KONU 6 yönetim organizasyon teorisinde klasik ekol: m. Weber, H

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
TÜRKİYE’DE ÇAĞCIL DEMOKRASİ, DEMOKRATİK KÜLTÜR VE OLGUNLUK
Advertisements

YÖNETİM TANIMI, ÖNEMİ, AMACI
İŞLETMELERDE STRATEJİK KARARLAR
Yerel Yönetimlerde Yeniden Yapılanma Perspektifi
Ankara, 25 Mart 2011 Mehmet KAYA Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreteri HSYK’ nın Anayasal Değişiklik Doğrultusunda Yeniden Yapılandırılması.
[Klasik Yönetim teorileri: F.Tylor, H.Fayol, M.Weber]
Decision Making and Performance Management in Public Finance Kamu Maliyesinde Karar Alma ve Performans Yönetimi TR08IBFI ORGANİZASYON ve SÜREÇ.
EĞİTİM YÖNETİMİNE GİRİŞ
MONETARİZM 1955 ile 1965 yılları arasında Milton Friedman ve arkadaşları tarafından kurulmuş ve geliştirilmiştir. Amaç ; gözden düşen miktar teorisini.
Kurumsal Yönetimde İç Denetimin Geleceği Esra Aydın
Klasik ve Keynesçi İktisat
İnsan Kaynakları Yönetiminin
İKS İLKÖĞRETİM KURUMLARI STANDARTI
İKY Tarihsel Dönüşümü (Yaklaşımları) Klasikler, Neo-Klasikler, Modern
İşletmeyi neden kurarız ?
Doç. Dr. Yeşim Kuştepeli İKT 5034-Bahar 2011
MİKROİKTİSAT: Teori ve Uygulama Bölüm 1: Mikroiktisada Giriş By Edgar K. Browning & Mark A. Zupan John Wiley & Sons, Inc. 9 th Edition, copyright 2006.
İş Analizi ve İş Dizaynı
Bölümün Amacı Bu bölümde, firmanın büyük ya da küçük oluşunun neden önemli olduğu sorusunu ve büyüklüğün yapı ve kontrolle nasıl ilişkilendirildiğini.
Henri Fayol ve Yönetim Süreci “Sınai ve Umumi İşlerde İdare” ( )
Kamuda İnsan Kaynakları Yönetimine Giriş
İNSAN HAKLARI KAVRAMI VE İNSAN HAKLARI HUKUKU
Toplu pazarlık gücü.
ÖĞRENME HEDEFLERİ Bu bölümün sonunda
YÖNETİM SÜRECİ VE ÖZELLİKLERİ
İşletme Yönetimi Dr. Adil AKINCI Bankacılık ve Finans Bölümü.
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
Dr. Adil AKINCI Bankacılık ve Finans Bölümü
Kamu Yönetiminin Yapısal Görünümü ve Sorunları. Organizasyon Sorunları Sistem coğrafi ve örgütsel olarak merkeziyetçi bir yapıya sahiptir. Bunu aşmak.
Klasik Yönetim ve Organizasyon Teorisi
YÖNETİMİN KANUNLARI Klasik Organizasyon Teorileri
«Ekonomik ve Toplumsal Örgütlenme Kuramı»
Yönetim ve Organizasyon
Kamu Yönetiminin Denetlenmesi
YÖNETİM ve YÖNETİM KURAMLARI
YÖNETİM BİLİMİNİN GELİŞİMİ
MODERN YÖNETİM TEORİSİ
YONT221 KAMU YÖNETİMİ DÜŞÜNCESİNİ GELİŞİMİ VE DEVLETİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ YÖNETİŞİM.
1. İnsan kaynakları yönetimine giriş
MAKROEKONOMİYE GİRİŞ Oya Cesur Demir.
KİTAP: PROF.DR. BÜLENT KOBU
KLASİK MAKRO EKONOMİK MODEL
YÖNETİM VE ORGANİZASYON
YÖNETİM- ÖRGÜT TEORİLERİ KLASİK EKOL: Max Weber
Yrd.Doç.Dr. Çağdaş Erkan AKYÜREK
İnsan Kaynakları Yönetiminin
YÖNETİM- ÖRGÜT TEORİLERİ MODERN EKOL: Durumsallık Teknoloji
DERSİN AKIŞI VE TEMEL KAVRAMLAR: ÖRGÜT
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
SAĞLIK KURUMLARINDA KARAR VERME YÖNTEMLERİ
Yrd. Doç. Dr. Şule Aydın Turan
Henry Ford dindar bir adam
MAKRO İKTİSAT I BÖLÜM 9 UZUN DÖNEMDE HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: KLASİK MAKRO MODEL YRD. DOÇ. DR. OKTAY KIZILKAYA.
ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ Prof. Dr. Ş. Şule ERÇETİN.
C) BÜROKRATİK YÖNETİM YAKLAŞIMI
İnsan Kaynakları Yönetiminin
ÖRGÜT VE YÖNETİM KURAMLARI
SİCİL PERFORMANS.
KURUM KÜLTÜRÜ.
KALKINMA EKONOMİSİNİN DOĞUŞU- BUGÜNÜ- GELECEĞİ
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
İŞLETME YÖNETİMİNİN TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ
2. PİYASA EKONOMİSİNE GENEL BİR BAKIŞ
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
Yükseköğretim Kalite Kurulu DIŞ DEĞERLENDİRME SÜRECİ
3. HAFTA İLK KURAMCILAR.
Alternatif Makro Modeller: Keynesyen İktisat
Eşgüdümleme ve Kontrol
İş ve Meslek Sosyolojisi
Sunum transkripti:

