Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 1 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk, 29 Aralık 2005 Aile Hekimliğinde Koruyucu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 1 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk, 29 Aralık 2005 Aile Hekimliğinde Koruyucu."— Sunum transkripti:

1 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 1 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk, 29 Aralık 2005 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri

2 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Periyodik Sağlık Muayenelerinde Yöntem - Güncel Periyodik Sağlık Muayenesi Önerileri

3 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 3 Biz Ne Yaparız? Sağlık Bakımı Sağlığı iyileştirme Riskten koruma Risk azaltma Erken tanı Komplikasyon azaltma Biz Bireysel Koruyucu Hekimlik Yaparız! Birincil Korunma İkincil Korunma Üçüncül Korunma

4 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 4 Nelerden Koruyacağız?

5 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 5 Hastalıkların Nedenleri (%)

6 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 6 Tarihçe ÇinÇıplak ayaklı hekimler Osmanlı Fatih vakfiyesi 1800Amerika 1922Yıllık check-up II.Dünya S.Tedavi edici hizmetler 1970-Çağdaş PSM kriterleri Ülkemizde Check-up (altın check-up, gümüş check up Esnaf muayeneleri Okul taramaları

7 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 7 Sigorta şirketi: “Düzenli sağlık kontrolünden geçen kişilerde mortalite düşüyor!” CHECK-UP (1921) PERİYODİK MUAYENE geldi. (1970) Bazı hastalıklar başta yeterli bulgu vermiyor, tanı alacak duruma gelince ise tedaviye yeterli süre kalmıyordu: check-up bitti yaş, maruziyet, cinsiyet, kişisel risk gibi kavramlar ile değişen

8 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 8 Tanım Danışmanlık, fizik muayene, aşılama, laboratuar tetkikleri gibi bir dizi standart işlem kullanılarak sağlıklı gözüken insanların belli aralıklarla değerlendirilmelerine Periyodik Sağlık Muayenesi denir.

9 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 9 İşe Yarıyor mu? ABD’de İnme mortalitesi 1972’den beri %50 azalmıştır –Hipertansiyonun erken tanısı ve etkin tedavisi Serviks kanseri mortalitesi %80 azalmıştır Neonatal tarama –Zihinsel engellilikte azalma Fenilketonüri taraması Doğumsal hipotiroidi National Center for Health Statistics.

10 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Aşılama ve Polio Türkiye’de Polio eradikasyon çalışmaları 1989’da başladı. Her yıl 6.5 milyon çocuk aşılanıyor Son vaka 1998’de görüldü Sağlık Bakanlığı, Polio morbidite ve mortalite hızları.

11 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Günlük Pratiğimizi Düşünelim 30 yaşında bir kadın size check-up amacıyla başvuruyor. Herhangi bir hastalık öyküsü yok ama meme kanserinden endişe ediyor. –Meme muayenesi yapmalı mısınız? –Kendi kendine meme muayenesi yapmasını öğretmeli misiniz? –Mamografi istemeli misiniz? Nasıl karar verirsiniz?

12 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Hastalığın yaygınlığı (prevalansı) yüksek olmalı Prevalansı çok düşük olan hastalıklara yönelik PSM anlamlı değil. - Osteogenezis imperfekta insidansı: 1/10 bin/yıl Etkili Tarama Kriterleri Medline Plus. Medical Encyclopedia. Osteogenesis imperfecta.

13 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Tahmin ettirici risk faktörleri veya testler olmalı Testin güvenilirliği ve maliyeti bilinmeli - CRP: Ucuz ama özgül (spesifik) değil - EKO: Duyarlı (sensitif) ve özgül ama pahalı Etkili Tarama Kriterleri

14 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / İnsidans Prevalans Morbidite Mortalite Hangi Tarama Testi ? Sensitivite (Duyarlık) Spesifite (Özgüllük) PPV (Pozitif Tahmin) NPV (Negatif Tahmin)

15 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Hasta (Prevalans) Sağlıklı Spesifite (Özgüllük) Sensitivite (Duyarlık) PPVNPV (+) Test(-) Test Temel Parametreler Toplum-100 kişi

16 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Nüfus = 100,000 Sensitivite = % 90 Spesifite = % 90 Kanser Prevalansı = % 1 Kanser Var Yok Positif test 900 9,900 Negatif test ,100 PPV = % 8.3 Kanser Prevalansı = % 0.1 Kanser Var Yok Positif test 90 9,990 Negatif test ,910 PPV = % 0.9 PPV’nin Prevalansla İlişkisi

17 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Hastalığın morbidite ve mortalitesi yüksek olmalı Hastalığın türü dışında morbidite ve mortaliteye etki eden faktörler: Etkili Tarama Kriterleri - Yaş - Cins - Irk - Coğrafi konum - Yaşam tarzı (kültür)

18 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 18

19 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / ay - Perinatal nedenler - Konjenital anomaliler 2-6 yaş - Motorlu araç dışındaki kazalar - Motorlu araç kazaları 7-12 yaş - Motorlu araç dışındaki kazalar - Motorlu araç kazaları Yaş Gruplarına Göre Mortalite

20 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / yaş - Motorlu araç kazaları - Cinayet yaş - Motorlu araç kazaları - Cinayet yaş - Kalp hastalıkları - Akciğer kanseri 65 yaş ve üzeri - Kalp hastalıkları - Serebrovasküler hastalıklar

21 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Kabul edilebilir bir tedavi olmalı Tedavi edilemeyecek hastalıkları taramanın bir anlamı yok - Akciğer kanseri 5.Şikayetlerin olmadığı bir “erken dönem” olmalı - AIDS - Sifilis - Serviks kanseri - Meme kanseri Etkili Tarama Kriterleri

22 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Hastalıkların Doğal Seyri    1   2   3  4 1.Biyolojik başlangıç 2.Erken tanı mümkün 3.Klinik tanı 4.Sonuç

23 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / yıl Başlangıç Belirtiler ÖLÜM 2 yıl 1 yıl6 ay Agresif bir kanser türü Aynı kanserin daha az agresif bir türü” Yılda bir yapılan tarama testi

24 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Meme Kanseri Örneği Kadınlar için önemli bir hastalıktır –Kadınlarda en fazla görülen kanser. Türkiye’de yılda 30 bin vaka. Belirtiler oluşmadan saptanabilir –Kendi kendine muayene, fizik muayene, Mamografi Tedavisi mümkün –Cerrahi, Kemoterapi, Radyoterapi Tedavinin değeri verdiği rahatsızlıktan fazladır

25 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Periyodik Muayene Zararlı Olabilir mi? Asemptomatik Birey Tarama Test normal Gerçek negatif Rahatlatma Yalancı negatif Tanıda gecikme Test anormal Gerçek pozitif Tedavi Yalancı pozitif Anksiyete Bir testin ortalama hata olasılığı: %5 Ian R. McWhinney. A Textbook of Family Medicine. Oxford University Press, USA 1997.

26 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Akciğer hastalıklarını taramak için akciğer grafisi, --İdrar yolu hastalıklarının taranması için idrar tahlili, --Kalp hastalıklarının taranması için EKG, --Esnaflarda tuberküloz taraması için mikrofilm, --Prostat kanseri taraması için PSA bakılması, --Meme kanseri için kendi kendine muayene, --Kan hastalıklarının taranması için tam kan sayımı, --Sağlıklı gençlere gripten korunmak için grip aşısı Ülkemizdeki Checkup Kaosu

27 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / PSM Nasıl Yapılır? Bireyler sağlıklı oldukları halde belli aralıklarla randevu verilerek kontrole çağrılırlar Bireysel PSM kriterlerine göre hizmet verilir - Danışmanlık- Aşı - Ev ziyareti- Muayene - Proflaksi- Test (tarama)

28 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Ülkemiz için öneriler var mı?

29 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Sağlık Bakanlığı TTR

30 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Ağustos 2005

31 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 31

32 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 32

33 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 33

34 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 34

35 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 35

36 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 36

37 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 37

38 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 38

39 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 39

40 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 40

41 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 41

42 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 42

43 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 43

44 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 44

45 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 45

46 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 46

47 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 47

48 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 48

49 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 49

50 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 50

51 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 51

52 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 52

53 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Yapılmaması Önerilenler 1.Asemptomatik kişilerde pankreas kanseri taraması 2.Asemptomatik kişilerde mesane kanseri taraması 3.Asemptomatik kişilerde periferik arter hastalığı taraması 4.Asemptomatik kişilerde akciğer kanseri taraması 5.Asemptomatik kişilerde tiroid kanseri taraması 6.Asemptomatik kişilerde tip 1 diabet için immun marker taraması PSM Önerileri

54 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Asemptomatik kişilerde genital HSV taraması 8.Asemptomatik kişilerde rutin EKG taraması 9.Asemptomatik erkeklerde rutin tam idrar tetkiki yapılması 10.Diyabetikler ve evsiz kadınlar dışında rutin tam idrar incelemesi 11.Altmış yaş altı ve yenidoğan dönemi dışında rutin tiroid fonksiyon testleri 12.Risk altında olmayan kadınlarda over kanseri taraması PSM Önerileri

55 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Özet Aşağıdakilerden hangisi periyodik sağlık muayenesi unsurlarından değildir? a)Danışmanlık verilmesi b)Aşılama çalışmaları c)Muayene d)Hastalığın tedavisi e)Ev ziyaretleri

56 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Soru 2 PSM önerileri belirlenirken aşağıdaki- lerden hangisi dikkate alınmaz? a)Taranacak hastalığın semtomsuz bir dönemi olmalıdır b)Hastalığın kabul edilebilir bir tedavisi olmalıdır c)Hastalığın morbidite ve mortalitesi düşük olmalıdır d)Hastalığın toplumdaki prevalansı yüksek olmalıdır e)Hastalığı tahmin ettirici risk faktörleri veya erken tanı testleri olmalıdır

57 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Soru 3 Aşağıdakilerden hangisinin PSM kapsamında uygulanması doğrudur? a)Kalp hastalıklarının taranması için EKG çekilmesi b)Kan hastalıklarının taranması için tam kan sayımı c)Tarama amacıyla akciğer grafisi çekilmesi d)Çocuklarda her başvuruda kilo ve boy ölçülmesi e)Sağlıklı her bireye yılda bir kez checkup yapılması

58 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Soru 4 65 yaş üzerindeki bireylere her yıl grip (influenza) aşısı yapılmalıdır a)Doğru b)Yanlış

59 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Soru 5 Sigara içmenin çocuk sağlığına etkileri ve komplikasyonları her başvuruda bütün erişkinlere anlatılmalıdır. a)Doğru b)Yanlış

60 Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / Doç. Dr. Zekeriya Aktürk Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD


"Aile Hekimliğinde Koruyucu Hekimlik Uygulamaları Periyodik Sağlık Muayeneleri / 60 1 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk, 29 Aralık 2005 Aile Hekimliğinde Koruyucu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları