KONULAR: Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Kaynaştırma Harfleri

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
SES BİLGİSİ.
Advertisements

SES BİLGİSİ (ÜNSÜZ BENZEŞMESİ)
TÜRKÇE’DE SES BİLGİSİ=
Hakan Satılmış/ Türkçe Öğretmeni
SES OLAYLARI.
ЕKLER VE EK TÜRLERİ.
TÜRKÇE / Ünlüler ve Ses Olayları
SES BİLGİSİ.
NOKTALAMA VE YAZIM KURALLARI
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ
TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ www. videodershane. com www
SES BİLGİSİ Ali MUTLU MUTLUCAN.
TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ
SES BİLGİSİ HAZIRLAYAN:FERİT GÜL.
İsmail ÖZELBAŞ Vaiz FONETİK ve DİKSİYON.
Büyük Ünlü Uyumu.
BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU.
ÖRNEK SORU:1 “Senin resmini defterimin arasına sakladım” Cümlesinde hangi sözcükte ünlü düşmesi var? A)Senin B)resmini C)Defterimin D)sakladım.
Bilgisayar 1 dersi ödevi Konu : Ünlü Uyumları
İSİM (AD) TAMLAMALARI En az iki isimden oluşan, Bir nesnenin parçası olan, Aralarında anlam bağlantısı kurularak oluşturulan, Bir nesnenin başka bir.
ZAMİR NEDİR? İsmin yerini tutabilen,isim gibi kullanılabilen,isim soylu kelimelerle bazı eklere zamir denir. Ahmet’ten öğrendim. > Ondan öğrendim. Kitabı.
SES BİLGİSİ.
SES BİLGİSİ Türkçe Öğretmeni.
SESLİ UYUMLARI BÜYÜK SESLİ UYUMU KÜÇÜK SESLİ UYUMU.
TÜRKÇE / Ünlüler ve Ses Olayları
İLKÖĞRETİM 4.SINIF TÜRKÇE
İLETİŞİM KURMAMIZI SAĞLAYAN SES VE İŞARETLERİN TÜMÜNE DİL DENİR.
Alfabemizde 29 harf vardır.Her harfin büyüğü ve küçüğü vardır.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi düz-geniş ünlülerinden meydana gelmiştir? A)Yapraklar B)Korkusuz C)Azimli D)duygusal.
SES BİLGİSİ SORULAR.
ÜNSÜZLERLE İLGİLİ SES OLAYLARI
Konu: İ sim(Ad) Varlıkları, kavramları kar ş ılayan sözcüklerdir. İ simlerle, kar ş ıladıkları kavram ve nesneler arasında çok sıkı bir ilgi vardır.
TÜRKÇE Mızrap Ege Durakoğlu.
CEMİL ÖZGÜR İLKÖĞRETİM OKULU DİYARBAKIR Z.AYCAN TUNCER
Yazım kuralları konusunun önemli bölümlerinden birisi de –de ve –ki eklerinin yazımıdır. Bu belgede konu ayrıntılı olarak işlenmiştir. ADI: AYDIN SOYADI:
Ses bigisi soruları.
ALFABEMİZ.
SES BİLGİSİ.
SES BİLGİSİ.
CÜMLENİN ÖĞELERİ /ÖZNE
Sesleri (Harfleri) Öğreniyoruz
ÜNLÜ DÜŞMESİ (hece düşmesi)
Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Eğitsel İçerikler
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI.
Ses bilgisi.
BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU.
TÜRKÇE TÜRKÇE DERSİ SUNUMU.
BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU.
SES BİLGİSİ AÇ.
OKYAY DAĞLAR DERSHANESİ
Hece ve Hece Çeşitleri Tek bir ses ya da ses öbeğinden oluşan,ağzımızdan bir çırpıda çıkan ses birimine hece denir. Sesleri gösteren işaretlere hece denir.
Akciğerlerden çıkan havanın nefes borucu aracılığıyla yukarı çıkarak, gırtlaktaki ses tellerine çarpmasıyla oluşan titreşimlere ses denir. Bir dilin en.
DİL İnsanların duygu,düşünce ve isteklerini anlatmaya yarayan,insanlar arasında anlaşma sağlayan seslerin ve işaretlerin tümü dildir. Her milletin bir.
DİM BAŞÇİVİ TÜRKÇEN İ N ÖZELL İ KLER İ.
Göksel KURT Türkçe Öğretmeni1 1. BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU.
SES OLAYLARI. a)Ünsüz değişikliği: Türkçe sözcüklerde “b” dudak ünsüzünden önce “n” ünsüzü kullanılmaz. “b” ünsüzü “n” ünsüzünü “m”ye çevirir. ÖRNEKLER:
Hece Bilgisi Ağzımızın bir hareketiyle söylenen ses veya ses topluluğuna hece denir. Duyu kelimesi du – yu olmak üzere ağzın iki hareketiyle söylenmektedir.
SES BİLGİSİ SES: 1-Kulağımızla duyabildiğimiz, doğadaki titreşimlere ses denir. 2-Dilin en küçük parçasına “ses” denir. HARF: Dildeki seslerin, yazıdaki.
SES BİLGİSİ.
KONULAR: Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Kaynaştırma Harfleri
Hakan Satılmış/ Türkçe Öğretmeni
YAZIM KURALLARI FAHRİYE ŞAHİN 9/C NO:134 BÜNYAN ANADOLU LİSESİ.
SESBİLGİSİ.
TÜRKÇENİN SESLERİ. TÜRKÇENİN SESLERİ ÜNLÜLER VEÖZELLİKLERİ Sesler,ses yolunda bir engelle karşılaşmadan çıkarılan sesler ve ses yolunda bir kapanma.
SES BİLGİSİ Büyük Ünlü Uyumu
Bilgisayar 1 dersi ödevi Konu : Ünlü Uyumları
(KALINLIK – İNCELİK UYUMU)
SES BİLGİSİ Ali MUTLU MUTLUCAN.
Dil Nedir? Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan, kendisine özgü yasaları olan ve ancak bu yasalar çerçevesinde gelişen, temeli bilinmeyen zamanlarda.
Dersimiz.Com SES OLAYLARI Ünsüz yumuşaması(sert sessizlerin yumuşaması): P,ç,t,k harfleriyle biten sözcüğe ünlüyle başlayan ekler gelirse kelime sonundaki.
Sunum transkripti:

KONULAR: Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Kaynaştırma Harfleri Hazırlayan: Şemsettin BULUT Numara:20110904016 Bölüm: Türkçe Öğretmenliği KONULAR: Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Kaynaştırma Harfleri

BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın, ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ayak, boyunduruk, burun, dalga, dudak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük vb. 30.12.2012

Büyük Ünlü Uyumu 30.12.2012

Bitişik yazılan birleşik kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz: açıkgöz, bilgisayar, çekyat, hanımeli vb. -gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz: akşam-leyin, bakla-­gil-ler, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor vb. 30.12.2012

DEĞİŞİM GEÇİRMEYEN EKLER Türkçede bazı yapım ve çekim ekleri büyük ses uyumuna uyacak şekilde değişim geçirmezler. -gil, -ken, -leyin, -mtırak ve -yor ekleri büyük ünlü uyumuna uyacak şekilde değişim geçirmez: akşam-leyin, bakla-­gil, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor gibi. 30.12.2012

İSTİSNÂLAR Büyük ünlü uyumu, başka dillerden Türkçeye geçmiş olan sözcüklerde aranmaz. Bu sözcükler Türkçeye geçirilirken her zaman büyük ünlü uyumuna uyacak şekilde değişim geçirmezler: ahenk, badem, ceylan, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, limon, model, nişasta, pehlivan, selam, tiyatro, viraj, ziyaret, sevda vs. 30.12.2012

KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU Küçük Ünlü Uyumu: Ünlü harflerin düzlük-yuvarlaklık, darlık- genişlik bakımından uygunluk göstermesi kuralıdır. Buna göre: Türkçe bir sözcüğün ilk hecesindeki ünlü düz ise {a,e,ı,i) öteki hecelerin, getirilecek eklerin ve “mi” edatının ünlü harfleri de düz olur: A- ra- ba- (Düz Düz Düz) Küçük ünlü uyumuna uyar. in- ce- çik (Düz Düz Düz) Küçük ünlü uyumuna uyar. 30.12.2012

ar- mut – (Düz Yuvarlak) Küçük ünlü uyumuna uyar. Kalınlık ar- mut – (Düz Yuvarlak) Küçük ünlü uyumuna uyar. me- mur —– (Düz Yuvarlak) Küçük ünlü uyumuna uyar ancak büyük ünlü uyumuna uymaz profesör => hem büyük ünlü uyuymuna hem de küçük ünlü uyumuna aykırıdır. b. Türkçe bir sözcüğün ilk hecesindeki ünlü yuvarlak ise (o,ö,u,ü) ondan sonraki hecede ya düz-geniş (a,e) ya da dar-yuvarlak (u,ü) “ünlü” bulunur. Sözcüğe getirilecek ekler ve “mi” edatı da buna uyar. 30.12.2012

Kaynaştırma Harfleri y ş S n 30.12.2012

KAYNAŞTIRMA ÜNSÜZLERİ ş kaynaştırma harfi * Üleştirme sayı sıfatlarında kullanılır. Örnek: İki-ş-er altı-ş-ar yedi-ş-er 30.12.2012

s kaynaştırma harfi. Üçüncü tekil şahıs iyelik ekinden önce kullanılır s kaynaştırma harfi * Üçüncü tekil şahıs iyelik ekinden önce kullanılır. Daha çok isim tamlamalarında tamlanan görevindeki sözcükte görülür. Örnek: Çocuğun oda-s-ı Balığın koku-s-u 30.12.2012

n kaynaştırma harfi * Zamirlerden sonra ek geldiğinde kullanılır. Örnek: O-n-a haber verin. Bu-n-u biliyoruz. 30.12.2012

y kaynaştırma harfi Yukarıdaki kuralların dışında olan her yerde “y” kaynaştırma harfi kullanılır. Örnek: Oda-y-a girdim. Üşü-y-erek uyandım. Ağla-y-anı tanıyorum. 30.12.2012

ÖZET ♦ yolculuğumuz (Her iki ünlü uyumlarına da uyar) ♦ havuzda (Büyük ünlü uyumuna uyar ancak küçük ünlü uyumuna uymaz) ♦ anneciğim (Küçük ünlü uyumuna uyar ancak küçük ünlü uyumuna uymaz) ♦ görebiliyorum (Her iki uyuma da uymaz) ♦ sohbet (Küçük ünlü uyumuna uyar ancak büyük ünlü uyumuna uymaz) 30.12.2012

http://www. delinetciler http://www.delinetciler.net/forum/turkce-dil-bilgisi/65983-kaynastirma-harfleri.html http://www.edebiyatsayfasi.com/kucuk-unlu-uyumu/ http://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_%C3%BCnl%C3%BC_uyumu http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=177:Buyuk-Unlu-Uyumu&catid=50:yazm-kurallar&Itemid=132 30.12.2012