KONU 6 yönetim organizasyon teorisinde klasik ekol: m. Weber, H KONU 6 yönetim organizasyon teorisinde klasik ekol: m. Weber, H. Ford VE KLASİK EKOLÜN GENEL DEĞERLENDİRMESİ ÖĞRENME HEDEFLERİ Bu bölümün sonunda Max Weber’in yönetim-örgüt teorisine katkılarını; Bürokrasi ve otorite kavramlarının içeriğini; Bürokrasinin özelliklerini; Bir sistem olarak bürokrasinin dayandığı ilkeleri; Parkinson Kanunu’nu; Peter İlkesini; Fordizm’in özelliklerini ve klasik ekole katkılarını; Klasik ekolün genel olarak değerlendirilmesini Öğrenmeniz hedeflenmektedir.

İçİndekİler MAX WEBER ve Bürokrasi kavramı Otorite kavramı İdeal (saf) tip olarak bürokrasi Weber’e Göre bürokrasinin özellikleri Bürokrasinin ilkeleri Parkinson Kanunu Peter İlkesi Henry Ford ve Fordizm Klasik teorinin genel değerlendirmesi

- MAX WEBER ve Bürokrasi kavramı Aslında bürokrasi Çin’de, Mısır’da, Orta Çağ Kilisesi’nde mevcut) Temel özelliği «büyüklük» Modern bürokrasilerin doğu Sanayi Devrimi Sonrası Weber’e göre nedenleri Hizmet arzının yoğunlaşması (devlet, siyasi partiler) Örgütlere atfedilen görevlerin niteliğinin genişlemesi ve yayılması Sistematik ve nesnel hukuk düzeninin yerleşmesi Kaynakların otoritenin elinde toplanması

Otorite karizmatik (örgüt) (peygamber, mesih, politikacı, bazen Firma, örn Ford), geleneksel (örgüt)(hanedanlar), akılcı-yasal (örgüt:bürokrasi) (güç, otorite farkı) İdeal (saf) tip olarak bürokrasi (akılcı-yasal örgüt tipi): bürokratikleşme derecesini belirlemede yardımcı model Akılcı çünkü: amaçlar belirli Amaçlar hiyerarşisinin ussallaştıırlması Yasal çünkü: otorite yasa, yönetmelik, yönerge, kurallara dayalı Bürokratik ya da bürokratik olmayan yapılar vs Az ya da çok bürokratik arasında değişen yapılar - Ölçütler: kademe sayısı; bürokratlaşma indeksi (Y/Ü)

Weber’e Göre Bürokrasinin Özellikleri Kişisel olmayan bir uygulama Verimli ve etkili; Hesaplanabilirlik (hedefler dolayısıyla kurumsal performans) Öngörülebilirlik (doğru yanlış çalışan davranışı, «ne tür hizmet», «ne kapsamda», «ne zaman» belli) Hız, kesinlilik, belirlilik, süreklilik, belge ve kayıtlara dayanma, bütünlük, itaat, işbirliği…

Bürokrasinin İlkeleri Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayalı iş bölümü Açık seçik belirlenmiş hiyerarşik yapı Yetki ve görevlerin kurallarla önceden tespiti. İlke ve yöntemler (ayrıntılı, somut) Gayrişahsi ilişkiler Yazılı ilişkiler ve haberleşme (kayıt altına alın.) Teknik yetenek temelli personel seçim ve terfi sistemi Kaynakların kişisel çıkarlar için kullanılamazlığı Yasal otorite kullanımı (karizmatik ya da geleneksel otorite değil) Görev ve yetkiler kişisel değil biçimsel (pozisyonlara bağlı)

Weber: Az gelişmiş (rasyonelleşememiş) bürokrasi, fazla gelişmiş (fazla büyümüş, hantallaşmış) bürokrasi Parkinson Kanunu: Bir iş, daima, bitirilmesi için kendisine ayrılan sürenin hepsini kapsayacak şekilde uzar. Koçel: bürokratik personelin sayısı ile yapılacak iş sayısı ters orantılıdır) (Parkinson's Law: The Pursuit of Progress(Parkinson'un Yasası: Gelişme Arayışı) (Londra, John Murray, 1958)

Peter İlkesi kişilerin yeterli oldukları sürece daha yüksek bir pozisyona terfileri nedeniyle, eninde sonunda artık yeterli olmadıkları seviyeye (yetersizlik seviyesi) geleceklerini öngörmektedir. Kişiler ulaştıkları bu son noktada kalacak, artık yetersiz oldukları için daha yüksek pozisyonları elde edemeyeceklerdir. Bu önermenin doğal sonucu olarak; zamanla, bir organizasyondaki her pozisyon o pozisyona ait görevleri yerine getirebilecek yeterlilikte olmayan çalışanlarca doldurulacaktır ve görev henüz yetersiz olduğu pozisyona yükselmemiş olanlar tarafından yerine getirilecektir. Statükonun devamlılığı Araçların amaç haline gelmesi (kontrol) Bennis «İnsansız örgütler» Bürokratik sabotaj İnisiyatif Güncel örnekler Memur sınıfının doğuşu (?) Süreklilik arz eden kayıt sistemleri (akılcı sistemler)

- Henry Ford ve Fordizm Henry Ford dindar bir adam Fabrikasında ilk insan kaynakları departmanı var «sosyoloji departmanı» Çalışanların özel hayatları ile ilgileniyor bu departman Taylorizmin tamamlayıcısı Üretim alanında yeni olan: hareket halinde montaj hattı (mezbahadan esinlenmiş) Zaman kaybını minimize ediyor (728 dkdan 93 dk ya düşüyor) Vasıfsız işçi

Bir birikim rejimi (accumulation regime) Fabrika içi düzenlemelerin ötesinde, iktisadi ve siyasi yönleri var ABD’de, talep yoğun, fiyatlar yüksek o dönemde Mass production, mass consumption; standart ürün Ford da yüksek ücret veriyor Tam kapasite ve tam istihdam ile karlılık devamlı Sendikalaşmanın öncülü 1929 buhranı sonrasında Keynes’in talep yanlı politikalarının hayata geçirilmesinde araç oluyor (II. Savaş sonrası dönemde Fordist Refah Devleti ortaya çıkıyor) 1950-1975 arasında kapitalizm altın çağını yaşıyor Kirz atlatılmış, işçiler örgütlü, sermaye birikimi devam ediyor, bir tür konsensüs söz konusu

KLASİK TEORİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ Klasik teorinin ortaya çıkışı Klasik firma teorisinin etkisi Ekonomik insan varsayımı Işbölümü yoluyla verimlilik artışı Karar verici konumundaki girişimci rolü Işletme yönetiminde rekabet ve kar odaklılık Çağdaşlık (aynı sosyo-ekonomik koşulların etkisi altında)

Özetle üç sorunun yanıtı: Yönetimin temel fonksiyonları nelerdir? Örgütün verimli ve etkili işleyişi için davranışlar nasıl kontrol edilmelidir? Örgüt yapısı nasıl düzenlenmelidir? Klasik yönetim düşüncesinin felsefesi verimlilik ve evrensellik normatif (açıklayıcı ya da betimleyici değil); bilimsel yönetim mikro, diğerleri makro

Klasik teorinin varsayımları Üretim: üretilen herşey satılır Kaynaklar: Kaynaklar kullanıma hazır ve benzer nitelikte Örgütün amaçları: amaçlar önceden belirli; kişisel amaçlar ile örgütün amaçları arasında çelişki bulunmaz Yapı: Planlama ve kontrol temelli biçimsel örgüt; “mekanik”, “kapalı” bir sistem (önceden rasyonel temelde düzenlenmiş) Kapalı sistem, klasik firma teorisi etkisinde Belirlilik esas: tüm değişkenler biliniyor, örgütün yönelimi tahmin edilebilir Çevresel değişkenler “veri” olarak kabul ediliyor

Insan modeli: makinenin parçası olarak insan (standartlaştırılmış, bir diğerinin yerine geçebilir; insansız örgüt) akılcı iktisadi davranış Çıkar maksimizasyonuna yönelik hesaplı davranış (alternatifleri bilir, hesaplar, seçer) Kişisel çıkar peşinde Çalışanların davranışları kurallarla belirlenmiş (Primle motivasyon, hiyerarşik kontrol, kararların yukarıda alınması, detaylı planlama, sıkı kontrol vb.)

Klasik yönetim teorisinin özellikleri Geleneksel yönetim uygulamalarına karşı (israf ve kayıplar; patrimonyal aile işletmesinin sanayileşmeyi engellediği fikri;evrensel ilkelerin yokluğu) akılcı yaklaşımlar Başarı ölçütü: Ekonomik-teknik verimlilik (üretim sürecinin akılcılaştırılması) Otoritenin kaynağı dışsal: bilimsel yöntemler; ussal yetkinin toplumsal meşruluğu; evrensel ilkeler

Eleştiriler Akılcı iktisadi insan Makine örgüt, makinenin parçası insan Sadece biçimsel örgüt odaklılık Insansız örgüt: insan davranışları veri, etkisiz Insan tabiatı ve motivasyon ile ilgili kabuller Normatiflik (ilke ve varsayımların ampirik olarak denenmemiş olması) Kapalı sistem (çevre?)

DEĞERLENDİRME SORULARI M. Weber’in klasik yönetim organizasyon teorisine katkıları nelerdir? Bürokrasi ve otorite kavramları nasıl tanımlanabilir? Bir sistem olarak bürokrasinin özellikleri nelerdir? Bürokratik ilkeler nelerdir? Henry Ford’un klasik yönetim organizasyon teorisine katkısı nedir? Fordizm ne demektir? Klasik yönetim organizasyon teorisi nasıl değerlendirilebilir? Bu ekolün karşılaştığı en temel eleştiriler nelerdir?