Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Madde Kullanımı ve Bağımlılığı Doç. Dr. İnci Özgür İlhan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D. Alkol-madde Bağımlılığı Tedavi Birimi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Madde Kullanımı ve Bağımlılığı Doç. Dr. İnci Özgür İlhan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D. Alkol-madde Bağımlılığı Tedavi Birimi."— Sunum transkripti:

1 Madde Kullanımı ve Bağımlılığı Doç. Dr. İnci Özgür İlhan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D. Alkol-madde Bağımlılığı Tedavi Birimi

2 Neden ‘madde’? Neden ‘Uyuşturucu’ Değil?

3 Bağımlılık yapan maddeler Beyin ve bağlantılı organları(Merkezi Sinir Sistemi) doğrudan, Beyin ve bağlantılı organları(Merkezi Sinir Sistemi) dolaylı etkileyerek: “Sahte bir İyi Oluş” hali yaratırlar.

4

5

6 Bağımlılık sürecini etkileyen unsurlar Madde kullanımın bağımlılığa dönüşmesi temelde biyolojik bir olgudur. Bireysel ruhsal özellikler, Çevresel nedenler; farklı biçim ve düzeyde sürecin alacağı en son şeklin belirlenmesinde rol oynarlar. Bağımlılık Biyo Psiko Sosyal bir sorundur.

7 Bağımlılık Süreci: Belirleyici Etmenler(II) Kullanan kişinin yapısal özellikleri  Dürtüsellik  Yenilik-heyecan arama  Risk alma

8 Bağımlılık Süreci: Belirleyici Etmenler(III) Ulaşılabilirlik Temin edilebilirlik Akran grubu Aile Toplumsal Çevrenin kültürel özellikleri (ödülleyici veya caydırıcı etki)

9 Hücresel Öğrenme: Sonuç ve Çıkarımlar Hücre yapısı ve işlevi, insan türü için özdeştir. Madde kullanan herkes için bağımlı hale gelme riski vardır. Kullanımı emniyetli bir bağımlılık maddesi yoktur. Hücresel öğrenme süreci herkes için eşdeğer bir seyir özelliği taşır.

10 Alkol kullanım bozuklukları

11 Alkol bağımlılığı sendromu Edwards ve Gross, 1976

12 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (1) Repertuarın daralması Yüksek bir kan alkol düzeyini sağlamak üzere günlük/haftalık bir döngüyle içme davranışının sürdürülmesi

13 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (2) Madde arama davranışının yoğunluğu Maddenin alımının sürdürülmesi öncelikli hale gelir.

14 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (3) Tolerans Maddenin önceki etkilerinin yaşanması için artan sıklık ya da miktarda alımı

15 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (4) Kesilme belirtileri Kan alkol düzeyinin düşmesiyle ortaya çıkan özgül belirtiler.

16 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (5) Kesilme belirtilerinin önlenmesi

17 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (6) Maddenin zorlantılı alımı ve öznel farkında oluşluk (aşerme)

18 Bağımlılık sendromu-7 fenomen (7) Kuruluk döneminden sonra bağımlılığın yeniden kurulması

19 Zararlı kullanım (ICD-10) Madde kullanımının sağlığa zarar verecek şekilde oluşu Madde kullanan kişinin ruhsal ya da bedensel sağlığının bu yüzden zarar görmesi

20 KESİ ANKETİ Alkol kullanımınızda kesmeye/azaltmaya gitmek gereğini düşündüğünüz oldu mu? İçkinizden eleştirel biçimde söz edilmesinden sıkıldığınız oldu mu? İçki içmeden dolayı kötü hissettiğiniz veya suçluluk duyduğunuz oldu mu? ‘Ayılabilmek’ ya da sakinleşebilmek için sabahları ilk iş olarak alkol aldığınız oldu mu?

21 KESİ’nin özellikleri 16 yaşından büyükler için Genel populasyon + klinik populasyon Görüşme/kendini değerlendirme Uygulama süresi: 1 dakika

22 Alkol/madde bağımlılığı olan hasta ile ilk karşılaşma Yansız, yüksüz, yargısız, etiketlemeyen yaklaşım Açık uçlu sorular Kısa özetler Doğrudan yüzleştirmeden kaçınma Hastanın kararsızlığını fark etme Hastanın özerkliğine saygı Değişimden söz etme, değişimin desteklenmesi

23 Alkol kesilme durumu ve detoksifikasyon müdahalesi

24 Maddeyi bırakma (kesilme) durumu Maddenin genellikle uzun süren, tekrarlı ve/veya yüksek dozda kullanımından sonra azaltılması ya da tümden kesilmesi ile oluşan, değişen ağırlıkta ve türde bir grup belirtidir.

25 Alkol kesilme belirti ve bulguları titreme bulantı/kusma terleme duygudurum değişiklikleri irritabilite iştahsızlık kramplar baş ağrısı nöbetler varsanı/yanılsama uyku bozuklukları taşikardi kan basıncında yükselme ateş

26 Alkol kesilmesi, kan alkol düzeyinin azalmaya başlamasından 6-8 saat sonra, ortaya çıkar. 2-3 hafta sürebilir

27 Detoksifikasyon (arındırma) müdahalesi Hastanın alkole/maddeye bağımlılığın üstesinden gelmesine yardım edilirken, genellikle bilgilendirmeyi de içeren bir tıbbi tedavi evresidir. Uzun süreli bir kuruluğa hazırlık evresidir.

28 Kesilme evresinde hastaneye yatış indikasyonları yüksek ateş, generalize tonik klonik nöbetler Wernicke-Korsakoff sendromu bulguları ciddi dehidratasyon eşlik eden ciddi fiziksel bozukluklar intihar riski

29 Oral detoksifikasyon benzodiazepinler diazepam 4x10 mg. klordiazepoksit 4x25 mg. (en fazla 3 haftada keilecek biçimde aşamalı doz azaltımı) tiamin 100 mg. PE 50 mg./gün PO multivitaminler (vitamin C, folat içerikli)

30 Yatarak detoksifikasyon vital bulguların takibi sıvı-elektrolit kaybının düzeltilmesi benzodiazepinler PO+IV önemli KC boz. yoksa diazepam mg./gün ( cl sıvı içinde infüzyon) mg./gün PO önemli KC boz. Varsa lorazepam 6-12 mg./gün tiamin 100 mg./gün PE (en az) multivitaminler

31 Zaman (2-3 hafta) Doz=40-60 mg/gün 7 gün DTs!

32 Alkol kesilmesine bağlı generalize tonik-klonik nöbetler kesilmenin ilk 24 saati içinde ortaya çıkar tedavisi:  diazepam 5-10 mg. IV lorazepam 1-2 mg. IV  yineleyen nöbetlerde fenitoin 15 mg./kg. IV

33 Alkol kesilmesine bağlı delirium (delirium tremens) Kesilmenin ilk haftasında ortaya çıkar Hastaneye yatış indikasyonunu oluşturur. Ölüm riski %5-20 kadardır.

34 Alkol kesilmesine bağlı deliriumun belirti ve bulguları konfüzyon-bilinç dalgalanmaları yönelimin bozulması şiddetli bunaltı ve ajitasyon sempatetik hiperaktivite  ateş, takipne, taşikardi, KB yükselmesi varsanılar

35 Delirium tremensin klinik ve laboratuvar değerlendirmesi vital bulgular turgor-tonus tam kan tam idrar t. PTZ AKŞ, BUN, elektrolitler KCFT total protein, albumin, globulin serum Ca ve Mg düzeyi amilaz AC grafisi EKG

36 Alkol kesilmesine bağlı deliriumun tedavisi sürekli gözlem genel destek tedavisi hastanın açıklamalarla rahatlatılması sedasyon-(diazepam infüzyonu, haloperidol) varsa infeksiyonun tedavisi

37 Olgu örneği 55 yaşında erkek hasta, evli, ortaokul mezunu Alkol bağımlılığı nedeniyle izlenen hasta bir ay önce içkiyi bıraktıktan 5 gün sonraki durumunu şöyle anlatıyor: “Vitrinin içinde kafası büyük, kendisi çok küçük insanlar gördüm. Karınca biçiminde bir bayan duvarları ve yerleri siliyordu. Küçük yılanlar ortalık çok kirlenmiş diye halıları silmeye başladılar. Bazı yapraklar yuttuğumu düşünerek saksıları midemden çıkarmak için kusmaya çalıştım. Sonra beni hastaneye kaldırdılar, gerisini hatırlamıyorum.

38 Kızının anlattığına göre hasta midesinden saksıları çıkarmaya çalışmış, bunun üzerine hastaneye kaldırmışlar. Hastanede kendini kaybetmiş. Hastaneyi işyeri sanmış, sokak sanmış. Kızının dikkatini çeken şey, babasının çevresindekileri ve kendisini bazen tanıyıp bazen tanımamasıymış. Bu bir-iki gün böyle devam etmiş Bir hafta kadar hastanede yatarak tedavi aldıktan sonra taburcu edilmiş. Hasta benzer bir tabloyu daha önce iki kez yaşamış.


"Madde Kullanımı ve Bağımlılığı Doç. Dr. İnci Özgür İlhan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.D. Alkol-madde Bağımlılığı Tedavi Birimi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları