Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GEZEGENİMİZ DÜNYA. İ nsanlar her dönemde üzerinde ya ş adı ğ ı Dünya’yı ve onun ş eklini merak etmi ş lerdir. Dünya’nın ş ekli, yapısı, olu ş umu her.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GEZEGENİMİZ DÜNYA. İ nsanlar her dönemde üzerinde ya ş adı ğ ı Dünya’yı ve onun ş eklini merak etmi ş lerdir. Dünya’nın ş ekli, yapısı, olu ş umu her."— Sunum transkripti:

1 GEZEGENİMİZ DÜNYA

2

3 İ nsanlar her dönemde üzerinde ya ş adı ğ ı Dünya’yı ve onun ş eklini merak etmi ş lerdir. Dünya’nın ş ekli, yapısı, olu ş umu her zaman insanların ilgisini çekmi ş ve bu konuda bir çok ara ş tırma yapmı ş lardırİ nsanlar her dönemde üzerinde ya ş adı ğ ı Dünya’yı ve onun ş eklini merak etmi ş lerdir. Dünya’nın ş ekli, yapısı, olu ş umu her zaman insanların ilgisini çekmi ş ve bu konuda bir çok ara ş tırma yapmı ş lardır Eski çağlarda insanlar Dünya’nın şekli ile ilgili değişik tahminlerde bulunmuşlardı

4 DÜNYA’MIZIN Ş EKL İ İ LE İ LG İ L İ OLARAK GEÇM İŞ TE ÖNE SÜRÜLEN F İ K İ RLER DÜNYA’MIZIN Ş EKL İ İ LE İ LG İ L İ OLARAK GEÇM İŞ TE ÖNE SÜRÜLEN F İ K İ RLER Geçmi ş te Dünya’mızın ş ekli ile ilgili çe ş itli fikirler ileri sürülmü ş tür. M.Ö. 300 M.Ö. 900 yıllarında hüküm süren Mayalara göre Dünya; gölde yüzen dev bir timsahın sırtından ba ş ka bir ş ey de ğ ildi Geçmi ş te Dünya’mızın ş ekli ile ilgili çe ş itli fikirler ileri sürülmü ş tür. M.Ö. 300 M.Ö. 900 yıllarında hüküm süren Mayalara göre Dünya; gölde yüzen dev bir timsahın sırtından ba ş ka bir ş ey de ğ ildi

5 Eski yunanlı bilgi Thales’e (Tales) göre Dünya tepsi biçiminde olup su üzerinde yüzüyordu. Eski yunanlı bilgi Thales’e (Tales) göre Dünya tepsi biçiminde olup su üzerinde yüzüyordu. Babiller Dünya’nın ş eklinin bir kutu, Yunanlılar ise tepsiye benzedi ğ ini dü ş ünmü ş lerdir. Babiller Dünya’nın ş eklinin bir kutu, Yunanlılar ise tepsiye benzedi ğ ini dü ş ünmü ş lerdir. Anamiximenes’e göre Dünya düz bir tepsi gibi olup hava içinde yüze, Güne ş ise ince bir yaprak gibi gökyüzünde hareket edermi ş. Anamiximenes’e göre Dünya düz bir tepsi gibi olup hava içinde yüze, Güne ş ise ince bir yaprak gibi gökyüzünde hareket edermi ş. Mısırlı bilim adamları da Dünya’nın tepsi biçiminde oldu ğ unu, ortasında verimli bir çukurluk çevresinde yüksek da ğ lar oldu ğ unu ve bu tepsinin suda yüzdü ğ ünü ortaya atmı ş lardır. Mısırlı bilim adamları da Dünya’nın tepsi biçiminde oldu ğ unu, ortasında verimli bir çukurluk çevresinde yüksek da ğ lar oldu ğ unu ve bu tepsinin suda yüzdü ğ ünü ortaya atmı ş lardır.

6 DÜNYAMIZIN ŞEKLİ NEYE BENZER? Dünya’mız küre biçiminde kutuplardan basık, ekvator çevresi biraz şişkincedir.Dünya’nın ortasından geçtiği varsayılan ekvator çizgisi Dünya’mızı kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayırır. Biz kuzey yarım kürede yaşıyoruz.

7 Dünya’nın yuvarlak oldu ğ unu savunan ilk bilgin Pisagor’dur. Dünya’nın yuvarlak oldu ğ unu savunan ilk bilgin Pisagor’dur. Dünya’nın güne ş çevresinde döndü ğ ünü savunan ilk bilgin Kopernik’tir. Dünya’nın güne ş çevresinde döndü ğ ünü savunan ilk bilgin Kopernik’tir.

8 Dünyamızın yuvarlak oldu ğ unu yaptı ğ ı deneylerle ilk ispatlayan Galileo’dur. Dünyamızın yuvarlak oldu ğ unu yaptı ğ ı deneylerle ilk ispatlayan Galileo’dur.

9 Macellan adlı kaşif Dünya’nın çevresini dolanan ilk kişidir. Gemileriyle sürekli batıya giderse, tekrar yola çıktığı yere döneceğini düşünüyordu. Yolun yarısında hayatını kaybetmesine rağmen arkadaşları yolculuğu tamamlayarak yola çıktıkları yere geri döndüler. Böylece Dünya’nın yuvarlak olduğunu kanıtlamış oldular.

10 DÜNYA’MıZıN KÜRE BIÇIMINDE OLDUĞUNU İSPATLAYAN DURUMLAR Dünya’nın uzaydan çekilen foto ğ rafları, Dünya’nın uzaydan çekilen foto ğ rafları, Ay tutulmasında Dünya’nın Ay’ın üzerine dü ş en görüntüsü, Ay tutulmasında Dünya’nın Ay’ın üzerine dü ş en görüntüsü, Sabit bir noktadan kalkan bir uça ğ ın hep aynı yönde do ğ ru giderse yine aynı noktaya ula ş ması Dünya’nın yuvarlak oldu ğ unun ispatıdır. Örne ğ in Ankara’dan hareket eden bir uçak hep batı yönünde hareket etti ğ inde tekrar Ankara’ya gelmesi Dünya’nın yuvarlak olmasındandır. Sabit bir noktadan kalkan bir uça ğ ın hep aynı yönde do ğ ru giderse yine aynı noktaya ula ş ması Dünya’nın yuvarlak oldu ğ unun ispatıdır. Örne ğ in Ankara’dan hareket eden bir uçak hep batı yönünde hareket etti ğ inde tekrar Ankara’ya gelmesi Dünya’nın yuvarlak olmasındandır.

11 Ufuk çizgisinden bize do ğ ru gelen bir geminin önce direklerinin ucu veya direkte asılı olan bayra ğ ı, sonra direklerinin tamamı ve en sonunda da geminin gövdesinin görünmesi Ufuk çizgisinden bize do ğ ru gelen bir geminin önce direklerinin ucu veya direkte asılı olan bayra ğ ı, sonra direklerinin tamamı ve en sonunda da geminin gövdesinin görünmesi

12 Deniz kenarında durup uzaklara do ğ ru bakıldı ğ ında denizle gökyüzünü birbirinden ayıran bir çizgi görünür. Bu çizgiye ufuk çizgisi denir. Deniz kenarında durup uzaklara do ğ ru bakıldı ğ ında denizle gökyüzünü birbirinden ayıran bir çizgi görünür. Bu çizgiye ufuk çizgisi denir. UFUK Ç İ Z Ğİ S İ

13 DÜNYA’MIZIN KATMANLARI 1.Ağır küre (Barisfer) 2.Ateş küre (Pirosfer) 3.Taş küre (Litosfer) 4.Su küre (Hidrosfer) 5.Hava küre (Atmosfer) Ağır küre (Barisfer Ateş küre Taş küre Su küre Hava küre

14 AĞIR KÜRE: Dünya’nın merkezinde yer alan iç katmana çekirdek ya da barisfer de denir. Çekirdekte en a ğ ır maddeler bulundu ğ u için bu katmanın di ğ er adı a ğ ır küredir. İ ç ve dı ş çekirdek olmak üzere iki bölümden olu ş ur. Sıcaklı ğ ı ate ş küreden daha fazladır. Dünya’nın en sıcak ve en a ğ ır katmanı çekirdektir. A ğ ır kürenin üzerinde pek çok katman oldu ğ undan a ğ ır küre yüksek basınç altındadır. Sıcaklı ğ ın bu kadar yüksek olmasına kar ş ın katı halde olmasının nedeni basıncın yüksek olması ile erime noktasının dü ş mesinden dolayı katı haldedir. Demir, nikel gibi madenlerden olu ş mu ş tur. Sıcaklı ğ ı 4000 C dereceden fazladır. Dünya’nın merkezinde yer alan iç katmana çekirdek ya da barisfer de denir. Çekirdekte en a ğ ır maddeler bulundu ğ u için bu katmanın di ğ er adı a ğ ır küredir. İ ç ve dı ş çekirdek olmak üzere iki bölümden olu ş ur. Sıcaklı ğ ı ate ş küreden daha fazladır. Dünya’nın en sıcak ve en a ğ ır katmanı çekirdektir. A ğ ır kürenin üzerinde pek çok katman oldu ğ undan a ğ ır küre yüksek basınç altındadır. Sıcaklı ğ ın bu kadar yüksek olmasına kar ş ın katı halde olmasının nedeni basıncın yüksek olması ile erime noktasının dü ş mesinden dolayı katı haldedir. Demir, nikel gibi madenlerden olu ş mu ş tur. Sıcaklı ğ ı 4000 C dereceden fazladır.

15 ATEŞ KÜRE: Yer kabu ğ unun altında bulunan katmana ate ş küre denir.Yapısında demir, nikel,silisyum ve magnezyum bulunur.Bu katman çok sıcaktır. Bu nedenle bu katmandaki bütün maddeler erimi ş halde bulunur. Kıvamlı ve akıcı olan bu maddelere magma adı verilir. Yer kabu ğ unun altında bulunan katmana ate ş küre denir.Yapısında demir, nikel,silisyum ve magnezyum bulunur.Bu katman çok sıcaktır. Bu nedenle bu katmandaki bütün maddeler erimi ş halde bulunur. Kıvamlı ve akıcı olan bu maddelere magma adı verilir. ATE Ş KÜRE

16 Ate ş kürede derinlik arttıkça sıcaklıkta artar. Bunun için ate ş küredeki maddeler akı ş kandır ve hareket halindedir. Ate ş kürede derinlik arttıkça sıcaklıkta artar. Bunun için ate ş küredeki maddeler akı ş kandır ve hareket halindedir. Magmayı oluşturan maddeler zaman zaman volkanik etkinliklerle yanardağlardan yeryüzüne çıkabilir.Yeryüzüne çıkan magmaya lav adı verilir.

17 TAŞ KÜRE: Canlıların üzerinde ya ş adı ğ ı, çe ş itli ta ş lar ve topraktan olu ş an katmana ta ş küre denir. Ta ş kürenin di ğ er adı da yer kabu ğ udur.Yer kabu ğ u çe ş itli kayaçlardan ve topraktan meydana gelir. Canlıların üzerinde ya ş adı ğ ı, çe ş itli ta ş lar ve topraktan olu ş an katmana ta ş küre denir. Ta ş kürenin di ğ er adı da yer kabu ğ udur.Yer kabu ğ u çe ş itli kayaçlardan ve topraktan meydana gelir.

18 TA Ş KÜRE TA Ş KÜRE Üzerinde da ğ lar, tepeler ve çukurluklar vardır.Yer kabu ğ unu kalınlı ğ ı Dünya’nın büyüklü ğ ü ile kar ş ıla ş tırıldı ğ ında çok incedir.Yer kabu ğ u, her yerde aynı kalınlıkta de ğ ildir. Okyanus diplerinde ince, kıtalarda daha kalındır. Ta ş kürenin kalınlı ğ ı 6-70 km arasındadır.Be ş katman içinde en ince olanıdır. Üzerinde da ğ lar, tepeler ve çukurluklar vardır.Yer kabu ğ unu kalınlı ğ ı Dünya’nın büyüklü ğ ü ile kar ş ıla ş tırıldı ğ ında çok incedir.Yer kabu ğ u, her yerde aynı kalınlıkta de ğ ildir. Okyanus diplerinde ince, kıtalarda daha kalındır. Ta ş kürenin kalınlı ğ ı 6-70 km arasındadır.Be ş katman içinde en ince olanıdır. Yer kabu ğ unun derinliklerine inildikçe sıcaklık her 33 metrede 1 C derce artar. Yer kabu ğ unun derinliklerine inildikçe sıcaklık her 33 metrede 1 C derce artar.

19 SU KÜRE: Yeryüzünün 3/4 ′ ü sularla kaplıdır. Dünya’nın yüzeyine bakıldı ğ ında karalara ve sular görülür. Yeryüzünün 3/4 ′ ü sularla kaplıdır. Dünya’nın yüzeyine bakıldı ğ ında karalara ve sular görülür.

20 Etrafı sularla çevrili geni ş kara parçalarına kıta denir. Etrafı sularla çevrili geni ş kara parçalarına kıta denir.

21 Kıtalar arasında bulunan büyük su kütlelerine okyanus denir

22 DENIZLER Denizler, okyanuslardan daha küçük olan su kütleleridir. Okyanus ve denizler tuzlu olup yeryüzündeki suların büyük kısmını olu ş turur.Çe ş itli büyüklükteki su birikintileri olan göller su kürenin birer parçadır. Denizler, okyanuslardan daha küçük olan su kütleleridir. Okyanus ve denizler tuzlu olup yeryüzündeki suların büyük kısmını olu ş turur.Çe ş itli büyüklükteki su birikintileri olan göller su kürenin birer parçadır.

23 Yeryüzünün üstündeki sular sürekli hareket hâlindedir. Güne ş ’in etkisiyle okyanuslardan, denizlerden ve göllerden sular buharla ş ır. Buharla ş an sular atmosferin ilk tabakası olan troposferde birikerek bulutları olu ş turur. Yeryüzünün üstündeki sular sürekli hareket hâlindedir. Güne ş ’in etkisiyle okyanuslardan, denizlerden ve göllerden sular buharla ş ır. Buharla ş an sular atmosferin ilk tabakası olan troposferde birikerek bulutları olu ş turur.

24 Bu bulutlar rüzgârın etkisiyle hareket eder. Bulutlar so ğ uk bir bölgeye rastlayınca ya ğ mur, kar ve dolu ş eklinde yeniden yeryüzüne iner. Yeryüzüne inen bu ya ğ ı ş suları, akarsularla göl ve denizlere ta ş ınır. Akarsular, göller ve denizlerdeki su, bir süre sonra buharla ş arak tekrar atmosfere yükselir. Bu olaylar sürekli devam eder. Suyun bu ş ekilde devamlı olarak yer de ğ i ş tirmesine su döngüsü denir. Bu bulutlar rüzgârın etkisiyle hareket eder. Bulutlar so ğ uk bir bölgeye rastlayınca ya ğ mur, kar ve dolu ş eklinde yeniden yeryüzüne iner. Yeryüzüne inen bu ya ğ ı ş suları, akarsularla göl ve denizlere ta ş ınır. Akarsular, göller ve denizlerdeki su, bir süre sonra buharla ş arak tekrar atmosfere yükselir. Bu olaylar sürekli devam eder. Suyun bu ş ekilde devamlı olarak yer de ğ i ş tirmesine su döngüsü denir.

25 HAVA KÜRE: Dünya’yı çepeçevre saran gaz örtüsüne hava küre denir. Hava kürenin bir di ğ er adı da atmosferdir. Atmosfer bir gaz karı ş ımından olu ş maktadır. Ya ğ mur, kar, dolu, rüzgar gibi atmosfer hava olayları atmosferde gerçekle ş ir. Dünya’yı çepeçevre saran gaz örtüsüne hava küre denir. Hava kürenin bir di ğ er adı da atmosferdir. Atmosfer bir gaz karı ş ımından olu ş maktadır. Ya ğ mur, kar, dolu, rüzgar gibi atmosfer hava olayları atmosferde gerçekle ş ir.

26 Toprak ve suyun içinde de hava vardır. Toprak ve suyun içinde de hava vardır. Atmosferin ilk 12 km’si ya ş amın devam etti ğ i kısımdır. Atmosferde %78 azot, %21 oksijen, %1 karbondioksit ve di ğ er gazlar bulunur. Atmosferin ilk 12 km’si ya ş amın devam etti ğ i kısımdır. Atmosferde %78 azot, %21 oksijen, %1 karbondioksit ve di ğ er gazlar bulunur.

27 YER KABUĞUNUN YAPISI Yer kabu ğ u kayaçlar ve topraktan olu ş ur. Yapısında mineral bulunduran ta ş ve kayalara kayaç denir. Kayaçlar, ate ş küredeki magmanın yer kabu ğ unun arasında katıla ş ması ya da yeryüzüne çıkıp so ğ umasıyla olu ş ur. Yer kabu ğ u kayaçlar ve topraktan olu ş ur. Yapısında mineral bulunduran ta ş ve kayalara kayaç denir. Kayaçlar, ate ş küredeki magmanın yer kabu ğ unun arasında katıla ş ması ya da yeryüzüne çıkıp so ğ umasıyla olu ş ur. Bu nedenle topra ğ ı kazarsak kayaçlara ula ş ırız. Topraktan daha sert ve sa ğ lam olan kayaçlar, minerallerden ya da önceden olu ş mu ş kaya parçalarından olu ş ur. Bu nedenle topra ğ ı kazarsak kayaçlara ula ş ırız. Topraktan daha sert ve sa ğ lam olan kayaçlar, minerallerden ya da önceden olu ş mu ş kaya parçalarından olu ş ur.

28 Kayaçlardan daha küçük kaya parçalarına ise ta ş denir. Kayaçlardan daha küçük kaya parçalarına ise ta ş denir.

29 Ta ş tan küçük olanlara çakıl, çakıldan küçük parçalara kum denir. Ta ş tan küçük olanlara çakıl, çakıldan küçük parçalara kum denir.

30 MINERAL Mineral: Ta ş ları olu ş turan küçük parçacıklara mineral denir. Aynı minerallerden olu ş an ta ş ların yanında birkaç farklı mineralden olu ş an ta ş larda vardır. Ta ş ların rengini yapısındaki mineraller belirler. Aynı mineralden olu ş an ta ş lara tek renklidir. Mineral: Ta ş ları olu ş turan küçük parçacıklara mineral denir. Aynı minerallerden olu ş an ta ş ların yanında birkaç farklı mineralden olu ş an ta ş larda vardır. Ta ş ların rengini yapısındaki mineraller belirler. Aynı mineralden olu ş an ta ş lara tek renklidir.

31 Farklı mineralden olu ş an ta ş larda ise birden fazla renk vardır. Farklı mineralden olu ş an ta ş larda ise birden fazla renk vardır. Beyaz ta ş : Tek çe ş it mineralden olu ş mu ş tur Beyaz ta ş : Tek çe ş it mineralden olu ş mu ş tur Renkli taş: Kahverengi, siyah ve gri renkli olduğundan üç çeşit mineralden oluşmuştur. Bir ta ş ın sert veya sa ğ lam olması ta ş ı olu ş turan minerallere ba ğ lıdır.

32 MinerallerKullanım Alanı DemirSanayide Kaya tuzuTuz üretimi ElmasSüs e ş yası ve sert cisimleri kesmede TungstenAmpullerde BorUzay sanayi Alçı ta ş ıTebe ş ir yapımında MagnezyumPudra yapımı Silisyum ve gümü ş Cam ve aynalar Grafit(karbon)Kur ş un kalem uçları

33 MADEN NEDIR? Bazı ta ş ve mineraller do ğ ada az bulundu ğ u için çok de ğ erlidir. Madenler do ğ ada ne kadar az iseler o kadar de ğ erlidirler. Ekonomik de ğ eri olan ta ş ve minerallere maden denir. Altın, gümü ş, demir, krom, bor, kömür, elmas, yakut birer madendir. Bazı ta ş ve mineraller do ğ ada az bulundu ğ u için çok de ğ erlidir. Madenler do ğ ada ne kadar az iseler o kadar de ğ erlidirler. Ekonomik de ğ eri olan ta ş ve minerallere maden denir. Altın, gümü ş, demir, krom, bor, kömür, elmas, yakut birer madendir.

34

35 TOPRAK Yeryüzünün en üst tabakasını olu ş turan ince örtüye toprak denir.Toprak yeryüzündeki tüm canlıların besin ve hayat kayna ğ ıdır.Topra ğ ın ana kayna ğ ı ufalanmı ş kayaçlardır. Yeryüzünün en üst tabakasını olu ş turan ince örtüye toprak denir.Toprak yeryüzündeki tüm canlıların besin ve hayat kayna ğ ıdır.Topra ğ ın ana kayna ğ ı ufalanmı ş kayaçlardır. Toprak Nasıl Olu ş ur? Toprak Nasıl Olu ş ur? Toprak uzun yıllar kayaların parçalanması ile olu ş ur. Topra ğ ın rengini, topra ğ ı olu ş turan kayaçlar belirler. Kayaçların rengini de mineraller belirler. Toprak uzun yıllar kayaların parçalanması ile olu ş ur. Topra ğ ın rengini, topra ğ ı olu ş turan kayaçlar belirler. Kayaçların rengini de mineraller belirler.

36 Kayaçlar Nasıl Parçalanır? Kayaçlar Nasıl Parçalanır? Bitki kökleri kayalardaki çatlakları geni ş leterek, Bitki kökleri kayalardaki çatlakları geni ş leterek, Ya ğ an ya ğ mur, kayalardaki yumu ş ak kısımları çözerek, Ya ğ an ya ğ mur, kayalardaki yumu ş ak kısımları çözerek, Gece gündüz arasındaki sıcaklık farkları, kayaların parçalanıp ufalanmasına neden olur. Kayalardaki çatlakların içine dolan su, so ğ uk havalarda donarak kayaların parçalanmasına neden olur. Gece gündüz arasındaki sıcaklık farkları, kayaların parçalanıp ufalanmasına neden olur. Kayalardaki çatlakların içine dolan su, so ğ uk havalarda donarak kayaların parçalanmasına neden olur.

37 Ayrıca rüzgarın sürükledi ğ i toz parçacıkları da kayaların yüzeylerini a ş ındırır. Kayaların parçalanması ve a ş ınması topra ğ ın olu ş masının yanında yeryüzünün ş eklinin de ğ i ş mesine de neden olur. Ayrıca rüzgarın sürükledi ğ i toz parçacıkları da kayaların yüzeylerini a ş ındırır. Kayaların parçalanması ve a ş ınması topra ğ ın olu ş masının yanında yeryüzünün ş eklinin de ğ i ş mesine de neden olur. Kayaların parçalanması ve topra ğ ın olu ş ması uzun yıllar alır. Bir avuç toprak binlerce yılda olu ş ur. Bu nedenle toprak çok de ğ erlidir. Kayaların parçalanması ve topra ğ ın olu ş ması uzun yıllar alır. Bir avuç toprak binlerce yılda olu ş ur. Bu nedenle toprak çok de ğ erlidir. Besin kaynaklarımızın ço ğ unu topraktan kar ş ılamaktayız. Meyve ve sebzelerimizi yeti ş tirmek için topra ğ ı kullanırız. Dolayısıyla toprak olmazsa aç kalırız. Bu da topra ğ ın ne kadar önemli oldu ğ unu göstermektedir Besin kaynaklarımızın ço ğ unu topraktan kar ş ılamaktayız. Meyve ve sebzelerimizi yeti ş tirmek için topra ğ ı kullanırız. Dolayısıyla toprak olmazsa aç kalırız. Bu da topra ğ ın ne kadar önemli oldu ğ unu göstermektedir

38 EROZYON Topra ğ ın su ve rüzgârın etkisiyle a ş ınıp ta ş ınmasına erozyon denir. Topra ğ ın su ve rüzgârın etkisiyle a ş ınıp ta ş ınmasına erozyon denir.

39 Toprak, yer kabu ğ unun en üstündeki yumu ş ak ve ufalanmı ş kısmıdır. Ya ğ mur ya ğ arken yeryüzü üzerinde toprakta çukurluklara açar. Ya ğ mur suları birikerek ço ğ alır, akarken topra ğ ı ve ta ş ları sürükler.Toprak ya ğ murla akarsulara ta ş ınır. Yer kabu ğ unun üst yüzeyindeki toprak dere, nehir gibi akarsularla ta ş ınarak denizlere dökülür. Toprak, yer kabu ğ unun en üstündeki yumu ş ak ve ufalanmı ş kısmıdır. Ya ğ mur ya ğ arken yeryüzü üzerinde toprakta çukurluklara açar. Ya ğ mur suları birikerek ço ğ alır, akarken topra ğ ı ve ta ş ları sürükler.Toprak ya ğ murla akarsulara ta ş ınır. Yer kabu ğ unun üst yüzeyindeki toprak dere, nehir gibi akarsularla ta ş ınarak denizlere dökülür. Rüzgârda topra ğ ın üst kısmının özellikle kuru toprakların a ş ınıp ta ş ınmasına neden olur. Rüzgârda topra ğ ın üst kısmının özellikle kuru toprakların a ş ınıp ta ş ınmasına neden olur.

40 Erozyonu Hızlandıran Etmenler: Erozyonu Hızlandıran Etmenler: Erozyona neden olan etmenlerden biri ya ğ ı ş tır. Ya ğ ı ş miktarı fazla ise toprakta a ş ınma da çok olur. Erozyona neden olan etmenlerden biri ya ğ ı ş tır. Ya ğ ı ş miktarı fazla ise toprakta a ş ınma da çok olur. E ğ imli arazilerde, düz arazilere göre a ş ınma daha fazladır. E ğ imli arazilerde, düz arazilere göre a ş ınma daha fazladır. Gev ş ek topraklar su ile daha kolay a ş ınır. Gev ş ek topraklar su ile daha kolay a ş ınır. Erozyona neden olan olan bir di ğ er etmen de rüzgârdır.Kuru topraklar da rüzgârlarla daha kolay ta ş ınır. Erozyona neden olan olan bir di ğ er etmen de rüzgârdır.Kuru topraklar da rüzgârlarla daha kolay ta ş ınır. Ormanların yok edilmesi, a ş ırı otlatma ve e ğ imli alanların tarıma açılması topra ğ ın rüzgâr ve suyla ta ş ınmasını kolayla ş tırır. Ormanların yok edilmesi, a ş ırı otlatma ve e ğ imli alanların tarıma açılması topra ğ ın rüzgâr ve suyla ta ş ınmasını kolayla ş tırır.

41 EROZYONU ÖNLEMEK İ Ç İ N NELER YAPILMALIDIR? EROZYONU ÖNLEMEK İ Ç İ N NELER YAPILMALIDIR? Erozyonu önlemenin en önemli yolu bitki örtüsünü artırmaktır.Bitkiler a ğ aç gibi büyük de olabilir, çimler gibi küçük de olabilir. Bitkilerin hepsi topra ğ ı örter, böylece toprak ya ğ murdan ve rüzgârdan korunmu ş olur. Bitkilerin kökleri topra ğ ı tutar ve kaymasını engeller. A ğ aç ve otların yaprakları ya ğ mur ve rüzgârın hızını keserek topra ğ ın a ş ınmasını engellemi ş olur. Erozyonu önlemenin en önemli yolu bitki örtüsünü artırmaktır.Bitkiler a ğ aç gibi büyük de olabilir, çimler gibi küçük de olabilir. Bitkilerin hepsi topra ğ ı örter, böylece toprak ya ğ murdan ve rüzgârdan korunmu ş olur. Bitkilerin kökleri topra ğ ı tutar ve kaymasını engeller. A ğ aç ve otların yaprakları ya ğ mur ve rüzgârın hızını keserek topra ğ ın a ş ınmasını engellemi ş olur. Ayrıca e ğ imli yerlerde topra ğ ın önüne setler kurmak da erozyonu önler. Ayrıca e ğ imli yerlerde topra ğ ın önüne setler kurmak da erozyonu önler.

42 TEMA(Türkiye Erozyonla Mücadele, A ğ açlandırma ve Do ğ al Varlıkları Koruma vakfı) topraklarımızın akıp gitmemesi ve yurdumuzun çöl olmaması için çalı ş malar yapmaktadır. TEMA(Türkiye Erozyonla Mücadele, A ğ açlandırma ve Do ğ al Varlıkları Koruma vakfı) topraklarımızın akıp gitmemesi ve yurdumuzun çöl olmaması için çalı ş malar yapmaktadır.

43 ÇEVRE K İ RL İ L İĞİ ÇEVRE K İ RL İ L İĞİ Ya ş adı ğ ımız Dünya bir çok güzelliklere ve nimetlere sahiptir. Bu güzellikler teknolojik geli ş meler sonucunda sürekli zarar görmektedir. İ nsanlar günlük ya ş antısını sürdürürken sürekli çevresini kirletmektedir. Ya ş adı ğ ımız Dünya bir çok güzelliklere ve nimetlere sahiptir. Bu güzellikler teknolojik geli ş meler sonucunda sürekli zarar görmektedir. İ nsanlar günlük ya ş antısını sürdürürken sürekli çevresini kirletmektedir. İ htiyacımızı kar ş ıladıktan sonra atılan zararlı maddelere atık denir. İ htiyacımızı kar ş ıladıktan sonra atılan zararlı maddelere atık denir.

44 Atık maddeler do ğ aya bırakıldıklarında toprak, su ve hava kirlili ğ ine neden olmaktadır. Atık maddeler do ğ aya bırakıldıklarında toprak, su ve hava kirlili ğ ine neden olmaktadır. Ka ğ ıt, bitki kalıntıları, yemek artı ğ ı, hayvan ölüleri gibi atıklar mikroskobik canlılar tarafından parçalanarak yeniden do ğ aya kazandırılır. Ancak bu atık maddeler do ğ ada geçici çevre kirlili ğ ine neden olur. Çevreye atıldıklarında mikropların üremesi için uygun bir ortam olu ş turur. Bu nedenle çevreye rastgele atılmamalıdır. Ka ğ ıt, bitki kalıntıları, yemek artı ğ ı, hayvan ölüleri gibi atıklar mikroskobik canlılar tarafından parçalanarak yeniden do ğ aya kazandırılır. Ancak bu atık maddeler do ğ ada geçici çevre kirlili ğ ine neden olur. Çevreye atıldıklarında mikropların üremesi için uygun bir ortam olu ş turur. Bu nedenle çevreye rastgele atılmamalıdır.

45 Cam ş i ş e, teneke kutu, plastik, pet ş i ş e, petrol pil, deterjan, tarım ilacı gibi maddeler kalıcı kirlili ğ e neden olur. Bu nedenle bu atıklar çevreye rastgele atılmamalıdır. Cam ş i ş e, teneke kutu, plastik, pet ş i ş e, petrol pil, deterjan, tarım ilacı gibi maddeler kalıcı kirlili ğ e neden olur. Bu nedenle bu atıklar çevreye rastgele atılmamalıdır.

46 TOPRAK KİRLİLİĞİ Toprak, tüm canlıların hayat kayna ğ ıdır. Bu nedenle tüm canlılar için önemlidir. Toprak içerisinde biriken atık maddeler, topra ğ ı kirletir.Bu nedenle kirlenen toprak kullanılamaz hâle gelir. Kirlenen topra ğ ı temizlemek mümkün de ğ ildir.Topra ğ ı kirleten atık maddeler öncelikle yeti ş tirilen bitkilere sonra da bitkileri yiyen insan ve hayvanlara geçer. Bu atık maddeler canlıların hayatını olumsuz yönde etkiler.Günümüzde çiftçiler daha çok ürün almak için kimyasal gübreler kullanmaktadır. Kimyasal gübrelerle yeti ş en ürünler vücudumuza zarar vermektedir. Bu da toprak kirlili ğ idir. Toprak, tüm canlıların hayat kayna ğ ıdır. Bu nedenle tüm canlılar için önemlidir. Toprak içerisinde biriken atık maddeler, topra ğ ı kirletir.Bu nedenle kirlenen toprak kullanılamaz hâle gelir. Kirlenen topra ğ ı temizlemek mümkün de ğ ildir.Topra ğ ı kirleten atık maddeler öncelikle yeti ş tirilen bitkilere sonra da bitkileri yiyen insan ve hayvanlara geçer. Bu atık maddeler canlıların hayatını olumsuz yönde etkiler.Günümüzde çiftçiler daha çok ürün almak için kimyasal gübreler kullanmaktadır. Kimyasal gübrelerle yeti ş en ürünler vücudumuza zarar vermektedir. Bu da toprak kirlili ğ idir.

47 TOPRAĞı KIRLETEN FAKTÖRLER: Topra ğ ı kirleten faktörler: Topra ğ ı kirleten faktörler: Kimyasal maddelerin ve pis suların kanallarla topra ğ a aktarılması. Kimyasal maddelerin ve pis suların kanallarla topra ğ a aktarılması. Tarım alanlarında daha verimli ürünler elde etmek için suni gübrelerin ve ilaçların bilinçsizce kullanılması. Tarım alanlarında daha verimli ürünler elde etmek için suni gübrelerin ve ilaçların bilinçsizce kullanılması.

48 TOPRAK KIRLILIĞINI AZALTMAK IÇIN NELER YAPıLMALıDıR? Kimyasal gübreler yerine do ğ al gübreleri tercih etmeliyiz. Kimyasal gübreler yerine do ğ al gübreleri tercih etmeliyiz. Tarım ilaçları bilinçsizce kullanılmamalıdır. Tarım ilaçları bilinçsizce kullanılmamalıdır. Fabrika ve evsel atıklar arıtılmalıdır. Fabrika ve evsel atıklar arıtılmalıdır.

49

50 HAVA KİRLİLİĞİ Hava canlılar için çok önemlidir. Çünkü tüm canlılar soluk alıp verirken havayı kullanır. Havanın yapısında olu ş acak bozulmalar canlıların ya ş amını do ğ rudan etkiler. Havayı kirleten gazlar bir çok rahatsızlı ğ a neden olmaktadır. Solup alıp vermede zorlanma, gözlerin sulanması, burnun akması, ba ş ın a ğ rıması bu rahatsızlıklardan bazılarıdır.

51 Hava kirlili ğ ine sebep olan faktörler ş u ş ekilde sıralanabilir: Fabrika ve binaların bacalarından çıkan gazlar, Araba egzozlarından çıkan gazlar, Fuel-oil, kömür gibi yakıtlar yandı ğ ında çıkan gazlar, Deodorantlarda kullanılan bazı kimyasal maddeler, Çöplerin yakılması, Orman yangınları.

52 HAVA KIRLILIĞINI AZALTMAK IÇIN: Fabrika bacalarına zehirli gazları süzen filtreler takılmalıdır. Havayı kirleten yakıtlar kullanılmalıdır. Metro, otobüs gibi toplu ta ş ıtlar tercih edilmelidir. Deodorantların kullanımı azaltılmalıdır. Mümkün oldu ğ u kadar güne ş ve rüzgâr enerjisi kullanılmalıdır.

53 SU KİRLİLİĞİ:

54 Canlıların hayatlarını devam ettirebilmek için suya ihtiyaçları vardır. Bu yüzden su tüm canlılar için çok önemlidir.Suların kirlenmesi denizlerde ve göllerde ya ş ayan balıkların ve di ğ er canlıların ölmesine neden olur.Bu durumda balıklarla beslenen ku ş lar ya ş am alanlarını terk etmek zorunda kalırlar.Dolayısıyla do ğ anın dengesi bozulmu ş olur. Kirli suların insanlara ula ş ması bir çok hastalı ğ a neden olur.

55

56 SU KIRLILIĞINE SEBEP OLAN FAKTÖRLER: Sanayi atıkları Tarımda kullanılan gübre ve ilaçlar Hayvansal ve evsel atıklar(deterjan, sabun vb.) Su kirlili ğ ini önlemek için: Fabrika ve ev atıkları, arıtma tesislerinde temizlenmelidir. Tarım ilaçları ve gübreler bilinçsizce kullanılmamalıdır. Deterjan ve sabun gibi temizlik maddeleri az miktarda kullanılmamalıdır.

57

58

59

60

61


"GEZEGENİMİZ DÜNYA. İ nsanlar her dönemde üzerinde ya ş adı ğ ı Dünya’yı ve onun ş eklini merak etmi ş lerdir. Dünya’nın ş ekli, yapısı, olu ş umu her." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları