Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AŞILAR Dr. Hülya ŞAHAN Aile Hekimliği AD. Genel İmmünizasyon İlkeleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AŞILAR Dr. Hülya ŞAHAN Aile Hekimliği AD. Genel İmmünizasyon İlkeleri."— Sunum transkripti:

1 AŞILAR Dr. Hülya ŞAHAN Aile Hekimliği AD

2 Genel İmmünizasyon İlkeleri

3 Aşıların Temel Komponentleri 1. Aktif immünite oluşturan antijen 2. Süspansiyon sıvıları 3. Prezervatifler, stabilizörler, antibiyotikler  Thiomerosal gibi civa bileşikleri  Fenoller  Albümin  Glisin  Neomisin

4 4.Adjuvanlar  Alüminyum tuzları (alüminyum fosfat veya alüminyum hidroksit)

5 Aşıların beklemesi ve kullanımı  Soğuk zincir kuralları  Açılan her flakonun üzerine tarih ve saat yazılmalı  Canlı viral aşılar (öz. OPV ve sarı humma) ısıya duyarlı  DBT, DTaB, DT, Td, IPV, konjuge Hib, hepatit B ve İnfluenza aşıları donmaya duyarlı

6  BCG ve kızamık aşıları güneş ışığı ve UV’ye duyarlı  BCG, kızamık ve polio aşıları dondurularak saklanabilir  DBT, TT, DT, Td ve hepatit B kesinlikle donmamalı  Buzdolabında termometre bulunmalı, ısı +2-8 C arasında tutulmalı

7  Buzdolabının buzluk kısmına buz aküleri  Buzdolabının üst rafına kızamık ve polio  Orta rafına PPD solüsyonu ve BCG aşısı  Alt rafına DBT, TT, Td, Hepatit B ve sulandırıcıları  Sebzelik kısmına su şişeleri

8  OPV taşıma ve depolama sırasında 0-4 C  Diğer aşılar +2-8 C  OPV sulandırıldıktan sonra tekrar dondurulabilir  Aşılar;  sağlık kuruluşunda buzdolabında 1 ay  Aşı nakil kaplarında 1 gün

9  BCG aşısı sulandırıldıktan sonra 8 saat  Kızamık aşısı 4 saat  Polio aşısısı izlemcisi kullanılamaz konuma gelene kadar  DBT, Td, TT, Hepatit B aşılarının birbirini izleyen 3 aşı seansı içinde tüketilmesi gerekmektedir...

10  Aşı yapılırken eller mutlaka yıkanmalı  Tek kullanımlık enjektör kullanılmalı  Farklı aşılar aynı enjektörde karıştırılmamalı (PRP-T konjuge Hib ve liyofilize DBT hariç)  (PRP-T: poliribosilribitol fosfat tetanoz toksoid)

11 Aşı Uygulama Yerleri ve Şekli Adjuvanlı aşılar intramüsküler Uyluğun anterolateral yüzü ve deltoid bölge 22-25G’lik cm uzunluktaki enjektör Gluteal bölge rutin aşılamada kullanılmaz

12 Subkütan enjeksiyonlar infantların uyluğuna, erişkin ve büyük çocuklarda deltoid bölgeye cm uzunluğunda, 23-25G’lik iğne İntradermal enjeksiyonlar ön kolun volar yüzüne (HDCV kuduz aşısı deltoid bölgeye) cm uzunlukta, 25-27G’lik enjektör

13  Oral aşı kusulur veya çıkartılırsa doz tekrarlanır  Oral aşılarda anne sütü alımı aşıya engel değil

14 Aşı ve Toksoidlerin Önerilen Verilme Yolları AşıAşının tipiVeriliş yolu AdenovirüsCanlı virüsOral Şarbonİnaktif bakterisubkütan Bacille calmette Guerin (BCG)Canlı bakteriintradermal Boğmacaİnaktif bakteriİntramüsküler Difteri,boğmaca,tetanoz (DBT)Toksoid ve inaktif bakteriİntramüsküler DBT-H. İnfluenza tip b (DBT- Hib) Toksoid inaktif bakteri ve proteine konjuge polisakkarit İntramüsküler Difteri, aselüler boğmaca, tetanoz (DTaP) Toksoid ve inaktif bakteri komponentleri İntramüsküler Hepatit Bİnaktif viral antijenİntramüsküler Konjuge HibProteine konjuge polisakkaritİntramüsküler İnfluenzaİnaktif virüs veya viral komponentler İntramüsküler Japon ensefalitiİnaktif virüsİntramüsküler KabakulakCanlı virüsSubkütan

15 KızamıkCanlı virüsSubkütan Kızamık,kabakulak,rubella(MMR)Canlı virüsSubkütan Koleraİnaktif bakteriS.c / intradermal Kuduzİnaktif virüsi.m / intradermal MeningokokA/C/Y/W-135 serotip- lerinin polisakkaritleri Subkütan Pnömokok23 pnömokok tipinin polisakkariti i.m veya subkütan İnaktif poliovirüs (IPV)İnaktif 3 virüs serotipiSubkütan Oral poliovirüs (OPV)Canlı 3 virüs serotipiOral Sarı hummaCanlı virüsSubkütan Tetanozİnaktif toksin (toksoid)İntramüsküler Difteri-tetanoz (dT veya DT)Toksoidİntramüsküler Tifo (parenteral)İnaktif bakteriSubkütan Tifo (Ty21a oral)Canlı bakteriOral VarisellaCanlı virüsSubkütan Vebaİnaktif bakteriİntramüsküler

16 Eşzamanlı aşılama  “Kaçırılmış fırsat”  Genellikle birlikte uygulanan aşılar birbirlerinin immün cevaplarını etkilemez  Genellikle inaktif aşılar farklı bölgeden eşzamanlı yapılabilir  İki i.m. enjeksiyondan biri DBT ise aynı ekstremiteye yapılmamalı  Trivalan OPV ile kolera ve sarı humma aşıları arasında olumsuz interferans

17  Genellikle kombine aşılarda 2-5 saflaştırılmış antijen ve aB kullanılır  Kombinasyonlarda;  Komponentler konsantre (düşük volüm, yüksek antijen)  Adjuvanlar gibi diğer komponentler de uyumlu olmalı  Difteri, tetanoz toksoid, aselüler boğmaca, inaktive polio ve Hib içeren 3’lü, 4’lü ve 5’li kombine aşılar

18 Kombine aşıların avantajları  Enjeksiyon sayısının azalması  Sağlık kuruluşu ziyaret sayısının azalması  Aşı programının basitleşmesi  Aşıya uyumun artması  Aşılama oranının artması  Hastalık kontrolunun artması  Aşılama maliyetinin azalması

19  Kolera, tifo, veba gibi lokal ve sistemik reaksiyonlara yol açan aşıların eşzamanlı yapılmaması  Kolera ve sarı humma birlikte ve kısa aralarla yapılırsa cevap azalır (en az 3 hf ara)  OPV ile oral attenue tifo aşılarında etkinlikte azalma? Aşılamada dikkat edilecek konular

20  Meflokin canlı attenüe tifo aşısına immün cevabı azaltır  Klorokin ve diğer antimalaryal ilaçlar HDCV s.c yapılırsa antikor cevabını bozar  Canlı virüs aşıları 30 gün ara ile  MMR ve OPV birlikte veya herhangi bir zaman aralığında

21  Canlı virüs aşıları tüberkülin testini bozabilir  Yüksek dozda Ig canlı virüs aşılarına cevabı bozar  Varisella aşısı, Ig veya kan ürünleri tedavisinden en az 5 ay sonra  Varisella aşısı, RSV-Ig profilaksisi nden 9 ay sonra  Aşıdan sonra 3 hf içinde Ig verilmemeli

22  Ig’ler inaktif aşı ve toksoidlerle daha az etkileşir  Farklı firmalar tarafından üretilen aynı tip aşıların etkinlik farkı ?  HDCV ve RVA (rabies virüs absorb) adsorbe aşılar (değişimli kullanılabilirler)  RVA intradermal yapılmamalı

23  Prematüre bebekler matür bebeklerle aynı kronolojik yaş ve protokolde  Aşı dozu azaltılmaz  OPV taburcu olduktan sonra  Hepatit B aşısı bebek 2000gr olduğunda  Anne sütü aşı cevabını etkilemez Prematüre bebeklerde aşılama

24  Kombine tetanoz ve difteri gebelikte önerilen tek ürün  Risk grubundaki gebelere hepatit B  Yüksek riskli bölgelere seyahatte sarı humma aşısı  Rubella, kızamık ve kabakulak aşıları gebelikte kontrendike Gebelikte aşılama

25  İmmünsüprese hastalara canlı virüs ve bakteri aşıları kontrendike  Ev içinde immünsüprese kişi varsa OPV yapılmamalı  İmmünsüpresif tedavi sırasında ve 2 hf öncesinde aşılananlara en erken 3 ay sonra aşı tekrarı İmmünsüpresyonda aşılama

26  Kemoterapisi 3 ay önce biten remisyonda lösemiliye canlı virüs aşısı yapılabilir  2 haftadan uzun yüksek doz steroid tedavisinden 3 ay sonrasına dek canlı aşı yapılmamalı  Hemofili hastalarına 23G’lik iğne ile ve 1-2dk kompresyonla aşı

27 Aşı kontrendikasyonları Aşı ve içeriğine karşı anaflaksi ve benzeri tablo Ateşli/ateşsiz ağır ve orta şiddette enfeksiyon varlığı DBT sonrası 7 gün içinde ortaya çıkan ensefalopatide boğmaca aşısı yapılmamalı

28 Ağır immünsüpresyonda canlı aşı yapılmamalı Aktif tüberküloz Klinik AIDS vakalarına BCG 5 yaş üzerindekilere boğmaca aşısı yapılmaz

29 Kısmi kontrendikasyonlar  Önceki DBT dozu ile 48 saat içinde 40.5 C üzerinde ateş  3 saatten fazla süren devamlı ve sakinleştirilemeyen ağlama periyodu  3 gün içinde konvulsiyon gözlenmesi

30  Yumurta ve proteinlerine allerjisi olanlara;  influenza  sarı humma  kabakulak  kızamık aşısı yapılmamalı

31 Kontrendike olmayan durumlar İshal (OPV dahil) Ateşli veya ateşsiz hafif üst solunum yolu enfeksiyonu (ateş <38.5 C) Önceki aşılamada hafif ve orta dereceli lokal reaksiyon Antibiyotik tedavisi

32 Akut bir hastalığın iyileşme dönemi Kötü beslenme Malnütrisyon Düşük tartılı bebekler

33 “Belirlenen standartlar dışında yapılan tüm aşılar yeniden yapılmalı”

34

35 Aşılamada yan etkiler

36 Aşı ile ilgili yan etkiler  Aşı reaksiyonu da denir  Çoğu hafif ve geçici  Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi lokal yan etkiler  Ateş, döküntü, lenfadenopati gibi sistemik yan etkiler

37 Aşı uygulama hatalarına bağlı yan etkiler  Enjeksiyon yerinde bakteriyel apse oluşumu  DBT aşısının cilt altına yapılması sonucu steril apse

38 Aşılara özel yan etkiler 1. BCG  Süpüratif BCG lenfadeniti (%0.1-4)  Yaygın enfeksiyon  Osteitis ( /milyon doz) 2. Kızamık  39.4 C ve üzeri ateş (%5-15)  Geçici morbiliform döküntü (%5)  Anafilaksi (nadir)

39 3.Rubella  Akut artrit (erişkinde) Kadınlarda %13-15 Erkeklerde %4  Kadında kronik artrit %5  Polinöropati 4.Kabakulak  Nadiren sensorinöral işitme kaybı ? 5.Kombine MMR  Trombositopeni (1/30bin-40bin doz)  Akut ve kronik artrit  Anafilaksi

40 6. DBT  Eritem, endürasyon ve hassasiyet gibi lokal yan etkiler  Enjeksiyon yerinde nodül  Steril apse (6-10/milyon doz)  Ateş (%50’sinde >38 C)  İnatçı, durdurulamayan ağlama (%0.1-6)  Hipotonik hiporesponsif atak ( /100bin doz)  Kısa süreli konvulsiyon (3-7/10bin doz)  Ensefalopati (1/330bin doz)

41 7. Tetanoz  Lokal yan etkiler  Nadiren ürtiker, anafilaksi  Nadiren nörolojik komplikasyonlar (periferik nöropati) 8. Oral polio virüs  Paralitik poliomyelit (1/2.4milyon doz)  Allerjik reaksiyon 9. Hepatit B  Enjeksiyon yerinde hassasiyet (%3-29)  >37.7 C Ateş (%1-6)  Anafilaksi (1/600bin doz)

42 10. Hepatit A  Erişkinlerde;  Enjeksiyon yerinde ağrı (%51)  Isı artışı (%17)  Başağrısı (16)  Çocuklarda;  Enjeksiyon yerinde ağrı (%19)  Endurasyon (%4)  Beslenme problemleri (%8)  Başağrısı (%8)

43 11. Konjuge Hib  Lokal reaksiyonlar (%5-30)  DBT-Hib kombine aşıda yan etkiler DBT’ye benzer  Konjuge olmayan polisakkarit Hib aşısından 1-2 hf sonra Hib hastalığı (1.62/100bin doz) 12. İnfluenza  Lokal reaksiyonlar  Ateş, halsizlik vs <%1

44 13. Pnömokok aşısı  Hafif lokal yan etkiler (intradermal yapılırsa şiddetli)  Ateş, myalji gibi orta derecede sistemik etkiler 14. Su çiçeği  Makülopapüler veya papülovesiküler döküntü (çocuklarda %7, adölesan ve erişkinlerde %8)  Enjeksiyon yerinde ağrı ve kızarıklık (%20-35)

45 Çocukluk çağı aşıları Aşılar Aylar Hepatit BBCGDBTPolioMMRHibTd doğumdaI 2.ayın sonuIIIIII 3.Ayın sonuII 4.ayın sonuIII 9.ayın sonuIII 12.AyI ayRRR İlkokul 1RRR + İlkokul 8I-II-IIIR +

46 TEŞEKKÜRLER


"AŞILAR Dr. Hülya ŞAHAN Aile Hekimliği AD. Genel İmmünizasyon İlkeleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları