Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ŞARJ TİPİ - FORMÜLLÜ MAMUL ÜRETİMİNDE FARK ANALİZLERİ Şarj Tipi Üretim Formüllü Mamul Kavramı Fark Analizleri (Örnek)

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ŞARJ TİPİ - FORMÜLLÜ MAMUL ÜRETİMİNDE FARK ANALİZLERİ Şarj Tipi Üretim Formüllü Mamul Kavramı Fark Analizleri (Örnek)"— Sunum transkripti:

1 ŞARJ TİPİ - FORMÜLLÜ MAMUL ÜRETİMİNDE FARK ANALİZLERİ Şarj Tipi Üretim Formüllü Mamul Kavramı Fark Analizleri (Örnek)

2 Şarj Tipi Üretim: Gerekli hammadde ve malzemelerin başlangıçta toplu olarak üretime konduğu ve belirli bir üretim seyri sonunda mamullere dönüştüğü üretim tipine şarj (yükleme) tipi üretim denir.

3 Formüllü Mamul Kavramı: Bir mamulün üretilebilmesi için çok sayıda hammadde ve malzemenin gerekli olduğu durumlarda; hangi hammadde ve malzemelerin hangi oranlarda biraya getirileceği (karışım) önemli hale gelir. İşte bir üretim sürecinde birden fazla hammadde ve malzemenin belirli bir formüle göre biraraya getirilerek üretildiği mamullere formüllü mamuller denir.

4 KAUÇUK ŞEKER MISIR ÖZÜ SAKIZ ÖRNEK: Sakız üreten bir işletmeyi ele alalım... Gördüğünüz gibi gerekli malzemeler üretim sürecinin daha en başında belirli bir formüle göre topluca üretime yüklenmektedir. (Sakız Formülü = % 60 K + % 30 M + % 10 Ş) (K) Kauçuk600 kg (M) Mısır Özü300 kg (Ş) Şeker100 kg 1 TON (1.000 kg)

5 ÖRNEK: SAKIZ ÜRETİM İŞLETMESİ İşletmenin Ocak ayında ürettiği kg’lık sakıza ilişkin bilgilerinin bir kısmı aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir: Kullanılan Direkt Malzemenin Cinsi Fiili Kullanım Miktarı Satınalma Fiyatı Fiili Maliyet (K) Kauçuk kg19 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg42 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg11 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere işletme Ocak ayında üretime toplam kg hammadde ve malzeme (girdi) yüklemiş ve üretim süreci sonunda kg sakız (çıktı-ürün) elde etmiştir.

6 DMM Miktar Farkı DMM Fiyat Farkı DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz. Fiili DMM bilgilerine sahibiz.... Ancak bu analizi yapabilmemiz için gördüğünüz gibi Standart DMM bilgilerine de ihtiyacımız var !

7 1 şarj için standart malzeme bilgileri ise aşağıdaki gibidir: Direkt Malzeme Standart Miktar Standart Fiyat Standart Maliyet (K) Kauçuk600 kg20 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü300 kg40 YTL/kg YTL (Ş) Şeker100 kg10 YTL/kg1.000 YTL Toplam Şarj1.000 kg YTL Standart Girdi (Şarj) Miktarı: kg/şarj Standart Çıktı (Ürün) Oranı: % 90 Standart Çıktı (Ürün) Miktarı: 900 kg/şarj Standart DMM bilgileri verildiğine göre analize başlayabiliriz. Ancak başlamadan önce çok önemli bir noktayı vurgulamak gerekir:

8 Direkt Malzeme Standart Miktar Standart Fiyat Standart Maliyet (K) Kauçuk600 kg20 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü300 kg40 YTL/kg YTL (Ş) Şeker100 kg10 YTL/kg1.000 YTL Toplam Şarj1.000 kg YTL Direkt Malzeme Fiili Miktar Fiili Fiyat Fiili Maliyet (K) Kauçuk kg19 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg42 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg11 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Karşılaştırılabilir değil ! OCAK AYI İÇİN... 1 ŞARJ İÇİN...

9 PEKİ NE YAPACAĞIZ ??? Karşılaştırılabilir hale getirmeliyiz önce ! Peki nasıl ? 1.YOL: Şarj sayısından hareketle... 2.YOL: Standart ürün oranından hareketle... 3.YOL: Fiili çıktı (ürün) miktarından hareketle... –Önce kullanılması gereken (standart) malzeme miktarlarını bulmalıyız –Sonra Standart Direkt Malzeme Maliyetlerini hesaplamalıyız Artık analize başlayabiliriz

10 Direkt Malzeme 1 Şarj için Standart Miktar Şarj Sayısı (Ocak ayı) Standart Miktar (K) Kauçuk600 kg200 şarj kg (M) Mısır Özü300 kg200 şarj kg (Ş) Şeker100 kg200 şarj kg Toplam Şarj1.000 kg kg 1.YOL: Şarj sayısından hareketle... Eğer işletmenin Ocak ayında toplam kaç şarj yaptığı biliniyorsa iş kolaylaşır; 1 şarj için gerekli miktarlar şarj sayılarıyla çarpılarak toplam şarj için söz konusu olacak standart miktarlara ulaşılır.

11 DM 1 Şarj için Standart Oran Standart Girdi Miktarı Standart Miktar K(600/1000) % kg kg M(300/1000) % kg kg Ş(100/1000) % kg kg Top.(1000/1000) % kg 2. YOL: Standart ürün oranından hareketle... Eğer işletmenin Ocak ayında toplam kaç şarj yaptığı bilinmiyorsa iş zorlaşır; 1 şarj için gerekli miktarlar oran olarak ifade edilir. Standart ürün oranından hareketle; Ocak ayı fiili ürün miktarı olan kg sakızı elde edebilmek için standart olarak kullanılması gereken toplam standart girdi miktarına ( kg / 0,90 = kg) ulaşılır. Sonra bu rakam oranlarla çarpılarak toplam şarj için söz konusu olacak standart miktarlara ulaşılır.

12 DM 1 Şarj için Standart Oran Fiili Çıktı (Ürün) Miktarı Standart Miktar K(600/900) % 66, kg kg M(300/900) % 33, kg kg Ş(100/900) % 11, kg kg Top.(1000/900) % 111, kg kg 3. YOL: Fiili çıktı (ürün) miktarından hareketle... Eğer işletmenin Ocak ayında toplam kaç şarj yaptığı bilinmiyorsa iş zorlaşır; 1 şarj için gerekli miktarlar standart çıktının (900 kg) oranı olarak ifade edilir. Sonra bu oranlar Ocak ayı fiili ürün miktarı olan kg ile çarpılarak toplam şarj için söz konusu olacak standart miktarlara ulaşılır. Gördüğünüz gibi her 3 yolda bizi aynı Standart Miktar’lara götürüyor

13 Direkt Malzeme Standart Miktar Standart Fiyat Standart Maliyet (K) Kauçuk600 kg20 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü300 kg40 YTL/kg YTL (Ş) Şeker100 kg10 YTL/kg1.000 YTL Toplam Şarj1.000 kg YTL Direkt Malzeme Fiili Miktar Fiili Fiyat Fiili Maliyet (K) Kauçuk kg19 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg42 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg11 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Karşılaştırılabilir değil ! OCAK AYI İÇİN... 1 ŞARJ İÇİN...

14 Direkt Malzeme Standart Miktar Standart Fiyat Standart Maliyet (K) Kauçuk20 YTL/kg (M) Mısır Özü40 YTL/kg (Ş) Şeker10 YTL/kg Toplam Şarj Direkt Malzeme Fiili Miktar Fiili Fiyat Fiili Maliyet (K) Kauçuk kg19 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg42 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg11 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Karşılaştırılabilir değil !

15 Direkt Malzeme Standart Miktar Standart Fiyat Standart Maliyet (K) Kauçuk kg20 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg40 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg10 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Direkt Malzeme Fiili Miktar Fiili Fiyat Fiili Maliyet (K) Kauçuk kg19 YTL/kg YTL (M) Mısır Özü kg42 YTL/kg YTL (Ş) Şeker kg11 YTL/kg YTL Toplam Şarj kg YTL Artık Karşılaştırılabilir

16 DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz. DM Fiili Maliyet Standart Maliyet FARKA/L K YTL YTL YTL/ayL M YTL YTL YTL/ayA Ş YTL YTL YTL/ayL Top YTL YTL YTL/ayL

17 DMM Miktar Farkı DMM Fiyat Farkı DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L)

18 a) MİKTAR FARKI: (FM - SM) x SF DM Fiili Miktar Standart Miktar Fark Standart Fiyat Miktar FarkıA/L K kg kg2.000 kg20 YTL/kg YTL/ayA M kg kg kg40 YTL/kg YTL/ayL Ş kg kg kg10 YTL/kg YTL/ayL Top kg kg YTL/ayL b) FİYAT FARKI: (FF - SF) x FM DM Fiili Fiyat Standart Fiyat Fark Fiili Miktar Fiyat FarkıA/L K19 YTL/kg20 YTL/kg kg YTL/ayL M42 YTL/kg40 YTL/kg kg YTL/ayA Ş11 YTL/kg10 YTL/kg kg YTL/ayA Top YTL/ayA

19 DMM Miktar Farkı DMM Fiyat Farkı DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A)

20 DMM Miktar Farkı DMM Fiyat Farkı DMM Karışım Farkı DMM Ürün Farkı DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A)

21 c) KARIŞIM FARKI: (FK - SK) x SF DM Fiili Karışım Standart Karışım Fark Standart Fiyat Miktar FarkıA/L K kg20 YTL/kg M kg40 YTL/kg Ş kg10 YTL/kg Top kg DM Standart Miktar 1 Şarj için Standart Oran Fiili Girdi Miktarı Standart Karışım K600 kg(600/1000) % kg kg M300 kg(300/1000) % kg kg Ş100 kg(100/1000) % kg kg Top kg(1000/1000) % kg

22 c) KARIŞIM FARKI: (FK - SK) x SF DM Fiili Karışım Standart Karışım Fark Standart Fiyat Karışım FarkıA/L K kg kg YTL/kg YTL/ayA M kg kg YTL/kg YTL/ayL Ş kg kg YTL/kg YTL/ayL Top kg YTL/ayA DM Standart Miktar 1 Şarj için Standart Oran Fiili Girdi Miktarı Standart Karışım K600 kg(600/1000) % kg kg M300 kg(300/1000) % kg kg Ş100 kg(100/1000) % kg kg Top kg(1000/1000) % kg

23 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.)

24 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti = ( kg/ay – kg/ay) x 27,78 YTL/kg = ( kg/ay) x 27,78 YTL/kg = YTL/ay (L) d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.)

25 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti = ( kg/ay – kg/ay) x 27,78 YTL/kg = ( kg/ay) x 27,78 YTL/kg = YTL/ay (L) Beklenen Ürün : Fiili Girdi x Standart Çıktı Oranı = kg/ay x % 90 = kg/ay d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.)

26 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti = ( kg/ay – kg/ay) x 27,78 YTL/kg = ( kg/ay) x 27,78 YTL/kg = YTL/ay (L) Beklenen Ürün : Fiili Girdi x Standart Çıktı Oranı = kg/ay x % 90 = kg/ay Ortalama Standart Çıktı Maliyeti : Standart Maliyet / Standart Çıktı Miktarı = YTL / 900 kg = 27,78 YTL/kg d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.)

27 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti = ( kg/ay – kg/ay) x 27,78 YTL/kg = ( kg/ay) x 27,78 YTL/kg = YTL/ay (L) Beklenen Ürün : Fiili Girdi x Standart Çıktı Oranı = kg/ay x % 90 = kg/ay Ortalama Standart Çıktı Maliyeti : Standart Maliyet / Standart Çıktı Miktarı = YTL x 900 kg = 27,78 YTL/kg d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.) = ( kg/ay x 25,00 YTL/kg) – ( kg/ay x 27,78 YTL/kg) = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (L)

28 d1) ÜRÜN FARKI: (BÜ - FÜ) x Ortalama Standart Çıktı Maliyeti = ( kg/ay – kg/ay) x 27,78 YTL/kg = ( kg/ay) x 27,78 YTL/kg = YTL/ay (L) Beklenen Ürün : Fiili Girdi x Standart Çıktı Oranı = kg/ay x % 90 = kg/ay Ortalama Standart Çıktı Maliyeti : Standart Maliyet / Standart Çıktı Miktarı = YTL x 900 kg = 27,78 YTL/kg d2) ÜRÜN FARKI: (Fiili Girdi Ort.St.Mal. – Fiili Çıktı Ort.St.Mal.) = ( kg/ay x 25,00 YTL/kg) – ( kg/ay x 27,78 YTL/kg) = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (L) Ortalama Standart Girdi Maliyeti : Standart Maliyet / Standart Girdi Miktarı = YTL / kg = 25,00 YTL/kg

29 DMM Miktar Farkı DMM Fiyat Farkı DMM Karışım Farkı DMM Ürün Farkı DMM Toplam Farkı Fiili DMM – Standart DMM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt Malzeme Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A) YTL/ay (L)5.000 YTL/ay (A)

30 ÖRNEK: SAKIZ ÜRETİM İŞLETMESİ İşletmenin Ocak ayında ürettiği kg’lık sakıza ilişkin bilgilerinin bir kısmı aşağıdaki gibidir: AÇIKLAMAFiiliStandart Direkt İşçilik Ücreti1.010 YTL/DİS1.000 YTL/DİS Direkt İşçilik Süresi1.900 DİS/ay10 DİS/şarj Her şeyden önce verilen bilgilerin öncelikle karşılaştırılabilir olup olmadığını kontrol etmeliyiz. Gördüğünüz gibi Fiili DİS Ocak ayı bazında olduğu halde Standart DİS 1 şarj için gerekli çalışma zamanını ifade etmektedir. Dolayısıyla bizim öncelikle bu üretim için gerekli Standart Süre’yi hesaplamamız gerekir. Bunun da 3 yolu vardır:

31 1.YOL: Şarj sayısından hareketle... Standart Süre = Şarj başına SS x Şarj Sayısı = 10 DİS/şarj x 200 Şarj/ay = DİS/ay 2. YOL: Standart girdi miktarından hareketle YOL: Fiili çıktı (ürün) miktarından hareketle... Standart Süre = (Ş.B. SS x Fiili Çıktı) / Ş.B.Standart Çıktı = (10 DİS/şarj x kg/ay) / 900 kg/şarj = DİS/ay Standart Süre = (Ş.B. SS x Standart Girdi) / Ş.B.Standart Girdi = (10 DİS/şarj x kg/ay) / kg/şarj = DİS/ay Gördüğünüz gibi her 3 yolda bizi aynı Standart Süre’lere götürüyor

32 DİM Toplam Farkı Fiili DİM – Standart DİM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt İşçilik Maliyetlerini analiz ediniz. AÇIKLAMAFiiliStandart Direkt İşçilik Ücreti1.010 YTL/DİS1.000 YTL/DİS Direkt İşçilik Süresi1.900 DİS/ay2.000 DİS/ay Direkt İşçilik Maliyetleri YTL/ay YTL/ay DİM Toplam Farkı = Fiili DİM – Standart DİM = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (L)

33 DİM Süre Farkı DİM Ücret Farkı DİM Toplam Farkı Fiili DİM – Standart DİM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt İşçilik Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L)

34 a) DİM Süre Farkı = (FS - SS) x SÜ = (1.900 DİS/ay – DİS/ay) x YTL/DİS = YTL/ay (L) b) DİM Ücret Farkı = (FÜ - SÜ) x FS = (1.010 YTL/DİS – YTL/DİS) x DİS/ay = YTL/ay (A)

35 DİM Süre Farkı DİM Ücret Farkı DİM Toplam Farkı Fiili DİM – Standart DİM İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt İşçilik Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A)

36 DİM Verimlilik Farkı DİM Ürün Farkı İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt İşçilik Maliyetlerini analiz ediniz. DİM Süre Farkı DİM Ücret Farkı DİM Toplam Farkı Fiili DİM – Standart DİM YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A)

37 c) DİM Verimlilik Farkı = (FS - BS) x SÜ = (1.900 DİS/ay – DİS/ay) x YTL/DİS = YTL/ay (L) b) DİM Ürün Farkı = (BS - SS) x SÜ = (1.970 DİS/ay – DİS/ay) x YTL/DİS = YTL/ay (L) BS: Beklenen Süre= (Ş.B. SS x Beklenen Ürün) / Ş.B. Standart Ürün (Çıktı) = (10 DİS/şarj x kg/ay) / 900 kg/şarj = DİS/ay BÜ: Beklenen Ürün= Fiili Girdi Miktarı x Standart Ürün Oranı = kg/ay x % 90 = kg/ay

38 DİM Verimlilik Farkı DİM Ürün Farkı İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Direkt İşçilik Maliyetlerini analiz ediniz YTL/ay (L) YTL/ay (A) DİM Süre Farkı DİM Ücret Farkı DİM Toplam Farkı Fiili DİM – Standart DİM YTL/ay (L) YTL/ay (L) YTL/ay (A)

39 ÖRNEK: SAKIZ ÜRETİM İŞLETMESİ İşletmenin Ocak ayında ürettiği kg’lık sakıza ilişkin Fiili GİM YTL/ay olarak gerçekleşmiştir. GİM Bütçe bilgileri ise aşağıdaki gibidir: Normal Kapasite2.500 DİS/ay GİM Değişken Yükleme Oranı1.000 YTL/DİS GİM Sabit Yükleme Oranı1.000 YTL/DİS GİM Yükleme Oranı2.000 YTL/DİS Verilen bilgilerden İşletmenin BÜTÇE FORMÜLÜ’ nü aşağıdaki gibi oluşturabiliriz:..... Bütçelenen GİM : = Top.Büt.Sab.GİM + (Br.Büt.Değ.GİM x..... Kapasite) = YTL/ay + (1.000 YTL/DİS x.....)

40 İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Genel İmalat Maliyetlerini analiz ediniz. GİM Toplam Farkı Fiili GİM – Standart GİM GİM Toplam Farkı = Fiili GİM – Standart GİM = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (A) Standart GİM= GİM Yükleme Oranı x SS = YTL/DİS x DİS/ay = YTL/ay

41 İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Genel İmalat Maliyetlerini analiz ediniz. GİM Kontrol Edilebilir Farkı GİM Hacim Farkı GİM Toplam Farkı Fiili GİM – Standart GİM YTL/ay (A)

42 GİM Ürün Farkı İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Genel İmalat Maliyetlerini analiz ediniz. GİM Kontrol Edilebilir Farkı GİM Hacim Farkı GİM Toplam Farkı Fiili GİM – Standart GİM YTL/ay (A)

43 a) GİM Kontrol Edilebilir Farkı = (FGİM – BSBGİM) = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (A) b) GİM Hacim Farkı = (BSBGİM - BGİM) = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (A) BSBGİM= Top.Büt.Sab.GİM + (Br.Büt.Değ.GİM x Beklenen Süre) = YTL/ay + (1.000 YTL/DİS x DİS/ay) = YTL/ay Beklenen GİM= GİM Yükleme Oranı x BS = YTL/DİS x DİS/ay = YTL/ay

44 c) GİM Ürün Farkı = (BGİM – SGİM) = YTL/ay – YTL/ay = YTL/ay (L) Standart GİM= GİM Yükleme Oranı x SS = YTL/DİS x DİS/ay = YTL/ay

45 İSTENEN: İşletmenin Ocak ayı Genel İmalat Maliyetlerini analiz ediniz. GİM Kontrol Edilebilir Farkı GİM Hacim Farkı GİM Toplam Farkı Fiili GİM – Standart GİM YTL/ay (A) YTL/ay (A) GİM Ürün Farkı YTL/ay (A) YTL/ay (L)

46 HAFTAYA... Konu: Bileşik İmalatta Maliyetleme Ödev: Problem 5.3 Problem 5.4 Problem 5.5


"ŞARJ TİPİ - FORMÜLLÜ MAMUL ÜRETİMİNDE FARK ANALİZLERİ Şarj Tipi Üretim Formüllü Mamul Kavramı Fark Analizleri (Örnek)" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları