Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKÇENİN DİLBİLGİSİ FİİLİMSİ(EYLEMSİ) HAZIRLAYAN: FERDA TOR TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ 2 1090310268.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKÇENİN DİLBİLGİSİ FİİLİMSİ(EYLEMSİ) HAZIRLAYAN: FERDA TOR TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ 2 1090310268."— Sunum transkripti:

1 TÜRKÇENİN DİLBİLGİSİ FİİLİMSİ(EYLEMSİ) HAZIRLAYAN: FERDA TOR TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ

2 Neler İşleyeceğiz?  Fiilimsi Nedir?  Fiilimsiler Görevine Göre Kaça Ayrılır?  İsim Fiil Nedir?  Sıfat Fiil Nedir?  Zarf Fiil Nedir?

3 FİİLİMSİ (EYLEMSİ)  Kökü fiil olduğu halde, çeşitli ekler alarak, cümlede isim, sıfat, zarf olarak kullanılan sözcüklerdir.  Fiil gibi çekimlenemezler. Kip ve kişi eki almazlar.

4  Yan cümle kurarlar.  Eylem anlamını tamamen yitirmezler. İsim çekim eklerini alabilirler.  Olumsuzluk eki alabilirler: çalışmama- n-ın zarar-ı gibi.

5  Taşıdıkları eylem anlamı nedeniyle yancümle kurarlar. Kurdukları yancümlenin yüklemi olurlar: Kırlarda yürümek güzeldir.  Eylemler gibi çatı eki alırlar:Beğen- i-l meyi severdi gibi. UYARI:Türkçede “eylemsi” diye bir sözcük türü yoktur. Eylemsiler, ad, sıfat ya da belirteçtir.

6 FİİLİMSİLER GÖREVLERİNE GÖRE ÜÇE AYRILIR: 1) İSİM-FİİL (ADEYLEM) Fiil+ -mek,-mak,-me,-ma,-ış,-iş,- uş,-üş (Ma-y-ış-mak). Eylem kök ya da gövdelerine –me,-mek,-iş ekleriyle türetilen eylem anlamlı adlardır.  Voleybol oynamayı severim.  Onun gülüşüne sinir oluyorlardı.

7  Kimi zaman düşün-mek-ten korkarız.  Okulların açıl-ış-ı ertelendi.  Eve ekmekle tuz götür-me-yi böyle havalarda öğrendim.  Düşmesiyle kalkması bir oldu.  Kaçış planını iyi yapmalıyız.  Yürümek insanı rahatlatıyor.

8 Not: Bazı isim-fiiller, fiilimsi özelliğini kaybedip, kalıcı isim oluşturabilirler.  Sarmaya bayılırım.  Kazmaları alıp, yola çıkalım.  Yazma eserler pahalı oluyor.  Ekmek parası için çalışıyor.  Denemeye kaç öğrenci girdi.  Dondurma yere düştü.

9 Not: Bir sözcüğün kalıcı isim olup, olmadığını anlamak için olumsuzunu yaparız. Olumsuzu yapılamıyorsa kalıcı isimdir. Sarmamaya bayılırım. (Sarma kalıcı isimdir.Olumsuzu yapılamıyor.)

10 Not: Olumsuzluk eki ile “-me,-ma” isim- fiil ekini karıştırmamak gerekir.  Gelme dedim, geldi. (-me olumsuzluk eki.)  Gelmemesi beni sevindirdi. (1.si: olumsuzluk eki, 2.si: isim-fiil eki)

11 2) SIFAT-FİİL (ORTAÇ) Fiil+ -an, -ası, -mez, -ar, -dik, - ecek, -miş  Görünen köy kılavuz istemez.  Yıkılası virane bizi perişan etti.  Ne bitmez çilemiz varmış.  İşe yarar bir tornavida bulamadım.

12  Tanıdık simalar görünmez oldu.  Gelecek günlerin ne getireceği belli olmaz.  Ölmüş eşek kurttan korkmaz.  Hürriyeti yaz-an eller diz-en eller.  Koş-ar adımlarla yürüdük.

13 Not: Sıfat-fiil, isimden önce gelip, onun sıfatı olarak kullanılır. Bazı durumlarda, bu isim düşer ve adlaşmış sıfat-fiil oluşur.  Gelen, gideni aratır.  Dün çarşıda bir tanıdığa rastladık.  Düşenin dostu olmaz.  Kırılacakları kutuya koyalım.

14 Not: “-r, -ecek, -miş, -dik” gibi fiil çekim ekleriyle sıfat-fiil eklerini karıştırmamak gerekir. Sözcük kişilere göre çekimlenemiyorsa, sıfat-fiildir.  Kaçacağım bir gün bu yerden. (Gelecek zaman eki)

15  Kaçacak yerim kalmadı. (Sıfat-fiil eki)  Pişmiş aşa su katmış. (1. miş: sıfat-fiil eki; 2. miş: öğrenilen geçmiş zaman eki)  Düştük yollara, yine. (Görülen geçmiş zaman eki)

16 3) ZARF-FİİL (BAĞ-FİİL) (ULAÇ) Fiil+-e,-ip,-ince,-erek,-ken,- meden,-meksizin,-dıkça,-eli,-r,- mez,-casına,-dığında  O ağacı gördükçe seni hatırlıyorum.  Uyumaksızın iki gün yol aldık.  Son satırı yazıp, veriyorum.  Gülünce yanakları al al oldu.

17  Ağlaya ağlaya göz yaşlarım kurudu.  Tedbirini almadan, o mağaraya girmemelisin.  Pazara çıkalı iki saat oldu.  Gelir gelmez onu sordu.  İşi bitirdiğinde, odama gel  Yağmur yağarken hüzünlenirim.


"TÜRKÇENİN DİLBİLGİSİ FİİLİMSİ(EYLEMSİ) HAZIRLAYAN: FERDA TOR TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ 2 1090310268." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları