ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
ÇÖZELTİLER GRUP KIRMIZI.
Advertisements

KARIŞIMLAR Karışım: Birden çok element veya bileşiğin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir.
KARIŞIMLAR Karışım: Birden çok element veya bileşiğin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir.
Katılar & Kristal Yapı.
Homojen karışımlar çözelti olarak adlandırılır.
Hazırlayanlar: Behsat ARIKBAŞLI Tankut MUTLU
GENEL KİMYA I HAFTA 4. ÇÖZELTİLER.
MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR
MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNURLAR
Bir maddeyi diğerlerinden ayırmamıza ve ayırdığımız maddeyi tanımamıza yarayan özelliklere denir.
ÇÖZELTİLER.
Birbiri içinde tam olarak karışabilen, her noktası aynı dağılımı gösteren, tek fazlı karışımlara homojen karışımlar, her noktası aynı dağılımı gösteremeyen.
KARIŞIMLAR.
Bileşikler Ve Formülleri
ÇÖZELTİLER VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
Çözeltiler. Çözeltilerin derişimleri. Net iyonik denklem.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
Karışım ve özelikler.
BÖLÜM 14: Çözeltiler ve Fiziksel Özellikleri
Homojen karışımlar çözelti olarak adlandırılır.
ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK
KARIŞIMLAR.
HAZIRLAYAN FATMA ALÇIN
KARIŞIMLAR.
KAZIM KARABEKİR EĞİTİM FAKÜLTESİ KİMYA EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
SU, ÇÖZELTİLER, ASİT VE BAZLAR II
KARIŞIMLAR.
ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK
KARIŞIMLAR.
Çözünürlük ve baskı. Roult kanunu. Koligatif özellikler.
Katılar & Kristal Yapı.
MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI
ÇöZELTİLER.
KARIŞIMLAR.
Çözeltiler.
HOMOJEN KARIŞIMLAR.
ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNMÜŞ MADDE ORANLARI
Kimya Koligatif Özellikler.
Karışımlar.
MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ
Yrd. Doç. Dr. Aysel KÜÇÜK TUNCA
KARIŞIMLAR.
MADDENİN YAPISI ve ÖZELLİKLERİ
KARIŞIMLaR.
YÜZDE ÇÖZELTİLER VE HAZIRLANMALARI
ÇÖZELTİLER Kullanılacağı yere ve amaca göre çeşitli çözeltiler hazırlanır. Homojen karışımlar çözelti olarak ifade edilir. ÇÖZELTİ ÇÖZÜNEN ÇÖZÜCÜ.
+ = Çözelti Çözücü ve çözünenden oluşmuş homojen karışımlardır.
ÇÖZELTİ İki veya daha çok maddenin birbiri içerisinde serbest moleküller veya iyonlar halinde dağılarak meydana getirdiği homojen bir karışıma çözelti.
ÇÖZELTİ HAZIRLAMA VE DERİŞİM TÜRLERİ
Çözünürlük ve Çözünürlük Çarpımı
4. ÇÖZÜNÜRLÜK   4.1. Çözünürlük çarpımı NaCl Na Cl- (%100 iyonlaşma)
ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER
MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ANA BİLİM DALI EDA GÜVENÇ
TANIM Bir maddenin bileşenlerinin ya da bileşenlerden bir bölümünün niteliğinin ve niceliğinin belirlenmesini inceleyen bilim dalına analitik kimya denir.
ÇÖZÜNÜRLÜK ve ÇÖZÜNÜRLÜK HESAPLARI.
ÇÖZELTİLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
Çözeltilerde Derişim Hesaplamaları
Analitik Kimyada Hesaplamalar
ÇÖZELTİLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK
KARIŞIMLAR.
ÇÖZELTİLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
KARIŞIMLAR ÇÖZÜNME ÇÖZELTİ ÇÖZELTİLER.
GENEL KİMYA Çözeltiler.
1 ÇÖZELTİLER Kullanılacağı yere ve amaca göre çeşitli çözeltiler hazırlanır. Homojen karışımlar çözelti olarak ifade edilir. ÇÖZELTİ ÇÖZÜNEN ÇÖZÜCÜ.
Çözeltiler. Çözeltilerin derişimleri. Net iyonik denklem. ONUNCU HAFTA.
CANLI KİMYASI LABORATUVARI NO: 3 ÇÖZELTİ HAZIRLAMA VE KONSANTRASYON KAVRAMLARI Araş. Gör. Gökçe TANER.
ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI
ÇÖZELTİLER Başlıca iki gruba ayrılmaktadır. Homojen Çözeltiler :
Sunum transkripti:

ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNÜRLÜK

Su-Kum bir çözelti değildir! ÇÖZELTİ VE TÜRLERİ Eğer bir madde diğer bir madde içinde molekül, atom veya iyonları halinde dağılmışsa böyle karışımlara çözelti adı verilir. Çözeltiler homojen karışımlardır ve tek bir fazdan ibarettirler. Su-Kum bir çözelti değildir! Bir çözeltide en az iki bileşen vardır. *Çözelti içinde miktarı çok olan bileşene "çözücü", *miktarı az olan bileşene ise "çözünen" denir.

Çözücü ve çözünen; katı, sıvı veya gaz olabilir Çözücü ve çözünen; katı, sıvı veya gaz olabilir. Buna göre çeşitli çözeltiler hazırlanabilir. Diğer bir ifadeyle, katı,sıvı ve gaz bir maddenin katı, sıvı ve gaz bir madde içerisinde homojen olarak dağılmasıyla çözeltiler oluşur. Örneğin;

Örnekler Çözücü Çözünen Örnek Çözelti Sıvı Sıvı Alkollü su (suda alkolün çözünmesi) Sıvı Katı Tuzlu su (suda tuz çözünmesi) Sıvı Gaz Amonyaklı su (suda amonyağın çözünmesi) Katı Sıvı Amalgam (gümüşte civanın çözünmesi) Katı Katı Alaşımlar: Pirinç (bakırda çinkonun çözünmesi) Katı Gaz Palladyumda hidrojenin çözünmesi Gaz Gaz Hava: Azotta oksijenin çözünmesi Genellikle sıvı-sıvı, katı-sıvı ve gaz sıvı çözeltiler kullanılır.

Çözelti çeşitleri A.DERİŞİME GÖRE ÇÖZELTİLER: 1.Seyreltik Çözeltiler: Çözüneni çok az, çözücüsü fazla olan çözeltilere denir. 2.Derişik Çözeltiler: Çözüneni fazla, çözücüsü az olan çözeltilere denir.

2. çözelti 1. çözeltiye göre derişik, 3 2. çözelti 1. çözeltiye göre derişik, 3. çözeltiye göre seyreltik çözeltidir % 10 ' luk Tuzlu su 1 . Çözelti 20 lik 3 15 2

B-DOYGUNLUĞA GÖRE ÇÖZELTİLER: 1.Doymuş Çözeltiler: Belli şartlarda, bir çözücüde, çözünebilen kadar madde çözünmüş ise bu tip çözeltilere Doymuş Çözeltiler denir. 2.Doymamış Çözeltiler: Belli şartlarda, bir çözücüde, çözünebilenden daha az madde çözünmüş ise bu tip çözeltilere Doymamış Çözeltiler denir. 3.Aşırı Doymuş Çözeltiler: Şartlar değiştirilerek, bir çözücüde çözüne bilenden daha fazla madde çözünmüş ise bu tip çözeltilere Aşırı Doymuş Çözeltiler denir. Aşırı doygunluk hali kararsız hal olup çözeltiyi aşırı doygun hale getiren faktörler ortadan kaldırılırsa, (fazla madde çöker yada uçar) çözelti tekrar doygun hale döner.

I-Doymamış II- Doymamış III-Doymuş IV-Doymuş Örnek I-Doymamış II- Doymamış III-Doymuş IV-Doymuş I II III IV

Kuvvetli Elektrolitler, kötü iletenlere Zayıf Elektrolitler denir. C.İLETKENLİĞİNE GÖRE ÇÖZELTİLER: 1.Elektrolit Çözeltiler: Elektrik akımını ileten çözeltilere Elektrolit Çözeltiler denir. Elektrik akımını iyi iletenlere; Kuvvetli Elektrolitler, kötü iletenlere Zayıf Elektrolitler denir.

2. Elektrolit olmayan Çözeltiler: Elektrik akımını iletmeyen çözeltilere Elektrolit Olmayan Çözeltiler denir. ÖRNEK: Şeker suda çözündüğünde moleküler olarak çözünür. Bu sebeple moleküler çözeltiler elektrik akımını iletmezler. Bu tür çözeltilere elektrolit olmayan çözeltiler denir.

DERİŞİM VE BİRİMLERİ Derişimi düşük olan çözeltiler seyreltik çözelti, derişimi yüksek olan çözeltiler ise derişik çözelti olarak bilinir. Ancak bir çözeltide çözünen madde miktarının bilinmesi gerekir.

DERİŞİM Birim hacimde (1mL, 10mL, 100mL, 1000mL yada 1 Litre) çözünen madde miktarına DERİŞİM (KONSATRASYON) denir. (C) ile sembolize edilir.

Çözünen madde miktarı(m) Derişim = ---------------------------------- (C) Çözeltinin Hacmi (V) C = m/V olur. Çözeltideki madde miktarı(m)= C.V Şeklinde hesaplanır.

Bir çözeltide çözünen madde miktarını nasıl ifade ederiz? Bir çözeltide çözünen madde miktarı, kütle, hacim, mol terimlerini içeren çeşitli derişim birimleri ile belirtilir. En çok kullanılan derişim birimleri, yüzde derişim, mol kesri, molarite, normalite, molalite, ppm ve ppb'dir. Şimdi bu birimlerden bazılarını görelim.

YÜZDE DERİŞİM

Standart çözeltiler Derişimi bilinen çözeltilere denir. Bunlar; a)Molar Çözeltiler (M) b)Molal “ (m) c)Normal “ (N) d)Formal “ (F) şeklinde incelenir.

MOLARİTE (M) Bir litre çözeltide çözünen maddenin mol sayısına molarite denir. M ile gösterilir. 1 molar çözelti, 1 litresinde 1 mol çözünen madde içermektedir.

5 gr NaOH kaç mol ? n = m/Ma dan n=5/40= 0.125 mol Örnek: 250 mL’sinde 5 gr NaOH bulunan çözeltinin molaritesi nedir? (NaOH= 40 gr/mol) Çözüm: 5 gr NaOH kaç mol ? n = m/Ma dan n=5/40= 0.125 mol M=n / V =0.125 mol / 0.25 Lt= 0.5 M (mol/L)

Örnek 2 1 litre, 0.1 M CuSO4 çözeltisini nasıl hazırlarsınız? (CuSO4.5H2O= 249.6 gr/mol) Çözüm: Kaç mol CuSO4 eder? M=n / V  0.1 =n/1  n=0.1 mol CuSO4 n=X/Ma  0.1=X/159.6  X=15.96 gr Bakırsülfat alınır, 1L lik balon jojede az miktar su ile çözünür ve üzerine 1L yi tamamlayacak şekilde su ilave edilir.

Örnek 3 250 ml 2M HNO3 çözeltisi hazırlamak için, %70 lik ve yoğunluğu 1.42 g/ml olan derişik HNO3 sıvısından kaç ml alınmalıdır? (HNO3 = 63 g/mol) Çözüm: Kaç g HNO3 ? m = 2 mol/L x 0,25 L x 63 g/mol =31,5 g Sıvı %70 lik alınması gereken m = 31,5 x 100/70 = 45g Kaç ml? d=m/V V = 45 g / 1.42 g/ml = 31.7 ml

MOLALİTE

Örnek

NORMALİTE 1L çözeltide çözünmüş maddenin eşdeğer gram sayısıdır. N=Eşdeğer gram sayısı / V (Litre) Eşdeğer gram sayısı: Çözünmüş madde (g) /Eşdeğer ağırlık Eşdeğer ağırlık= Molekül ağırlığı / Tesir değerliği Tesir Değerliği (TD): Asitlerin ortama verdiği H+ iyonu sayısı, bazların ortama verdiği OH-iyonu sayısı, tuzların ise ortama verdiği veya aldığı elektron sayısına tesir değerliği denir.  Örneğin H2SO4 için bu değer 2’dir. NaOH, HNO3, HCl için bu değer 1’dir.Fakat tesir değerliği hesaplanırken, tesir değerliği bulunacak maddenin reaksiyona girdiği madde ile verdiği tepkimeye göre tesir değerliğinin değişebileceği unutulmamalıdır. Molarite ve normalite arasında N = M x TD bağlantısı vardır.

Örnek Cevap: Sülfirik asitin tesir değerliği 2 ve molekül ağırlığı 98 g/mol dur. Buna göre eşdeğer Ağırlığı 98/2= 49 dur. Eşdeğer gram sayısı= (4,9)/ (49) = 0.1 N = 0.1/ 0.1 = 1N dir. Molarite 1.yol M= N / TD den M= 1/2 = 0.5 veya M = n/ V den M= ((4.9)/98)/0.1 = 0.5

Çözeltilerin seyreltilmesi Bir çözeltiye çözücü ilave etmek suretiyle konsantrasyonunu düşürme işlemine seyreltme (dilüsyon) denir. Çözücü ilavesi çözeltinin hacmini değiştirir, çözünmüş madde miktarı değişmez.

ÇÖZELTİLERİN SEYRELTİLMESİ

Seyreltme işlemi nasıl yapılır? C1 x V1 = C2 x V2 eşitliğinden yararlanılır. C1 : İlk konsantrasyon (seyrelmeden önceki) V1 : İlk hacim C2 : Seyrelmeden sonraki konsantrasyon V2 : Seyrelmeden sonraki hacim (çözelti + çözücü) M1 x V1 = M2 x V2 N1 x V1 = N2 x V2

SORU:15 M’lık stok HCl çözeltisinden 50 ml 0 SORU:15 M’lık stok HCl çözeltisinden 50 ml 0.1 M HCl çözeltisi nasıl hazırlanır ÇÖZÜM: M1 x V1 = M2 x V2 15 M x ? = 0.1 M x 50 ml V1= 0.33 ml

SORU: 100 mL 0.5 N H2SO4 çözeltisine 400 mL su ilave edildiğinde konsantrasyon ne olur? ÇÖZÜM: N1 x V1 = N2 x V2 0.5 N x 100 = ? N x 500 ml C2= 0.1 N

Çözünme Bir sıvı veya katının bir çözücü içersinde çözünmesinde iki olay gözlenir. Birincisi, katının önce moleküller arası çekim kuvvetlerini yenerek çözücü içersinde molekül veya iyonlarına ayrışması, ikinci ve sonraki olay da bu molekül veya iyonların çözücü molekülleri tarafından sarılarak çözünmenin tamamlanmasıdır. Çözücü moleküllerinin çözünen maddenin molekül veya iyonlarını sarması olayına genel olarak solvatasyon, eğer çözücü su ise hidratasyon adı verilir.

ÇÖZÜNME Bir maddenin bir çözücü (su) içersinde en küçük birimlerine ayrışacak şekilde dağılması işlemine çözünme denir. İyonik yapılı maddeler suda çözündüklerinde iyonlarına kadar ayrışırlar. NaCl (k)-------->Na+ (aq)+ Cl-(aq) CaCl2(k)--------> Ca+2 (aq)+ 2Cl-(aq) AlCl3(k)-------> Al+3 (aq)+ 3Cl-(aq)

Kovalent yapılı maddeler suda çözündüklerinde moleküllerine ‘n’ kadar ayrışırlar. İyonlaşmazlar. C6H12O6 (k) --------> C6H12O6 (aq) 1 mol n tane

ÇÖZÜNME HIZINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER: 1.Çözücü Çözünenin Cinsi: Genel olarak benzer maddeler birbiri içinde daha iyi çözünürler. 2.Temas Yüzeyi: Temas yüzeyinin artırılması çözünme hızını artırır. 3.Karıştırmak: Çözeltinin karıştırılması çözünme hızını artırır. 4.Sıcaklık: Eğer çözünme endotermikse sıcaklık çözünme hızını artırır, ekzotermik ise azaltır. Genellikle katıların sıvı içerisinde çözünmesi endotermik olduğundan sıcaklıkla hız artar.Bununla birlikte gazların sıvıdaki çözünürlüğü ekzotermik olduğundan çözünürlük sıcaklıkla azalır

PbCl2 nin sudaki çözünürlüğünün incelenmesi

Çözünürlük ve basınç (gazlar) Çözeltinin basıncının artırılması gazların hem çözünme hızını, hem de çözünürlüğünü artırır. Henry kanunu: Doygun bir çözelti üzerindeki bir gazın kısmi basıncı o çözeltideki gazın çözünürlüğü ile doğru orantılıdır veya kısaca basıncı arttıkça bir gazın çözünürlüğü de artar diye de tanımlanabilir.

Rault Kanunu (sıvı-sıvı çözeltiler) İki uçucu sıvı bir çözelti oluşturduğunda; buhar fazındaki bileşenlerin kısmi basınçları çözeltideki mol kesirleri ile doğru orantılıdır. A ve B sıvılarının birbirinde çözünmesi ile oluşan bir çözelti için Rault kanunu şöyledir:

Rault Kanunundan sapmalar

Çözeltilerin kolligatif özellikleri Kolligatif özellikler maddenin yapısı ve kimyasal özelliğine bağlı olmayan, sadece molekül sayısına bağlı olan özelliklerdir. Bunlar Buhar basıncı alçalması, Donma noktası alçalması, Kaynama noktası yükselmesi Ozmotik basınç olmak üzere dört tanedir.

Buhar Basıncı Alçalması Uçucu olmayan ve elektrolit olmayan bir madde (B) saf bir çözücüde (A) çözündüğü zaman, çözeltinin buhar basıncı saf çözücününkine göre daha düşük olur. Kaynama Noktası Yükselmesi Çözeltinin kaynama noktası saf çözücününkinden daha yüksektir. Donma Noktası Alçalması Çözeltinin donma noktası saf çözücününkinden daha düşüktür.

Ozmotik basınç Sadece bazı moleküllerin geçmesine izin veren bazı moleküllerin geçmesine izin vermeyen zarlara yarı geçirgen zar adı verilir. Seyreltik bir çözeltiden çözücü moleküllerinin bir yarı geçirgen zar içinden daha derişik bir çözeltiye geçişine osmoz adı verilir.