YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Kaldırma Kuvveti 1. SIVILARIN KALDIRMA KUVVETİ
Advertisements

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
Created by Necdet GÜLSEVER
MADDE VE ISI BÜŞRA KARACA 6-E 2097.
ISI YALITIMI.
SU HALDEN HALE GİRER.
KUVVET VE HAREKET Kuvvet, * bir cismi hareket ettirebilir,
Konular: 1-Kuvvet ve hareket 2-Mıknatısları tanıyalım
KUVVETLER VE MIKNATISLAR.
Kuvvet, Cisimlerin Hareket ve Şeklini Etkiler
6.GRUP YAKUP HARUN ÇAVUŞ MUSTAFA KAHRAMAN OĞUZHAN İMAMOĞLU ARİF ALKAYA
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ (VI. SINIF VI. ÜNİTE)
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
Temel Elektrik Elektronik
5. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ 7. ÜNİTE IŞIK VE SES
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
Elektrik Elektriksel kuvvetler, Elektriksel alan, Elektrik potansiyeli
ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ
Elektriklenme ve Elektroskop
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
Hazırlayan; Öznur KANDAKOĞLU 5-B 473
HAREKET VE KUVVET Bir varlığın sabit kabul edilen bir noktaya göre yer değiştirmesine hareket denir. Bulunduğu yer zamanla değişen varlıklar hareketli.
ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ DAMLA ASLAN.
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
SU HALDEN HALE GİRER.
ENERJİ: Bir cismin iş yapabilme yeteneğine enerji denir
AÇIK HAVA BASINCI Ali DAĞDEVİREN
FİZİKTE GÜNCEL KONULAR
ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ
ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ
HAREKET VE KUVVET 3.ÜNİTE.
BASINÇ A.Ç.
BASINÇ günlük hayattan birkaç örnek:
FEN ve TEKNOLOJİ / BASINÇ
ELEKTRİKLENME.
ELEKTRİK.
MADDE VE ISI.
Yaşamımızdaki Elektrik
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK.
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
ISI YALITIMI.
STATİK (DURGUN) ELEKTRİK A. ATOMUN YAPISI VE ELEKTRİK YÜKLERİ
IŞIK VE SES.
Gazlar da Cisimlere Kaldırma Kuvveti Uygular mı?
A. ATOMUN YAPISI VE ELEKTRİK YÜKLERİ
Isının Yalıtımı.
Madde Ve Isı.
Maddenin Tanecikli yapısı ve Isı Maddenin tanecikli yapısı geçen derslerimizde işlenmişti. Atom ve molekül tanecikleri aralarındaki boşluklardan dolayı.
Temel Elektrik Elektronik
3. ÜNİTE.
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
Malzemelerin Fiziksel Özellikleri 1 Doç.Dr. Nil TOPLAN 2016.
Sürtünme Kuvvetinin Hayatımızdaki Yeri
AtmosferdeHavasız ortam TEMAS GEREKTİRMEYEN KUVVETLER Çevremizdeki varlıklar dönerek, zıplayarak, yuvarlanarak hareket eder. Cansız varlıkların hareket.
DURGUN ELEKTR İ K. Cisimleri Dokunarak/Dokunmadan Elektrikleyelim Cisimleri Dokunarak/Dokunmadan Elektrikleyelim Atomda proton ve nötrondan oluşan bir.
MEDİKAL FİZİK.
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
OKUL ÖNCESİNDE FEN EĞİTİMİ
Elektrik Alan.
BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ
ELEKTRİK YÜKLERİ - 2 Arş.Gör. Belkıs Garip.
ELEKTROSKOP. Elektroskop nedir? Bir cisimde statik elektrik yükünün olup olmadı ğ ını, yükün eksi (-) veya artı (+) i ş aretli oldu ğ unu tespit etmeye.
BÖLÜM 13 STATİK ELEKTRİK. BÖLÜM 13 STATİK ELEKTRİK.
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTİRİK
KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE SÜRTÜNME
Sunum transkripti:

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

ELEKTRİKLENME

Elektrik enerjisinin iletken tellerle iletilmesinin nasıl gerçekleştiğini, fotoğraftaki şimşek ile yıldırımın nasıl oluştuğunu ve günlük hayatta karşılaştığımız birçok olayın sebebini bu ünitemizin sonunda daha iyi anlayacağız.

Soğuk bir kış günü. Akşam olmuş, eve dönüyorsunuz Soğuk bir kış günü. Akşam olmuş, eve dönüyorsunuz. Eve ulaşarak kapıdan içeri girdiniz. Son ayarda çalışan ısıtma sistemi evinizi sıcacık yapmış. Odanıza geçip üzerinizdeki yün kazağı aceleyle çıkarmaya çalışıyorsunuz. O da ne? Birbiri ardına oluşan kıvılcımlar ve çıt çıt sesleri... Kulak kepçelerinizde hafif bir karıncalanma... Saçlarınız dimdik...

Otomobilinize bindiniz. Bir süre yolculuk yaptınız Otomobilinize bindiniz. Bir süre yolculuk yaptınız. Yolculuğunuzun sonunda otomobilinizden inerken parmak uçlarınız kapının metal kısmına değiyor ve siz hissettiğiniz farklı bir acının etkisiyle elinizi otomobilden hızla çekiyorsunuz.

Evinize girmek için kapınıza yöneliyorsunuz Evinize girmek için kapınıza yöneliyorsunuz. Metal kapı koluna yaklaşan ve dokunan parmağınız darbe acısından farklı ve çok kısa süreli bir acı yaşamanıza sebep oluyor. Günlük hayatta karşılaştığımız bu durumların sebebini hiç düşündük mü?

Yün kumaşa sürtülen şişirilmiş bir balon cam ya da duvar tarafından çekilir. Benzer şekilde yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk ve ipek kumaşa sürtülen cam çubuk ile asılı durumda bulunan alüminyum folyo arasında bir çekim etkisi gözlenir.

Yukarıdaki gibi yün kumaşa sürtülmüş ebonit çubuk, asılı durumda olan yün kumaşa sürtülmüş başka bir ebonit çubuğa yaklaştırılırsa yanda görülen şekildeki gibi birbirlerini iterler.

Yukarıdaki gibi ipek kumaşa sürtülmüş cam çubuk, asılı durumda olan ipek kumaşa sürtülmüş başka bir cam çubuğa yaklaştırılırsa yanda görülen şekildeki gibibirbirlerini iterler

İpek kumaşa sürtülmüş bir cam çubuğu, yün kumaşa sürtülmüş ve ortasından iple asılmış ebonit çubuğa yaklaştırırsak yanda görülen şekildeki gibi birbirlerini çekerler.

Bu itme ve çekme şeklindeki etkileşimler elektriklenme adı verilen bir olayın sonucudur. Cisimleri elektriklenmeleri için onları mutlaka birbirlerine sürtmek gerekmez. Elektrikleme için gerekli olan, cisimlerin birbirine temas etmesidir. Cisimler birbirine sürtünürken etkileşen yüzeyler artırılmış olur. Etkileşen yüzeyin artırılmış olması ise elektriklenmenin daha kolay gerçekleşmesini sağlar. Gözlemlediğimiz bu sonuçlar cam ve ebonit çubuklar üzerinde farklı elektriksel özelliklerin açığa çıktığını gösterir. Bu durumda gözlemlerimize dayanarak iki farklı elektrik yükünün varlığından söz edebiliriz.

Ebonit ve cam çubukların yün ve ipek kumaşlara temas ettirilmesi sonucunda bunların elektriklenerek birbirlerine itme ya da çekme kuvveti uygulamaları, cam çubuktaki elektrik yükleri ile plastik çubuktaki elektrik yüklerinin birbirinden farklı özellikte olduğunu ortaya koyar. Bilim insanları bu elektrik yüklerini pozitif (+) yük ve negatif (-) yük olarak adlandırırlar. Sonuç olarak, cam ve onun gibi davranan cisimler pozitif yüklü cisimler, ebonit çubuk ve onun gibi davranan cisimler de negatif yüklü cisimlerdir.

Yukarıda bulunan şekildeki gibi aynı elektrik yükü ile elektriklenmiş cisimler birbirini iter.

Pozitif ve negatif yük sayıları eşit ve birbiri içerisinde düzgün dağılmış olan cisimlere nötr cisim denir. Nötr cisimlerin pozitif ve negatif yük sayılarını şekildeki gibi bir abaküs yardımı ile sayarsak yüklerinin dengede olduğunu söyleyebiliriz. Gerçekte böyle bir şeyin olması mümkün değildir. Bu örnek konuyu anlamamızı kolaylaştırır. Acaba nötr cisimler temas sonucunda bu özelliklerini nasıl kaybeder? Başka bir ifadeyle bir cismin elektriklenmesi sırasında neler olur? Temas sonucunda bir cisimden başka bir cisme negatif yük geçişi olur. Katılarda negatif yükler bir cisimden diğerine kolaylıkla aktarılır. Yün kumaşı ebonit çubuğa temas ettirerek yün kumaşta bulunan bir miktar negatif yükün ebonit çubuğa geçmesini sağlarız. Böylece başlangıçta pozitif ve negatif yük sayısı eşit olan cisimlerin yük dengesi bozulur.

Ebonit çubuk, negatif yükü pozitif yükünden fazla olacağından, negatif yükle yüklenmiş olur. Ebonit çubukların negatif ve pozitif yükleri yanda verilen şekildeki gibi bir abaküs yardımıyla sayılırsa yük dengesinin olmadığı görülür.(Yukarıda )

- yükle yüklenmiş alta ki cisme şekildeki gibi nötr halde bulunan gemi şeklindeki cismin yalıtkan kubbesinden tutarak. Alttaki - yüklü cisme şekildeki gibi yaklaştırırsak + yükler aşağı doğru iner - yükler yukarıya itilir.aşağıdaki  - yüke dokundurmadan gemi şeklindeki cisme dokunursak - yükler toprağa akıp gider. Elimizi çektiğimiz zaman cisim artık + yükle yüklenmiş olur.

Yün kumaş, pozitif yükü negatif yükünden fazla olacağından, pozitif yükle yüklenir. Yünlü kumaşın negatif ve pozitif yükleri yanda verilen şekildeki gibi bir abaküs yardımıyla sayılırsa yük dengesinin olmadığı görülür. (Yukarıda) Cisimlerin temas etmelerini sağlayarak onlarda yük dengesizliği meydana getirilmesine  temas ile elektriklenme denir.

ELEKTROSKOP Bunları Biliyor muydunuz Bunları Biliyor muydunuz ? Elektronik malzemelerle çalışılan ortamlarda oluşan elektriklenme bu malzemelerin bozulmasına yol açar. Bunun için bu tür yerlerde elektriklenmenin oluşmasını ve elektronik devre elemanlarının zarar görmesini önleyebilen antistatik malzemeler kullanılır. Fotoğrafta böyle yerlerde çalışanların kullandığı antistatik ayakkabı görülmektedir. Elektroskop, bir cismin elektrikle yüklü olup olmadığını ve yüklüyse yükünün türünü bulmamıza yarayan bir araçtır.

Elektroskop, bir cismin elektrikle yüklü olup olmadığını ve yüklüyse yükünün türünü bulmamıza yarayan bir araçtır.  

Nötr halde yüksüz bir elektroskopun topuzuna , - yükle yüklenmiş balonu şekildeki gibi yaklaştırınca - yük elektroskoptaki + yükleri yukarı çekip - yükleri aşağı iter. Elimizi elektroskopun yapraklarına dokundurursak - yük toprağa doğru akar. Elimizi ve balonu çekince elektroskopta sadece +yük kalmış olur.Elektroskopumuz artık + yüklüdür.

Yerküreyi çok büyük bir nötr cisim olarak düşünebiliriz Yerküreyi çok büyük bir nötr cisim olarak düşünebiliriz. Elektriklenmiş cisimler, toprakla temas ederlerse cisimle toprak arasında yük alış verişi olur. Yük alış verişinin gerçekleştiği bu olaya topraklama adı verilir. Örneğin, pozitif yüklü bir cismi iletken ile yerküreye bağlarsak (topraklarsak) yerküredeki negatif yükler cisme aktarılarak onun nötr olmasını sağlar. Negatif yüklü bir cismi topraklarsak cisimdeki negatif yükler toprağa (yerküreye) akar ve cisim nötr hâle gelir. Nötr bir cisme elektriklenmiş bir cisim yaklaştırarak bu cismi elektrikle yükleyebiliriz. Örneğin;

Cisimlerin bu şekilde elektriklenmesine tesir (etki) ile elektriklenme denir.Çevremizde birbirine temas eden ve sürtünen cisimlerde de elektriklenme olur. Plastik bir tarakla temiz ve kuru saçımızı tararken saçlarımızın fotoğraftaki gibi elektriklendiğini gözlemişizdir. Televizyon ekranına şekildeki gibi yaklaştırılan alüminyum topun çekilmesi gibi, hava ile temas ederek elektriklenen toz parçacıkları televizyon ve bilgisayar ekranlarının kısa sürede tozlanmasına sebep olur.

Durgun Elektriğin Etkileri Cisimler üzerinde biriken elektrik yükü bazen tehlikeli olabilir. Biriken bu elektrik yükleri elektrik yükü boşalmasına sebep olur ve kıvılcım çıkarır. Bu yüzden eter, alkol gibi yanıcı ve düşük sıcaklıklarda buharlaşan sıvıların kullanıldığı fotoğraftaki ameliyathane ve laboratuvar gibi yerlerin zeminleri iletken maddelerle kaplanır. Böylece, oluşabilecek yüklerin toprağa akışı sağlanır.

Petrol tankerlerinin arkasında bulunan ve yere değen zincirler de tankerin hareketi sırasında oluşan elektrik yüklerinin toprağa akmasını sağlar. Benzin istasyonlarında da hortum ile depolara benzin aktarılırken temas sebebiyle hortumda elektriklenme meydana gelebilir. Bu durumda çıkabilecek yangınları önlemek için benzin istasyonlarında da topraklama yapılması önemlidir. Bu durum yukarıdaki fotoğrafta görülmektedir. Benzin dolumu esnasında elektriklenme sonucu oluşan elektrik boşalması yangın çıkmasına sebep olabilir. Bunun için elektriklenmeyi kolaylaştıran hareketlerde bulunmak tehlikelidir.