Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ Yönetim Bilişim Sistemleri İŞ ZEKASININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ Yönetim Bilişim Sistemleri İŞ ZEKASININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON."— Sunum transkripti:

1 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ Yönetim Bilişim Sistemleri İŞ ZEKASININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ BÖLÜM 6

2 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Geleneksel dosyalama ortamındaki veri kaynaklarını yönetme sorunlarının bir veritabanı yönetim sistemi (VTYS) tarafından nasıl çözüleceğini ortaya koymak VTYS’nin ana yeteneklerinin ve değerinin ortaya koymak Önemli veritabanı tasarım ilkelerini uygulamak İş performansını ve karar vermeyi etkinleştirmek amacıyla veritabanlarından enformasyona erişimde kullanılan teknoloji ve araçların değerlendirmek Enformasyon politikası, veri yönetimi ve veri kalitesi güvencesinin işletmenin veri kaynaklarını yönetmedeki rolünü değerlendirmek Öğrenme Hedefleri BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ 2

3 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Problem: Müthiş bir büyüme enformasyon yönetimi sorunları yaratmakta Çözüm: Kurum çapında bir veri takımının oluşturulması için gereksiz veri tekrarlarından kaçınılmasını sağlayacak AVY’ni kullanmak Ana veri yönetimi (AVY), R.R. Donnelley gibi işletmelerin eskimiş, tamamlanmamış ya da yanlış biçimlendirilmiş verileri elemesini sağlar Başarılı veri yönetiminde ET’nin rolünü ortaya koyar Verinin depolanması ve düzenlenmesinde dijital teknolojinin rolüne işaret eder RR Donnelley Verilerine Hakim Olmaya Çalışıyor 3 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

4 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Dosya düzenleme kavramları – Veritabanı: İlişkili dosyalar grubu – Dosya: Benzer biçimdeki kayıtlar grubu – Kayıt: İlişkili alanlar grubu – Alan: Kelime ya da sayı biçimindeki karakterler grubu İnsan, yer vb. enformasyonu depoladığımız şeyler gibi bir öğeyi tanımlar Öznitelik: belirli bir öğeyi tanımlayan her bir özellik veya nitelik Geleneksel Dosya Ortamında Veri Düzenleme 4 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

5 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Geleneksel Dosya Ortamında Veri Düzenleme VERİ HİYERARŞİSİ Bir bilgisayar sistemi, verileri 0 ya da 1’i temsil eden bit ile başlayan hiyerarşi içinde düzenler. Bitler bir karakteri, sayıyı ya da sembolü temsil etmek için bayt oluşturmak amacıyla gruplandırılabilirler. Baytlar, bir alan oluşturmak için gruplandırılabilirler ve ilişkili alanlar, bir kayıt oluşturmak için gruplandırılabilirler. İlişkili kayıtlar, bir dosya oluşturmak için bir araya toplanabilirler ve ilişkili dosyalar, bir veritabanı biçiminde şekillendirilebilirler. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

6 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Geleneksel dosyalama ortamı sorunları (farklı bölümler tarafından ayrı ayrı tutulan dosyalar ) – Veri fazlalığı: Birden çok dosyada aynı verinin bulunması – Veri tutarsızlığı: Aynı özniteliğin farklı değerlere sahip olması – Program-veri bağımlılığı: Programdaki değişikliklerin program tarafından erişilen veride değişiklik gerektirmesi – Esneklik eksikliği – Zayıf güvenlik – Veri paylaşımı ve kullanırlık eksikliği Geleneksel Dosya Ortamında Veri Düzenleme 6 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

7 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Geleneksel Dosya Ortamında Veri Düzenleme GELENEKSEL DOSYA İŞLEMİ Dosya işlemede geleneksel yaklaşım kullanımı, bir ortaklıktaki her bir faaliyet alanını uzmanlaşmış uygulamaları geliştirmek için cesaretlendirir. Her uygulama ana dosyanın bir altkümesi gibi olan özgün bir veri dosyasına ihtiyaç duyar. Ana dosyanın bu altkümeleri veri fazlalığına ve tutarsızlığına, işleme katılığına ve kaynakların boş yere depolanmasına neden olur. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

8 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veritabanı – Gereksiz verileri kontrol ederek ve verileri merkezileştirerek pek çok uygulama sunar Veritabanı yönetim sistemi (VTYS) – Uygulama programları ile fiziksel veri dosyaları arasında bir arayüz gibi hareket eder – Verinin fiziksel ve mantıksal görünümlerini ayırt eder – Geleneksel dosya ortamının problemlerini çözer Fazlalığı kontrol altına alır Tutarsızlığı ortadan kaldırır Programlar ile veriyi ayırır Örgüte, veri ve veri güvenliğini merkezi olarak yönetme imkanı sağlar Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 8 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

9 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı ÇOKLU GÖRÜNÜMLÜ İNSAN KAYNAKLARI VERİTABANI Tek bir insan kaynakları veritabanı, kullanıcının enformasyon gereksinimlerine bağlı olarak pek çok farklı veri görünümlerini sağlayabilmektedir. Burada iki olası görünüm resmedilmiştir, bir tanesi sosyal yardım uzmanı için, bir tanesi de işletmenin maaş bordrosu bölümündeki bir eleman için. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

10 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İlişkisel VTYS – Bağlantı veya alan olarak tanımlanan iki boyutlu tablolar halinde veri sunar – Her bir tablo bir öğe ve onun öznitelikleri hakkında veri içerir Tablo: Satırlar ve sütunlar – Satırlar: Farklı öğeleri kaydeder – Alanlar (sütunlar): Varlığın özniteliğini sunar – Anahtar alan: Her bir kaydı benzersiz biçimde tanımlamak üzere kullanılan alan – Birinci anahtar: Anahtar alanlar için kullanılan tablodaki alan – Yabancı anahtar: Kayıtları orijinal tablodan tanımlamak üzere yoklama alanı olarak kullanılan ikinci tablodaki birincil alan Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 10 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

11 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı İLİŞKİSEL VERİTABANI TABLOLARI İlişkisel bir veritabanı iki boyutlu tablolar biçimindeki verileri düzenlemektedir. TEDARİKÇİ ve YEDEK PARÇA öğeleri için çizilen buradaki tablolar her bir öğeyi ve onun özniteliklerini nasıl temsil ettiğini göstermektedir. Tedarikçi Numarası TEDARİKÇİ tablosu için birincil bir anahtardır ve YEDEK PARÇALAR için yabancı bir anahtardır. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

12 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı İLİŞKİSEL VERİTABANI TABLOLARI (devam) 12 İlişkisel bir veritabanı iki boyutlu tablolar biçimindeki verileri düzenlemektedir. TEDARİKÇİ ve YEDEK PARÇA öğeleri için çizilen buradaki tablolar her bir öğeyi ve onun özniteliklerini nasıl temsil ettiğini göstermektedir. Tedarikçi Numarası TEDARİKÇİ tablosu için birincil bir anahtardır ve YEDEK PARÇALAR için yabancı bir anahtardır. ŞEKİL 6-4 (devam) BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

13 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İlişkisel VTYS’nin faaliyetleri – Kullanışlı veri kümelerini geliştirmede üç temel işlem kullanılır SEÇ: Belirtilen kriteri karşılayan, dosyadaki bütün kayıtları içeren bir alt küme oluşturur KATIL: Hususi tablolarda mevcut enformasyondan daha fazlasını kullanıcıya sağlamak için ilişkisel tabloları birleştirir YANSIT: Tablodaki sütunları kapsayan bir alt küme oluşturur, istenilen enformasyonu içeren tablolar ortaya koyar Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 13 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

14 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı İLİŞKİSEL BİR VTYS’NİN ÜÇ TEMEL FAALİYETİ Seçme, katılma ve yansıtma faaliyetleri verinin iki farklı tablodan toplanmasına ve sadece seçilmiş özniteliklerin gösterilmesine olanak verir. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

15 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Nesne-yönelimli VTYS (NYVTYS) – Veri ve süreçleri nesneler gibi depolar – Nesneler; grafikler, multimedya, Java uygulamaları olabilir – Çok sayıdaki işlemi yürütme açısından, ilişkisel VTYS’ye göre yavaştır – Hibrid NYVTYS : Hem nesnel yönelimli hem de ilişkisel VTYS’lerin yeteneklerini sağlar Buluttaki veritabanları – Veritabanlarında bulunanlardan daha az işlevseldir – Amazon Web Servisleri, Microsoft SQL Azure Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 15 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

16 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veritabanı yönetim sistemlerinin yetenekleri – Veri tanımlama yeteneği: Veritabanı tabloları oluşturur ve her tablodaki alanların özelliklerini tanımlamak için kullanılır – Veri sözlüğü: Veri unsurlarının tanımlarını veya onların özelliklerini depolayan otomatik veya kullanıcı tarafından girilen bir dosya – Veri işleme dili: Veriyi eklemek, değiştirmek, silmek, veriyi veritabanınından geri almak için kullanılır Yapılandırılmış Sorgu Dili (SQL: Structured Query Language) SQL’i geliştirmeye yönelik Microsoft Access kullanıcı dostu araçlar Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 16 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

17 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı MICROSOFT ACCESS VERİ SÖZLÜĞÜ ÖZELLİKLERİ Microsoft Access, veritabanındaki her bir alanın boyutu, biçimi ve diğer özellikleri ile ilgili enformasyonları gösteren basit bir veri sözlüğüne sahiptir. Burada gösterilen TEDARİKÇİ tablosundan sağlanan enformasyondur. Tedarikçi _Numarasının solundaki küçük anahtar simgesi onun anahtar alanı olduğunu göstermektedir. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

18 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı BİR SQL SORGU ÖRNEĞİ Burada gösterilenler 137 veya 150 nolu parçalara göre tedarikçi seçmek için yapılan bir sorgunun SQL tablolarıdır. Şekil 6-5’teki gibi aynı sonuçları olan bir liste oluştururlar. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

19 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı BİR ACCESS SORGUSU Burada gösterilen, Şekil 6-7’deki sorgunun, Microsoft Access sorgu oluşturma araçları kullanarak nasıl oluşturulacağıdır. Sorgu için kullanılan tabloları, alanları ve seçme ölçütlerini göstermektedir. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

20 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veritabanları Tasarlama – Kavramsal (mantıksal) tasarım: İş bakış açısından veritabanının özet bir modelidir – Fiziksel tasarım: Veritabanının doğrudan erişimli saklama aygıtında nasıl düzenlendiğine ilişkindir Tasarım süreci şunları tanımlar – Veri elemanları, gereksiz veritabanı unsurları arasındaki ilişkileri – İhtiyaca göre veri elemanlarını gruplamanın en etkin yolunu, uygulama programlarına olan gereksinimi Normalleştirme – Gereksiz veri unsurlarının ve kullanışsız çoktan-çoka (many-to-many) ilişkilerini en aza indirmek için verilerin karmaşık gruplaşmalarının düzene sokulması Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 20 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

21 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı SİPARİŞE GÖRE NORMALLEŞTİRİLMEMİŞ İLİŞKİ Normalleşmemiş bir ilişki tekrar eden grupları içermektedir. Örneğin; her bir sipariş için pek çok yedek parça ve tedarikçi bulunabilmektedir. Sadece birebir uygunluk, sipariş numarası ve sipariş tarihi arasında vardır. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

22 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı SİPARİŞTEN OLUŞTURULMUŞ NORMALLEŞMİŞ TABLOLAR Normalleştirmeden sonra asıl SİPARİŞ ilişkisi dört küçük ilişkiye bölünmektedir. İlişki SİPARİŞİ sadece iki öznitelikle geriye kalmaktadır ve İLGİLİ KALEM’in, Sipariş Numarası ve Parça Numarasını içeren birleştirilmiş ve sıralanmış bir anahtarı vardır. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

23 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Varlık-ilişki diyagramı – Veri modellerini belgelemek için veritabanı tasarımcıları tarafından kullanılır – Varlıklar arası ilişkileri gösterir Veritabanını Dağıtma: Birden fazla yerde veritabanı depolama – Kısımlara ayırma: Veritabanlarının farklı bölümlerini ayrı yerlerde depolanır – Aynını yapma: Merkezi veri tabanı başka bir noktada ikinci kez çoğaltılır Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı 23 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

24 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Yönetiminde Veritabanı Yaklaşımı BİR VARLIK İLİŞKİ DİYAGRAMI Bu diyagram, ŞEKİL 6-10’daki veritabanını modellemek için kullanılabilecek TEDARİKÇİ, YEDEK PARÇA, İLGİLİ KALEM VE SİPARİŞ arasındaki ilişkiyi göstermektedir. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

25 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Büyük veritabanları ve sistemler – Büyük miktarda veriyi analiz edebilmek, – Çoklu sistemlerden veriye erişebilmek için özel olanaklara, araçlara gereksinim duyarlar Üç temel teknik 1.Veri ambarları 2.Veri madenciliği 3.Web aracılığıyla dâhili veritabanlarına giriş için kullanılan araçlar İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 25 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

