Birinci Basamakta Alkol ve Madde Bagimliligina Yaklasim

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Yaşam kalitesini korumak Alkol hakkında faydalı bilgiler
Advertisements

C HILDHOOD N ONSPECIFIC A BDOMINAL P AIN IN F AMILY P RACTICE I NCIDENCE, A SSOCIATED F ACTORS, AND M ANAGEMENT M ARIEKE J. G IETELING, MD; Y VONNE L ISMAN.
ÇIKAR-İLİŞKİ BEYANNAMESİ
Dr. Haldun Soygür Psikiyatri Doçenti Farmakoloji Bilim Doktoru (PhD)
DEPRESYON VE ANKSİYETE BOZUKLUKLARI Dr. Mehmet KONYA
Acil Olguya İlk Yaklaşım
MADDE BAĞIMLILIĞINDA BİZE DÜŞENLER
FARMAKOLOJİ VE KLİNİK FARMAKOLOJİ EĞİTİMİNİN AMACI;
AİLE HEKİMLİĞİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI
NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ FARMAKOLOJİK TEDAVİSİ
Antibiyotik Nedir? Ne Değildir?
AİLE HEKİMLİĞİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
Eğitim İhtiyaçları Değerlendirmesi (TNA)
MİGREN.
ADIYAMAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ RUH SAĞLIĞI VE SOSYAL HASTALIKLAR ŞUBESİ
AMAÇ Fonksiyonel sağlık durumu hakkında genel bilgi sahibi olmak
Hastalık ve Mortaliteyi Azaltmada Genel Sağlık Kontrolleri Dr. Mustafa Kürşat ŞAHİN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı.
MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK:Bir maddenin belirgin bir etkiyi elde etmek için alınması sürecinde ortaya çıkan bedensel,ruhsal ya da sosyal sorunlara rağmen.
Saldırgan/Psikiyatrik Hastada Triyaj
1. Sağlık ve Sağlık Düzeyini Etkileyen Faktörler
Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi
Eczacılık İşleri ile ilgili Şube Müdürü
KAPSAMLI SAĞLIK BAKIMI
SİGARA, ALKOL, MADDE KULLANIMI
Tutuklu ve Hükümlü Ergenlerde Madde Kullanımı Özellikleri
AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ
Depresyon Hastalarında Belirti Şiddeti ve Umutsuzluğun İntihar Davranışı Üzerindeki Etkisi Ülkü Kural
BAĞIMLILIK Doç. Dr. Duran Çakmak
Dünya Böbrek Günü 13 Mart 2014.
BİRİNCİ BASAMAKTA ALLERJİK HASTALARA YAKLAŞIM Dr Hamit Işıkalp 15. PRATİSYEN HEKİMLİK KONGRESİ 27 – 31 EKİM 2010 ANTALYA GENEL BAKIŞ KLİNİĞİ HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ.
ÖZENLİ KULLANALIM 1.Okul eşyalarını kullanırken nelere dikkat edersiniz ? Neden ? Söyleyiniz. 2. Sürekli karalanan bir defter olsaydınız neler hissedersiniz.
BİRİNCİ BASAMAKTA KRONİK DERMATOLOJİK YAKINMALAR
DEZAVANTAJLI VE RİSK ALTINDAKİ ÇOCUKLAR KİMLERDİR?NASIL TESPİT EDİLİR?
Toplum kökenli pnömoni
BİRİNCİ BASAMAK HEKİMLİĞİ
AİLE HEKİMLİĞİ TANIMI VE İLKELERİ
1925 yılında tüketilen tütün ürünleri içinde sigaranın payı %33.8 iken, 1991 de %99 a ulaşmış, bunun da %94.4’ü filtreli sigaralar olmuştur. Ülkemizde.
PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ
NEDENLERİ SONUÇLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI
GRUP TESTOSTERON Öğretim Üyesi : Doç. Dr. Haşim BOYACI
İç Hastalıkları Klinik Stajı GİRİŞ DERSİ
Kütahya Halk Sağlığı Müdürlüğü
Uluslarası Katılımlı 1. Ulusal Aile Hekimliği Günleri
MADDE BAĞIMLILIĞI.
ALKOL ve MADDE KULLANAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM
Dünya ve Türkiye’de Psikiyatrik Hastalıklarda Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavilerin Yaygınlığına Genel Bir Bakış Ümit Avşar1, Memet Işık1, Ümmü Zeynep.
SOMA İLÇE SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ DR. MUSTAFA BABACAN.
Aile Hekimliğinin Temel Esasları
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi
Günün konusu Bağımlılık Bağımlılığın gelişimi 1.
MADDE BAĞIMLILIĞI.
GRUP ADI LAST SEEN.
Giriş ve Amaç: Sigara kullanımı dünyadaki önlenebilir ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Bu ölümlerin çoğu düşük ve orta gelirli ülkelerde oluşmakta,
Aile Hekimliğinde Sürekli Sağlık Bakımı
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 2. Bölüm 25 Nisan 2013.
Dr. Sencer KAYA Aile Hekimliği AD Giriş Proton pompa inhibitörleri (PPI) çoğunlukla zararsız görülseler de diyare, interstisyal nefrit, pnömoni,
Güvenli bir merdiven inşa etme
Gastroenteroloji Klinikopatolojik Konferans Dr. Derda Gökçe.
Obezite ve Diyabet Formlar ve Kullanımları Dyt. Gamze KARAKAYA Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Programlar Şubesi.
Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Rehberlik ve Tarama Programı Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Alkol ve Madde Kullanımına Yönelik KISA MÜDAHALE.
1) UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILIĞI VE ETKİLERİ * Kişisel özellikler * Çevre faktörü Uyuşturucu maddenin yapısal özellikleri * Alışma Dönemi * Doyma Dönemi.
SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
AİLE HEKİMLİĞİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
Arş.Gör.Dr. Abdullah Kaan KURT
Madde Bağımlılığına Giriş: Temel Kavramlar ve Tanı Kriterleri
DOÇ. DR. GONCA POLAT ARŞ.GÖR.CİHAN ASLAN TIBBİ SOSYAL HİZMET DERSİ
Volume 6 Issue:2 February,2017 Arş.Gör. Dr. Merve BULUT ADAŞ
AİLE HEKİMLİĞİNİN TANIMI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ. AMAÇ Bu oturum sonunda katılımcıların; Aile Hekimi ve Aile Hekimliğinin tanımını yaparak bugünkü durumunu.
Öğrencinin Adı-Soyadı: Nazan BEKTAŞ Merve TAŞ Tarih:
Araş. Gör. Dr Abdullah Kaan KURT
Sunum transkripti:

Birinci Basamakta Alkol ve Madde Bagimliligina Yaklasim Abdullah Demirkol, MD, MPH, PhD, FAFPHM, FAChAM Staff Specialist, Drug Health Services, Royal Prince Alfred Hospital Clinical Lecturer, University of Sydney

Avusturalya

Sunumun Anahatlari Bagimliligin tanimi Turkiye’de bagimlilik probleminin boyutu Birinci basamakta bagimliliga yaklasim: Bir sablon olarak alkol bagimliligi

Alkol ve madde bagimliliginin tanimi ( DSM IV) Onune gecilemez bir kullanma istegi Kullanimi kontrolde gucluk Kullanim birakildiginda ya da azaltiginda yasanilan cekilme semptomlari ya da cekilme semptomlarini engellemek icin kullanma Tolerans Kullanmak icin diger aktivitelerden vazgecmek Zararinin farkinda olmaya ragmen kullanmaya devam etmek Bu slaytta kullanilan tanim hem alkol hem de diger maddeler icin gecerlidir Kullanma istegi neredeyse bir kompulsiyon duzeyinde Baslama zamani, birakma zamani ya da miktar konusunda kisi neredeyse tum kontrolu yitiriyor. Cekilme semptomlari kullanilan maddeye bagli, alkol ve eroin, kokain orneklerini ver Kullanmyan birine zarar verecek hatta zaman zaman oldurecek miktarlar kullanici icin artik sadece cekilme sendromunu engellemeye yetiryor. Maddeyi kullanmak ya da temin etmek herseyin onune geciyor, aile is saglik vs

Zarara yolacak kullanim Kullanima bagli fizeksel ya da ruhsal problemin varligi ICD-10’de yeralan bir tanim. Alkol ya da madde kullaniminin kiside, kendi kabul etse de etmese de asikar oldugu bir durumu tarif etmek icin kullaniliyor.

Turkiye’de Alkol ve Madde Kullaniminin Sikligi Topluma dayali genis bir calisma yok Kucuk calismalarin sonuclari birbiri ile uyumlu Sigara: %46 Alkol Kullanim yayginligi %46 Duzenli %20 Diger madde %2.9 TUIK ,2005 Burada tanimlar belli degil Ancak ornlar kucuk calismalarda da tutarli. En cok kullanilan madde esrar %4, ectassy ve diger uyaricilar %2, Eroin 0.9

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Alkol Tutunden sonra en sik kullanilan madde Legal Kulturel kisitlamalar olsa da, legal olarak kullanilabilecek bir madde Birinci basamakta yonetim ilkeleri diger maddelerden farkli degil. Bu sunumda alkol kotuye kullanimini bir sablon olarak kullanacagim

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim “Hastalar yargilanmayacaklarina guveniyorlarsa “alkol kullaniyor musunuz sorunsundan tedirginlik duymuyorlar” Richmond et al 1996 Aynen intihar riskini degerlendirirken sorulmasi gerektigi gibi, fazla buyutmeden ve hastaya sakin ama dogrudan sormak lazim. Kullanan kisi kullandigi icin, kullanmayan kisi de kullanmadigi icin bu sorudan alinmiyor. Doktor ve hemsireler bu tur sorulara fazla anlam yukluyorlar

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Cesitli hasta presentasyonlari ile alkol ve madde kullanimi arasinda yakin bir iliski var. Sormadan ogrenmek mumkun degil!!!! Fiziksel: acil cok sik basvuru, dusmeler, gastrit, karaciger fonksiyon testlerindeki degisiklikler, karaciger problemleri, pankreatit, diger gastro entestinal sikayetler, ritm bozukluklari, kardiyomiyopati, havale gecirmek- ozellikle biraktiktan ya da azalttiktan sonra, kan testlerinde aciklanamayan degisiklikler ozellikle dusuk notrofil platelet sayilari, empotans nedeni aciklanayan kisirlik Ruhsal: hafizada bozulma, anksiyete ve panik bozuklukjlar, depresif hastalik, surekli kendine zarar verme ya da vermeye kalkisma, suregen karamsarlik, tedaviye direnc Sosyal: aile ici siddet, bosanma, alkolluyken kaza yapma hliyet kaybetme, ya da isten geri kalma.

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim SOSYAL ICICI DIYE BIR SEY YOK!!! Gercekten problemli madde kullanan kisiler genlede kullandiklari miktarlari daha az verebilirler. Diger bilgi kaynaklari Hastanin ozel hayatina saygi!!! Hekimlerin ve saglik personelinin en cok yaptigi hata. Kimin sosyali. Ben ne kadar soyallesiyorum, o ne kadar, baskalari varken bir sise raki icmek, yanlizken icmekten daha mi iyi? Net bir yanit alasaiya kadar soruyu daraltmak lazim. Kisinin isini yuksek miktarlar vererek kolaylastirin. Siklik, miktar, icmeler arasindaki aralik… daha once hic birakmis mi? neden? Daha onceki tedavi tecrubeleri vs

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Birinci basamakta en sik rastlanan tum kronik hastaliklarda alkol bir risk faktoru Bu yuzden biraz once siraladigimiz her durum icin hastalara alkol alip almadiklarini sormak lazim. Eger sorunun yaniti olumlu ise o zaman miktar sure vs netlestirilmeli… unutmayin eger notr sorarsaniz kimse bu sorunin sorulmasindan rahatsiz olmuyor….

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Biyoljik markerlar Yeni kullanim Kan alkol ya da nefeste alkol duzeyi Kronik Kullanim MCV GGT AST, ALT AST:ALT>1.5 ALKOLU DUSUNUN Kanda ya da nefeste alkol sadece kisa sure once kulanimi belirler Alkol saatte ortalama 10 g hizi ile metabolize olur Eger BAC ya da BAL yuksek ama bic bir fonksiyon kaybi yoksa YUSEK TOLERANS!!! MCV=MCV: normale yavas doner : yarilanma omru 60 gun– kronik kullanim icin iyi bir indikator. Unutmayin diger karaciger hastaliklarinda da bozulabilir. Iyi yani B12 ya da foliate normalken de bozuk olabilir GGT: en hassas test ancak icicilerin sadece 30% pozitif. Genclerde, her gun icmeyenlerde ve kadinlarda yuksek olmama olasiligi fazla Eger yuksekse alkol hemen akla gelmeli ama obezlerde vs yuksek olma olasiligini unutmayin. Anormal duzeylerun yarilanma omru 2 hafta yani eger birakirlarsa iki hafta icerisinde bir degisiklik gormek mumkun. Bu yonu takipte cok etkili kiliyor ayni zamanda kan testlerini gostermek kisilerin durumu ciddiye almasini sagliyor TRANSAMINAZLAR: DIGER KAACIGER HASTALIKLARINI UNUTMAYIN… AMA AST ALT’den buyukse alkolu dusunun…. Karqcigerin sentetik fonkisyonunu olcen testler mesala INR cok bozuksa unumayin AST ya da ALT hatta GGT normal olabilir…. OYKU!!!!!! Prognostic value, tool in monitoring

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Bu testler taramada kullanilmamali… Eger hastanin anamnezi ve klinik tablo arasinda bir fark varsa o zaman onemli faydali olabilirler HASTA ILE KURULAN ILISKI BU TESTLERDEN COK DAHA ONEMLI

Birinci Basamakta Bagimliga Yaklasim Birinci basamakta motivasyonel yaklasim alkol ve madde kullanimi disinda diger kronik hastaliklarda da etkin bir yontem. 15 dakika ile 30 dakika icerisinde hastanin davranis degisikligi istegini motive edebilirsiniz Motivasyonel görüşme tekniği davranış değişikliği yaratmak amacıyla danışan odaklı, direktif bir danışmanlık biçimidir. Temel hedefi ambivalansı (ikilemi) keşfetmek ve çözmektir. Bu yöntem özellikle değişim için isteksiz olan veya ambivalan olan kişilerde kullanışlı bir yöntemdir. Ambivalansın çözülmesi ve kişinin değişime yönlenmesine yardım etmek amacıyla kullanılır.

Motivasyonel yaklasim Standart Motivasyonel Sorunun cozumune odakli Hastanin kaygilarina odakli Otoriter Esitlikci Hastanin denileni yapmaya hazir oldugunu varsayar Hastanin motivasyon duzeyini degerlendirip oneride bulunur Oneri uyari ikna Hastanin kisisel cozumlerine odaklanir ambivalans=inkar Ambivalans surecin bir parcasi Hedefler hastaya recete edilir Hedefler birlikte belirlenir, hastaya bir menu sunulur Dirence tartışma ve düzeltme ile yaklaşılır Standart yaklasim Motivasyonel yaklasim Sorunun cozumune odakli Hastanin kaygilarina odakli Otoriter Esitlikci Hastanin denileni yapmaya hazir oldugunu varsayar Hastanin motivasyon duzeyini degerlendirip oneride bulunur Oneri uyari ikna Hastanin kisisel cozumlerine odaklanir ambivalans=inkar Ambivalans surecin bir parcasi Hedefler hastaya recete edilir Hedefler birlikte belirlenir, hastaya bir menu sunulur Dirence tartışma ve düzeltme ile yaklaşılır Direnc surecin bir parcasi

Motivasyonel yaklasim Feedback Responsibility Advice Menu Emphatic listening Self efficacy Feedback– hastanin kisissel riskleri konusunda geri bildirimde bulunun. Fiziksel riskler vs. Ayni zamanda yaptigi seyden kazanclarini da konusun. Konusmayi bi r kar zarar bilancosu jaline getirin hastanin perspektifinden Responsibility: sorunun kendi sorunu oldugunu ve sorumluluk almadigi surece ve kendi istemedigi surece bir seyin ddegismyecegini vurgulayin Advice: elnizdeki verilere gore tamamen birakmak mi kesmekmi oneriniz neyse onu bildirin Menu: Hastaya secenekler sunun. Eriskinler eger tek bir secenek var gibi hissedip onu yapamiyorsa, vazgecer!!! Belki once alkol alinmayan gun sayisini azaltmak vs Empatik dinleme: hastayi zorlamadan, ona herhangi bir zorluk cikarmadan degisikligi onermek lazim. Onun perspektifini dinleyip, geldigi noktayi dikkate almak lazim. Self efficacy: hastanin yapabilecegini dusundugu seyleri one cikarin. Onunla plan yapip hedefe dogru adimlari saptayin…

Ne zaman sevk Akut ve kronik farkini koyabilmek Eger kotulesen bir durum varsa, karaciger yetmezligi, kalp yetmezligi, derinlesen depresyon vs o zaman sevk etmek lazim. Eger onunuzde sararmis, kendine ne oldugunu bilmeyen bir varsa acile, giderek kotulesen bir durum varsa uzmanina gondermeklazim Eger durum ayniysa hasata ile her karsilasmada vazgecmeden motivasyonel yakasimda bulunmak lazim. Literatur 5-10 dakikalik bir gorusme ile 45 dakikaklik bir gorusme arasinda bir fark olmadigini soyluyor. Bence bunun anlami oyle ya da boyle hastalar aile hekimlerinin dediklerini ciddiye aliyorlar

Kaynak listesi olusturmak Etraftaki tedavi kurumlarinin bir listesini yapmak lazim AMATEM, Dahili ve psikiyatri klinikleri ve uzmanlari, psikologlar vs Avusturalya’da su anda sizin yasamis oldugunuz gecis yasanirken once aile hekimleri kendi listelerini olusturmus, zamanla artik kurumlar onlara gelmeye baslamis…. Burada da boyle olma olasiligi cok yuksek.

TESEKKURLER

Ilaclar Acomprasate Naltrexone Disulfiram Acomprasate’in nasil calisitigini kimse bilmiyor. Glutamati inhibe edip GABAyi module ettgi dusunuluyor. Glutamat alkol cekilmesi sirasinda fazla oranda saliniyor ,inhibe edildiginde beklenen etki cekilme semptomplarinin az olmasi. Naltrexone bir opioid antagonisti. Mu, kappa ve delta reseptorlerine baglanarak endojen opioidlerin ( yani icmekten keyif alinmasi ile orataya cikan endojen opioidlerin) bu reseptrolere baglanmasini engelleyerek kisinin icmekten aldigi zevki ortadan kaldiriyor Disulfiram: ALDH ( aldehid dehidrojenaz) alkolu metaabolize eden enzimdir. Asetaldehadi asetata cevirir. Antabus bu sureci inhibe eder. Surec inhibe olunca yani alkol alindikca kanda asetaldehad konsanttastyonu yukselir ve yankalarda yanma, midede bulanma ve kusma gibi etkilerle karaterize bir sonuc olusturuur. The primary pharmacological action of disulfiram involves the enzyme, aldehyde dehydrogenase (ALDH), that is responsible for converting acetaldehyde to acetate in metabolizing alcohol. Disulfiram inhibits ALDH and thus increases the concentration of acetaldehyde.12 The accumu- lation of acetaldehyde produces unpleasant disulfiram-ethanol reactions that deter alcohol drinking. The gene for ALDH (ALDH2*2 alleles) influences the sensitivity to alcohol that is predominant among Asians and rare among people of other racial or ethnic distinction.13 The rate of alcoholism among those heterozygous for ALDH2*2 is significantly lower than those without this allele, and alcoholism is almost nonexistent in those homozygous for ALDH2*2.14,15Disulfiram-ethanol reactions consist of facial flushing, sweating, and mild headache that occur immediately after drinking. At a moderate level of intensity, the reaction in- cludes nausea, tachycardia, palpitation, hyperventilation, hy- potension, and dyspnea. Vomiting, respiratory depression, cardiovascular collapse, arrhythmias, myocardial infarction, acute congestive heart failure, unconsciousness, convul- sions, and death may occur in more severe disulfiram- ethanol reactions.16 The