Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Viral Hemorajik Ateşler Prof. Dr. Hakan Leblebicio ğ lu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Viral Hemorajik Ateşler Prof. Dr. Hakan Leblebicio ğ lu."— Sunum transkripti:

1 Viral Hemorajik Ateşler Prof. Dr. Hakan Leblebicio ğ lu

2 AteşKanama + Virüslere Bağlı Kanamalı Ateş

3 Hemorajik Ateş Virusları Filoviridae Marburg virus Ebola virus (EVD) Arenaviridae Lassa virus Junin Machupo Sabia Guanarito virus Bunyaviridae Crimean-Congo hemorrhagic fever virus [CCHFV] Rift Valley fever virus Hantavirus Flaviviridae Yellow fever virus Dengue virus

4 Genel Özellikleri Hepsi de RNA virüsüdür Hepsi de lipid zarflıdır Konak türüne gröe bulundukları coğrafi bölgeler farklıdır İnsanlar doğal rezervuarı değildir, çoğunlukla zoonotik enfeksiyon yaparlar, enfekte konakla temas sonucu insanlara bulaşır İnsandan insana bulaşırlar (KKKA, EVD) Genelde spesifik antiviral tedavileri yoktur

5

6 Batı Afrika’da Ebola Salgını WHO, 7 Ekim 2015

7 Mortalite olgu ölüm 881 enfekte sağlık çalışanı 513 ölüm WHO, 7 Ekim 2015

8 Ebola Ebola virüs hastalığı İnsandan insan vücut sıvıları ile bulaşır İnkübasyon periyodu 2-21 gün Non-spesifik grip benzeri tablo ile başlayıp çoklu organ yetmezliğine ilerler (%80-90 mortal) En önemli semptomlar Ateş (%87) Halsizlik (%76) Kusma(%68) İshal (%66)

9 Bulgular Grip benzeri tablo Döküntü GIS (bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı) Kanama (geç bulgu, peteşi, ekimoz, kan alınan bölgeden sızma, mukozal kanama) Ciddi kanama son dönemde Diğer (baş ağrısı, konfüzyon, nöbet, göğüs ağrısı, hıçkırık)

10 Laboratuvar Bulguları Lökopeni, lenfopeni, nötrofil oranında artma Trombositopeni ( /mm 3 ) AST, ALT yükselmesi Uzamış PT ve PTT, artmış fibrin yıkım ürünleri (DIC) Renal bulgular (proteinüri ve böbrek yetmezliği bulguları)

11 Ebola Anahtar Noktalar Endemik bölgeye seyahat hikayesi Hastalarla temas hikayesi Hayvanlarla temas hikayesi Ateş

12 Bunyavirüslerin Özellikleri Küresel yapıda, zarflı virüslerdir, nm çapındadır, Nükleoproteinle birleşik tek sarmal RNA’ları vardır, Yüzeylerinde iki glikoprotein bulunur ( nötralizasyon ve hemaglütinasyondan sorumlu ), Sitoplazmada çoğalır, Viriyonunda transkriptazı vardır, Yakın akraba üyeler arasında RNA segment alışverişi olabilir

13 Hantavirüs Formları Hantavirüsün farklı serotipleri var Türkiye’de Puumala ve Dobrova serotipleri etken Kuzey-Güney Amerika Pulmoner sendrom (Sin Nombre hantavirus) Asya ve Avrupa Renal sendrom Kaynak rodentler farklıdır

14

15

16 Bulaş Yolu İnhalasyon Çıkartıların mukozaya ve bütünlüğü bozulmuş deriye direk teması Rodentlerle çalışanlarda ısırılma ile bulaş İnsandan insana bulaş çok nadir

17 Kuluçka Dönemi Kuluçka dönemi gündür. Nadiren 8 haftaya uzar

18 Belirtiler Belirtileri grip ile benzerlik göstermektedir Şikayetler aniden başlar Erken belirtiler: Yorgunluk, ateş, kalça, sırt, omuz gibi büyük kas gruplarında ağrıyı içerir. Ayrıca baş ağrısı, baş dönmesi, görme bulanıklığı, karın ağrısı, ishal, kusma, bulantı da görülebilir Geç belirtiler: Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra, deri veya mukozal kanama, HPS’nin öksürük, nefes darlığı gibi geç bulguları görülür. HFRS sendromu gelişmişse: Kapiller kaçak, tansiyon düşmesi, oliguri ve böbrek yetmezliği gelişir Nadir belirtiler: Kulak ağrısı, boğaz ağrısı gibi nadir semptomlar da görülebilir

19 Ana Bulgular Ateş Kanama Kas ağrısı Hipotansiyon Böbrek yetmezliği Oligüri Proteinüri Hematüri

20 Hantavirüs - HFRS Laboratuvar Lökositoz Trombositopeni Proteinüri Üre yüksekliği Kreatinin yüksekliği Tedavi Destek tedavi

21 HANTA VİRÜS VAKALARININ YILLARA GÖRE DAĞILIMI ( )

22 Korunma Korunmada en önemli unsur, insanların yaşam alanlarında kemirici kontrolünün sağlanmasıdır Kemirgen yuvalarıyla direkt temastan kaçınılmalıdır Özellikle tarlada çalışanlar, tarla farelerinden uzak durmalı riskli temas sonrası el yıkanmalı

23 Hantavirüs Anahtar Noktalar Kırsal bölgede yaşama Kemirici ile temas hikayesi Ateş ve kas ağrısı Renal yetmezlik Lökositoz Trombositopeni

24 KKKA Zoonotik hastalık Kene ile bulaşan zoonoz KKKAV, RNA virus Nairovirus grubu, Bunyaviridae ailesi İlk defa Kırımda tanımlanmış (1944) Kongo’da rapor edilmiş (1956) Akinci E, Bodur H, Leblebicioglu H. Vector Borne Zoonotic Dis 2013;13(7): Whitehouse CA. Antiviral Res 2004;64:145-60

25 Bulaşma ve Hastalık Kenelerin tutunması Kenelerin ezilmesi Enfekte çiftlik hayvanlarının kan veya dokularıyla temas Akut enfekte hastayla temas Sekresyonlarla direk temas Enfekte doku ve kan teması Laboratuvarda Anneden bebeğe horizontal geçiş Gozel MG et al. Gynecol Obstet Invest 2014 Apr 12. Fitika L, Maltezou HC. J Hosp Infect 2013;83(3): Leblebicioglu H. Int J Antimicrob Agents 2010;36 Suppl 1:S43-6

26 LarvaNimfErkek erişkin kene Dişi erişkin kene Nimf (deriye yapışmış) Erkek erişkin Hyalomma Dişi erişkin Hyalomma Dişi erişkin Hyalomma kan emmiş Keneler

27 Kene ve Hayvanlar Larva ve nimf Tavşan Kirpi Sincap Yerde beslene kuşlar Erişkin kene Koyun Keçi Sığır Domuz İlkbahar sonu ve yaz aylarında insanlarda enfeksiyon riskinde artış

28 Keneler ve Bulaştırıcılık Kenede virus 36 saat içinde çoğalmaya başlar 3-5 gün sonunda virus maksimum düzeye ulaşır Enfekte kene aylarca virus bulaştırabilir Gonzalez JP, et al. Res Vir 1991;142(6):483-8

29 Olgular kene varlığı ve parçalı arazi yapısı ile yakından ilişkili orman içi açıklıklar orman kenarındaki tarım arazileri

30 Kimler Risk Altındadır ? Tarım çalışanları Hayvancılık la uğraşanlar Çiftlik çalışanları Çobanlar Mezbaha çalışanları Kasaplar Veterinerler ve hasta hayvan ile teması olanlar Salgın bölgelerinde görev yapan sağlık personeli Deri fabrikası çalışanları Kamp ve piknik yapanlar Askerler

31 KKKA’nın Çıkış Nedenleri KKKA İklim değişikliği Ortam değişikliği Kene popülasyo nunda artış Konak hayvan popülasyo nunda artış Hayvan hareketleri Göçmen kuşlar Leblebicioglu H. Int J Antimicrob Agents 2010;36 Suppl 1:S43-6

32 Great reed warbler (Acrocephalus arundinaceus) European robin (Erithacus rubecula) Hyalomma sp. Ixoides sp. KKKA ve Kuşlar Kizilirmak Kuş Deltası Leblebicioglu H, et al. Emerg Infect Dis 2014;20(8):1331-4

33 KKKA Görülen Ülkeler KKKA görülen ülkeler Yeni bildirimler (>2000) Yeni bildirimler (2009) Leblebicioglu H. Int J Antimicrob Agents 2010;36 Suppl 1:S43-6

34 Olguların Dağılımı T.C. Ministry of Health

35 Sağlık Bakanlığı

36 Patogenez Akinci E, Bodur H, Leblebicioglu H. Vector Borne Zoonotic Dis 2013;13(7):429-37

37 Kuluçka Süresi Bulaş yolu ile ilişkili Kene tutunması 2-12 gün Enfekte kan ile bulaş 4-13 gün

38 Başlangıç Sıklıkla Ani Ateş Baş ağrısı Aşırı halsizlik, yorgunluk Eklem ve kas ağrısı Karın ağrısı Bulantı, kusma ve ishal Boğaz ağrısı Konjunktivit Sarılık Fotofobi Duygu-durum değişikliği Akinci E, Bodur H, Leblebicioglu H. Vector Borne Zoonotic Dis 2013;13(7): Leblebicioglu H. Int J Antimicrob Agents 2010;36 Suppl 1:S43-6 Bodur H et al. Emerg Infect Dis 2012;18(4):640-2

39 Subklinik Enfeksiyon

40 Kanama Ankara Numune Hastanesi

41

42

43 Ciddi Hastalık Şok Koma DIC Karaciğer yetmezliği Böbrek yetmezliği Solunum yetmezliği Santral sinir sistemi fonksiyon bozukluğu

44 Fizik Muayene Kanama Taşikardi Konfüzyon Hepatomegali Lenfadenopati

45 Laboratuvar Bulguları Trombositopeni Lökopeni AST, ALT yüksekliği LDH ve CK yüksekliği Total protein düşüklüğü Hiperbil ü r i binemi PT, aPTT uzaması

46 viremi 5 IgM RT-PCR ELISA IgM IgG IFA Virus izolasyonu 010 IgG 16 gün Zeller H. KKHH- Virus / Antikor Kinetiği

47 Ayırıcı Tanı Viral hemorajik ateş Leptospiroz Menigokoksemi Riketsiyoz Sıtma Sepsis Influenza Viral hepatit Toksik şok sendromu İdiyopatik trombositopenik purpura Hemolitik üremik sendrom Akut lösemi Kollajen doku hastalıkları Farrar J et al. Manson’s Tropical Disease 2015 Fisgin NT, et al. Epidemiol Infect 2010;138(1): Leblebicioglu H. Jap J Infect Dis 2009; 62(6): Bölgesel özellikler dikkate alınmalı Olguların %68’inde ilk tanı yanlış

48 KKKA: Prognoz Hafif ve orta derecede klinik seyir gösterenler yaklaşık 9-10 günde iyileşir İyileşen olgularda sekel görülmez Mortalite oranı % 5-80 Türkiye  % 5

49 Kötü Prognostik Faktörler Trombositopeni Lökositoz Uzamış aPTT Azalmış fibrinojeen ALT, AST, LDH yüksekliği Hematemez Melena Hematuri Diare Somnolans Splenomegali Mortalite için bağımsız risk faktörleri Akinci E, Bodur H, Leblebicioglu H. Vector Borne Zoonotic Dis 2013;13(7):429-37

50 Virüs Yükü ve Prognoz Cevik MA, et al. Clin Infect Dis 2007;45(7):e Duh D, et al. Emerg Infect Dis 2007;13(11):

51 Tedavi Destek tedavisi Etkene yönelik tedavi Kesin bir tedavisi yoktur Ribavirin ?

52 Genel Yaklaşım İntramüsküler enjeksiyon ve invaziv girişimlerden kaçınılmalıdır Aspirin ve diğer antikoagulan ilaçlar kullanılmamalıdır Analjezik-antipretik ilaçlar kullanılmamalıdır Ateşi düşürmek için parasetamol kullanılabilir Steroid kullanımı ile yeterli veri yok Refrakter tromobositopeni Gastrointestinal kanama profilaksisi için proton pompa inhibitörü Menstrüasyon kanamasının geciktirilmesi Leblebicioglu H, et al. Vector Borne Zoonotic Dis 2012;12:805-11

53 Destek Tedavisi Trombosit süspansiyonu Taze donmuş plazma Eritrosit süspansiyonu Sıvı elektrolit dengesinin korunması GİS kanama varsa parenteral beslenme Midenin korunması Gerektiğinde solunum ve diyaliz desteği Ağrı ve ajitasyona yönelik tedavi  KKKA hastaları yukarıdaki desteği sağlama kapasitesi olan merkezlerde takip edilmelidir

54 Ribavirin KKKA hastalığında kullanım için ruhsatlı değil İn-vitro KKKA virüsüne etkili olduğu gösterilmiş Çalışmalar gözlemsel ve geriye dönük Sonuçlar tartışmalı Tek randomize kontrollü çalışmada sağkalım üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiş Türkiye’de sağ kalım üzerine olumlu etkisi gösterilmemiştir

55 Korunma Kenelerin kontrolü Keneler ve çıkartıları ile temasın önlenmesi

56 KKKA Virüs Dış ortama dayanıksız Konak dışında uzun süre yaşayamaz Ultraviyole ile hızla ölür 56°C’de 30 dakikada inaktive olur Kanda 40°C de 10 gün süreyle yaşayabilir %1 hipoklorit ve %2 gluteraldehide duyarlı Düşük pH’ da hızla inaktive olur

57 Kenelerin Sayısının Azaltılması Keneleri öldüren ilaç kullanımı Kenelerin yaşam alanlarının değiştirilmesi Konak hayvanların ortadan kaldırılması Biyolojik mücadele

58 Kene Kovucu İlaçlar (Repellent) Giysilere, çadır, uyku tulumu, koltuk, kanepe, halı, kilim perde, duvar gibi kenenin uzak tutulması istenen alanlara uygulanır. Uzun süreli koruma sağlar. Giysilere giymeden önce uygulanıp kuruduktan sonra giyilir. Ken-Kov Aeresol (TAMAY) Anti-Kene Sprey (PCI) Sivrisinekler için piyasada mevcut olan direkt vücuda sürülen ilaçlar kenelere karşı da kullanılabilir. Kısa süreli koruma sağlar. OF, KOV, SİN-KOV vb.

59 Sahada Alınması Gereken Önlemler Özellikle Mayıs-Temmuz aylarında kene bulunan alanlardan uzak durmak Açık renkli, sıkı dokunmuş elbise giymek Vücudu tamamen örtecek giysiler giyilmeli Repellentli giysi kullanımı Çizme kullanılmalı

60 Kene Taranması Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlardan dönüşte Piknik dönüşü Ev hayvanlarında

61 Kenelerin Çıkarılması Cımbız yardımıyla deriye yapıştığı noktadan tutulmalı Çivi çıkarır gibi sağa sola oynatarak çıkarılmalı Kenenin tutunduğu yer alkol ile temizlenir Elle koparılmamalı Patlatılmamalı Kenelerin üzerine sigara basılmamalı Kolonya, gazyağı dökülmemeli

62 Kene Tutunmasında Yaklaşım

63 Vaka Yönetimi

64

65 İzlem Kene ile temas edenlerin 10 gün süre ile kendisini izlemesi Bu süre içinde ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, bulantı kusma, kanama gibi belirtilerin ortaya çıkması halinde hastaneye başvurmaları gerekmektedir

66 Hasta ile Temas Sırasında Alınacak Önlemler Hasta izolasyonu Temas izolasyonu Hastanın çıkartıları ile temastan kaçınma Yaralanmamaya dikkat edilmeli Koruyucu giysi kullanımı Eldiven, gömlek, maske, gözlük Giysiler odada bırakılmalı Stetoskop, tansiyon aleti, termometre oda dışına çıkartılmamalı El yıkama

67 KKKA Anahtar Noktalar Kırsal bölgede yaşama Kene tutunma hikayesi Ateş ve kanama ile seyreden hastalık Trombositopeni


"Viral Hemorajik Ateşler Prof. Dr. Hakan Leblebicio ğ lu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları