ANLATIM BOZUKLUKLARI Bu konu , üniversite sınavlarında kesinlikle çıkan konuların başında gelir.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Cümlenin Öğeleri Sözcüklerin cümle içerisindeki görev adlarına “cümlenin öğeleri”denir. Cümle öğelerini, temel öğeler ve yardımcı öğeler olmak üzere iki.
Advertisements

ANLATIM BOZUKLUKLARI.
KELİME TÜRLERİ ZARFLAR.
Cümlede , fiillerin anlamını etkileyen kelimelere ne ad verilir?
Cümlenin Öğeleri Sözcüklerin cümle içerisindeki görev adlarına “cümlenin öğeleri”denir. Cümle öğelerini, temel öğeler ve yardımcı öğeler olmak üzere iki.
Tarafından yayınlanmaktadır
ZARFLAR (BELİRTEÇLER)
A) Zilin çalmasıyla yarışma başladı.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ANLATIM BOZUKLUKLARI Ali Burak YOLAŞAN.
ANLATIM BOZUKLUKLARI Duygu ve düşüncelerin dil aracılığıyla anlatılmasına ANLATIM denir. Dil ve düşünce arasında iyi bir bağın kurulamaması, anlatım gücünü.
ZAMİRLER.
Zarflar Endercan İNÇ Endercan İNÇ Zarflar.
Köylü ulusun efendisidir.
(BELİRTEÇ) ZARF.
CÜMLENİN ÖGELERİ.
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ZAMİRLER.
İlgeçler ve bağlaçlar İlgeç:farklı tür ve görevdeki sözcükler ve kavramlar arasında anlam ilgisi kurmaya sözcüklere ilgeç (edat)denir.ilgeçlerin tek başlarına.
Zarflar Zarf: Eylemleri, eylemsileri, zarfları, kimi zaman da ekeylemle yargı anlamı kazanmış sözcükleri türlü yönlerden (durum, zaman, yön…) tamamlayan.
*Kulağıma eğilerek alçak sesle bir şeyler fısıldadı. Geçmişteki hatıralardan bir şikayetim yok diye fısıldadı. *Sana söyleyeceğim bu gizli sırlarımı.
CÜMLENİN ÖGELERİ NECİP YAĞCI GAZİANTEP VEHBİ DİNÇERLER FEN LİSESİ
CÜMLENİN ÖĞELERİ Bu slayda şirket ambleminizi eklemek için
ANLATIM BOZUKLUKLARI Turkcecim.com.
Bu slayda şirket ambleminizi eklemek için
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
CÜMLENİN ÖĞELERİ.
Anlam Bakımından Anlatım Bozuklukları
DEĞERLENDİRME SORULARI
Anlatım Bozuklukları-1
ANLATIM BOZUKLUKLARI.
ZARFLAR (BELİRTEÇ).
TÜRKÇE / Sözcükte Anlam
ANLATIM BOZUKLUKLARI ÖMÜRGÜL AYTAÇ.
l) ANLAMA DAYALI ANLATIM BOZUKLUĞU ll) YAPISAL ANLATIM BOZUKLUĞU
YAPI BİLGİSİ.
1 CÜMLENİN ÖGELERİ Öge: Bir cümleyi oluşturan sözcük veya sözcük gruplarına öge denir. Ögeler bulunurken önce temel ögeleri (yüklem, özne), daha sonra.
CÜMLENİN ÖĞELERİ ……………….
HAZIRLAYAN: KISMET YAŞAR 8-A ÖĞRETMEN : SELMA ERASLAN
CÜMLENİN ÖĞELERİ Evlerin bölümleri odalardır; cümlenin bölümleri de öğelerdir. Cümle öğeleri, cümlenin parçaları demektir. Evin bölümleri odalar, salon,
Cümlenin Öğeleri Sözcüklerin cümle içerisindeki görev adlarına “cümlenin öğeleri”denir. Cümle öğelerini, temel öğeler ve yardımcı öğeler olmak üzere iki.
ZARFLAR (BELİRTEÇ) Burak SÖKÜCÜ
Hazırlayan Aysun BİLGİÇ Türkçe Öğretmeni
YAPISAL ANLATIM BOZUKLUKLARI
Anlam Bakımından Anlatım Bozuklukları-2
YÜKLEMİN YERİNE GÖRE CÜMLELER (ÖGELERİN DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER)
1.soru Aşağıdaki cümlelerin soru anlamı zamirle sağlanmıştır ?
ANLATIM BOZUKLUKLARI Duygu ve düşüncelerin dil aracılığıyla anlatılmasına ANLATIM denir. Dil ve düşünce arasında iyi bir bağın kurulamaması, anlatım gücünü.
ANLATIM BOZUKLUĞU İnsanların anlaşma aracı dildir. Anlaşmanın sağlam olması için dilin kurallarına güre kullanılması gerekir. Kullandığımız.
DİLBİLGİSİ BAKIMINDAN ANLATIM BOZUKLUKLARI-2
İSİM TAMLAMALARI.
Cümlenin Öğeleri Sözcüklerin cümle içerisindeki görev adlarına “cümlenin öğeleri”denir. Cümle öğelerini, temel öğeler ve yardımcı öğeler olmak üzere iki.
ANLATIM BOZUKLUKLARI 1. Dün beklenmedik bir sürprizle karşılaştık. Gereksiz S ö zc ü k Kullanımı.
CÜMLENİN ÖGELERİ.
ADLAR a:Cins Ad b:Özel Ad c:Ad Tamlamaları 2-Sevim’in babası İstanbul’dan bugün geldi. Örnekte gördüğünüz her sıra bir cümledir.Çünkü,her sırada birtakım.
-Hey çocuklar! Bakın Kermit’in Türkçe defterini buldum.Bazı notlar almış. -Anlatım bozuklukları var mı içinde? -Tabi ki vardır, İbo… -Sanırım bize.
TÜRKÇE ANLATI SLAYTI EV İ N KAYAHAN. CÜMLE, BIR DÜŞÜNCEYI, BIR DILE Ğ I, BIR HABERI YA DA DUYGUYU TAM OLARAK ANLATAN, BIR VEYA BIRDEN ÇOK SÖZCÜKTEN.
Mustafa DİNÇ Türkçe Öğretmeni
GENEL TEKRAR - 6 CÜMLE ÖĞELERİ - VURGU – ARASÖZ FEM DERSHANELERİ
1)Gereksiz Sözcük Kullanma: Bir cümlede anlamları aynı olan veya anlamca biri diğerini içeren sözcüklerin birlikte kullanılması anlatım bozukluğuna.
KIZILDERE ÖĞRETİM OKULU ANLATIM BOZUKLUKLARI HAZIRLAYAN: MURAT COŞGUN.
CÜMLENİN ÖGELERİ TEMEL ÖGELER YARDIMCI ÖGELER NESNE YER TAMLAYICISI
Anlatım Bozuklukları-1 KURAL DİKİCİ TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ.
Cümlenin Öğeleri Sözcüklerin cümle içerisindeki görev adlarına “cümlenin öğeleri”denir. Cümle öğelerini, temel öğeler ve yardımcı öğeler olmak üzere iki.
Cümlenin Ögeleri İsim:EyüpCan Soy İsim :Aydemir Sınıf : 8-D No : 352.
Bu slayda şirket ambleminizi eklemek için
Sunum transkripti:

ANLATIM BOZUKLUKLARI Bu konu , üniversite sınavlarında kesinlikle çıkan konuların başında gelir.

“Ben böyle sorularda başarısızım “Ben böyle sorularda başarısızım.” diyenler sunumu lütfen iyi takip ediniz. “ANLAMAK İSTERSENİZ, ANLARSINIZ. YETER Kİ, ANLAMAYI GÖNÜLDEN İSTEYİN.

BU TÜR SORULARI NASIL ÇÖZEBİLİRİZ? Cümleleri kendinize göre yorumlamayın. İyi cümlelerin özelliklerini iyi bilmelisiniz. Anlam bozuklukları ile anlatım bozukluklarını birbirine karıştırmayınız.

ANLAM BOZUKLUĞU İLE ANLATIM BOZUKLUĞU ARASINDAKİ FARK NEDİR? “ Her Allah’ın günü dershaneye gidiyorum.” Bu cümlede anlam bozukluğu yoktur,anlatım bozukluğu vardır.Bu cümlenin doğrusu nasıl olmalıdır? DÜŞÜNÜN !

DOĞRUSU ŞÖYLE OLMALI : “Allah’ın her günü dershaneye gidiyorum.” Bu cümlede anlatım bozukluğu vardır.

ANLAM BOZUKLUĞUNA ÖRNEKLER : “Onu her türlü girişimden çekinmeyen bir insan olarak tanırdı.” Yanlış nerede ? DÜŞÜNÜN !

DOĞRUSU : “Onu hiçbir girişimden çekinmeyen bir insan olarak tanırdı.” “Her türlü” olumlu cümleler için kullanılır. “Hiçbir” olumsuz cümleler için kullanılır.

ANLAM BOZUKLUĞUNA BAŞKA BİR ÖRNEK : Ahmet , benim sınıfta kalmamı sağladı.” Bu cümlenin doğrusu nasıl olmalıdır? DÜŞÜNÜN ! www.edebiyatogretmeni.net

DOĞRUSU : Ahmet,benim sınıfta kalmama sebep oldu.” “Sağlamak,olumlu cümleler için kullanılır. “Sebep olmak,olumsuz cümleler için kullanılır.

ANLAM BOZUKLUKLARI Şimdi anlam bozukluklarının nedenlerini sırasıyla görelim. HAZIR MISINIZ ?

1 ) Yanlış anlamda kullanılan kelimeler : Cümlede kelimeler ya yanlış anlamda kullanılmıştır ya da anlatılmak istenen düşünce için en uygun kelime kullanılmamıştır.

ÖRNEK: “Kişi başına düşen yıllık gelire göre,ülkenin geri kalmışlığını savundu.” YANLIŞLIK NEREDE? DÜŞÜNÜN !

“Kişi başına düşen yıllık gelire göre,ülkenin geri kalmışlığını ileri sürdü veya öne sürdü.” denmeliydi.Aksi halde anlam bozukluğu oluşur.

2 )Anlatımı bozuk cümle : Anlatılmak istenen düşüncenin tam olarak anlatılamaması,birçok yanlışın bir arada bulunmasıdır.

ÖRNEK : “Kaza kurbanları kadın ve beş çocuk öksüz kaldı.” YANLIŞLIK NEREDE? DÜŞÜNÜN !

DOĞRUSU : “Kaza kurbanı kadının beş çocuğu öksüz kaldı.”

BAŞKA BİR ÖRNEK : “Kapalı zarf usulüyle tamirat yaptırılacak.” YANLIŞLIK NEREDE? DÜŞÜNÜN !

DOĞRUSU : “Kapalı zarf usulüyle teklif verildi.”

3 ) Eş anlamlı kelimelerin kullanılması : Eş ya da yakın anlamlı kelimelerin bir arada kullanılmasıdır.

ÖRNEK : “Türk milleti güç ve müşkül zamanlarda millî ve dinî kudretini gösterir.” Bu cümledeki yanlışlığı buldunuz mu?

4 ) Anlamca çelişen kelimeler: Anlamca çelişen kelimelerin bir arada kullanılmasıdır.

ÖRNEK : “Bundan aşağı yukarı tam bir asır evvel dedelerimiz Çanakkale’de nice destanlar yazdılar.” DOĞRUSU NASIL OLMALI ? DÜŞÜNÜN !

ANLATIM BOZUKLUKLARI SEVGİLİ ÖĞRENCİLER ! ŞU ANA KADAR ANLAM BOZUKLUKLARINI GÖRDÜK. ŞİMDİ DE ANLATIM BOZUKLUKLARINI MADDELER HALİNDE GÖRELİM.

1 ) ÖZNE YANLIŞLARI : Cümlede öznenin bulunmamasıdır veya özne olmaması gereken yerde öznenin kullanılmasıdır.

ÖRNEK : “Cephanelik nöbetçisinin silahı elinden alındı ve soyuldu.” Bu cümle üzerinde düşünün ! Ne eksik ?

DOĞRUSU : “Cephanelik nöbetçisinin silahı elinden alındı ve nöbetçi soyuldu.” Cümlenin öznesi yoktu .Soyulan nöbetçi mi, silah mı anlaşılmıyordu;ama şimdi soyulanın nöbetçi olduğu açıkça anlaşılıyor.

ÖZNE YANLIŞLIĞINA BAŞKA BİR ÖRNEK : “Hastanın durumu gittikçe kötüleşiyor,yerinden kalkamıyordu.” YANLIŞLIK NEREDE? DÜŞÜNÜN !

DOĞRUSU : “Hastanın durumu gittikçe kötüleşiyor, hasta yerinden kalkamıyordu.” Cümlenin birinci şeklinde “kötüleşen ve yerinden kalkamayan” hastanın durumu idi;ama özne getirilince “kötüleşen ve yerinden kalkamayan” hasta ismi oldu.

2 ) ÖZNE-YÜKLEM UYUŞMAZLIKLARI : Öznenin tekillik , çoğulluk ve şahıs bakımından yüklemle uyuşmamasıdır.

ÖRNEKLER : “ Babam ve ben balığa çıkar , balık tutarım.” Doğrusunu umarım hemen söylersiniz. “ Kimse bir yere kıpırdamasın ,yere yatsın.” Doğrusu nasıl olacak ? “ Hiç kimse ders çalışmıyor, televizyon seyrediyor.” Doğruyu buldunuz mu ?

3 ) YÜKLEM YANLIŞLARI: Yüklemin “çatı,kişi,zaman ve yardımcı fiiller” gibi noktalarda cümleye uygunluk göstermemesidir. ÖRNEK :Annem yemek pişiriyor, biz de ona yardım ediyorduk.” DOĞRUSU NASIL OLMALI? DÜŞÜNÜN!

DİĞER BİR ÖRNEK: “Yoksul görünümlü biriydi bu.Boyu kısa,bedeni de pek biçimli değildi.” Buradaki yanlışlık nerede DOĞRUSU : “Yoksul görünümlü biriydi bu.Boyu kısaydı,bedeni de pek biçimli değildi.”

4 ) TÜMLEÇ YANLIŞLARI: Bir cümlede tümlecin olmaması veya tümleç olması gereken yerde tümlecin kullanılmamasıdır. ÖRNEK : “ Sizi seviyor, saygı duyuyorum.” DOĞRUSU : “ Sizi seviyor, size saygı duyuyorum.”

DİĞER ÖRNEKLER: “Konunun az bilinen yönüne ışık tutuyor, aydınlatıyor.” BU CÜMLEDE NE EKSİK? CEVAP : Bu sıralı-bağımlı birleşik cümlenin ikinci cümlesinde nesne eksiktir. Şu cümledekini de siz bulun! “ Sizinle dalga geçtim,üzdüm,özür dilerim.”

5)GEREKSİZ SÖZCÜKLER: Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma yaratmayan kelimeler gereksizdir. NE GİBİ ? “ Neşeli , sağlıklı , mutlu biriydi.” “Herkesi eleştirip tenkit etmek bize hiçbir yarar sağlamaz.” “İki kardeşten en küçüğü arkadaşımdı.”

SORU Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır? Sıcaklık sıfırın altında eksi on derece olacakmış. Havaların böyle gitmesi beni çok düşündürüyor. Son yılların en kötü hava şartlarıyla karşı karşıyayız. İlkbaharın böyle geciktiği hiç görülmemiş.

DİĞER AÇIKLAMALAR: Bazı cümlelerde eklendiği sözcüğe ya da söz öbeğine aynı anlamı kazandıran edatlar anlatım bozukluğuna yol açar. “Yalnız gitmekten korkmuş, annesiyle birlikte gitmiş.” Bir cümlenin anlamı içinde olan başka bir sözü kullanmak da gereksizdir. “Böyle yüksek sesle bağırmana gerek yok, sağır değilim.”

6 ) BİRBİRİYLE ÇELİŞEN KELİMELER : Anlamca çelişen kelimelerin mantıksızlık yaratmasıdır. “Eminim bizi de listeden silmiş olsa gerek.” Kesinlik ve ihtimal bir arada bulunmamalıdır.

DİĞER ÖRNEKLER: “Sanırım, o, bu işi mutlaka kabul edecektir.” cümlesinde altı çizili sözcükler anlamca birbiriyle çelişmektedir. “Sanırım” ihtimal bildirir, “mutlaka” kesinlik belirtir. “Gönderdiğim paketi, eminim bugüne kadar almış olmalısın.”

SORU: Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki anlatım bozukluğunun nedeni diğerlerinden farklıdır? Bu meseleyi mutlaka o çözümleyebilir. Bu olayı sanırım onun da bilmesi gerekir. İnsan isterse, mükemmel ve kusursuz olabilir. Şüphesiz, bu saatte eve dönmüş olmalı

SORU : “Elbette onunla gitmiş olabilirler.” bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? Özne yüklem uyuşmazlığı Aynı anlama gelen sözcüklerin birlikte kullanılması. Anlamca çelişen sözcüklerin birlikte kullanılması Öznenin belirtilmemiş olması

7) MANTIK YANLIŞLARI: Cümlede mantık hatası bulunması cümlenin anlatımını bozar. “Bırakın patates doğramayı yemek bile yapamaz o.” cümlesinde sanki patates doğramak yemek yapmaktan daha önemliymiş gibi gösterilmiştir.

DİĞER ÖRNEKLER: “ Ona buraya gelmeden önce mi sonra mı telefon ettin? DOĞRUSU NASIL OLMALI? “ Ona buraya gelmeden önce mi geldikten sonra mı telefon ettin? “ Emniyet mensupları silah imali yapanları ve satanları kıskıvrak yakaladı.” BURADAKİ YANLIŞLIĞI DA SİZ BULUN!

8)BİRBİRİYLE KARIŞTIRILAN KELİMELER: Cümledeki sözcüklerin anlamına da dikkat edilmelidir. Örnekler: “Çocukların birbiriyle uygunluk içinde olmaları beni sevindirdi.” ( uyum) “İşyerinden son öğretim durumuyla ilgili bilgi istediler.” (öğrenim) “Caddenin kenarlarına değişik türde ağaçlar ekilmiş.” (dikilmiş) “Bu konuda gençleri azımsamak doğru değil.” (küçümsemek) “Ülkemizde başarıyla gerçekleştirilen bu tür ameliyatlarda ölüm şansı, Amerika’da yapılanlardan ancak yüzde bir fazladır.” (olasılığı)

9) YANLIŞ YERDE KULLANILAN KELİMELER: Bazen sözcük doğrudur ancak cümlede bulunduğu yer yanlıştır.Bu durum cümlenin anlatımını bozar. “Yeni elbisemi giymiştim ki kapı açıldı.” cümlesi “Elbisemi yeni giymiştim ki kapı açıldı.” şeklinde olmalıdır.

DİĞER ÖRNEKLER: “Eski Ankara valisi” yerine “Ankara eski valisi” demeliyiz. “Yüksek inşaat mühendisi” yerine “İnşaat yüksek mühendisi” demeliyiz.

10)YAPILARI YANLIŞ OLAN KELİMELER: Kelimelerin dilbilgisi kurallarına uygun türetilmemesi durumudur. ÖRNEKLER: “Niyazi Efendi on senedir bakkalcılık yapıyor.” ( bakkallık olacak) ( Eşki-ekşi ,yalnış-yanlış, sarmısak-sarımsak,yanlız-yalnız)Altı çizili olanlar doğrudur.

11)KELİMELERİN YANLIŞ ANLAMDA KULLANILMASI: Konuşmada veya yazıda seçilen kelimenin anlatmak istediğimizi anlatmaktan uzak olmasıdır. ÖRNEK: “ Tırnakların bir hayli büyümüş.” “ Giydiğiniz kravat çok güzelmiş.” “ Deterjandan ellerim tahrip oldu.”

12) GEREKSİZ YARDIMCI EYLEMLER: Türkçe’de doğrudan kullanılabilecek bir fiil yardımcı eylem almamalıdır. Umut etmek ( Yanlış ) Ummak ( Doğru ) Kuşku etmek ( Yanlış )Kuşkulanmak ( Doğru) Etki etmek ( Yanlış ) Etkilemek ( Doğru ) Duyurma yapmak ( Yanlış ) Duyurmak ( D )

13 )DEYİM YANLIŞLARI: Deyimler kalıplaşmış kelimelerdir.Yerleri değiştirilemez. Cümlede deyimin yanlış yerde kullanılması anlatımı bozar. “Öğretmenin anlattığı konu tüm öğrencilerin dikkatini çekmişti. Herkes kulak kabartmış öğretmeni dinliyordu.” (kulak kesilmek) ÖRNEK:Etekleri tutuşmak ( D ) Paçaları tutuşmak ( Y ) Midesi zil çalmak ( Y ) Karnı zil çalmak ( D )

14) ATASÖZÜ YANLIŞLARI : Atasözleri de deyimler gibi kalıplaşmıştır.Bu yüzden yakın anlamlısı dahi olsa değiştirilmez. Şu atasözleri nasıl olmalı ? Sakla malını gelir zamanı. Alma garibin ahını ,çıkar aheste aheste. Bez alırsan Musul’dan,kız alırsan Bağdat’tan…

15)TAMLAMA YANLIŞLARI : İsim ve sıfat tamlamalarında tamlayan ve tamlananların yersiz kullanılmaları;almaları gereken tamlayan eklerini almamaları;almamaları gereken tamlayan eklerini almaları durumudur.Ya da tamlama kurulmaya elverişli olmayan bir kelime ile isim yahut sıfat tamlaması kurulması durumudur.

ÖRNEKLER: “ Sınavı kazandığını duyunca çok sevindim.” DOĞRUSU:“ Onun sınavı kazandığını duyunca çok sevindim.” “ Durmadan gazoz ve çekirdek yenen bu yerden uzaklaştım.” DOĞRUSU: “ Durmadan gazoz içilen ve çekirdek yenen bu yerden uzaklaştım.”

SORU: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? İçten ve inandırıcı sözleriyle herkesin gönlünde taht kurdu. B) Benden ödünç aldığı kitapları geri iade etmekte gecikti C) İbrahim Müteferrika’nın,Türk basın tarihindeki yeri yadsınamaz. D) O kadar beceriksiz ki, her şeyi yüzüne gözüne bulaştırdı. E) Karşısına çıkan herkese güvenmesi canımı sıkıyor. DOĞRU CEVAP : B

SEVGİLİ ÖĞRENCİLER! Bu konunun anlatımını tamamladık.Artık sizler konuyla ilgili soru çözebilirsiniz.Önemli olan alt yapıyı hazırlamak ve bol örnekler üzerinde çalışarak bilgileri pekiştirmektir. HAYDİ KOLAY GELSİN! HAZIRLAYAN: T.DİLİ ve EDB. ÖĞRT. ALİ BAĞÇELİ 20. 11. 2006 / PAZARTESİ www.edebiyatogretmeni.net