KİMYASAL TERMODİNAMİK KAVRAMLARI

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
8. SINIF 3. ÜNİTE BİLGİ YARIŞMASI
Advertisements

Kimyasal Tepkimelerde Hız
AROMATİK KİMYA Dr. Sedat TÜRE.
KİMYASAL TERMODİNAMİK KAVRAMLARI II
İSTEMLİLİK MİKDAT ACER İSTEMLİLİK
Termodinamiğin İkinci Yasası ve Entropi
İSTEMLİLİK Doğal bir değişmenin teknik terimi istemli değişmedir. İstemli bir tepkime bir dış etki tarafından yönlendirmeye ihtiyaç olmaksızın meydana.
NOKTA, DOĞRU, DOĞRU PARÇASI, IŞIN, DÜZLEMDEKİ DOĞRULAR
“Tersinir veya tersinmez, bütün çevrimlerde sistem başlangıç durumuna döndüğü için (i=s) sistemin entropi değişimi sıfırdır. Çünkü entropi bir durum fonksiyonudur.
SU, ÇÖZELTİLER, ASİT VE BAZLAR I
Deney No: 6 Reaksiyon Isısının Hesaplanması
ENERJİ, ENERJİ GEÇİŞİ VE GENEL ENERJİ ANALİZİ
Verim ve Açık Devre Gerilimi
TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ
BESLENME, METABOLİZMA VE ENERJİ
Bölüm 8 EKSERJİ: İŞ POTANSİYELİNİN BİR ÖLÇÜSÜ
Verimli Ders Çalışma Teknikleri.
FONKSİYONLAR ve GRAFİKLER
REAKSİYON ENTALPİSİ (ISISI)
Bölüm 4 KAPALI SİSTEMLERİN ENERJİ ANALİZİ
CTAB’IN PERLİT YÜZEYİNE ADSORPSİYONU
BİYOENERJETİK Doç.Dr S.C.
ARALARINDA ASAL SAYILAR
Gün Kitabın Adı ve Yazarı Okuduğu sayfa sayısı
BÖLÜM 20: İSTEMLİ DEĞİŞME: ENTROPİ VE SERBEST ENERJİ
Termodinamik ve Prensipleri
Kimyasal Tepkimelerde Enerji
Su donarken moleküller arasında yeni etkileşimler oluşur; buharlaşırken de yine moleküller arası zayıf etkileşimler ortadan kalkar. Buna karşılık kömür.
Matematik 2 Örüntü Alıştırmaları.
Entalpi - Entropi - Serbest Enerji
SU, ÇÖZELTİLER, ASİT VE BAZLAR III
Biyoenerjetikler.
Canlı hücrelerde gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tümüne metabolizma denir.
Tam sayılarda bölme ve çarpma işlemi
METABOLİZMA VE HÜCRESEL ENERJİ KAYNAĞI (ATP)
HABTEKUS' HABTEKUS'08 3.
AMİNO ASİTLERİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ I
Ek-2 Örnekler.
Yard. Doç. Dr. Mustafa Akkol
Diferansiyel Denklemler
Hafta 5: TERMOKİMYA.
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
1 (2009 OCAK-ARALIK) TAHAKKUK ARTIŞ ORANLARI. 2 VERGİ GELİRLERİ TOPLAMIDA TAHAKKUK ARTIŞ ORANLARI ( OCAK-ARLIK/2009 )
Kimyasal Termodinamik Kavramları
Çocuklar,sayılar arasındaki İlişkiyi fark ettiniz mi?
Toplama Yapalım Hikmet Sırma 1-A sınıfı.
RASYONEL SAYILARLA TOPLAMA ve ÇIKARMA İŞLEMLERİ
Termodinamiğin 2. ve 3. yasaları. Entropi. Serbest enerji.
ISI&SICAKLIK SICAKLIK
Kimyasal Denge.
Termodinamik. Termodinamiğin 0. ve 1. yasaları. Hess yasası.
SU, ÇÖZELTİLER, ASİT VE BAZLAR II
Yard. Doç. Dr. Mustafa Akkol
KİMYASAL DENGE VE KİMYASAL KİNETİK
ÖĞR. GRV. Ş.ENGIN ŞAHİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ.
KİMYASAL REAKSİYONLAR
ISI.
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNÜVERSİTESİ MÜH. FAKÜLTESİ TERMODİNAMİK
Kimya Koligatif Özellikler.
ISI VE SICAKLIK.
Biyokimya/Termodinamik
KAPALI SİSTEMLERİN ENERJİ ANALİZİ
Denge; kapalı bir sistemde ve sabit sıcaklıkta gözlenebilir özelliklerin sabit kaldığı, gözlenemeyen olayların devam ettiği dinamik bir olaydır. DENGE.
İSTEMLİLİK Tabiatta kendiliğinden gerçekleşen olaylara istemli olay denir. Örneğin doğal gazın yanması istemli bir olay iken çıkan CO2 ve H2O gazlarının.
Biyoenerjetik.
Motorlarda Termodinamik Çevrimler
Bölüm 7 ENTROPİ.
Kimyasal Reaksiyonlar
B-310 BİYOKİMYA II DERSİ XI.HAFTA.
Sunum transkripti:

KİMYASAL TERMODİNAMİK KAVRAMLARI

Çevre ile enerji ve madde alışverişlerindeki ilişkilere göre izole, kapalı ve açık olmak üzere üç farklı sistem türü tanımlanır.

İzole sistemlerde çevre ile enerji ve madde alışverişi olmaz.

Kapalı sistemlerde çevre ile enerji alışverişi olur, fakat madde alışverişi olmaz.

Açık sistemlerde çevre ile hem enerji hem madde alışverişi olur.

Termodinamik özellikler: enerji (E) entalpi (H) entropi (S) serbest enerji (G) Kimyasal reaksiyonlar sırasında reaksiyona katılan maddeler (reaktantlar, substratlar) ve reaksiyon sonunda oluşan maddelerin (ürünler) enerjilerinde, entalpilerinde, entropilerinde, serbest enerjilerinde değişimler olmaktadır.

Bir molekülün enerjisi, nükleus içi enerjileri ve moleküler elektronik, translasyonal, rotasyonal, vibrasyonal enerjileri kapsar.

Kimyasal reaksiyonlar sırasında substratlar ve ürünlerdeki enerji değişimi (E) olarak ifade edilir. E2-E1=ΔE

Entalpi (H), enerji ile ilişkili bir durum fonksiyonudur Entalpi (H), enerji ile ilişkili bir durum fonksiyonudur. Kimyasal reaksiyonlarda reaksiyon sisteminin ısı içeriğini tanımlar. H1 H2 H2-H1=ΔH

Sistemin volüm artışı veya volüm azalmasından başka iş yapılmazsa Entalpi değişikliği (H), çevreden alınan veya çevreye verilen ısı miktarıdır. H = E + (PV) H1 H2 H2-H1=ΔH

Bir kimyasal reaksiyon sırasında çevreye ısı yayılıyorsa, H negatif () ve reaksiyon ekzotermik reaksiyondur.

Bir kimyasal reaksiyon sırasında çevreden ısı alınıyorsa, H pozitif (+) ve reaksiyon endotermik reaksiyondur.

Termodinamiğin birinci yasası Bir sistemin enerjisinde herhangi bir değişiklik çevrede eşit ve zıt bir değişikliği gerektirir. Herhangi fiziksel veya kimyasal değişimde enerjinin biçimi değişebilir, fakat evrendeki total enerji miktarı sabit kalır.

Entropi (S), kimyasal bir sistemin komponentlerinin rasgelelik veya düzensizliğidir. Sistemin düzensizliğinde herhangi bir değişiklik entropi değişikliği (S) olarak ifade edilir. S1 S2 S2-S1=ΔS

Sistemin düzensizliğinin artması (düzenliliğin azalması) durumunda S’nin değeri pozitifdir (+). Sistemin düzensizliğinin azalması (düzenliliğin artması) durumunda S’nin değeri negatifdir (-).

Termodinamiğin ikinci yasası Kendiliğinden gerçekleşen herhangi bir süreçte sistem ve çevrenin total entropisi artar. “Evren kaçınılmaz olarak düzenli durumdan daha düzensiz duruma gider.”

Termodinamiğin üçüncü yasası 0oK sıcaklıkta entropi sıfırdır

Serbest enerji (G), sistemin iş yapmak için kullanılabilir enerjisidir. Sistemin serbest enerjisinde değişiklik bir iş yapılmasıyla birlikte olur. Bu iş kimyasal iş veya kimyasal enerji şeklinde olabilir. Canlılarda enerji dönüşümü ve bu dönüşümün gerçekleşmesini sağlayan biyokimyasal olayların tümü biyoenerjetikler olarak adlandırılmaktadır. G1 G2

Serbest enerji değişikliği G sembolü ile ifade edilir. Gibbs serbest enerjisi olarak da bilinen serbest enerji, entalpi (H) ve entropinin (S) bir fonksiyonu olarak ifade edilebilir. T mutlak sıcaklık (oK) olduğuna göre: G1 G2 G2-G1=ΔG

Kimyasal reaksiyonlar için 298oK (25oC) sıcaklık, 1 atmosfer basınç, pH=0 (H+=1M) ve her komponent için 1 M konsantrasyon şartları, standart şartlar olarak belirlenmiştir. Biyokimyasal reaksiyonların çoğu, pH=7’ye yakın olacak şekilde iyi tamponlanmış sulu çözeltilerde meydana gelir; hem pH, hem de suyun konsantrasyonu sabit kalır. Biyokimyacılar tarafından belirlenen standart durumda pH=7 (H+=107M) ve suyun konsantrasyonu 55,5 M’dır.

Bir reaksiyon için standart şartlar altında serbest enerji değişikliği standart serbest enerji değişikliği olarak tanımlanır ve bu, Go sembolü ile gösterilir. Biyokimyasal standart duruma dayanan fiziksel değerler, kimyacılar ve fizikçiler tarafından kullanılanlardan ayırtetmek için üs işareti ile yazılır.

Termodinamik tanımlar Termodinamikte bir organizma, bir hücre veya birbiri ile reaksiyona giren iki madde, sistem olarak tanımlanır. Bir sistem, bir çevre içinde yer almaktadır. Sistem ve çevrenin ikisi birlikte de evreni oluştururlar: Bir maddenin termodinamik özellikleri; enerji (E), entalpi (H), entropi (S) ve serbest enerjidir (G). Bu özellikler ve aralarındaki ilişkiler, termodinamik adı verilen ayrı bir bilim dalında incelenir.

Enerji (E) Enerji (E), iş yapma kabiliyetidir; birimi jouledür (J); kalori (cal) de enerji birimi olarak kullanılır (1 cal=4,187 J). Bir molekülün enerjisi, nükleus içi enerjileri ve moleküler elektronik, translasyonal, rotasyonal, vibrasyonal enerjileri kapsar ki bunu ölçmek ve değerlendirmek güçtür. Kimyasal reaksiyonlar sırasında reaksiyona katılan maddeler (reaktantlar, substratlar) ve reaksiyon sonunda oluşan maddelerin (ürünler) enerjilerinde değişimler olmaktadır. Entalpi (H) Entalpi (H), enerji ile ilişkili bir durum fonksiyonudur. Entalpi değişikliği (ΔH) de enerji değişikliği (ΔE) ile ilişkilidir. Sistemin basıncı (P) ve volümünün (V) ürünlerde oluşturduğu değişiklik Δ(PV) olarak ifade edilirse, ΔH = ΔE + Δ(PV) Bir reaksiyon sabit basınç altında gerçekleşir ve sistemin volüm artışı veya volüm azalmasından başka iş yapılmazsa ΔH, çevreden alınan veya çevreye verilen ısı miktarıdır. ΔH pozitif (+) ise yani sistem çevreden ısı alıyorsa, reaksiyon endotermik reaksiyondur; ΔH negatif (−) ise yani sistem çevreye ısı yayıyorsa, reaksiyon ekzotermik reaksiyondur.

Entropi (S) Entropi (S) kimyasal bir sistemin komponentlerinin rasgelelik veya düzensizliğidir. Sistemin düzensizliğinde herhangi bir değişiklik entropi değişikliği (ΔS) olarak ifade edilir. Sistemin düzensizliğinin artması veya düzenliliğin azalması durumunda ΔS’nin değeri pozitifdir (+). Sistemin düzensizliğinin azalması veya düzenliliğin artması durumunda ise ΔS’nin değeri negatifdir (−).

Serbest enerji (G) Serbest enerji (G) sistemin iş yapmak için kullanılabilir enerjisidir. Sistemin serbest enerjisinde değişiklik bir iş yapılmasıyla birlikte olur. Bu iş kimyasal iş veya kimyasal enerji şeklinde olabilir. Serbest enerji değişikliği de ΔG sembolü ile ifade edilir. Gibbs serbest enerjisi olarak da bilinen serbest enerji, entalpi (H) ve entropinin (S) bir fonksiyonu olarak ifade edilebilir. T mutlak sıcaklık (oK) olduğuna göre: G = H − T⋅S ΔG = ΔH − T⋅ΔS

Biyolojik olmayan sistemler ısı enerjisini iş yapmada kullanabilirken biyolojik sistemler aslında izotermiktirler ve yaşamlarını sürdürebilmek için kimyasal enerjiyi kullanırlar. Canlılarda biyokimyasal olayların devamlılığının sağlanabilmesi için enerji gereklidir ve bu enerji uygun yakıt moleküllerinden sağlanmaktadır. Organizmanın yiyeceklerden bu enerjiyi elde etmesi, normal beslenme ve metabolizmayı anlamaya temel oluşturur. Bazı malnütrisyon tipleri enerji dengesizliği (marasmus) ile ilişkilidir ve mevcut enerji depoları boşaldığında açlıkta ölüm gerçekleşir. Fazla enerjinin depolanması şişmanlık ile sonuçlanır ki bu durum batı toplumlarının sık rastlanılan bir hastalığıdır. Enerjinin salınım hızı, metabolik hız ile ölçülür ve memelilerde tiroit hormonları ile kontrol edilir ki tiroit işlevlerinin bozulması hastalıklara neden olmaktadır.

Biyokimyasal reaksiyonlara eşlik eden enerji değişimleri biyokimyasal termodinamikler veya biyoenerjetikler yardımıyla incelenir. Böylece bazı reaksiyonlar gerçekleşebilirken diğerlerinin neden gerçekleşmediğini açıklayan temel prensipler ortaya çıkar. Canlılarda enerji dönüşümü ve bu dönüşümün gerçekleşmesini sağlayan biyokimyasal olayların tümü de biyoenerjetikler olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda biyolojik sistemlerde enerjinin açığa çıkması, depolanması ve kullanılmasında biyoenerjetikler rol oynamaktadır.

Termodinamiğin birinci kanunu Bir sistemin enerjisinde herhangi bir değişiklik çevrede eşit ve zıt bir değişikliği gerektirir. “Evrendeki total enerji miktarı sabittir.” Enerji bir şekilden başka bir şekle dönüşebilir. Örneğin bir molekülün kimyasal enerjisi ısı, elektrik veya mekanik enerji şekline dönüşebilir. Fakat evrenin bir bölümündeki enerji değişikliği bir başka bölümdeki eşit ve zıt bir değişiklikle birlikte olur. Termodinamiğin ikinci kanunu Kendiliğinden gerçekleşen herhangi bir süreçte sistem ve çevrenin total entropisi artar. “Evren kaçınılmaz olarak düzenli durumdan daha düzensiz duruma gider.” Bir sistem en düşük entalpi ve en yüksek entropiye sahip olmak eğilimindedir.

Standart serbest enerji değişikliği Bir kimyasal reaksiyon denklemi, reaksiyona giren maddeler veya reaktantlar A ve B, reaksiyon sonunda oluşan maddeler veya ürünler C ve D olmak üzere genellikle şu şekilde yazılabilir: aA + bB cC +dD ΔG Bu denklemde a, b, c, ve d, sırasıyla A, B, C ve D’nin mol miktarları, ΔG de reaksiyon sırasındaki serbest enerji değişikliğidir: ΔG = Gson durum − Gbaşlangıç durumu Bir sistemin en düşük entalpi ve en yüksek entropiye sahip olmak eğilimi nedeniyle, ΔG negatif (−) ise reaksiyon ürünlere doğru (sağa doğru) spontan olarak gerçekleşir. ΔG sıfır ise sistem dengededir. ΔG pozitif (+) ise reaksiyon ürünlere doğru spontan olarak gerçekleşmeyecektir. Serbest enerji değişikliği (ΔG) bir kimyasal reaksiyonun kendiliğinden gerçekleşip gerçekleşmeyeceği hakkında en yararlı bilgiyi sağlar. Serbest enerji değişikliği için ΔG = ΔH − T⋅ΔS eşitliğini bildiğimize göre, bir biyokimyasal tepkimenin gerçekleşme olasılığı ve boyutunu entalpi (H) ve entropi (S) belirlemektedir.

Sabit sıcaklık ve basınç altında kimyasal reaksiyonla oluşan ürünlerin toplam serbest enerjisi reaksiyona giren maddelerin toplam serbest enerjisinden küçük ise ΔG negatifdir (ΔG<0); reaksiyon ekzergonik’tir. Sabit sıcaklık ve basınç altında kimyasal reaksiyonla oluşan ürünlerin toplam serbest enerjisi reaksiyona giren maddelerin toplam serbest enerjisinden büyük ise ΔG pozitifdir (ΔG>0); reaksiyon endergonik’tir. Sabit sıcaklık ve basınç altında kimyasal reaksiyonla oluşan ürünlerin toplam serbest enerjisi reaksiyona giren maddelerin toplam serbest enerjisine eşit ise ΔG sıfırdır (ΔG=0); sistem dengededir, sistemde herhangi bir değişiklik olmamaktadır:

Dengeye doğru spontan olarak ilerleyen herhangi bir reaksiyon için negatif (−) olan serbest enerji değişikliği (ΔG), reaksiyon ilerlerken gittikçe daha az negatif olur; reaksiyon tarafından hiç bir iş yapılamayacağı denge noktasında da sıfır olur. Serbest enerji değişikliği (ΔG ), bir reaksiyonu denge durumuna itici güç olarak etkilidir. Kimyasal reaksiyonlar için 298oK (25oC) sıcaklık, 1 atmosfer basınç, pH=0 ([H+]=1M) ve her komponent için 1 M konsantrasyon şartları, standart şartlar olarak belirlenmiştir. Bir reaksiyon için standart şartlar altında serbest enerji değişikliği de standart serbest enerji değişikliği olarak tanımlanır ve bu, ΔGo sembolü ile gösterilir.