26 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri ambarı: – Pek çok farklı sistemden gelen güncel ve geçmiş verileri depolar – Enformasyonu işletme geneline kullanılmak üzere birleştirir ve standart hale getirir, ancak veri değiştirilemez – Veri ambarı sistemi sorgulama, analiz etme ve raporlama araçları sunar Veri martları: – Veri ambarının altkümesidir – Özel bir kullanıcı kitlesi tarafından kullanılan özetlenmiş ve oldukça odaklanmış işletme verisidir – Genellikle tek bir konu alanı ya da bir iş kolu üzerine odaklanır İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 26 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

27 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma BİR VERİ AMBARININ BİLEŞENLERİ Veri ambarı güncel ve geçmiş verileri örgütün içerisindeki çoklu faaliyet sistemlerinden çıkartmaktadır. Bu veriler, dış kaynaklardan gelen verilerle birleştirilir ve yönetim raporlama ve analizi için tasarlanmış merkezi bir veritabanında yeniden düzenlenir. Enformasyon rehberi, kullanıcılara ambarda mevcut veri hakkında enformasyon sağlar. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

28 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İş Zekası: – Kullanıcıların daha iyi kararlar vermesine yardımcı olmak için büyük miktardaki veriyi birleştiren, analiz eden ve erişime açan araçlardır – Örneğin, Harrah’s Entertainment’ın müşterilerini, kumar profillerini oluşturmak ve en karlı olanlarını belirlemek için analiz etmesi – Temel araçlar: Veritabanı sorgulama ve raporlama yazılımı Çevrimiçi çözümlemeli işleme (Online analytical processing, OLAP) Veri madenciliği İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 28 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

29 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Çevrimiçi çözümlemeli işleme (OLAP) – Çok boyutlu veri analizini destekler Veriyi çok boyutlu olarak gösterir Enformasyonun her bir görünümü –ürün, fiyatlandırma, maliyet, bölge veya zaman aralığı – farklı bir boyutu temsil etmektedir Örneğin; haziran ayında, Batıda ne kadar temizleyici satıldığını diğer bölgelerle kıyasla? – OLAP, anlık sorgulara hızlı, çevrimiçi yanıt verebilmeyi olanaklı kılar İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 29 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

30 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma ÇOK BOYUTLU VERİ MODELİ Şekil, ürün-bölge karşıtlığıdır. Küpü 90 derece döndürürseniz yüz, ürün karşısında güncel ve tahmini satışları gösterecektir. Eğer küpü tekrar 90 derece döndürürseniz bölge karşısında güncel ve tahmini satışları göreceksiniz. Başka görüntüler de elde etmek mümkündür. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

31 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri madenciliği: – OLAP’a göre daha fazla keşfe dayalıdır – Büyük veritabanlarındaki ilişkileri ve saklı örüntüleri bulur ve gelecek davranışları tahmin ederek onlardan kurallar çıkarır – Örneğin; bire bir pazarlama kampanyaları veya karlı müşterileri tanımlamak için müşteri verilerindeki örüntüleri bulmak – Veri madenciliğinden elde edilebilen enformasyon türleri İlişkiler Diziler Sınıflandırma Kümeleme Öngörü İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 31 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

32 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Tahmine dayalı çözümleme – Veri madenciliği tekniklerini, geçmiş verileri ve ileriki koşullara ilişkin varsayımları vakaların sonuçlarını tahmin etmek için kullanır – Örneğin; müşterinin bir öneriye karşılık verme olasılığı Metin madenciliği – Yapılandırılmamış büyük veri takımlarından (örn., saklanan e-postalardan) anahtar unsurları çıkarır İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 32 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

33 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etkileşimli Oturumu okuyunuz ve aşağıdaki soruları tartışınız Yapılandırılmamış verilerdeki artış, işletmeler için hangi zorlukları ortaya koymaktadır? Metin madenciliği, karar vermeyi nasıl etkinleştirmektedir? Ne tür işletmelerin, metin madenciliği yazılımından faydalanma olasılığı yüksektir? Cevabınızı açıklayınız. Metin madenciliği hangi yollarla kişisel enformasyonun gizliliğinin ihlal edilmesine yol açabilir? Açıklayınız. İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma İŞLETMELER METİN MADENCİLİĞİNDEN NE ÖĞRENEBİLİRLER? 33 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

34 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Web madenciliği – WWW’den faydalı örüntülerin ve enformasyonların keşfedilmesi ve analiz edilmesi Örneğin; tüketici davranışını anlamak, web sitenin etkinliğini değerlendirmek... – Web içerik madenciliği Web sayfalarının içeriğinden elde edilen enformasyon – Web yapı madenciliği Örneğin; web sayfasına/sayfasından bağlantılar – Web kullanım madenciliği Web sunucusu tarafından kaydedilen kullanıcı etkileşim verisini incelemektedir İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 34 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

35 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veritabanları ve Web – Pek çok işletme, web’i içsel veritabanlarındaki enformasyonların bir kısmını müşterilerine ve iş ortaklarına sunmak için kullanır – Belli bazı yapılar: Web sunucusu Uygulama sunucusu/aracı yazılım/CGI komut dosyası Veritabanı sunucusu – Veritabanına erişmede web kullanmanın avantajları: Tarayıcı yazılımını kullanım kolaylığı Web arayüzünün veritabanında birkaç değişiklik gerektirmesi ya da hiç gerektirmemesi Sisteme web arayüzü eklemenin pahalı olmaması İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma 35 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

36 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri İş Performansını ve Karar Vermeyi Etkinleştirmek İçin Veritabanlarını Kullanma KURUM İÇİ VERİTABANLARINI WEB’E BAĞLAMA Kullanıcılar örgütün kurum içi veritabanına kendi masaüstü bilgisayarlarını ve Web tarayıcı yazılımlarını kullanarak erişmektedirler. ŞEKİL BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

37 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Enformasyon politikası oluşturma – Örgütün veriyi paylaşma, yönetme, standartlaştırmaya yönelik kuralları, prosedürleri ve rolleri – Veri yönetimi: Veriyi yönetmeye ilişkin belirli politika ve prosedürlerden sorumlu işletme işlevi – Veri yönetişimi: Kurumsal verinin geçerliliğini, kullanırlılığını, bütünlüğünü ve güvenliğini yönetmek için özellikle hükümet düzenlemelerini dikkate alarak hazırlanan politikalar ve süreçler – Veritabanı yönetimi: Veritabanı tanımlanır, düzenlenir, uygulanılır ve sürdürülür; bunlar veritabanı tasarım ve yönetim grubu tarafından gerçekleştirilir Veri Kaynaklarını Yönetme 37 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

38 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri Kalitesini Sağlama – Fortune 1.000’de yer alan işletmelerin veritabanındaki kritik verilerin % 25’inden fazlası eksik veya hatalıdır – Veri kalitesi problemlerinin pek çoğu hatalı girdiden kaynaklanır – Yeni bir veritabanını uygulamaya koymadan önce: Hatalı veriler tanımlanmalı ve düzeltilmeli Verileri düzenlemek için en iyi yordamlar yerleştirilmeli Veri Kaynaklarını Yönetme 38 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

39 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Veri kalitesi denetimi: – Enformasyon sistemindeki verilerin tamlık seviyesi ve doğruluğunu ölçen yapılandırılmış anket Veri dosyalarından örnekleri ya da Son kullanıcıların kalite algılarını araştırır Veri temizleme: – Hatalı, eksik, yanlış biçimlendirilmiş veya gereksiz verileri algılama ve düzeltmeye yönelik yazılımdır – Birbirinden ayrı enformasyon sistemlerinde oluşan farklı veri kümeleri arasındaki tutarlılığı güçlendirir Veri Kaynaklarını Yönetme 39 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

40 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 Yönetim Bilişim Sistemleri Etkileşimli Oturumu okuyunuz ve aşağıdaki soruları tartışınız Bireyler, kredi vericiler ve kredi büroları açısından kredi bürolarının veri kalitesi problemlerinin işe etkisini değerlendiriniz. Herhangi bir etik sorun, kredi büroları veri kalitesi problemleri tarafından ortaya çıkmakta mıdır? Kendi cevabınızı açıklayınız. Kredi büroları veri kalitesi problemlerinden sorumlu yönetim, örgüt ve teknik faktörleri analiz ediniz. Bu sorunları çözmek için neler yapılabilir? Veri Kaynaklarını Yönetme KREDİ BÜROLARI HATALARI - BÜYÜK HALK SORUNLARI 40 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ

41 © Nobel Akademik Yayıncılık 2011 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher. Printed in the United States of America. Copyright © 2011 Pearson Education, Inc. Publishing as Prentice Hall Yönetim Bilişim Sistemleri 41 BÖLÜM 6: İŞ ZEKÂSININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON YÖNETİMİ


"© Nobel Akademik Yayıncılık 2011 DİJİTAL İŞLETMEYİ YÖNETME, 12. BASIMDAN ÇEVİRİ Yönetim Bilişim Sistemleri İŞ ZEKASININ TEMELLERİ: VERİTABANLARI VE ENFORMASYON." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları