Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 1 ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI Dış Ticaret Politikası.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 1 ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI Dış Ticaret Politikası."— Sunum transkripti:

1 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 1 ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI Dış Ticaret Politikası

2 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 2 İçerik Dış Ticaretin Nedenleri Dış Ticaretin Yararları Dış Ticaret Politikasının Amaçları Dış Ticaret Politikasının Araçları Tarihsel Açıdan Dış Ticaret Politikaları Özel Dış Ticaret Rejimleri Dış Ticaret Politikası

3 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 3 DIŞ TİCARETİN NEDENLERİ Ülkeleri birbirleriyle ticarete iten nedenler; a.Üretim farklılıkları: Bazı ülkelerde belirli mallar ya hiç üretilmez ya da ihtiyaçlardan az üretilir. Diğerlerinde ise bu mallar ihtiyaçlardan fazla miktarda üretilebilirler. Toplumun ihtiyaçlarını karşılayabilmek için, üretim açığı için diğer ülkelerden mal ithal etmek yoluna gidilir. Toplumun ihtiyaçlarını karşılayabilmek için, üretim açığı için diğer ülkelerden mal ithal etmek yoluna gidilir. Öte yandan, ihtiyaçlardan fazla üretilen mallar, ihtiyacı olan ülkelere ihraç edilir ve ülke geliri artırılır. Öte yandan, ihtiyaçlardan fazla üretilen mallar, ihtiyacı olan ülkelere ihraç edilir ve ülke geliri artırılır.

4 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 4 b. Malların kalite ve kullanım açısından farklı oluşu: Çeşitli ülkelerde üretilen ve aynı ihtiyaca yanıt veren mallar;  dayanıklılık süreleri,  şekil,  fonksiyon  kalite gibi farklılıklar göstermekte olup, farklı ülkelerde, farklı tüketici sınıflarına hitap etmektedir.

5 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 5 c. Fiyat farklılıkları: Üretilen mallar homojen olsa bile, bazı ülkeler daha ileri üretim teknikleri ya da üretim faktörlerinden bazılarının ucuz olması nedeniyle aynı malları daha düşük fiyatlardan arz edebilmektedirler. Özellikle talep esnekliği yüksek olan mallarda, ihraç fiyatları düşük olan ülkeler dünya piyasalarında satışlarını arttırmaktadırlar. Özellikle talep esnekliği yüksek olan mallarda, ihraç fiyatları düşük olan ülkeler dünya piyasalarında satışlarını arttırmaktadırlar.

6 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 6 d. Tüketici tercihleri: Tüketici tercihleri bazen ulusal sınırları aşarak ülke dışında bir talebin doğmasına yol açarlar. Bu zevk ve ihtiyaçlara yanıt verecek olan mal ve hizmetler de ülke dışında olabilir ya da söz konusu ülkede üretilemeyebilir. Bu da özellikle moda ağırlıklı mal ve hizmetler için önemli bir dış ticaret nedeni oluşturur. Dış Ticaret Politikası

7 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 7 Üretim ve kaynak açığını karşılama Üretim ve kaynak açığını karşılama İç ekonomide ürün fazlasına Pazar sağlama İç ekonomide ürün fazlasına Pazar sağlama Geniş bir piyasa hacmi, piyasa sınırlarını genişletme. Ölçek ekonomisi (içsel / dışsal) oluşturma Geniş bir piyasa hacmi, piyasa sınırlarını genişletme. Ölçek ekonomisi (içsel / dışsal) oluşturma DIŞ TİCARETİN DİNAMİK YARARLARI

8 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 8 DIŞ TİCARETİN DİNAMİK YARARLARI Rekabet yaratma Rekabet yaratma İç piyasa talebini ithal ürünler ile geliştirme İç piyasa talebini ithal ürünler ile geliştirme Ekonomide dinamizm yaratma, üretim çeşitliliğini artırma. Ekonomide dinamizm yaratma, üretim çeşitliliğini artırma.

9 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 9 DIŞ TİCARET POLİTİKASI Dünya üretiminin uzmanlaşma ve serbest ticaret koşulları altında artacağı varsayılır Dünya üretiminin uzmanlaşma ve serbest ticaret koşulları altında artacağı varsayılır Ancak hiçbir sınırlama olmaması da söz konusu değildir. Ancak hiçbir sınırlama olmaması da söz konusu değildir. Özellikle ithalatla rekabet edemeyen endüstrilerde direnç oluşur Özellikle ithalatla rekabet edemeyen endüstrilerde direnç oluşur

10 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 10 Bu nedenle dış ticarete devlet müdahalesi her ülkede vardır. Bu nedenle dış ticarete devlet müdahalesi her ülkede vardır. Bunlar dolaylı (teşvikler) ve dolaysız (gümrük tarifeleri, kotalar) olarak uygulanır. Bunlar dolaylı (teşvikler) ve dolaysız (gümrük tarifeleri, kotalar) olarak uygulanır. Bu uygulamalarla ilgili alınan kararların tümüne “dış ticaret politikası” adı verilir. Bu uygulamalarla ilgili alınan kararların tümüne “dış ticaret politikası” adı verilir. DIŞ TİCARET POLİTİKASI

11 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 11 DIŞ TİCARET POLİTİKASI Başka bir anlatımla, dış ticaret politikaları “hükümetin-devletin doğrudan dış ticaret akımlarını sınırlandırmak, özendirmek ya da bu işlemlerin yöntemlerini uygulamak için aldıkları sistematik önlemler”dir.. Başka bir anlatımla, dış ticaret politikaları “hükümetin-devletin doğrudan dış ticaret akımlarını sınırlandırmak, özendirmek ya da bu işlemlerin yöntemlerini uygulamak için aldıkları sistematik önlemler”dir.. Dış ticaret politikası genel ekonomi politikasının da önemli bir aracıdır. Dış ticaret politikası genel ekonomi politikasının da önemli bir aracıdır.

12 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 12 Genel ekonomi politikası; ulusal ekonomilerin düzenlenmesi ve yönetimi ile ilgili olarak alınan tüm önlemleri ifade eder. Genel ekonomi politikası; ulusal ekonomilerin düzenlenmesi ve yönetimi ile ilgili olarak alınan tüm önlemleri ifade eder. Devletin emek, sermaye ve teknoloji akımlarını yönlendirmek için aldığı önlem ve uygulamalara da “uluslararası ekonomi politikası” adı verilir. Devletin emek, sermaye ve teknoloji akımlarını yönlendirmek için aldığı önlem ve uygulamalara da “uluslararası ekonomi politikası” adı verilir. DIŞ TİCARET POLİTİKASI

13 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 13 DIŞ TİCARET POLİTİKASI Ekonomisi güçlü ülkelerin dış ticaret politikaları diğer ülkeleri ve dünya ekonomisini de etkiler. Ekonomisi güçlü ülkelerin dış ticaret politikaları diğer ülkeleri ve dünya ekonomisini de etkiler. Bunların koyacağı sınırlamalar (gümrük vergileri, kotalar vb.) ekonomik daralmaya yol açacağı gibi serbestleşmeler ekonomileri geliştirir. Bunların koyacağı sınırlamalar (gümrük vergileri, kotalar vb.) ekonomik daralmaya yol açacağı gibi serbestleşmeler ekonomileri geliştirir. Az gelişmiş ülkelerde temel amaç kalkınma olduğu için devlet yoğun olarak dış ticarete müdahale eder Az gelişmiş ülkelerde temel amaç kalkınma olduğu için devlet yoğun olarak dış ticarete müdahale eder

14 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 14 - Dış Ödemeler Dengesizliklerinin Giderilmesi - Dış Rekabetten Korunma - Ekonomik Kalkınma (ithal ikamesi ile) - Piyasa Aksaklıklarının Giderilmesi (monopolü yok etme) - Ekonominin Serbestleşmesi - İç Ekonomik İstikrarın Sağlanması (talebin yerli mallara yöneltilmesi) Dış Ticaret Politikasının Amaçları

15 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 15 Dış Ticaret Politikasının Amaçları - Hazineye Gelir Sağlanması - Dış Piyasalarda Monopol Gücünden Yararlanma (tek üretici durumunda ya da kartel oluşturma) - Otarşi (kendine yeterlik) - Sosyal ve Siyasal nedenler (bir üretici grubunu korumak, ülke güvenliği, halk sağlığı vb. gibi) - Dış Politika/Siyaset Amaçları

16 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 16 Dış Ticaret Politikasının Araçları 1. Gümrük tarifeleri: Malların ülke sınırlarından geçişi sırasında alınan vergilerdir. Bu vergilerinin 2 tür etkisi vardır: 1. Gümrük tarifeleri: Malların ülke sınırlarından geçişi sırasında alınan vergilerdir. Bu vergilerinin 2 tür etkisi vardır: a.İthal edilen malların fiyatını yükselterek yerli üreticileri yabancı işletmelerin rekabetine karşı korur. b.Gümrük vergileri onları koyan devlet için gelir kaynağı oluşturur. Dış Ticaret Politikası

17 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 17 Gümrük tarifeleri aşağıdaki şekillerde uygulanır. Gümrük tarifeleri aşağıdaki şekillerde uygulanır.  Ad volerem - malın değeri üzerinden  Spesifik (özel) gümrük vergisi - ağırlık ve benzeri bir temel üzerinden  Karma (compound) vergiler - iki vergi bir mala aynı anda uygulanır Dış Ticaret Politikası

18 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 18 Gümrük tarifeleri  Telafi edici vergiler - ithal edilen mallara ihracatçı ülkenin devlet sübvansiyonu sağlaması durumunda, bunu karşılamak için ithalatçı ülke tarafından konulan vergidir.  Anti-damping gümrük vergisi - ithalatçı ülkenin kendi endüstrisini haksız rekabete neden olan aşırı düşük fiyatlı ithal mallarına karşı koyduğu bir vergidir.

19 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 19 Uluslararası ticareti yapılan mallar Brüksel - Nomenclature (bilimsel adlandırma) adlı katalogda ayrıntılı olarak numaralandırılmıştır. Ülkeler de kendi gümrük vergilerini bu listedeki ayrımlara göre bir cetvel haline getirerek ilan ederler. Ülkeler de kendi gümrük vergilerini bu listedeki ayrımlara göre bir cetvel haline getirerek ilan ederler. Dış Ticaret Politikası

20 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası Tarife dışı araçlar Genelde ülkeden döviz çıkışını engellemek amacıyla tek taraflı olarak kullanılır ve aşağıdaki şekillerde uygulanır. Genelde ülkeden döviz çıkışını engellemek amacıyla tek taraflı olarak kullanılır ve aşağıdaki şekillerde uygulanır Miktar kısıtlamaları: Devlet ithalatı doğrudan doğruya belirli miktarlarda sınırlandırmaktadır. İthalat kotaları, ithalat yasaklamaları ve döviz kontrolleri gibi 2.1. Miktar kısıtlamaları: Devlet ithalatı doğrudan doğruya belirli miktarlarda sınırlandırmaktadır. İthalat kotaları, ithalat yasaklamaları ve döviz kontrolleri gibi

21 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası Tarife benzeri faktörler: Devlet fiyat mekanizması aracılığı ile serbest ticarete müdahale eder - ithalatı pahalılaştırıp yerli üretimin karlılığını artırır Tarife benzeri faktörler: Devlet fiyat mekanizması aracılığı ile serbest ticarete müdahale eder - ithalatı pahalılaştırıp yerli üretimin karlılığını artırır Görünmez engeller: Dış ticareti sınırlandıran teknik düzenleme ya da standartları içerir Görünmez engeller: Dış ticareti sınırlandıran teknik düzenleme ya da standartları içerir. Dış Ticaret Politikası

22 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 22 Tarife dışı araçlar 2.4. Gönüllü ihracat kısıtlamaları: İhracatçı ülke, diğer ülkenin piyasasını bozduğu, rekabetine zarar verdiği gerekçesiyle,yapacağı ihracata belli bir kota koyabilir. İhracatçı ülke, diğer ülkenin piyasasını bozduğu, rekabetine zarar verdiği gerekçesiyle,yapacağı ihracata belli bir kota koyabilir. Gönüllü ihracat kısıtlamaları, ihracatçı ülke ile ithalatçı ülkenin arasındaki anlaşmaya bağlıdır. Gönüllü ihracat kısıtlamaları, ihracatçı ülke ile ithalatçı ülkenin arasındaki anlaşmaya bağlıdır.

23 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası İhracatın özendirilmesi: İhracatçıya verilen teşvikler ile sağlanır. 4. Bağlı ticaret (counter-trade): Döviz tasarrufu sağlamak, serbest dövizle satılamayan düşük kaliteli yerli üretimini gerçekleştirebilmek gibi nedenlerle bağlı ticarete başvurulabilir. Takas, kliring anlaşması (mal bedellerinin mal ile ödenmesi), geri satınalma, karşı satın alma, dengeleme (off-set) gibi yöntemler kullanılır Dış Ticaret Politikası

24 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 24 Özel Dış Ticaret Rejimleri 1. Geçici İthal ve Geçici İhraç: İlerde tekrar yurtdışına çıkartılmak üzere ülkeye giren mallara uygulanır. Buna ek olarak gümrük vergisi alınmaz. 1. Geçici İthal ve Geçici İhraç: İlerde tekrar yurtdışına çıkartılmak üzere ülkeye giren mallara uygulanır. Buna ek olarak gümrük vergisi alınmaz. Geçici ihraç rejiminde ise, ihraç edilen malların bir süre sonra tekrar ülkeye geri getirilmesi söz konusudur. Geçici ihraç rejiminde ise, ihraç edilen malların bir süre sonra tekrar ülkeye geri getirilmesi söz konusudur. Dış Ticaret Politikası

25 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 25 Özel Dış Ticaret Rejimleri Özel Dış Ticaret Rejimleri Değerlendirici bir işlem görecek yabancı mallar, büyük inşaatlarda kullanılmak üzere kiralanan yabancı alet ve makineler, sergi ve fuarlarda gösterilecek eşyalar vb. mallar geçici ithal rejiminden yararlanmaktadır. Değerlendirici bir işlem görecek yabancı mallar, büyük inşaatlarda kullanılmak üzere kiralanan yabancı alet ve makineler, sergi ve fuarlarda gösterilecek eşyalar vb. mallar geçici ithal rejiminden yararlanmaktadır.

26 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası Serbest Bölgeler: Bir ülkede sınır dışında kalan yabancı kaynaklı eşya ve mal girişlerine açık tutulan bölgelerdir. Bu bölgeler mali bakımdan yabancı toprağı kabul edildiğinden, buraya gelen eşya ve mallardan gümrük vergi ve resimleri alınmaz. Bu bölgeler mali bakımdan yabancı toprağı kabul edildiğinden, buraya gelen eşya ve mallardan gümrük vergi ve resimleri alınmaz. Dış Ticaret Politikası Özel Dış Ticaret Rejimleri

27 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 27 Özel Dış Ticaret Rejimleri 3. Antrepolar: Antrepoda saklanmak üzere ülkeye giren mallardan gümrük vergisi alınmaz. Bu mallar daha sonra ev sahibi ülke tarafından ithal edilirse normal gümrük rejimi uygulanır. Yabancı malların tarife ödenmeden gümrük makamlarının denetimi altında uzunca bir süre muhafaza edilmesine yarayan kapalı alanlardır. Yabancı malların tarife ödenmeden gümrük makamlarının denetimi altında uzunca bir süre muhafaza edilmesine yarayan kapalı alanlardır.

28 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası Transit Taşımacılık: Bir ülkeden diğerine gönderilen malların yol üzerinde üçüncü ülke sınırları arasından geçmesidir. Günümüzde transit taşımacılıkta ana ilke geçiş serbestisidir. Günümüzde transit taşımacılıkta ana ilke geçiş serbestisidir. 5. Sınır ve Kıyı Ticareti: Komşu ülkeler arasında varılan karşılıklı anlaşmalarla düzenlenir. Bu tür ticarette ihracat ve ithalat belgesi aranmaz. Bu tür ticarette ihracat ve ithalat belgesi aranmaz. Dış Ticaret Politikası Özel Dış Ticaret Rejimleri

29 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası Bedelsiz İthalat: Genelde ticari bir nitelik taşımamaktadır. Yurt dışında çalışan işçilerin, kamu görevlilerinin buradaki kazaçlarıyla satın aldıkları malların ülkeye gümrüklü / gümrüksüz ülkeye ithaline izin verir. Yurt dışında çalışan işçilerin, kamu görevlilerinin buradaki kazaçlarıyla satın aldıkları malların ülkeye gümrüklü / gümrüksüz ülkeye ithaline izin verir. Özel Dış Ticaret Rejimleri

30 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 30 Tarihsel Açıdan Dış Ticaret Politikaları 19. yy‘a kadar Merkantilizm, müdahaleci dış ticaret politikaları 19. yy‘a kadar Merkantilizm, müdahaleci dış ticaret politikaları En çok kayırılan ülke kuralı (the most favored nation clause: MFN ); taraflardan birisi, başka bir ülkeye bir ödün verirse bunu anlaşmaya taraf olan ülkeye de tanımak zorundadır. En çok kayırılan ülke kuralı (the most favored nation clause: MFN ); taraflardan birisi, başka bir ülkeye bir ödün verirse bunu anlaşmaya taraf olan ülkeye de tanımak zorundadır. Dış Ticaret Politikası

31 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 31 Tarihsel Açıdan Dış Ticaret Politikaları I. Dünya Savaşı yıllarında serbestleşen dünya ticareti I. Dünya Savaşı yıllarında serbestleşen dünya ticareti 1929 Büyük Dünya Depresyonu sonrası ülkelerin tarifelerini yükseltmesi ile rekabetçi devalüasyonlar dönemine girmiştir Büyük Dünya Depresyonu sonrası ülkelerin tarifelerini yükseltmesi ile rekabetçi devalüasyonlar dönemine girmiştir. Dış ticarette koruyuculuk tekrar ön plana çıkmıştır. Dış ticarette koruyuculuk tekrar ön plana çıkmıştır.

32 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 32 II. Dünya Savaşı’ndan sonraki yıllarda GATT, Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararası Para Fonu (IMF),Dünya Bankası, Uluslararası Ticaret Örgütü (ITO) gibi uluslararası ticareti düzenlemeye yönelik örgütler kurulmuştur. II. Dünya Savaşı’ndan sonraki yıllarda GATT, Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararası Para Fonu (IMF),Dünya Bankası, Uluslararası Ticaret Örgütü (ITO) gibi uluslararası ticareti düzenlemeye yönelik örgütler kurulmuştur. 1973’lerde yeni korumacılık adı verilen ticareti koruyuculuk akımları başlamıştır. 1973’lerde yeni korumacılık adı verilen ticareti koruyuculuk akımları başlamıştır. Dış Ticaret Politikası

33 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 33 Tarihsel Açıdan Dış Ticaret Politikaları 1994 yılından beri dünya ticaretini serbestleştirme çabaları Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde yürütülmektedir yılından beri dünya ticaretini serbestleştirme çabaları Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde yürütülmektedir yılında gerçekleştirilen GATT, 1994 yılında Uruguay Görüşmeleri sonunda Dünya Ticaret Örgütü kurulduktan sonra bu örgüte katılmıştır yılında gerçekleştirilen GATT, 1994 yılında Uruguay Görüşmeleri sonunda Dünya Ticaret Örgütü kurulduktan sonra bu örgüte katılmıştır.

34 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 34 DIŞ TİCARETTE KORUMACILIK Serbest ticareti savunanlar genelde uluslararası uzmanlaşmanın yararları üzerinde durmuşlardır. Serbest ticareti savunanlar genelde uluslararası uzmanlaşmanın yararları üzerinde durmuşlardır. Buna göre fiyat mekanizmasının serbest işleyişi optimum kaynak dağılımını sağlar, dünya üretimi maksimuma ulaşır ve refah artar. Buna göre fiyat mekanizmasının serbest işleyişi optimum kaynak dağılımını sağlar, dünya üretimi maksimuma ulaşır ve refah artar. Korunacak sektörlerin seçiminde genelde siyasi yollar etkilidir. Korunacak sektörlerin seçiminde genelde siyasi yollar etkilidir. Bir sektörün korunması diğerlerinin aleyhine olur. Bir sektörün korunması diğerlerinin aleyhine olur.

35 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 35 Dış Ticarette korumacılığın sakıncaları; Girişimcileri tembelliğe sevkeder Girişimcileri tembelliğe sevkeder Yaratıcılığı yok eder Yaratıcılığı yok eder Kaynakların etkin dağılımını bozar Kaynakların etkin dağılımını bozar Endüstriler arasında adaletsizlik yaratır Endüstriler arasında adaletsizlik yaratır Monopol yaratır ve besler Monopol yaratır ve besler Bürokrasiyi artırır, rüşvet ve yolsuzluklara neden olur Bürokrasiyi artırır, rüşvet ve yolsuzluklara neden olur Politikacılar için bir araç olarak kullanılır. Politikacılar için bir araç olarak kullanılır. Dış Ticaret Politikası DIŞ TİCARETTE KORUMACILIK

36 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 36 Korumacılık için gerekçeler  Ulusal güvenlik (savaş vb. gibi durumlarda savunma sanayi korunmalıdır) Ekonomik maliyet ne olursa olsun savunma endüstrilerinin korunması gerekir.  Bu nedenle ulusal savunma ile doğrudan ilgili olan endüstrilerin dış rekabetten korunması gerekir. Dış Ticaret Politikası

37 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 37 Korumacılık için gerekçeler  Genç endüstrileri (infant industries) koruma ve geliştirme – doğru ve verimli olabilecek endüstri seçilmeli ve desteklenmelidir, belirli bir süre sonra maliyetler düşürülmelidir, aşamalı olarak koruma kaldırılmalıdır-  Stratejik dış ticaret politikaları – teknoloji ağırlıklı ve büyük ölçekli üretimin desteklenmesi  Dampinge karşı koruma – yabancı ülkelerdeki fiyat indirimlerinin üreticileri etkilemesini önlemek.

38 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 38 Genç Endüstriler Tezi Bu teze göre, ilerde gelişip karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olabilecek endüstriler optimum üretim düzeyine ulaşıncaya kadar gümrük tarifeleri ile korunmalıdır. Bu teze göre, ilerde gelişip karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olabilecek endüstriler optimum üretim düzeyine ulaşıncaya kadar gümrük tarifeleri ile korunmalıdır. Bu endüstriler başka ülkelerde daha önce kurulmuş ve böylece deneyim, teknik bilgi ve ölçek ekonomileri avantajı kazanmıştır. Bu endüstriler başka ülkelerde daha önce kurulmuş ve böylece deneyim, teknik bilgi ve ölçek ekonomileri avantajı kazanmıştır. Ülkedeki bu endüstriler korunmazsa yabancılar karşısında zarar görür. Ülkedeki bu endüstriler korunmazsa yabancılar karşısında zarar görür. Dış Ticaret Politikası

39 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 39 Genç Endüstriler Tezi Bu tezin en önemli özelliği korumacılığın geçici olmasıdır. Bu tezin en önemli özelliği korumacılığın geçici olmasıdır. Yani koruyuculuk sürekli değil, geçici olarak belirtilmekte ve her sanayinin değil sadece gelişme potansiyeli olanların korunması önerilmektedir Yani koruyuculuk sürekli değil, geçici olarak belirtilmekte ve her sanayinin değil sadece gelişme potansiyeli olanların korunması önerilmektedir

40 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 40 Genç Endüstriler Tezi Bu endüstriler zamanla içsel ekonomiler avantajı sağlar (verimlilik artışı, gelişmiş teknoloji ve yönetim bilgisi ile) Bu endüstriler zamanla içsel ekonomiler avantajı sağlar (verimlilik artışı, gelişmiş teknoloji ve yönetim bilgisi ile) Endüstrideki firma sayısı arttıkça da dışsal ekonomiler avantajı sağlanır (teknik bilgi alışverişi, nitelikli işçi bulma kolaylığı, haberleşme, ulaşım, bankacılık vb.gibi). Endüstrideki firma sayısı arttıkça da dışsal ekonomiler avantajı sağlanır (teknik bilgi alışverişi, nitelikli işçi bulma kolaylığı, haberleşme, ulaşım, bankacılık vb.gibi).

41 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 41 Bu tez sanayileşmeye yeni başlayan ülkeler için önerilir, ancak yeni gelişen ve ölçek ekonomileri sağlayabilecek her endüstri için geçerlidir. Bu tez sanayileşmeye yeni başlayan ülkeler için önerilir, ancak yeni gelişen ve ölçek ekonomileri sağlayabilecek her endüstri için geçerlidir. Dinamik karşılaştırmalı üstünlükler kuramına dayanır (sürekli azalan maliyetler) ve ihracata dönük kalkınma modeline uygundur. Dinamik karşılaştırmalı üstünlükler kuramına dayanır (sürekli azalan maliyetler) ve ihracata dönük kalkınma modeline uygundur. Ancak ithal ikamesi stratejisinden farklı bir anlayışa dayanır. Ancak ithal ikamesi stratejisinden farklı bir anlayışa dayanır. Genç Endüstriler Tezi

42 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 42 Hangi Endüstriler korunmalıdır? Korunacak endüstrilerin seçiminde ölçek ekonomisi yaratabilmesi ve maliyetlerde uzun dönemde değişme sağlayacak olması dikkate alınmalıdır. Korunacak endüstrilerin seçiminde ölçek ekonomisi yaratabilmesi ve maliyetlerde uzun dönemde değişme sağlayacak olması dikkate alınmalıdır. Korunan endüstrilerde maliyetlerin düşürülememesi/malların sürekli olarak dünya fiyatlarının üzerinde satılması, bunların yurtiçi tüketicilerinin refah kaybına uğraması demektir. Korunan endüstrilerde maliyetlerin düşürülememesi/malların sürekli olarak dünya fiyatlarının üzerinde satılması, bunların yurtiçi tüketicilerinin refah kaybına uğraması demektir. Genç Endüstriler Tezi

43 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 43 P1P1 P2P2 0 M1M1 M2M2 UDOM Üretim hacmi Fiyat/Maliyet Ş ekil: Genç Endüstriler Tezi Genç Endüstriler Tezi

44 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 44 Grafikte görüldüğü üzere başlangıçta bu endüstride üretim hacmi düşüktür ve buna bağlı olarak maliyetler yüksektir. Grafikte görüldüğü üzere başlangıçta bu endüstride üretim hacmi düşüktür ve buna bağlı olarak maliyetler yüksektir. P 1 ilk üretim maliyetlerini, P 2 ise dünya fiyatlarını gösterir. P 1 ilk üretim maliyetlerini, P 2 ise dünya fiyatlarını gösterir. Endüstriyi korumak için P 1 – P 2 aralığı kadar gümrük vergisi koymak gerekir. Endüstriyi korumak için P 1 – P 2 aralığı kadar gümrük vergisi koymak gerekir. Üretim hacmi OM 2 ’yi aştığı zaman gümrükler azaltılarak koruma kaldırılır. Üretim hacmi OM 2 ’yi aştığı zaman gümrükler azaltılarak koruma kaldırılır. Genç Endüstriler Tezi

45 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 45 Bu tezin ve uygulamanın ekonomiye bazı olumsuz etkileri ve maliyetleri olabilir; Bu tezin ve uygulamanın ekonomiye bazı olumsuz etkileri ve maliyetleri olabilir; 1. Endüstri seçiminde doğru karar vermek gerekir. Verimsiz endüstriler yüksek maliyet yaratır. 2. Endüstri doğru seçilmiştir ancak üreticiler yüksek kârlar nedeniyle maliyeti düşürme çabasına girmezler. Ya da düşen maliyetleri fiyatlara yansıtmazlar. 3. Tarifeleri kaldırmanın bir yolu da, bunları önceden belirlenen sürelerde aşamalı olarak indirmek ve bir süre sonra tamamen kaldırmaktır. Bu da üreticileri daha iyi motive eder. Genç Endüstriler Tezi

46 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 46 c. Stratejik Ticaret Politikası c. Stratejik Ticaret Politikası Sanayileşmiş bir ülke, korumacı önlemlerle, gelecekteki hızlı büyümesi için kilit kabul edilen yarı iletkenler, bilgisayar, iletişim araçları ve benzeri endüstrilerde karşılaştırmalı üstünlük yaratabilir. Sanayileşmiş bir ülke, korumacı önlemlerle, gelecekteki hızlı büyümesi için kilit kabul edilen yarı iletkenler, bilgisayar, iletişim araçları ve benzeri endüstrilerde karşılaştırmalı üstünlük yaratabilir.

47 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 47 Bunun için koruyucu dış ticaret önlemlerinden, sübvansiyon ve vergi önlemlerinden geçici olarak yararlanılabilir. Bunun için koruyucu dış ticaret önlemlerinden, sübvansiyon ve vergi önlemlerinden geçici olarak yararlanılabilir. Büyük ölçekli üretimi gerektirir, ancak karşılığında büyük ölçüde dışsal ekonomi sağlar. Büyük ölçekli üretimi gerektirir, ancak karşılığında büyük ölçüde dışsal ekonomi sağlar. Bu teze göre, kilit endüstrilerin özendirilmesi sonucu sağlanan dışsal ekonomilerden bütün ülke yararlanır ve gelecekteki büyüme olanakları artar. Bu teze göre, kilit endüstrilerin özendirilmesi sonucu sağlanan dışsal ekonomilerden bütün ülke yararlanır ve gelecekteki büyüme olanakları artar. Stratejik Ticaret Politikası

48 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 48 Stratejik Ticaret Politikası Japonya’da çelik endüstrisinde, Avrupa’da Concorde ve Airbus uçakların geliştirilmesinde bu politikayı kullanılmıştır. Japonya’da çelik endüstrisinde, Avrupa’da Concorde ve Airbus uçakların geliştirilmesinde bu politikayı kullanılmıştır. Geliştirilecek olan endüstrilerin isabetli seçimi ve uygulanacak politikaların uygunluğu ve diğer ülkeler tarafından taklit edilmesi tezin zayıf yanını oluşturmaktadır. Geliştirilecek olan endüstrilerin isabetli seçimi ve uygulanacak politikaların uygunluğu ve diğer ülkeler tarafından taklit edilmesi tezin zayıf yanını oluşturmaktadır.

49 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 49 d. Dampinge Karşı Korunma Yabancı üreticilerin yaptıkları dampinge karşı yerli üreticiyi korumak gümrük vergilerinin koyuluş nedenlerinden biridir. Yabancı üreticilerin yaptıkları dampinge karşı yerli üreticiyi korumak gümrük vergilerinin koyuluş nedenlerinden biridir. Bu nedenle anti-damping vergileri oluşturulmuştur. Bu nedenle anti-damping vergileri oluşturulmuştur. Stratejik Ticaret Politikası

50 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 50 BELİRLİ KOŞULLAR ALTINDA GEÇERLİ YA DA SINIRLI NEDENLER Ödemeler bilançosu dengeleme ve işsizliği önleme Ödemeler bilançosu dengeleme ve işsizliği önleme Dış Ticaret hadlerinin iyileştirilmesi Dış Ticaret hadlerinin iyileştirilmesi Ulusal pazarlık gücünü artırma Ulusal pazarlık gücünü artırma KİŞİSEL / SEKTÖREL ÇIKARLARA DAYALI GÖRÜŞLER Genelde zayıf ve rekabet gücü olmayan endüstrilerde faaliyet gösteren temsilcilerin görüşlerini yansıtır. Dış rekabete karşı korunma amaçlı önlem talep edilir. Temel gerekçeler; 1. Düşük Yabancı Ücret (dışarıdaki ucuz emek) 2. Üretim maliyetlerini eşitleme (bazı üretim faktörleri pahalıdır) 3. Ulusal Pazar görüşü (ulusal pazar geliştirilmelidir)

51 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 51 B. Belirli Koşullarda Geçerli Nedenler Ödemeler bilançosunun iyileştirilmesi ve işsizliğin önlenmesi; Ödemeler bilançosunun iyileştirilmesi ve işsizliğin önlenmesi; İthalat kısıtlamaları, ithalat hacmini daralttığı ölçüde dış dünyaya yapılan ödemelerin azalmasına, böylece de dış açığın giderilmesine katkıda bulunur. İthalat kısıtlamaları, ithalat hacmini daralttığı ölçüde dış dünyaya yapılan ödemelerin azalmasına, böylece de dış açığın giderilmesine katkıda bulunur.

52 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 52 Belirli Koşullarda Geçerli Nedenler İthalat daralması; toplam harcamaları yerli mallara doğru kaydıracağı için yurtiçi üretimi ve çalışma düzeyini arttırabilir. İthalat daralması; toplam harcamaları yerli mallara doğru kaydıracağı için yurtiçi üretimi ve çalışma düzeyini arttırabilir. Ekonomik durgunluk içinde bulunan ülkeler, işsizlik oranlarını azaltmak için gümrük tarifelerini arttırabilir. Ekonomik durgunluk içinde bulunan ülkeler, işsizlik oranlarını azaltmak için gümrük tarifelerini arttırabilir.

53 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 53 - Gümrük tarifeleri ticaret hadlerini ülke lehine çevirip ekonomik refahı olumlu yönde etkileyebilir. 3. Ulusal pazarlık gücünü arttırma; gümrük tarifeleri yüksek olan ülkeler dış pazarlarda tarifelerini indirerek avantaja sahip olabilirken, tarifeleri düşük ülkeler ulusal pazarlık gücünü tarifeler ile arttırabilme olanağına sahip değildir.

54 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 54 C. Kişisel Çıkarlara Dayalı Görüşler Düşük Yabancı Ücret: Gelişmiş ülkelerde bazı kesimler gelişmekte olan ülkelerde ücretlerin çok düşük olduğunu ve bu ucuz işgücüyle rekabet edemeyeceklerini savunmaktadırlar. Düşük Yabancı Ücret: Gelişmiş ülkelerde bazı kesimler gelişmekte olan ülkelerde ücretlerin çok düşük olduğunu ve bu ucuz işgücüyle rekabet edemeyeceklerini savunmaktadırlar. Bu nedenle ucuz emek ülkelerinden gelen ithalatın kısıtlanması gerektiği görüşündedirler. Bu nedenle ucuz emek ülkelerinden gelen ithalatın kısıtlanması gerektiği görüşündedirler.

55 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 55 Kişisel Çıkarlara Dayalı Görüşler Üretim Maliyetlerini Eşitleme: Bu görüşe göre, herhangi bir üretim faktöründeki üstünlük nedeniyle yabancı mallar yerli mallardan daha ucuza üretiliyorsa, rekabet eşitliğini sağlamak için aradaki fark kadar tarife konulmalıdır. Üretim Maliyetlerini Eşitleme: Bu görüşe göre, herhangi bir üretim faktöründeki üstünlük nedeniyle yabancı mallar yerli mallardan daha ucuza üretiliyorsa, rekabet eşitliğini sağlamak için aradaki fark kadar tarife konulmalıdır. Bu tarifeye bilimsel tarife denmektedir. Bu tarifeye bilimsel tarife denmektedir.

56 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 56 Kişisel Çıkarlara Dayalı Görüşler 1. Ulusal Pazar Görüşü: Ulusal pazarların yerli üreticinin hakkı olduğu savunulmaktadır. İthalat kısıtlanırsa yerli üretim artacak, iktisadi faaliyetler genişleyecektir.

57 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 57 Fiyat Talep Yerli arz Toplam arz x c m Gömlek Korumacı politikaların pazar etkileri Fi ya t Ta le p Y er li ar z Topl am arz x c m Gö mle k Fiyat Talep Yerli arz İthalatla toplam arz x c m Gömlek

58 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 58 Fiyat Talep Yerli arz İthalatla t oplam arz x c m Gömlek ithal s ı n ı rlamas ı ile toplam arz 20 q e Korumacı politikaların pazar etkileri

59 orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 59 Bölüm Sonu...


"Orhan içöz Uluslararası Ticaret Politikası 1 ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI Dış Ticaret Politikası." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları