Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANATOMİ Prof.Dr. Yalçın KIRICI Anatomi bilgisinden yoksun hekimler köstebeğe benzerler. Belirsizlikler içinde –karanlıkta- çalışan elleri ile birçok mezarlar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANATOMİ Prof.Dr. Yalçın KIRICI Anatomi bilgisinden yoksun hekimler köstebeğe benzerler. Belirsizlikler içinde –karanlıkta- çalışan elleri ile birçok mezarlar."— Sunum transkripti:

1 ANATOMİ Prof.Dr. Yalçın KIRICI Anatomi bilgisinden yoksun hekimler köstebeğe benzerler. Belirsizlikler içinde –karanlıkta- çalışan elleri ile birçok mezarlar yaratırlar PRIMUM NON NOCERE! (ÖNCE ZARAR VERME!)

2 Kişi ayakta ve dik, üst ekstremiteleri yanlarda, ayaklar bitişik, avuç içleri, yüz ve gözler karşıya bakar durumdadır ANATOMİK POZİSYON

3 ANATOMİK DÜZLEMLER Bütün anatomik tarifler, anatomik pozisyondaki bir insanın vücudundan geçen hayali düzlemlerle ilişkisine göre yapılır. Buna göre; 3 tane temel düzlem vardır Planum sagittale Planum frontale (coronale) Planum horizontale

4 PLANUM SAGITTALE  Vücuttan ok yönünde geçen düzlemlerdir  Vücudu sağ ve sol iki kısma ayırırlar  Vücudun tam ortasından geçerek, vücudu sağ ve sol iki eşit yarıma ayıran düzleme planum medianum (yada planum midsagittale) adı verilir. ANATOMİK DÜZLEMLER

5 PLANUM FRONTALE (CORONALE) Sagittal düzlemlere dik düzlemlerdir Vücudu ön ve arka olarak iki kısma ayırırlar Frontal kemiğe (yada sutura coronalis’e) paralel oldukları için bu isimle anılırlar ANATOMİK DÜZLEMLER FRONTAL KESİT = KORONAL KESİT

6 PLANUM HORIZONTALE Önceki düzlemlere dik olan bu düzlemler, vücudu üst ve alt iki kısma ayırırlar ANATOMİK DÜZLEMLER TRANSVERS KESİT = AKSİYEL KESİT

7 VÜCUT BÖLGELERİ VE EKSTREMİTELERİN BÖLÜMLERİ

8 Vücuttaki bir yapının diğer bir yapı ile ilişkisini tarif ederken Anatomi terminolojisinin (Terminologia Anatomica) kullanılması gerekir Anatomi Terminolojisi, anatomide kullanılan uluslararası terimleri içeren bir listedir TERMINOLOGIA ANATOMICA

9 ANTERIOR; vücudun ön tarafına yakın olan Elin anterior yüzü için palmar yüz, ayağın alt yüzü için de plantar yüz ifadesi kullanılır Bazen anterior yerine ventralis kelimesi de kullanılır. POSTERIOR; vücudun arka tarafına yakın olan. Elin arka yüzü ve ayak sırtı tarif edilirken kullanılır Bazen posterior yerine dorsalis kelimesi de kullanılır. SUPERIOR; başa yakın olan X INFERIOR; ayaklara yakın olan SIK KULLANILAN TERİMLER

10 MEDIAL; median düzleme yakın olan LATERAL; median düzlemden uzak olan Örn. ayağın 5. parmağı başparmağa göre lateraldedir. Elin 5. parmağı ise başparmağa göre medialdedir MEDIANUS; median düzlem üzerinde olan INTERMEDIUS; medialdeki ve lateraldeki iki yapının ortasında olan Örn. yüzük parmağı, küçük parmak ile orta parmak arasında (intermedius)’dır SIK KULLANILAN TERİMLER

11 KOMBİNE TERİMLER Sık olarak bir yönü işaret etmek için kullanılırlar Inferolateral, posterolateral, anteromedial,.. Örn. posteroanterior göğüs filminde, X - ray ışını arkadan - öne doğru geçer. X - ray tüpü hastanın arkasında, X - ray filmi ise önündedir

12 KARŞILAŞTIRMA TERİMLERİ ; orijin noktasına yada gövdeye yakın olan PROXIMAL; orijin noktasına yada gövdeye yakın olan ; orijin noktasına yada gövdeye uzak olan DISTAL; orijin noktasına yada gövdeye uzak olan ; yüzeye yakın olan SUPERFICIALIS; yüzeye yakın olan ; yüzeye uzak olan (derin) PROFUNDUS; yüzeye uzak olan (derin)

13 INTERNUS; bir organ yada boşluğun içinde olan EXTERNUS; bir organ yada boşluğun dışında olan IPSILATERALIS; vücudun aynı tarafında olan CONTRALATERALIS; vücudun karşı tarafında olan KARŞILAŞTIRMA TERİMLERİ

14

15 HAREKET TERİMLERİ

16 FLEXIO; sagittal düzlemde yapılan, vücut kısımları arasındaki açıyı azaltan Harekettir Ayağın plantar yüzünün bükülmesi, plantar fleksiyon (=fleksiyon), dorsal yüzünün bükülmesi de dorsal fleksiyon (ekstensiyon)’dur FLEKSİYON EKSTENSİYON

17 HAREKET TERİMLERİ EXTENSIO; sagittal düzlemde yapılan, vücut kısımları arasındaki açıyı artıran harekettir Normalden fazla yapılan fleksiyon; HİPERFLEKSİYON, normalden fazla yapılan ekstensiyon; HİPEREKSTENSİYON

18 HAREKET TERİMLERİ ABDUCTIO; koronal düzlemde yapılan median düzlemden uzaklaşma hareketidir Parmakların abduksiyonu; elde üçüncü parmağa göre, ayakta ise ikinci parmağa göre diğer parmakların birbirinden uzaklaşmasıdır

19 ADDUCTIO; abduksiyon’un tersidir Koronal düzlemde yapılan median düzleme doğru olan harekettir Elde ve ayakta parmakların yanyana getirilmesi ABDUKSİYON - ADDUKSİYON HAREKET TERİMLERİ

20 ROTATIO; vücudun bir parçasının uzun ekseni (yada vertikal eksen) çevresinde yaptığı dönme hareketidir. ROTATIO MEDIALIS (iç rotasyon); içe doğru yapılan dönme hareketi. Ekstremitenin ön yüzünü median düzleme yaklaştırır ROTATIO LATERALIS (dış rotasyon); dışa doğru yapılan dönme hareketi. Ekstremitenin ön yüzünü median düzlemden uzaklaştırır KOLUN ROTASYONU

21 HAREKET TERİMLERİ PRONATIO; radius kemiğinin uzun ekseni etrafında içe dönmesi ile oluşan önkol ve elin iç rotasyonudur. Bu harekette radius ulna’yı önden çaprazlar ve elin palmar yüzü arkaya bakar SUPINATIO; radius’un uzun ekseni etrafında dışa dönmesi ile oluşan önkol ve elin dış rotasyonudur. Bu harekette radius ve ulna birbirine paralel olur ve elin palmar yüzü öne bakar SUPINATIO PRONATIO SUPINATIO PRONATIO SUPINUS; sırt üstü yatış pozisyonu PRONUS; yüz üstü yatış pozisyonu

22 OSTEOLOGIA (KEMİK BİLİMİ) Prof.Dr. Yalçın KIRICI

23 KEMİĞİN YAPISI Substantia spongiosa (kanselöz kemik) Substantia compacta (kortikal kemik) Organik madde; kemik ağırlığının %35’i. Esneklik ve sağlamlık / kırılır, parçalanır İnorganik madde; kemik ağırlığının %65’i. Sertlik / kolayca bükülebilir OM’nin %95’ini kollajen lifler (özellikle tip I), %5’ini ara madde olarak bilinen glikozamino- glikanlar ve glikoproteinler yapar İM’yi başta kalsiyum ve fosfor olmak üzere Mg, K, Na, bikarbonat ve sitrat yapar OS; KEMİK OSSA; KEMİKLER Cavitas medullaris

24 ENDOSTEUM Lameller Canaliculi Osteon Lakuna içinde osteosit Substantia compacta Substantia spongiosa Haversian kanalı Volkmann kanalı Periosteum ENDOSTEUM; ilik boşluğunun ve kompakt kemikteki kanalların içini döşer. Trabeküller

25 PERIOSTEUM Susamsı kemikler hariç, bütün kemikler tendonların insersiyo yaptıkları yer ve artiküler yüzleri dışında periosteum denilen kemik zarı ile örtülüdürler. Periosteum, damardan ve sinirden çok zengindir. İki tabakalı bir yapısı vardır Stratum fibrosum (dış tabaka); Sharpey lifleri Stratum cambium (iç tabaka); yapısında osteoblast’lar vardır. Kırıklarda aktiflenir

26 KEMİK TİPLERİ Uzun kemik (os longum); boyu eninden büyük. Humerus, femur, phalanges Kısa kemik (os breve); boyu enine eşit. Tarsal ve karpal kemikler Yassı kemik (os planum); koruma fonksiyonları var. Kaburgalar, kafa kemikleri, sternum, scapula

27 KEMİK TİPLERİ Düzensiz kemik (os irregulare); yüz kemikleri, vertebralar, os coxae Havalı kemik (os pneumaticum); içlerinde boşluklar var. Temporal ve paranazal sinüslerin olduğu kemikler Susamsı kemik (os sesamoideum); tendonlar içinde. Patella, fabella, pisiforme Aksesuar kemik (os accessorius); ilave ossifikasyon merkezlerinde olur. Ayakta çok Heterotopik kemik (os heterotopicum); yumuşak dokularda var. Kronik hastalıklarda (A.C tuberkulozu gibi) oluşurlar DÜZENSİZ KEMİK HAVALI KEMİK

28 KEMİKLER Sesamoid (susamsı) kemik – Tendonlar içinde bulunurlar. Periosteum’ları ve Haversian kanal sistemi (osteon) yoktur – İnsersiyo açısını artırarak hareketin daha güçlü yapılmasını sağlarlar (eklemlerde mekanik avantaj) – Ligamentum patellae içindeki patella, m. gastrocnemius’un lateral başı içindeki fabella susamsı kemiklerdir

29 KEMİKLER Diploé – Yassı tip kemiklerdeki spongioz (kanselöz kemik) tabakaya verilen isimdir. – İçinde, diploik venlerin seyrettiği diploik kanallar vardır (radyolojik ayırıcı tanıda önemli, kırık hattı sanılabilir) – Diploik venler, neonat kranyumunda bulunmaz, ikinci yıla doğru oluşurlar.

30 İLİK BOŞLUĞU (CAVITAS MEDULLARIS) KEMİK İLİĞİ (MEDULLA OSSIUM) Medulla ossium rubra (kırmızı kemik iliği) Medulla ossium flava (sarı kemik iliği) Doğumda vücuttaki bütün kemikler kırmızı kemik iliğine sahiptir. 5. yaştan (5-7 yaş) itibaren sarı kemik iliği ekstremitelerin distal kemiklerinde görünmeye başlar. Yetişkinlerde sadece; kafa kemikleri, vertebralar, sternum, kaburgalar, klavikula, skapula, pelvis ve femur ile humerus’un başları kırmızı kemik iliği içerir

31 Kemikler, mezenşimden gelişir İki tip kemikleşme (ossifikasyon) var – Intramembranöz ossifikasyon; HIZLI – Endokondral ossifikasyon; YAVAŞ Primer ossifikasyon merkezi Sekonder ossifikasyon merkezi KEMİKLERİN GELİŞİMİ (OSSİFİKASYON)

32 OSSİFİKASYON (KEMİKLEŞME) Diaphysis Epiphysis Metaphysis Cartilago epiphysialis

33 KEMİKLERİN KAN DAMARLARI Aa. epiphysiales Aa. metaphysiales A. nutricia Aa. periosteales Venler, arterlere eşlik eder. Kemik kırıklarında duyulan şiddetli ağrının sebebi, periostal sinirlerdir.

34 KEMİKLERİN FONKSİYONU Koruma Destek Hareketler için mekanik bir temel Kan hücreleri yapımı Tuzları depolamak (Ca, P, Mg)

35 İSKELET

36 İSKELET ve KEMİK DAĞILIMI Appendiküler iskelet Pektoral kemer=2 Üst ekstremite=30 Pelvis kemeri=1 Alt ekstremite=30 32X2=64 31X2= Aksiyel iskelet 28=Baş iskeleti 1=Hiyoid kemik 25=Toraks 26=Omurga İskelet Yenidoğanda 270’den fazla Erişkinde 206 tane kemik vardır

37 İSKELET OMURGA; 26 KEMİK 33 VERTEBRA HAREKETLİ VERTEBRA; 24 DİSK SAYISI; 23 CRANIUM; 22 KEMİK NEUROCRANIUM; 8 VISCEROCRANIUM; 14

38 CHONDRO (KIKIRDAK) HİYALİN KIKIRDAK Mavimsi-beyaz renklidir. Vücuttaki en yaygın kıkırdak tipidir. Matriksi tip II kollajen içerir. Çocuklarda ve adolesanlarda uzun kemiklerin boylarındaki büyümede önemli rol oynar (Epifizyal plaklar, hiyalin kıkırdaktır). Aşınmaya karşı çok dirençlidir ve hemen hemen bütün sinovyal eklemlerde eklem yüzlerini örter. ELASTİK KIKIRDAK Sarı renklidir. Matriksinde gömülü çok miktarda elastik life sahiptir ve bu nedenle çok elastiktir. Matriksi tip II kollajen içerir. Kulak kepçesi, meatus acusticus externus, tuba auditoria ve epiglottis’de bulunur. FİBRÖZ KIKIRDAK Beyaz renklidir. Matriksi tip I kollajen içerir. Eklemlerde bulunan diskus’lar, menisküs’ler ve labrum’lar, fibröz kıkırdaktır. Ek olarak clavicula, mandibula ve temporal kemiklerin eklem yüzlerinde bulunur. Perichondrium’u yoktur.

39 Angulus: Açı, köşe Arcus: Kemer, yay Canalis: Kanal Canaliculus: Kanalcık Caput: Baş Collum (Cervix): Boyun Condylus: Yumru, vuvarlak yada oval çıkıntı Corpus: Beden, gövde Crista: İbik (keskin kenar) Eminentia: Yükselti Epicondylus: Kondillerin üzerindeki çıkıntı Extremitas: Uç, ekstremite Facies: Yüz, yüzey Fissura: Yarık KEMİKLERDEKİ YÜZEY İŞARETLERİ Pubertede oluşurlar, adult çağda belirginleşirler

40 Foramen: Delik Fossa: Çukur Fossula: Çukurcuk Fovea: Geniş ve sığ çukur Foveola: Geniş ve sığ çukurcuk Hiatus: Gedik Incisura: Çentik Labium: Dudak Lamina: Yaprak, tabaka Linea: Çizgi Malleolus: Küçük çekiç Meatus: Geçit Margo: Kenar Pediculus: Küçük uzantı, küçük ayak, ayakçık KEMİKLERDEKİ YÜZEY İŞARETLERİ Pubertede oluşurlar, adult çağda belirginleşirler

41 Processus: Çıkıntı Protuberantia: Tümselti Pterygoideus: Kanatsı, kanat benzeri Ramus: Dal Sinus: Boşluk Spina: Diken, ucu sivri çıkıntı Sulcus: Oluk Sutura: Dikiş Trochanter: Yuvarlak çıkıntı Tuber: Tümsek Tuberculum: Tümsekçik Tuberositas: Pürtüklü kabartı ya da alan Prominentia: Öne doğru olan çıkıntı Promontorium: Çıkıntı KEMİKLERDEKİ YÜZEY İŞARETLERİ Pubertede oluşurlar, adult çağda belirginleşirler

42 BAZI YÜZEY İŞARETLERİ

43

44

45


"ANATOMİ Prof.Dr. Yalçın KIRICI Anatomi bilgisinden yoksun hekimler köstebeğe benzerler. Belirsizlikler içinde –karanlıkta- çalışan elleri ile birçok mezarlar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları