ 50 ml. idrar alınmalı. (buz) Virus izolasyonu için ~ 50 ml. idrar alınmalı. (buz) Alınan idrar örneği en geç 30 dakika içinde laboratuvara ulaşmalı. Alınan idrar örneği en geç 30 dakika içinde laboratuvara ulaşmalı. Bu mümkün değilse +4° C’de en fazla 2 saat bekletilebilir. Bu mümkün değilse +4° C’de en fazla 2 saat bekletilebilir.

17 ÜRİNER SİSTEM ÖRNEKLERİ ÜRİNER SİSTEM ÖRNEKLERİ Örnek Alma Metodu: Orta Akım İdrarı Kateter İdrarı Kateter torbası / Foley ucu uygun değil Uzun süreli kateteri olan hastalarda idrar kültürü anlamlı değil Uzun süreli kateteri olan hastalarda idrar kültürü anlamlı değil ( çoklu patojen kolonizasyonu) Kateter %70’lik alkol ile temizlenip, enjektör ile idrar alınmalıdır. Kateter %70’lik alkol ile temizlenip, enjektör ile idrar alınmalıdır. Suprapubik Aspirasyon Anaerobik enf. şüphesinde, Çocuklarda, Erişkinde kesin tanı için yapılabilir. ~ 20 ml. idrar alınmalı.

18 SOLUNUM SİSTEMi ÖRNEKLERİ SOLUNUM SİSTEMi ÖRNEKLERİ

19 Üst Solunum Yolu Örnekleri: Boğaz Boğaz Hastanın dili bastırılır ve tonsillere, farenkse sürülerek ağız, dil, diş ve yanak mukozasına dokundurmadan alınır. Burun Burun Eküvyon çubuk ile burun deliklerinden girilerek mukozal sürüntü alınır.( ~1.5 cm.içeri girilmeli.) Kulak : Kulak : Dış kulakta görünür bir akıntı varsa önce dış kulak steril SF ile ıslatılmış eküvyon ile temizlenir. İkinci steril eküvyonla akıntı örneği alınır.

20 SOLUNUM SİSTEMi ÖRNEKLERİ SOLUNUM SİSTEMi ÖRNEKLERİ Üst Solunum Yolu Örnekleri: Burun Sürüntüsü Stafilokok taşıyıcılığı Steril eküvyon ile sürüntü Nazofarenks Sürüntüsü N. meningitidis N. meningitidis C. diphtheriae C. diphtheriae S. pyogenes S. pyogenes taşıyıcılığının taşıyıcılığının saptanmasında saptanmasında önemlidir. önemlidir. Boğaz Sürüntüsü Epiglottis iltihaplı ise alınmamalı. AG  Hemolitik Streptokoklara bağlı farenjit, tonsillit tanısında değerlidir. Sinüs Aspirasyonu Sinüzit tanısı için en uygun örnektir. Ponksiyon ile materyal alınamıyorsa sinüs yıkantı suyu da alınabilir. alınabilir.

21 Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları: Pnömoni: Kolonizasyon? Etken? ÜSY florasında bulunan bakteriler nedeniyle izole edilen her bakteri pnömoni etkeni Ø En sık nozokomiyal infeksiyon pnömoni Yatan hastalarda kolonizasyon ( G(-) basil ) Vakaların önemli bir yüzdesinde pnömoniye neden olan bakteri identifiye edilememekte. Etken sıklıkla virüslar / atipik bakteriler Pnömoni: Kolonizasyon? Etken? ÜSY florasında bulunan bakteriler nedeniyle izole edilen her bakteri pnömoni etkeni Ø En sık nozokomiyal infeksiyon pnömoni Yatan hastalarda kolonizasyon ( G(-) basil ) Vakaların önemli bir yüzdesinde pnömoniye neden olan bakteri identifiye edilememekte. Etken sıklıkla virüslar / atipik bakteriler

22 Alt Solunum Yolu Örnekleri: Balgam Balgam Trakeal veya endotrakeal aspirasyon Trakeal veya endotrakeal aspirasyon Transtrakeal aspirasyon Transtrakeal aspirasyon Fiberoptik bronkoskopi Fiberoptik bronkoskopi Korunmuş bronşial fırçalama Korunmuş bronşial fırçalama Bronkoalveolar lavaj (BAL) Bronkoalveolar lavaj (BAL) Akciğer biyopsisi Akciğer biyopsisi

23 Balgam: Mümkünse sabah erken saatte alınmalı. Mümkünse sabah erken saatte alınmalı. Öncesinde 1-2 saat bir şey yenmemeli Öncesinde 1-2 saat bir şey yenmemeli Dişler fırçalanmalı, ağız su ile çalkalanmalı Dişler fırçalanmalı, ağız su ile çalkalanmalı Varsa protez dişler çıkarılmalı. Varsa protez dişler çıkarılmalı. Derin bir öksürükle sekresyonu çıkarmalı, Derin bir öksürükle sekresyonu çıkarmalı, steril bir kaba koymalı. steril bir kaba koymalı. Antibiyotik tedavisinden önce ve Antibiyotik tedavisinden önce ve sağlık personelinin eşliğinde alınmalıdır sağlık personelinin eşliğinde alınmalıdır

24 Balgam: ~ 25 ml. %3-10’luk hipertonik steril salin nebulizatör ile inhale ettirilerek indüklenebilir. ~ 25 ml. %3-10’luk hipertonik steril salin nebulizatör ile inhale ettirilerek indüklenebilir. 24 saatlik balgam örn. ~ Kontaminasyon sık 24 saatlik balgam örn. ~ Kontaminasyon sık Patojenlerin dilüe olması Patojenlerin dilüe olması Tbc’de 3 gün, pnömoni’de ise iyi alınmış bir örnek yeterli. Tbc’de 3 gün, pnömoni’de ise iyi alınmış bir örnek yeterli. Hemen lab’a ulaştırılmalı. Hemen lab’a ulaştırılmalı. Oda ısısında en fazla 1-2 saat Oda ısısında en fazla 1-2 saat +4° C’de en fazla 24 saat bekletilebilir. +4° C’de en fazla 24 saat bekletilebilir.

25 Bronkoskopi Örnekleri: ~ 20 ml. steril SF verilip aspire edilir. (4-5 kez) Total miktar ml. olmalı. ~ 20 ml. steril SF verilip aspire edilir. (4-5 kez) Total miktar ml. olmalı. Kanama olmamasına dikkat edilmeli ( Kantitasyon hatası) Kanama olmamasına dikkat edilmeli ( Kantitasyon hatası) Son yıllarda en fazla tercih edilen yöntem Son yıllarda en fazla tercih edilen yöntem Balgam çıkaramayan Balgam çıkaramayan Gram boyama veya kültürde potansiyel patojenin varlığı net değilse Gram boyama veya kültürde potansiyel patojenin varlığı net değilse Seçilen antibiyotiğe zayıf cevap varsa uygulanabilir. Seçilen antibiyotiğe zayıf cevap varsa uygulanabilir. BAL > 10 4, korunmuş bronşiyal fırçalama > 10 3 BAL > 10 4, korunmuş bronşiyal fırçalama > 10 3

26 Kan Kültürü: Cilt dezenfeksiyonu ( ÇOK ÖNEMLİ) Cilt dezenfeksiyonu ( ÇOK ÖNEMLİ) Önce %70 isopropyl / etil alkol ile cilt silinir. Önce %70 isopropyl / etil alkol ile cilt silinir. Kuruduktan sonra %10 povidon iyot / %1-2 tentürdiyot ile merkezden perifere silinir. Kuruduktan sonra %10 povidon iyot / %1-2 tentürdiyot ile merkezden perifere silinir. 1-2 dk. kuruması beklenir. 1-2 dk. kuruması beklenir. Kan alınır. Cilt %70 alkol ile temizlenir. Kan alınır. Cilt %70 alkol ile temizlenir. Kan şişeye inoküle edilmeden önce şişe tıpası da alkol ile silinmeli ( iyot kauçuğa zarar verir )( Switch needle?) Kan şişeye inoküle edilmeden önce şişe tıpası da alkol ile silinmeli ( iyot kauçuğa zarar verir )( Switch needle?) STERİL VÜCUT SIVILARI STERİL VÜCUT SIVILARI

27 Kan Kültürü: En sık venöz yoldan kan alınır. Doğumdan sonraki ilk 9 saat umbilical arter kullanılabilir. Doğumdan sonraki ilk 9 saat umbilical arter kullanılabilir. Topuk kanı da kullanılabilir. Topuk kanı da kullanılabilir. Mayi giden koldan alınmamalıdır. Mayi giden koldan alınmamalıdır. Kateterden alınacaksa; Kateterden alınacaksa; Hub bağlantı yeri ve çevresi %70 alkolle ıslatılmış iki steril gazlı bez ile silinip 15 sn. kuruması beklenir. Hub bağlantı yeri ve çevresi %70 alkolle ıslatılmış iki steril gazlı bez ile silinip 15 sn. kuruması beklenir. Pediatrik hastalar için 0.2 ml., erişkinler için 3 ml. kan çekilip atılır, başka enjektör ile kan kültürü için kan alınır. Pediatrik hastalar için 0.2 ml., erişkinler için 3 ml. kan çekilip atılır, başka enjektör ile kan kültürü için kan alınır.

28 Kan Kültürü: Alınması gereken kan volümü: Alınması gereken kan volümü: <1 yaş için en az 1 ml., ( Kan mo. konsantrasyonu  ) <1 yaş için en az 1 ml., ( Kan mo. konsantrasyonu  ) Bebekler için 2-3 ml., Bebekler için 2-3 ml., Çocuklar için 3-5 ml. Çocuklar için 3-5 ml. Erişkinler için her bir set için en az ml. Erişkinler için her bir set için en az ml. Erişkinlerde alınan ilave her 1 ml. kan tanı şansını %3 arttırmaktadır. Erişkinlerde alınan ilave her 1 ml. kan tanı şansını %3 arttırmaktadır. YD dışında en az iki farklı venden alınacak kan kültürü tanı şansını arttırır. YD dışında en az iki farklı venden alınacak kan kültürü tanı şansını arttırır.

29 Kan Kültürü: Kanda en fazla m.o ateş pikinden saat önce bulunduğundan en ideal kan kültürü bu dönemde yapılır. Kanda en fazla m.o ateş pikinden saat önce bulunduğundan en ideal kan kültürü bu dönemde yapılır. Bakteriyemi ön tanılı hastalarda etkenin saptanması için 24 saat içinde, en az 1 saat ara ile farklı venlerden 3 set kan kültürünün alınması yeterlidir.(YD hariç) Bakteriyemi ön tanılı hastalarda etkenin saptanması için 24 saat içinde, en az 1 saat ara ile farklı venlerden 3 set kan kültürünün alınması yeterlidir.(YD hariç) Eğer kültür verilmeden önce AB tdv’e başlanmış ise ardışık 3 gün boyunca her gün 2 ayrı kan kültürü alınmalıdır. ( Kan m.o. konsantrasyonu az ) Eğer kültür verilmeden önce AB tdv’e başlanmış ise ardışık 3 gün boyunca her gün 2 ayrı kan kültürü alınmalıdır. ( Kan m.o. konsantrasyonu az )

30 Orijini bilinmeyen ateş tanısı için en az bir saat ara ile en az 2 set kan kültürü alınmalı. Bunlar (-) çıkarsa, saat sonra 1 saat ara ile 2 kan kültürü daha alınır. Tedaviye başlanmamış infektif endokarditli hastaların %98’inde 2 kan kültürü ile etken izole edilebilmektedir. Kan Kültürü:

31 STERİL VÜCUT SIVILARI STERİL VÜCUT SIVILARI BOS Kültürü: Meningeal irritasyon bulguları olan hastalardan, Meningeal irritasyon bulguları olan hastalardan, Çocuklardan genelde 4-5 ml. Çocuklardan genelde 4-5 ml. Erişkinlerden genelde 5-15 ml. Erişkinlerden genelde 5-15 ml. 1.ci tüp  Biyokimya lab. 1.ci tüp  Biyokimya lab. 2.ci tüp  Mikrobiyoloji lab (en bulanık tüp) 2.ci tüp  Mikrobiyoloji lab (en bulanık tüp) 3.cü tüp  Hematoloji lab 3.cü tüp  Hematoloji lab 2 ml.’den fazla alındığında identifikasyon şansı artar. 2 ml.’den fazla alındığında identifikasyon şansı artar.

32 STERİL VÜCUT SIVILARI STERİL VÜCUT SIVILARI BOS Kültürü: Önerilen miktarlar: Önerilen miktarlar: Bakteri kültürü için en az 1ml. Bakteri kültürü için en az 1ml. Fungal / mikobakteriyel kültür Fungal / mikobakteriyel kültür için en az 2 ml. örnek alınmalı. için en az 2 ml. örnek alınmalı.

33 STERİL VÜCUT SIVILARI STERİL VÜCUT SIVILARI Plevral, peritoneal, perikard, eklem sıvıları…… Steril koşullarda iğne aspirasyonu ile, Bakteriyel etkenler için en az 1-5 ml. Mantar ve mikobakteri için en az 10 ml. örnek alınmalı. Diğer Vücut Sıvıları Kültürü: Diğer Vücut Sıvıları Kültürü:

34 Yanık Örnekleri: %70 etil alkol ~ %1-2 povidon iyot Kuruması beklenir 3-4 mm’lik punch biopsi Uygun koşullarda debridman yapılmalı Yanık yüzeyi dezenfekte edilmeli Eksüdalı bölgeden Derinden eküvyon ile sürüntü alınmalı Derinin dekontaminasyonu çok önemli. Derinin dekontaminasyonu çok önemli. ( KONTAMİNASYON SIK!!!!) ( KONTAMİNASYON SIK!!!!) Yüzeyinden alınan sürüntü örnekleri ~ yanlış sonuç Yüzeyinden alınan sürüntü örnekleri ~ yanlış sonuç Yanığın farklı bölgelerinden  derin doku biopsileri Yanığın farklı bölgelerinden  derin doku biopsileri  aspirasyon  aspirasyon YARA ÖRNEKLERİ YARA ÖRNEKLERİ

35 Yüzeyel Yara Örnekleri: Yüzeyel Yara Örnekleri: Aspirasyon tercih edilmeli Aspirasyon tercih edilmeli Lezyon dip kısmından sıvı aspire edilmeli Lezyon dip kısmından sıvı aspire edilmeli Ø ~ SF verdikten sonra işlemi tekrarla. Ø ~ SF verdikten sonra işlemi tekrarla. Ø ~ Enjektör ve iğne sıvı by- SF ile yıkanmalı Ø ~ Enjektör ve iğne sıvı by- SF ile yıkanmalı Fungal etken düşünülüyorsa,(3 gün yıkama,ilaç yok) Fungal etken düşünülüyorsa,(3 gün yıkama,ilaç yok) Yüzey temizliği steril su ( / H 2 O 2 ) yapılmalı Yüzey temizliği steril su ( / H 2 O 2 ) yapılmalı Lezyon sınırından kazıntı örneği alınmalı Lezyon sınırından kazıntı örneği alınmalı Saçlı bölgede, tırnakta ise örneklenmeli. Saçlı bölgede, tırnakta ise örneklenmeli.

36 Derin Yara Örnekleri: Derin Yara Örnekleri: Isırık yaralarında eksüda aspirasyonu yapılmalı. Isırık yaralarında eksüda aspirasyonu yapılmalı. Açık abselerde mümkünse aspirasyon (> 1 ml.) Açık abselerde mümkünse aspirasyon (> 1 ml.) Ø ~ Absenin en derin bölgesinden eküvyon ile örnek alınmalı Ø ~ Absenin en derin bölgesinden eküvyon ile örnek alınmalı Kapalı abselerde mutlaka aspirasyon Kapalı abselerde mutlaka aspirasyon Örnek cerrahi yolla alınıyorsa abse Örnek cerrahi yolla alınıyorsa abse duvarından da örnekleme yapılmalı.

37 GİS ÖRNEKLERİ GİS ÖRNEKLERİ En sık dışkı  GİS bulguları (ishal, bul-kusma) En sık dışkı  GİS bulguları (ishal, bul-kusma) Rektal sürüntü  Taşıyıcılık Rektal sürüntü  Taşıyıcılık Duodenal aspirasyon  GİS bulguları (ishal,bul-kusma) Duodenal aspirasyon  GİS bulguları (ishal,bul-kusma) Açlık mide suyu  Çocukta M. tuberculosis Açlık mide suyu  Çocukta M. tuberculosis Mide Mide biopsi  H.pylori Barsak biopsi  Giardia spp., Cryptosporidium spp. Barsak biopsi  Giardia spp., Cryptosporidium spp. Rektal biopsi  E. histolytica, Balantidium coli, HSV Rektal biopsi  E. histolytica, Balantidium coli, HSV

38 Dışkı Örnekleri: Dışkı Örnekleri: En az 2 gr / 5 ml. örnek alınmalı. En az 2 gr / 5 ml. örnek alınmalı. İdrar ile karışmamasına özen gösterilmeli. İdrar ile karışmamasına özen gösterilmeli. En kısa zamanda lab’a ulaştırılmalı. En kısa zamanda lab’a ulaştırılmalı. 1 saat içinde ekilemeyecekse transport by.’e alınmalı. 1 saat içinde ekilemeyecekse transport by.’e alınmalı. Tuvalet kağıdındaki Ba tuzları inhibitör Tuvalet kağıdındaki Ba tuzları inhibitör Tek örnek ile alınan (-) sonuç infeksiyöz ishali Tek örnek ile alınan (-) sonuç infeksiyöz ishali ekarte ettirmez.

39 Dışkı Örnekleri: Dışkı Örnekleri: Vücuttan atılımda değişkenlik olabileceğinden ; Vücuttan atılımda değişkenlik olabileceğinden ; İnfeksiyöz ishaller için birer gün ara ile 3 kez İnfeksiyöz ishaller için birer gün ara ile 3 kez Parazit için 2-3 gün ara ile 3 kez örnekleme yapılmalı. Parazit için 2-3 gün ara ile 3 kez örnekleme yapılmalı. İyileşme dönemi ve taşıyıcılarda en az 3 (-) kültür sonucu alınmalı. İyileşme dönemi ve taşıyıcılarda en az 3 (-) kültür sonucu alınmalı. E. vermicularis için 3 kez sabah tuvalete gitmeden ve temizlik yapılmadan uygulanan selofan bant E. vermicularis için 3 kez sabah tuvalete gitmeden ve temizlik yapılmadan uygulanan selofan bant yöntemi tanı koydurucu

40 Cinsel yolla bulaşan  N. gonorrhoeae G. vaginalis H.ducreyi S. agalactica H.ducreyi S. agalactica C. trachomatis HSV, HPV C. trachomatis HSV, HPV Kadınlarda vajinit, servisit, endometrit Erkekte üretrit, prostatit, epididimit Erkekte üretrit, prostatit, epididimit GENİTAL SİSTEM ÖRNEKLERİ GENİTAL SİSTEM ÖRNEKLERİ

41 Vaginal kanalın üst kısmındaki mukozadan alınacak Vaginal kanalın üst kısmındaki mukozadan alınacak sürüntü örnekleri ~ 2 saat içinde gönderilmeli. Servikal örneklerde üzerindeki mukus temizlenip, eküvyon ile kanal içinde döndürülmeli Servikal örneklerde üzerindeki mukus temizlenip, eküvyon ile kanal içinde döndürülmeli Endometrium örneği transservikal yoldan en az 1 ml. alınmalı. Endometrium örneği transservikal yoldan en az 1 ml. alınmalı. GENİTAL SİSTEM ÖRNEKLERİ GENİTAL SİSTEM ÖRNEKLERİ

42 Üretral örnek hasta idrarını yaptıktan en az 1 saat sonra alınmalı Üretral masaj ile akıntı elde edilemiyorsa İnce eküvyon ile 2-3 mm üretra içine girilerek örnek alınmalı. Prostat masajı ile alınan örnekler uygun Epididimden iğne aspirasyonu ile alınan örnekler 2 saat içinde oda ısısında saklanarak lab’a gönderilmeli.

43 Dış kulak örnekleri için eküvyon ile sürüntü Orta kulak örnekleri için  aspirasyon akıntıdan sürüntü akıntıdan sürüntü Eksüda yoksa konjonktivadan SF/sıvı by ile nemlendirilmiş eküvyon ile sürüntü ( ~ 2 tane) Korneadan kazıntı örneği Endoftalmitte intraoküler iğne asp.

44 En kısa sürede lab’a ulaştırılmalı.( 1-2 saat) Üremesi güç, duyarlı bakterilerin ölmesi Normal flora üyelerinin aşırı çoğalması patojen bakteri üremesini inh. eder. Kantitatif kültürlerde sayı artacağından HATA!!! ÖRNEK TRANSPORTU ÖRNEK TRANSPORTU

45 Sürüntü örneklerinin transportu gecikecekse; Transport by içine alınmalı… ( ~ 24 saat ) Isıya duyarlı bakteriler, anaerobik bakteriler için geçerli değil. (Shigella,Neisseria spp,H.influenzae)

46 Lab’a gönderilene kadar belli ısılarda saklanmalı; Genel olarak; Normal flora içeren örnekler +4°C’de Steril örnekler oda ısısı veya 37°C’de (idrar Ø) Viral inceleme yapılacaksa; 2-3 gün için +4°C’de Daha uzun bekletilecekse -20/-70°C’de saklanmalı ÖRNEK TRANSPORTU ÖRNEK TRANSPORTU

47 Genel olarak alınan tüm klinik örnekler 24 saatten fazla saklanmaz. Ekimi yapılmış kan kültürleri varsa, Neisseria spp., H. influenzae gibi ısıya duyarlı mo.’lar aranacaksa, Anaerobik numuneler varsa, Dışkıda parazit aranacaksa, BOS’da bakteri aranacaksa ( virüs Ø ) MUTLAKA örnek oda ısısında bekletilmeli ÖRNEK TRANSPORTU ÖRNEK TRANSPORTU

48 İLGİNİZ VE SABRINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER!!!!!


"MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA ÖRNEK ALMA KRİTERLERİ Uzm. Dr. Zeynep ÇİZMECİ Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları