Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN. Sigarayı Bırakmak Sigara bırakma sigara ile ilişkili hastalıklardan korunmada en önemli adım İçenlerin % 70 sigarayı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN. Sigarayı Bırakmak Sigara bırakma sigara ile ilişkili hastalıklardan korunmada en önemli adım İçenlerin % 70 sigarayı."— Sunum transkripti:

1 FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN

2 Sigarayı Bırakmak Sigara bırakma sigara ile ilişkili hastalıklardan korunmada en önemli adım İçenlerin % 70 sigarayı bırakmak istiyor Her yıl % 40’ ı bırakma girişiminde bulunuyor Desteksiz bırakma girişimlerinin 6 ay bırakmış kalabilme başarısı % 3-5 Sigara bırakma girişimlerinin %80 ‘i ilk ay içinde relaps ile sonlanıyor

3 Sigarayı Bırakmak Sigaranın 50 yaşında bırakılması sigara ile ilişkilendirilen ölüm riskini yarıya indiriyor Sigaranın 30 yaşında bırakılması sigara ile ilişkilendirilen ölüm riskini çok azaltıyor Doll R, Peto R, et al. Mortality in relation to smoking: 50 years’ observations on male British doctors. BMJ. 2004;328:1519.

4 Sigarayı Bırakırken Sigara bağımlılığının psikolojik, fiziksel ve davranışsal yönleri ile baş etmek gerekiyor Psikolojik olarak duygulanım durumu ile nikotine bağımlı Olumsuz duygulanım relapsı çağırır

5 Sigarayı Bırakırken Davranışsal olarak günlük yaşamda tekrarlayan birliktelikler var  Sigara içenleri görmek  Kahve içmek  Alkol almak  Yemek yemek  Ders çalışmak  Araba sürmek

6 Tütün Bağımlılığı

7 Nikotin Bağımlılığı Döngüsü Nikotinin reseptöre bağlanması dopamin salınmasında artışa yol açar Dopamin haz ve duygulanım kontrolü yaratır İki sigara arasında dopamin düzeyi düşer İrritabilite ve stres gibi yoksunluk semptomları oluşur Sigara içen kişi daha fazla dopamin salınması için nikotin ihtiyacı duyar Sigara içmezse nikotin düzeyleri düşerken reseptörler açık duruma geçer, hipereksitabilite ve ardından aşırı isteğine neden olur Jarvis MJ. BMJ. 2004; 328: Picciotto MR, et al. Nicotine and Tob Res. 1999: Suppl 2:S121-S125. Dopamin Nikotin

8 Nikotin Bağımlılığı Fizik bağımlılığın nedeni nikotin Nikotin yarı ömrü 2 saatten kısa Nucleus accumbensden dopamin salınımı azalınca yoksunluk semptomları başlar Konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, anksiyete, depresyona meyil, iştah artışı İlk 7 gün en yoğun hissedilir, haftalar aylar sürebilir İlk hafta relaps sıklığı yüksek

9 Sigara Bırakmada Günümüzde Tedavi Seçenekleri Birincil Seçenekler Nikotin yerine koyma tedavileri Bupropion Varenicline İkincil Seçenekler Nortiriptilin Klonidin Gelecekteki seçenekler Rimonobant Nikotin aşısı

10 Sigara bırakma tedavisinde ilaçlar kime uygulanır ? Farmakoterapi sigarayı bırakmaya çalışan tüm bağımlılarda hekim gözetiminde uygulanabilir Günde 10 adet ve daha fazla sigara içen ve/veya günün ilk 30 dakikası içinde sigara içmeye başlayan olgulara standart dozlarda farmakoterapi başlanır Kişinin günde içtiği sigara sayısı 10 adetten az ise bu olguda bağımlılık boyutu değerlendirilir Sigara içmediği zaman yoksunluk belirtileri nedeniyle zorlanıyorsa bu olgulara da tedavi başlanabilir

11 FARMAKOLOJİK TEDAVİ Nikotin yerine koyma tedavileri Nikotin içermeyen tedavi

12 Nikotin Yerine Koyma Tedavisi Nikotin yerine koyma tedavisi sigara bırakmada başarıyı 2 kat arttırır Bağımlılarda şiddetli isteğin ve yoksunluk semptomlarının giderilmesine yardım eder Güvenlidir ve bağımlılık yapıcı etkisi düşük

13 Nikotin Yerine Koyma Tedavisi Nikotin eksikliğine bağlı olarak gelişen yoksunluk semptomlarının ortadan kaldırır Kişinin başka yönlere kanalize edilmesini ve sigarayı daha az sıkıntı ile bırakmasını sağlar Tedavinin ikinci aşamasında nikotin dozu yavaş yavaş azaltılarak, kişi nikotin bağımlılığından tümüyle kurtarılmaya çalışılır

14 Nikotin Yerine Koyma Tedavisi NYT de kullanılan nikotin dozu sigara içimiyle alınan dozdan daha düşüktür Değişik nikotin formlarında ulaşılan plazma pik değeri 6-12  g/dl düzeylerinde iken, sigara içiminden sonra ulaşılan değer 35  g/dl (20-50  g/dl) düzeylerindedir Düşük dozlarda nikotin yoksunluk belirtilerinin bir kısmını ortadan kaldırırken öforik etki göstermez

15 Nikotin Yerine Koyma Tedavisi Nikotin bandı Nikotin nazal sprey Nikotin oral formları  Nikotin sakızı  Nikotin sublingual tablet  Nikotin pastil  Nikotin inhaler

16 Nikotin Bandı : Son yıllarda en sık kullanılan kontrollü salınımlı formur Diğer formlardan farkı gün boyu düzenli plazma nikotin düzeyi sağlar Dozu hekim belirlerse hasta uyumu daha iyi

17

18 Nikotin bandı : saatlik iki formu var Her formun da değişik dozları bulunur (30 [21mg], 20 [14mg],10 [7mg]) Ülkemizde nikotin bandının 24 saatte bir kullanılan formu bulunur

19 Nikotin Bandı  Günde 10 adet sigaradan fazla içenlerde  21 mg/ gün 6-8 hafta  14 mg/ gün 2-4 hafta  7 mg/ gün 2-4 hafta  Günde 10 adet sigara veya daha azını içenlerde  14 mg/ gün 6 hafta  7 mg/ gün 2-4 hafta

20 Nikotin bandı : Kanda 2-4 saatte tepe değere ulaşır ve 24 saat boyunca sabit düzeyde sağlar Bant tercihen sabah, üst kola veya gövde ön yüzünde tüysüz bir bölgeye uygulanmalıdır

21 Nikotin bandı : Her gün uygulama yerinin değiştirilmesi gereklidir Bantların yan etkileri genellikle hafif ve geçicidir, nadiren tedavinin kesilmesine neden olur

22 Nikotin Bandı Yan Etkileri Uygulama yerinde allerjik reaksiyon Aritmi Taşikardi Baş ağrısı Soğuk algınlığı benzeri semptomlar Uykusuzluk Kas ağrısı, eklem ve sırt ağrısı Bulantı, daha nadir olarak karın ağrısı, dispepsi Kabızlık, ya da diyare Sersemlik, anormal rüya görme Artrit Anksiyete, emosyonel değişiklikler, Öksürük

23 Nikotin bandı kontendikasyonları: Gerçek kontrendikasyon yok Nikotin bandı ile birlikte sigara içmenin sürdürülmesi daha tehlikeli Gebelik için D kategorisi Ancak bazı özel durumlarda önerilmemeli Gebeler ve süt emziren kadınlar Akut ya da son 1 ay içinde geçirilmiş MI, unstable angina, ve ciddi aritmiler

24 Nikotin nazal sprey Nikotinin vücuda en hızlı alınış şekli Farmakokinetik profili sigaranınkine benzer Her püskürtmede 0.5 mg nikotin veren pompa şeklindeki nikotin tedavi formur Her burun deliğine birer kez püskürtülür Her defasında 1 mg alınması amaçlanır

25 Nikotin nazal sprey Hızla emilir 10 dakika içinde pik plazma konsantrasyonuna ulaşır Tek seferde, 1 mg nikotinin alınmasını izleyen 5-10 dakika içinde, plazma nikotin seviyesi ortalama 16 ng/mL’ye ulaşır Saatte 1-2 doz, en fazla 5 doz önerilir

26 Nikotin nazal sprey Nikotin nazal sprey ile plasebonun etkinliğinin karşılaştırıldığı iki çalışmada sigarayı bir yıl bırakmış kalma oranı nikotin nazal sprey için %26 (plasebonun %10) ve %27 (plasebonun %15) olarak bulunmuştur

27 Yüksek bağımlılığı olan olgular için uygun nikotin yerine koyma tedavisi olduğu düşünülür Önerilen doz paf/gündür Tedavi süresi 3-12 ay arası değişmektedir Nikotin nazal sprey

28 Nikotin nazal spreyin yan etkisi  mukozal irritasyona bağlı nazal sekresyonlarda artış  mukozada konjesyon  gözlerde yaşarma  öksürük  burun çekme ve aksırık Ancak bu semptomların bir çoğu birkaç günlük kullanımdan sonra azalmakta Nikotin nazal sprey

29 Nikotin Oral Formları  Nikotin sakızı  Nikotin sublingual tablet  Nikotin pastil  Nikotin inhaler

30 Nikotin Sakızı Nikotin sakızlarının 2 mg ve 4 mg’lık formları vardır Sakız formlarının bio- yararlanımları sınırlı 2 mg’lık sakız ile 0.9 mg nikotin alınırken, 4 mg’lık sakız ile 1.2 mg nikotin alınır

31 Nikotin Sakızı Sakızlarda bulunan nikotin, çiğneme sırasında ağız mukozasından emilir Emilimin iyi olabilmesi için ağızın pH’sı ve çiğneme tekniği önemli Alkali ortamda nikotin absorbsiyonu daha iyi Sakızlara bikarbonat eklenmiş

32 Nikotin Sakızı Sakızın yavaş çiğnenmesi önerilir Hızlı çiğnenmesi aşırı tükrük salgısına, gastrointestinal sistem yan etkilerine yol açar Çiğneme esnasında herhangi bir şey yenilip içilmemeli

33 Nikotin Sakızı Kişi sigara içme isteği ortaya çıktığı zaman, nikotin tadını hissedene kadar sakızı 5-10 kez çiğneyip sonra bir kaç dakika yanak mukozasında bekletir Bu dönemde mukozadan emilim olur Sonra mukozanın başka bir bölgesinde aynı işlemi tekrarlayarak nikotin emilimini arttırabilir

34 Nikotin Sakızı Yaklaşık dakika çiğnenen 2 mg’lık bir nikotin sakızı ile mg nikotin, 4 mg’lık sakızla mg nikotin emilir Gün boyunca bu işlemi tekrarlayan kişiler, sigara içenlerin nikotin plazma konsantrasyonunun 1/3 (2 mg’lık sakız kullananlarda) ile 2/3’üne (4 mg’lık sakız kullananlar) erişirler Sakız çiğnendikten dakika sonra plazma pik değerine ulaşır

35 Nikotin Sakızı Sakızlar, düzenli kan nikotin düzeyi sağlayamadığından, çiğneme sıklığı ve miktarını genellikle kişiler kendi ihtiyaçlarına göre belirler İki sakız arasında en az yarım saat ara bırakılmalıdır Nikotin sakızının, banda avantajı kişinin sigara içme isteği oluştuğu zaman kullanması Bant ile sabit bir doz alınır ve bu doz isteğe göre azaltılamaz

36 Nikotin Sakızı Nikotin sakızı kullanarak sigarayı bırakmayı amaçlayanların günde sakızı çiğnemesi amaçlanırken yapılan çalışmalarda bu miktarın çok daha azının tüketildiği saptanmıştır Yöntem, sigara içimini tamamen durdurması ve düzenli olarak (sabah uyanmasından itibaren saat sonrasına kadar her saat) sakızı çiğnemesidir

37 Nikotin Sakızı  Günde 25 sigara üstünde içenler 4 mg’lık sakız, günde 25 sigaranın altında içenlerde 2 mg’lık sakız  Kullanım:  1. günden 6. haftaya kadar 1 sakız /1-2 saat  7. haftadan 10. haftaya kadar 1 sakız /2-4 saat  10. haftadan 12. hafta sonuna kadar 1 sakız /4-8 saat  İlk 6 hafta günde 9 ve üstü sakız kullanımı önemli  Günde en fazla 24 adet çiğnenmesi önerilmektedir

38 Nikotin Sakızı Nikotin sakız tedavisinin 8-12 hafta kullanılması yeterlidir Süre uzatılabilir Tedavinin bazen bir yıla kadar devam ettiği görülmüş Sigarayı bu yöntemle bırakan olguların %10’unun bir yıldan daha uzun süre sakız çiğnemeye devam ettiği bilinmekte Hamilelerde grup C

39 Nikotin sakızı yan etkileri Nikotin sakızlarının yan etkileri ağız, boğaz ve midede nikotin yutulmasına bağlı olarak ortaya çıkan  Bulantı  Kusma  Hazımsızlık  Hıçkırık

40 Nikotin sublingual tablet Nikotinin dilaltı tablet formunda, 2 mg’lık tabletler dilaltında çözünür Oral mukozanın her tarafından emilebilir Etkinliğin iyi olabilmesi için her saat bir tablet kullanılması önerilir Tabletler 20 dakika kullanıldıktan sonra atılmalıdır

41 Nikotin pastil Nikotin pastillerinin 1mg, 2 mg ve 4 mg’lık formları mevcut Pastilin ağzın içinde çevirilerek yavaş yavaş çözülmesi sağlanır

42 Nikotin pastil Pastil 30 dakikalık bir kullanımdan sonra atılmalı Amaçlanan saatte bir pastil, günde 15 ve üstü pastil kullanılması

43

44 Nikotin İnhaler İsmi inhalator olmakla birlikte gerçekte bu ilaç ile akciğerlere nikotin ulaşmaz Oral mukozada depolanarak absorbe olur İnhalasyon kartuşlarından oluşur Bir inhalasyon ile 13  cg nikotin alınmakta Etkin bir kullanım için 6 inhalatör kartuşu/gün tüketilmesi önerilir

45 Nikotin İnhaler Yeterli serum seviyesinin oluşabilmesi için inhalatörün her saat 20 dakika kullanılması önerilir İnhalatör 3 kez 20 dakika kullanıldıktan sonra kartuju değiştirilir Nikotin inhalatör sigara ağızlığına benzer şekilde olduğu için sigara ile ilgili el ve ağız alışkanlığının yerini doldurması açısından yararlı olabilir

46 Nikotin İnhaler Nikotin inhalatör kullanımının yan etkileri; ağız ve boğaz irritasyonu ve öksürüktür Günde en az dört inhalatör kullanılması (4-10 inhaler/gün) ve bu tedaviye 3 ay devam edilmesi, bunu takip eden üç ayda dozun azaltılması önerilir Soğuk havalarda nikotin dumanının salınımının sağlanabilmesi için inhalatörün sıcak ortamda tutulması gerekir

47 Nikotin inhaler

48 Sigara BağımlılığıTANITEDAVİ Hafif Fagerstom:1-2, günde 10 sigaradan az CO: ppm Sigara içme isteği oluştuğunda 1adet sakız çiğnenmesi Orta Fagerstom 3 ve üstü 15 sigara ve azı/gün CO: ppm Nikotin transdermal bant veya günde 12 kez sakız Ağır Fagerstom 5 ve üstü, sigara/ gün CO: ppm Nikotin transdermal bant ve Gereğinde nikotin sakızı veya nikotin nasal sprey (sigara içme isteği oluştuğunda kullanılmak üzere ) Çok Ağır Fagerstom 7 ve üstü, sigara/ gün CO> ppm Nikotin transdermal bant ve günde 12 kez sakız ve Gereğinde nikotin nasal sprey

49 Nikotin içermeyen farmakoterapi

50 Bupropion Varenicline Antideprasanlar Rimonobant Nikotin aşısı

51 Bupropion HCl : Nikotin içermeyen, tedavi rehberlerine girmiş ilk ilaç Aslında eski bir antidepresandır Sigara bıraktırmadaki etkinliği antidepresan etkisinden bağımsızdır Depresyon öyküsü olan ve olmayan sigara içicilerinde etkinliği eşit olarak bulunmuştur

52 Nikotin bağımlılığında anahtar rol oynayan noradrenerjik ve dopaminerjik etkidir Nikotin eksikliğinde artan dopamin aktivitesi, nucleus accumbens’te keyif-yanıt alanının uyarılmasını sürdürür Bupropion HCl :

53 Norepinefrin ve dopaminin sinaptik geri alınımının zayıf bir inhibitörüdür Nikotin yoksunluk belirtilerinin azalmasına neden olmaktadır Bupropion HCl :

54 300 mg/gün, 8 hafta kullanımı önerilir Tedavinin 6 ay kadar sürdürülebileceği bildirilmektedir 150 mg’lık tabletleri vardır

55 Bupropion HCl : Tedaviye sigara bırakılmadan önce başlanır, ilk 3 gün 150 mg, 4. günden itibaren 300 mg (150mg 2x1) olarak kullanılır İki doz arası en az 8 saat olmalı Son doz akşam erken saatlerde alınmalı (Uykusuzluk) 7-14 gün içinde bir sürede hedef bırakma günü belirlenir

56 Bupropion HCl : Olgu tedavi alırken sigarayı bırakır ve tedavi aynı dozda sürdürülür Tedavi süresi 7-12 hafta Yan etkileri var En sık baş ağrısı, uykusuzluk ve ağız kuruluğu görülür

57 Bupropion HCl : Ciddi yoksunluk belirtileri olan ya da monoterapi ile başarı sağlanamayan olgularda nikotin yerine koyma tedavileri ve bupropion kombine kullanılabilir

58 Bupropionun kontrendikasyonları

59 Aktif ya da geçirilmiş epilepsi anamnezi Konvulsiyon eşiğini düşüren ilaç (alkol, nöroleptik) kullanım öyküsü Nöroleptik ya da alkol gibi epilepsi eşiğini düşüren ilaç kullanımı MSS travma, cerrahi ve felç öyküsü Bilinç kaybı ile giden kafa travması öyküsü. Monoaminooksidaz inhibitörleri ile birlikte kullanım Anorexia nervosa, bulimia İnsülin ve oral antidaibetik kullanan diabetikler

60 Bupropionun etkileştiği ilaçlar Antidepresanlar (imipramin, paroxetine) Betablokerler (metoprolol) Tip 1c antiaritmikler (propafenon,flekanid) Antipsikolitik (risperidon, thioridazin) Hipoglisemik ajanlar ve insülin Teofilin Sistemik steroidler Hamilelerde B Grubu ilaç kategorisinde

61 Varenicline Varenicline α4, β2 subüniteleri içeren nöronal nikotinik reseptörlerin parsiyel agonisti Varenicline α4 β2 reseptörleri uyararak nikotinik agonist etkileri ile nucleus accumbensden dopamin salınımını sağlar Bu etki nikotin kadar güçlü değil ( etkisinin %32-45 kadar) Sürekli orta dozda salınan dopamin yoğun sigara içme isteği ve yoksunluk semptomlarının ortaya çıkmasını engeller İzleyen dönemde varenicline kullanırken nikotin alınsa bile dopamin salınımında artış olmaz (antagonist etki)

62

63

64 Etki Mekanizması

65 VARENİCLİNE Varenicline agonist ve antagonist fonksiyonları ile nikotin bağımlılığını azaltırken yoksunluk semptomlarının ortaya çıkmasını engeller Varenicline tedavisine başladıktan bir hafta sonra sigarayı bırakmaya çalışmalıdır Etkinliği belirlemek için tedavi en az 12 hafta uygulanmalı İlacın karnına su ile beraber alınması 3 gün boyunca 0.5 mg tablet 4 gün boyunca günde iki defa 0.5 mg tablet 7. günden itibaren 1 mg tablet günde iki defa

66 VARENİCLİNE Varenicline ile yapılan faz II ve III klinik çalışmalar tamamlandı İlacın 9-12 hafta sigarayı bırakmış kalmada etkinliği % 43.9, 9-52 hafta için % 23 bulundu İlacın en sık bildirilen yan etkisi bulantı (% 28 ) Emniyetli, etkin ve iyi tolere edilebilir Yan etkilerden dolayı tedaviyi bırakma sıklığının plasebo ve bupropion kullanan olgular ile benzer

67 Klinik Etkinlik Randomize çift kör çok merkezli plasebo kontrollü (12 hafta) varenicline plaseboya oranla 4 kat Randomize çift kör çok merkezli bupropion kontrollü (12 hafta) varenicline bupropiona oranla 2 kat 1. yılın sonunda bırakmış kalma  Vareniklin % 23  Bupropion %15  Plasebo % 9 Vareniklin plaseboya göre 2.5, bupropiona göre 1.7 kat yüksek *Gonzales D, et al. Varenicline, an 42 nicotinic acetylcholine receptor partial agonist, vs sustained-release bupropion and placebo for smoking cessation: a randomized controlled trial. JAMA. 2006;296:47–55. *Jorenby DE, et al. Efficacy of varenicline, an 42 nicotinic acetylcholine receptor partial agonist, vs placebo or sustained-release bupropion for smoking cessation: a randomized controlled trial. JAMA. 2006;296:56 – 63.

68 Klinik Etkinlik * Gonzales D, et al. Varenicline, an 42 nicotinic acetylcholine receptor partial agonist, vs sustained-release bupropion and placebo for smoking cessation: a randomized controlled trial. JAMA. 2006;296:47–55. *Jorenby DE, et al. Efficacy of varenicline, an 42 nicotinic acetylcholine receptor partial agonist, vs placebo or sustained-release bupropion for smoking cessation: a randomized controlled trial. JAMA. 2006;296:56 – 63.

69 Klinik Etkinlik 9-12 hafta 9-52 hafta

70 Varenicline Genellikle iyi tolere edilir Kadın ve erkekde benzer etkili Nikotin yoksunluk semptomlarını aşırı içme isteğini azaltır Relapsı geciktirir Gebelik için C kategorisi Kontrendikasyon yok Yan etkileri: Bulantı % 30 (faz III) Baş ağrısı Uykusuzluk Abnormal rüyalar

71 RİMONOBANT Kannabinoid reseptör antagonisti Beyinde iştah ve sigara içme isteğine neden olan spesifik reseptörlere bağlanarak bunları bloke eder Hayvan deneylerinde kannaboid reseptör sisteminin nikotinin santral sinir sitemi etkilerini kısmen etkilediği gösterilmiş Kannaboid reseptör sisteminin aktivasyonu nikotinin motivasyonal ve dopamin salgısı üzerine etkilerini aktive edebilmektedir Nikotin replasman tedavilerine benzer etkinliği olmakla birlikte kilo alımının engellenmesinde daha etkili En sık görülen yan etkisi bulantı ve üst solunum yolu infeksiyonudur

72 Nikotin aşısı Nikotin aşısı geliştirmeye yönelik çalışmalar devam ediyor Halen bilinen üç farklı grup aşının klinik çalışmalarını sürdürmektedirler; Xenova (TA-NIC), Nabi ( NicVAX) ve Cytos (Nicotine – Qbeta)

73 Nikotin aşısı Nikotin aşısı, nikotine karşı antikorların oluşmasını sağlayarak, nikotinin neural reseptörlere ulaşıp sigara içimi ile ilgili etkilerini göstermesini engeller Sigara içiminin etkilerini hissedemeyen olguda, sigarayı tekrar içme isteği yönündeki nikotin etkileri (reinforcement) azalır Bu durum sigara içme davranışında değişikliğe neden olur Nikotin aşısı ile bağışıklanan olgularda, nucleus accumbensden nikotin ile indüklenen dopamin salınımının engellendiği görülmüş

74 Ön çalışma sonuçları aşının emniyetli, tolere edilebilir ve immuniteyi uyarıcı etkisi olduğu şeklindedir Ancak aşının immunite üzerindeki etkisi kişisel değişkenlikler gösterir Antikor yanıtının yüksek olduğu olgularda, plasebo ile karşılaştırıldığında, sigara bırakmış kalma başarısını arttırdığı ve sigara tüketim miktarının anlamlı oranda azaldığı görülmüştür Antikor yanıtının orta ve az düzeyde olduğu olgularda bu yanıtlar plasebodan farklı değil Nikotin aşısının sigara içmeye tekrar başlanmasını (relaps) engelleyebileceği yönünde bulgular vardır Nikotin aşısı

75 NORTRİPTİLİN Noradrenerjik trisiklik antidepresan Sigara bırakırken ortaya çıkan nikotin yoksunluk semptomlarından irritabilite, öfke, anksiyete, konsantrasyon güçlüğü ve huzursuzluk üzerine etkili ancak açlık ve yemede artışı etkileyemiyor Nikotin transdermal bant ile birlikte kullanımının tek başına bant kullanımına göre daha etkin Yüksek hasta populasyonlu araştırmalara ihtiyaç vardır Nortriptilinin en sık belirtilen yan etkileri  taşikardi,  bulanık görme,  idrar retansiyonu,  ağız kuruması,  kabızlık,  hipotansiyon.

76 KLONİDİN Alfa-2 nonadrenerjik agonist Hipertansiyon tedavisinde kullanılır Opoid ve alkol yoksunluk semptomlarını azalttığı görülmüş Sigara bırakma tedavisinde etkinliği tartışmalı Ağır sigara içicilerde, sigara içmeden kalınan gün sayısını, plaseboya göre belirgin oranda arttırmakta NYT ve bupropion ile başarısız olgularda ve çoklu ilaç kötü kullanımlarında (multiple drug abuse) kullanılabilir

77 KLONİDİN Yan etkileri var  sedasyon  postdural hipotansiyon  başdönmesi, halsizlik,  ağız kuruması Günlük doz 100 mg 2x1, makimum 400 mg Kullanım süresi 3-4 hafta Azaltılarak kesilmeli, rebound hipertansiyona neden olabilir Geniş çalışmalara ihtiyaç vardır

78

79

80 İlaç Sayısı ve Sigara Bırakma Steinberg MB, et al. Pharmacotherapy and smoking cessation at a tobacco dependence clinic. Prev Med. 2006; 42:114 –119.

81 ÖNEMLİ NOKTALAR Nikotin yerine koyma tedavileri, bupropion ve varenicline sigara bırakmada öncelikle kullanılan farmakolojik ajanlar Nikotin yerine koyma tedavileri birbirlerine eşdeğer etkili Nikotin yerine koyma tedavilerinin kombine kullanımı daha etkili olabilir Nikotin yerine koyma tedavileri ve bupropionunun birlikte kullanımı ağır sigara içicilerde daha etkili olabilir Nortriptilinin ikincil seçenek kullanımı mümkün olabilir Uzun süreli izlem sigara bırakma tedavisinin başarısını arttıracaktır

82 NÜKSÜ ENGELLEMEDE FARMAKOTERAPİ

83

84 Quitting smoking is easy, I have done it hundred times Mark Twain

85 NÜKS Sigara bırakıldıktan sonra tek bir sigara içilmesi: ayağın kayması (slip) Sigara bırakıldıktan sonra bir kaç sigara içilmesi veya birkaç gün az miktarda sigara içme: hata (laps) Sigara bırakıldıktan sonra eskisi gibi sigara içilmeye başlanması: nüks (relaps) olarak kabul edilir

86 Sigarayı içme Sigarayı bırakma Kayma Hata Nüks

87 NÜKSÜN SIKLIĞI Nüks başarılı bir sigara bırakma denemesinden sonra olguların % ’ nında ilk 12 ay içinde görülmektedir İkinci yıl içinde % 15 Sigarayı 2 yıl içmemeyi başaranlarda ise bu oran 2-6 yıl arası her yıl için % yıldan sonra % 1 ‘dir Kral E et al Nic.Tobacco Nic.Tobacco Research 2002;4:95

88 UZUN SÜRE BIRAKMIŞ KALMA

89 NÜKSÜ HIZLANDIRANLAR Emosyonel stresle baş etme Pozitif emosyonel durumlarda bu durumu daha da arttırma İstek uyundıran, cezbeden durumlara, dürtülere direnç gösterememe Sosyal baskıya yanıt

90 NÜKSÜN SIK NEDENLERİ Yoksunluk semptomları Aşırı sigara içme isteği Olumsuz ruh hali Depresyon Motivasyonun azalması Tedaviye uyumun azalması Aşırı kendine güven

91 NÜKS HABERCİLERİ(PREDİKTÖRLER) Genç yaş grubu Düşük eğitim seviyesi Sağlıkla ilgili endişelerin olmaması veya çok az olması Sigara tüketim miktarı yüksek olanlar Alkolü yoğun tüketenler Evde, iş yerinde ve sosyal çevresinde sigara içicilerin sayısı fazla olanlar Puro veya pipo kullanımı Aşırı kahve tüketenler

92 NÜKSÜN ZAMANI Sigarayı kendi başına bırakanlarda Nüks oldukça erken ilk 8 gün içinde olabilir Kendi başına bırakanların % 3-5 sigara bırakma denemesinden sonra 6 ay- 1 yıl süren sigara içmeden kalma başarısı sağlayabilir Sigara içenin tamamen bırakması bazen deneme gerektirebilir

93 SİGARAYI BIRAKMIŞ KALANLAR Garvey AJ, Bliss RE, Hitchcock JL, Heinold JW, Rosner B. Predictors of smoking relapse among self-quitters: a report from the Normative Aging Study. Addict Behav 1992;17: 367 – 77. RELAPS % 60-90

94 NÜKS NASIL AZALTILABİLİR FARMAKOTERAPİ Nikotin yerine koyma tedavileri Bupropion Varenicline DAVRANIŞ DESTEĞİ

95 DAVRANIŞ YÖNTEMLERİ Grup terapiler Yüz yüze görüşme Yazılı ve diğer materyallerin sağlanması Telefon desteği (proaktif veya reaktif)

96 Nüksü Önlemeye Yönelik Farmakoterapi Nikotin sakızları nüks önlemede etkili bulunmuş n= 2661, OR : 1.30, CI * Killen JD, et al.. Evaluation of a treatment approach combining nicotine gum with self-guided behavioral treatments for smoking relapse prevention. Journal of Consulting and Clinical Psychology 1990;58:85–92 ** Fortmann SP, et al. gumand self-help behavioral treatment for smoking relapse prevention: results from a trial using population- based recruitment. Journal of Consulting and Clinical Psychology 1995;63(3):460–8..

97 Nüksü Önlemeye Yönelik Farmakoterapi (NRT/Plasebo)

98 Her nüks bir slip ile başlar ancak her slip bir nüks ile sonlanmaz

99

100

101 TEŞEKKÜRLERİMLE


"FARMAKOLOJİK TEDAVİ ESRA UZASLAN. Sigarayı Bırakmak Sigara bırakma sigara ile ilişkili hastalıklardan korunmada en önemli adım İçenlerin % 70 sigarayı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları