Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KÜRESEL PAZARLAMA Prof. Dr. İkbal AKSULU 2012. ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLERİN TEMEL KONULARI  Uluslararası Mal Hareketi(DIŞ TİCARET)  Uluslararası.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KÜRESEL PAZARLAMA Prof. Dr. İkbal AKSULU 2012. ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLERİN TEMEL KONULARI  Uluslararası Mal Hareketi(DIŞ TİCARET)  Uluslararası."— Sunum transkripti:

1 KÜRESEL PAZARLAMA Prof. Dr. İkbal AKSULU 2012

2 ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLERİN TEMEL KONULARI  Uluslararası Mal Hareketi(DIŞ TİCARET)  Uluslararası Sermaye Hareketi  Uluslararası Hizmet Hareketi  Uluslararası İşgücü Hareketi  Uluslar arası Teknoloji Hareketi

3 ULUSLARARASI MAL HAREKETİ(DIŞ TİCARET) 1.Doğal Nedenler  Hammadde dağılımındaki eşitsizlik  İklim Koşulları  Toprak Yapısı 2.Demografik Nedenler 3.Teknolojik Yetersizlikler ve Uzman İşgücü Yetersizlikleri 4.Üretim Maliyeti ve Fiyat Farklılıkları 5.Ekonomik Gelişme Farklılıkları 6.Tüketici Tercih Farklılıkları ve Mal Farklılaşması

4 DOĞAL NEDENLER – DIŞ TİCARET İLİŞKİSİ 1.MAL YOKLUĞU 2.ÜRETİMİN NİCELİKSEL EKSİKLİĞİ 3.ÜRETİMİN NİTELİKSEL EKSİKLİĞİ 4.ÜRETİMİN RASYONEL OLMAMASI

5 DÜNYA EKONOMİSİNİN PAYLAŞIMI (2010 VERİLERİYLE)

6 DÜNYA EKONOMİSİNİN ÜLKELER VE GRUPLAR İTİBARİYLE PAYLAŞIMI

7 ÜLKEGSMH ( USD Milyar)GSMH Büyümesi (%) GSMH PAYI (%) Dünya62, Dünya ORT ,62 EURO Bölgesi12, ,38 G 731, ,50 Yeni Endüstrileşen Asya Ekonomileri1, ,90 Diğer Gelişmiş Ekonomiler (G 7 ve Euro Bölgesi Hariç)5, ,50 Avrupa Birliği16.282, ,45 Gelişmekte Olan Ekonomiler21, ,6 Gelişen Asya9, ,09 ASEAN 51, ,70 Orta Doğu2, ,75.00 Afganistan ,04 Arjantin ,85 Azerbaycan ,12 Belçika ,53 Brezilya2, ,94 Çin5, ,61 Kanada1, ,79 İtalya2, ,39 Japonya5, ,81 Fransa2, ,89 Almanya3, ,95 ABD14, ,8319,73 Türkiye ,29

8 ÜLKE GSMH PAYI (%) Dünya100 Dünya ORT1,62 Nijer0,014 Haiti0,015 Guam0,008 Guyana0,007 Zimbabwe0,007 Togo0,008 Fiji0,005 Vanuatu0,002 Mali0,023 Tacikistan0,002 Liberya0,002 Ermenistan0,023 Laos0,0021 BAZI AZ GELİŞMİŞ ÜLKELER

9 BAZI EKONOMİK GRUPLAR  ASEAN 5  Filipinler  Endonezya  Malezya  Tayland  Vietnam  G 7  Fransa  Almanya  Japonya  İtalya  ABD  Birleşik Krallık  Kanada  + Rusya (G 8)

10 G 20  Avustralya  Suudi Arabistan  Kanada  ABD  Hindistan  Rusya  Güney Afrika  Türkiye  Arjantin  Brezilya  Meksika  Fransa  Almanya  İtalya  Birleşik Krallık  Çin  Endonezya  Japonya  Güney Kore  AB

11 MERCOSURE BRIC  Bolivya  Arjantin  Brezilya  Uruguay  Paraguay  Venezüella  Brezilya  Rusya  Hindistan  Çin

12  AVRUPA BİRLİĞİ (EUROPEAN UNION)  27 ÜLKE  AFTA ( ASIA- PASIFIC FREE TRADE AREA)  NAFTA (NORTH AMERICAN FREE TRADE AREA)  ABD  KANADA  MEKSİKA

13 ÜLKELER VE GRUPLAR DÜNYA İHRACATI İÇİNDEKİ YERİ (MİLYAR DOLAR) Dünya15175 G78200 AB5150 Gelişen ekonomiler6340 Arjantin68 Avustralya212 Avusturya149 Afganistan0.493 Bangladeş14 Belçika403 Brezilya202 Kanada387 Çin1580 ÜLKELER VE GRUPLAR DÜNYA İHRACATI İÇİNDEKİ YERİ (MİLYAR DOLAR) Fransa511 Almanya1206 Hindistan223 İtalya440 Japonya772 Kore471 Meksika298 Hollanda588 Pakistan21 Rusya374 İspanya241 Türkiye114 İngiltere374 ABD1278

14 Mal ticaretimilyon $%Yıllık Değişim % İhracat f.o.b.17,816, İthalat c.i.f.18,437, Bölgelere Bazında İhracat* Bölgeler Avrupa6,881, Asya5,132, Kuzey Amerika2,922, Güney ve Orta Amerika748, Orta Doğu671, Afrika538, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) 529, Ekonomiye göre Gelişmiş Ekonomiler10,246, Gelişmekte Olan Ekonomiler6,648, Az Gelişmiş Ülkeler (AGÜ)231, * ihracatçısı belirtilmemiş ürünler ve sınıflandırılmamış veriler sıralama dışı bırakılmıştır

15

16 Mal ticaretimilyon $%Yıllık Değişim % İhracat f.o.b.17,816, İthalat c.i.f.18,437, Ürünlere göre ihracat* Ana Ürün Grupları Tarım Ürünleri1,659, Petrol, Maden Ürünleri4,007, Mamul Mallar11,510, Agreement on Agriculture1,338, Endüstriyel Ürünler16,447, Ürün Grupları Petrol ürünleri3,171, Makine Ürünleri2,098, Kimyasal Ürünler1,449, Otomotiv Ürünleri1,286, Diğer Gıda Ürünleri1,233, En hızlı büyüyen ürün grupları 2011’de: Petrol Ürünleri3,171, ’den beri: Madenler ve Madeniler427, * diğer ürünler sıralama dışında bırakılmıştır

17 Milyar $ ÜRÜN BAZINDA İHRACAT

18 Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyüme Hızının Gelişimi: (%)

19 Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Büyüme Hızının Gelişimi: (%)

20 Dünyada ve Ülke Gruplarında Ortalama Büyüme Hızının Gelişimi: (%) Ülke Grupları Dünya3,203,053,603,28 Gelişmiş Ülkeler3,072,731,772,52 Büyük Gelişmiş Ülkeler (G7)2,972,491,432,30 Yeni Sanayileşmiş Asya Ülkeleri 8,146,254,176,19 Avrupa Birliği2,132,101,711,98 Yükselen ve Gelişen Ülkeler3,483,656,114,41 Orta ve Doğu Avrupa2,111,723,932,59 Gelişen Asya6,737,238,227,39 ASEAN-55,355,014,975,11 Latin Amerika ve Karaipler2,152,993,152,76 Orta Doğu ve Kuzey Afrika1,354,114,903,45 Sahra Altı Afrika2,602,245,583,47 Türkiye4,224,023,774,00

21 BRIC + KM Ülkelerinin Temel Göstergeleri (2010) Nüfus (Milyon) GSYH (Milyar $) Kişi başına GSYH ($) İthalat (Milyar $) İhracat (Milyar $) Ticaret Hacmi (Milyar $) Dünya Ticaretind eki Payı (%) Brezilya ,29 Rusya ,21 Hindistan ,77 Çin ,75 G. Kore ,92 Malezya ,19 Türkiye ,98

22 ULUSLARARASI TİCARETİN GELİŞME NEDENLERİ  Ürün ve süreç teknolojilerindeki gelişmeler  İletişim teknolojilerindeki gelişmeler  Uluslararası lojistiğin gelişmesi  Ticaret bloklarının gelişmesi  Uluslararası ticaret anlaşmaları ve DTO

23 ULUSAL VE ULUSLARARASI TİCARET ARASINDAKİ FARKLILIKLAR 1.Uluslararası ticaret farklı siyasal egemenliğe sahip ülkeler arasında yapılır. 2.Her ülkede ticareti düzenleyen farklı mevzuat ve yasal düzenlemeler vardır. 3.Ülkeler arasında dil ve kültür farklılığı bulunmaktadır.

24 ULUSAL VE ULUSLARARASI TİCARET ARASINDAKİ FARKLILIKLAR 4. Farklı coğrafyalar ve farklı doğal koşullar söz konusudur. 5. Farklı para birimleri ticareti zorlaştıran önemli bir faktördür. 6. Ekonomik sistemler arasında farklılaşma olabilir.

25 CİROSU İTİBARIYLA D Ü NYANIN 10 B Ü Y Ü K ŞİRKETİ (2008)

26 SEKTÖRŞİRKETCİROÜLKE PerakendeWal-Mart421,8ABD PetrolShell378,1HOLL. PetrolMobil354,6ABD PetrolBP308,9ING PetrolSinopec273,4CHN PetrolCNP240,1CHN PetrolState Grid226,2CHN OtomotivToyota221,7JAP İletişimJapon Post Hold.203,9JAP PetrolChevron196,3ABD 35,7Türkiye Koç Grup CİROSU İTİBARIYLA D Ü NYANIN 10 B Ü Y Ü K ŞİRKETİ (2010)

27 Yönetimsel Ölçütler Aşama 1 Yerel Aşama 2 Uluslararası Aşama 3 Çok Uluslu Aşama 4 Küresel OdaklanmaYerelİç Pazar OdaklılıkÇok MerkezliDünya Çapı Pazarlama Stratejisi YerelYayılmaUyarlamaYayılma Örgütsel YapıYerelUluslararasıDünya ÇapıUyarlama,Karma Yönetim ŞekliYerelYukarıdan Aşağıya Merkezi Aşağıdan Yukarıya Ademi Merkeziyet Bütünleşik Üretim Yönelimi Çoğunlukla Yerel Çoğunlukla YerelFaaliyette Bulunulan Ülke Dünya Çapında Minimum Maliyet Yatırım PolitikasıYerelDünya Çapında Yerel Kullanım Çoğunlukla faaliyette bulunulan her ülkede Çapraz Yatırımlar Performans Değerlendirme Yerel Pazar Payı Ana Ülke Pazar Payı Göz Önünde bulundurulur Her bir ülkedeki Pazar payı Dünya Geneli ŞİRKETLERİN KÜRESELLEŞME Sİ

28 Uluslararası Ticaretin Yararları  Yerel rekabetin artması,  Uluslararası ticaret teknolojisinin avantajlarından yararlanmak,  Satış ve karların arttırılması,  Mevcut ürünlerin satış potansiyellerini artırmak,

29 Uluslararası Ticaretin Yararları  Yerel pazardaki maliyet rekabetini korumak,  İşletmenin büyüme potansiyelini artırmak,  Global pazar payı yakalamak,  Mevcut pazarlara bağımlılığı azaltmak,  Mevsimsel Pazar dalgalanmalarını stabilize etmek,

30 Uluslararası Ticaretin Riskleri  Ekonomik Riskler  Politik Riskler  Alıcı Ülke Riskleri  Ticari Riskler  Diğer Riskler

31 Ekonomik Riskler  Ekonomik kontroldeki taviz riski  Alıcının ödeme güçlüğüne düşmesi  Malın kabul edilmemesi  Anlaşma şartlarının yerine getirilmemesi  Kur riski

32 Politik Riskler  Uzatılmayan ithalat ve ihracat izinleri  Savaş riski  Malı gönderdikten sonra konulan ithalat yasakları  Politik bağımsızlığın ele geçirilmesi

33 Alıcı Ülke Riskleri  Ülke yönetim politikalarındaki değişmeler  Kur kontrol düzenlemeleri  Döviz eksikliği  Ticaret ambargoları

34 Ticari Riskler  Bankaların ticari sorumluluklarını yerine getirme yeteneğinin eksikliği  Alıcının finansal limitler yüzünden ödeme sorunları  Satıcının malın gerekli miktar ve kalitesini sağlamadaki yetersizliği

35 Diğer Riskler  Kültürel farklılıklar  Dış Pazar hakkındaki bilgi eksiklikleri  Dil engelleri  İş ortamındaki rüşvet eğilimleri  Anlaşma ya da ödeme ihlallerini önleyen yasal yapının zayıflığı

36 Diğer Riskler  Beklenmeyen iş çevresi değişiklikleri ve kur dalgalanmalarının etkisi  Bir ülkenin borçlarını ödeme kabiliyetlerini kaybetmesi  Doğal riskler, kontrol edilemeyen doğal felaketler

37 İşletmelerin Uluslararası Pazarlara Giriş Yolları ULUSLARARASI PAZARA GİRME STRATEJİLERİ İhracat Dolaysız Dolaylı Bağlı Ticaret Barter Karşı Satın Alım Geri Satın Alım Piggyback Ortaklıklar Lisans Anlaşmaları Franchising Sözleşmeli Üretim Yönetim Sözleşmesi Montaj Operasyonları Joint Venture Konsorsiyum Anahtar Teslim Projeler Yap-İşlet-Devret Modeli Doğrudan Yabancı Yatırım Serbest üretim bölgeleri

38 DOLAYLI VE DOLAYSIZ İHRACATTA YER ALAN ARACILAR ÜRETİCİNİN KENDİ ÜLKESİNDE FAALİYET GÖSTERENLER:  KOMİSYONCU  YERLİ TÜCCARLAR  YABANCI TÜCCARLAR VE TEMSİLCİLER  İHRACATÇI BİRLİKLERİ  İHRACAT ŞİRKETLERİ  BİRLEŞİK İHRACAT YÖN. FİRMALARI  GENEL İHRACAT ŞİRKETLERİ

39 DOLAYLI VE DOLAYSIZ İHRACATTA YER ALAN ARACILAR DIŞ PAZARDAKİ ARACILAR:  YURT DIŞI SATIŞ BÜROLARI  YURT DIŞI SATIŞ ŞİRKETLERİ  ACENTE VE DİSTRİBÜTÖRLER  GEZİCİ SATIŞÇILAR  İTHALATÇI VE TOPTANCILAR  PERAKENDECİLER

40 ÜRETİCİNİN KENDİ ÜLKESİNDE FAALİYET GÖSTERENLER KOMİSYONCU:  YABANCI MÜŞTERİYİ TEMSİL EDER,  YABANCI MÜŞTERİDEN KOMİSYON ALIR,  İTHALATÇI VE İHRACATÇI KARŞI KARŞIYA GELMEZ,  TÜM İHRACAT İŞLEMLERİNİ YAPAR,  İHRACAT; ÜRETİCİ VE İHRACATÇI İÇİN ÇOK BASİTLEŞİR.

41 ÜRETİCİNİN KENDİ ÜLKESİNDE FAALİYET GÖSTERENLER YERLİ TÜCCAR:  İHRACATÇI ÜLKENİN VATANDAŞI,  KENDİ NAMINA ÇALIŞIR,  İHRACAT YERLİ TÜCCAR ARACILIĞYLA YAPILDIĞINDA ÜRETİCİ AÇISINDAN SANKİ ULUSAL PAZARLAMA FAALİYETİ GİBİ OLUR. YABANCI TEMSİLCİLİKLER:  BÜYÜK KURULUŞLARIN İHRACATÇI ÜLKEDEKİ TEMSİLCİLİKLERİ,  TEMSİL ETTİKLERİ KURULUŞ LEHİNE MALI ALIR.

42 İHRACATÇI BİRLİKLERİ Birliğe Üye Olmayan Özel Ve Tüzel Kişi Kuruluşlar, Birlik Alanına Giren Malları İhraç Edemez Ve Birlik Hizmetlerinden Yararlanamazlar Konuları: Canlı Hayvan, Su Ürünleri, Tahıllar, Kuru Meyve, Maden, Orman, Tütün, Zeytin, Hazır Giyim Vb. Yararları:  Firmanın Tek Başına Yapamayacağı İşleri Üye Firma Ya Da Birlik Adına Yapmak,  Üretim Aşamasında Kredi Tedarikine Yardımcı Olmak,  Üretimin Dış Talebe Göre Ayarlanması,  Alım, Ambalaj Ve İhracat Usul Ve Teamülleri Konusunda Üyelerini Aydınlatmak,

43 İHRACATÇI BİRLİKLERİ YARARLARI(Devam):  Haksızlıklara Karşı Yetkili Kuruluşlar Nezdinde Girişimde Bulunarak Üyelerinin Haklarını Korumak,  Alıcı Ülkelerin İthalat Mevzuatını İnceleyip Bilgi Vermek  Sergiler Açmak, Eğitim Seminerleri Düzenlemek  Büyük Miktardaki Siparişlerde, Bunu Tek Başına Karşılayamayan Üyelerin Mallarını Birleştirip Pazar Fırsatlarını Daha İyi Değerlendirmek Ve Fiyat Pazarlığı Sağlamak

44 İHRACAT ŞİRKETLERİ:  BAĞIMSIZ KURULUŞLAR,  İŞLERİ SADECE İHRACAT YAPMAKTIR,  ÜRETİCİ FİRMA TARAFINDAN KURULABİLİR,  BU DURUMDA DA ÜRETİCİ AÇISINDAN DOLAYLI DAĞITIM OLUR. BİRLEŞİK İHRACAT YÖNETİMİ ŞİRKETLERİ:  RAKİP OLMAYAN MALLARI PAZARLARLAR,  BELİRLİ ALANLARDA UZMANLAŞIRLAR,  ÖRNEK: YAŞAR DIŞ TİCARET ŞİRKETİ GENEL İHRACAT ŞİRKETLERİ:  BİY’LERE BENZER,  SATTIKLARI MAL TÜRÜ VE ALANLARI FAZLADIR,  ÖRNEK: JAPON SOGO- ŞOSA’LAR

45 JAPON SOGO – ŞOSA MODELİ  ÇOK BÜYÜK İHRACAT ŞİRKETLERİDİR,  ÇOK KAPSAMLI FAALİYET GÖSTERİRLER,  İHRACAT YAPARLAR,  BANKALARI ARACILIĞIYLA GİRDİ İTHAL EDERLER,  İMALATÇILARIN MALINI YURT İÇİNDE VE DIŞINDA PAZARLARLAR,  JAPONYA’NIN İHRACATININ YARISINI GERÇEKLEŞTİRİRLER,  GSMH’NIN 1/3 ‘Ü ELLERİNDEDİR,  SÜREKLİ BÜYÜME VE MÜŞTERİ ODAKLILIK STRATEJİSİ

46 DIŞ PAZARDAKİ ARACILAR A. YURT DIŞI SATIŞ BÜROLARI  İHRACATÇI ÜRETİCİNİN SATIŞ BÜROSU,  MALI ALIR, O ÜLKEDEKİ TOPTANCI, PERAKENDECİ VE TÜKETİCİLERE SATAR,  DIŞ PAZARI İYİ TANIRLAR,  FİRMAYI BİLGİLENDİRİRLER. B. YURT DIŞI SATIŞ ŞİRKETLERİ  YURT DIŞI SATIŞ BÜROLARINA BENZER ANCAK,  BAĞIMSIZDIR, KARI KENDİNE AİTTİR.

47 DIŞ PAZARDAKİ ARACILAR C. ACENTE  İHRACATCININ MÜŞTERİSİ DEĞİLDİR,  MALI KENDİ ADINA VE HESABINA ALMAZ,  İHRACATÇIYA KENDİ ÜLKESİNDE MÜŞTERİ BULUR,  SATIŞ ÜZERİNDEN KOMİSYON ALIR. D.DİSTRİBÜTÖR  TACİR ARACIDIR,  FİRMANIN MÜŞTERİSİDİR,  MALI KENDİ ADINA VE HESABINA ALIR VE KENDİ ÜLKESİNDE DAĞITIMI YAPAR. E. GEZİCİ SATIŞÇILAR  FİRMA GÖREVLİSİDİR,  MALI YURT DIŞINDA PAZARLAMAYA ÇALIŞIR,  PASİF İHRACAT DEĞİL, AKTİF PAZARLAMA İŞLEMİDİR.

48 Bağlı Ticaret ( Counter Trade) AMAÇ:  Ticareti Geliştirme  Ticaret Engelini Kaldırma/Azaltma  Ekonomik İşbirliği TÜRLERİ:  İki Taraflı (BİLETERAL)  Çok Taraflı(MULTILATERAL)

49 TAKAS: BARTER TRADE  1930’larda Dünya Tic. Çoğu bu şekilde gerçeleşti  En ilkeli 2 yanlı TAKAS  Döviz Kullanmadan  Tic. Giren Firma Sayısı 3-4 olabilir İki Yanlı Takasın Güçlükleri  Malların Değer Farkı  Malların Bölünemezliği  Malların Tam Olarak Değerlendirilemeyişi  Diğer Tarafın Malına İhtiyaç Olmayabilir Bu yüzden çok yanlı takasa ihtiyaç olabilir.

50 TR ABD İHR. İTH. İTH. İHR. TEKSTİL ELEKTRONİK $ TL

51 TAKAS’IN NEDENLERİ  Yoğun Döviz Kıtlığı  Serbest Ticaret Deneyimi Eksikliği

52 TAKAS YOLUYLA TİCARETTE  Anlaşma süresince fiyat sabit tutulur.  Bu yüzden FİYAT yada iki tarafa zarar yada kazanca geçirir.  İlgili devletin iznine bağlıdır.  Hükümetler serbest dövizle satılabilen ürünlerin takasına izin vermezler  Ürünler serbest dövizle satışı güç olan mallardır.

53 KARŞI SATIN ALIM (COUNTER PURCHASE) ÖZEL FİRMA BİR DEVLET (İHR) (İTH)  Özel bir firmanın devlete mal satması, bir süre sonra bu devletten mal satın alması  Özel firma anlaşma gereği o ülkeden mal almak zorunda İHR. KARŞI S.A

54 KARŞI SATIN ALIM (COUNTER PURCHASE)  SATILAN mal ile ALINAN mal arasında bir ilişki yoktur.  KARŞI SATIN ALIM süresi 3-5 yıldır.  Her iki işlemde KONVERTİBL dövizle yapılır.  Karşı satın alınacak malları seçmek için bir liste yapılır.  Satın alınması zorunlu tutulan mallar arz fazlası, serbest dövizle satışı zor düşük kaliteli olabilirler

55 KARŞI SATIN ALIM (COUNTER PURCHASE)  Bu malları alan firma ülkesinde kullanıyor ya da pazarlıyorsa sorun yoktur.  Yoksa, bunları belirli bir ıskonto karşılığında aracılara devreder (Bu durum, ihracattan elde ettiği karları azaltır)  Aracı firmalar ise, geniş pazarlama ağları nedeniyle bu malları elden çıkartmakta zorlanmazlar

56 GERİ SATIN ALIM(BUY BACK)  En çok rastlanan bağlı ticaret türü BATILI A.G.Ü. GELİŞMİŞ ÜLKE’NİN ÖZEL FİRMASI Demir-Çelik Alüminyum Petrol Enerji Üretim Teknolojisi Mak.,Anahtar Tes.,Fab. Bu Tes. Üretilen malın bir kısmını geri alır

57 GERİ SATIN ALIM(BUY BACK)  Ödemeler ayrı ayrı yapılır.  Gelişmiş ülke kendine hammadde sağlar KARŞI SATIN ALIM İLE FARKLARI  İHR. olunan mallar ülkenin üretim kapasitesini arttırır.  Süre 10 yıl ve üzeri  Geri satın alınan ürünün ilk işlemle bağlantısı vardır.  Geri satın alınan meblağ fazladır.  Geri satın alınan mallar kalitelidir, Uluslar arası pazarda talep görür.  Her ikisinde de sözleşme, cezai şart vardır

58 ORTAKLIKLAR A.Lisans Anlaşmaları (Licensing) Lisansörün(lisans veren), ev sahibi ülkede lisansiye(lisans alan) ile yaptığı,üretim ve satış yapma yetkisini içeren anlaşmaya lisans anlaşması adı verilir. Ana firmanın yabancı ülkede yatırım yapması gerekmez. Lisans anlaşmaları yıl süreli olmaktadır.

59 Lisans Alanın Hakları  Patentler, buluşlar, formüller, prosesler, dizaynlar, örnekler,  Telif hakları, edebi, müzik ve sanatsal kompozisyonlar,  Markalar, ticari isimler, işletme isimleri,  Franchise’lar, lisanslar, kontratlar,  Metotlar, programlar, prosedürler, sistemler vb.

60 Lisans Alanın Yükümlülükleri  Ürünü anlaşma koşullarına uygun olarak üretmek,  Tahsis edilmiş bölgede bu ürünleri pazarlamak,  Ürünlerin satış miktarına bağlı olarak lisansöre gereken ödemeleri yapmak.

61 Lisans Verenin Avantajları  Zor piyasalara kolayca girme olanağı,  Düşük sermaye ihtiyacı,  Kaynak tasarrufu,  Yerel piyasaları için hizmet ve kalitenin arttırılması

62 Lisans Verenin Dezavantajları  Teknoloji, bilgi ve tecrübenin kolay aktarımı,  Lisans alanın faaliyetinin kontrolünün zorluğu,  Piyasaya aktif bir biçimde girememek,  Anlaşma şeklinin zorluğu.

63 B.Franchising Belirli bir bölgede bir firmanın ürününü veya hizmetini satmak için verilmiş olan formal izindir.

64 Franchising’in Temel Öğeleri  Franchising en az iki işletme tarafından sürekli bir ilişki için oluşturulur. Anlaşma süresi 1-5 yıldır.  Ayrıcalığı veren ile alan arasında, yüküm ve sorumlulukların açıkça belirlendiği bir sözleşme bulunmaktadır. Anlaşmada franchisor, franchisee’e göre daha güçlü görülmektedir. Ve yaptırım gücü bulunmaktadır.  Franchisee, franchisor’un ismi ile faaliyet gösterir.  Franchisor’un kontrol gücü yüksektir.

65 Yaygın Görülen Franchising Örnekleri  Yatırım Franchise’ı  Üretici – Perakendeci (Shell, BP vb)  Üretici – Toptancı (Pepsi Cola, 7 UP)  Diğer (Avis, Budget)  Ayrıcalıklı Franchise  Marka Kullanma ve Üretim Franchise’ı (Kentucky,Mc Donald’s,Wimpy)

66 C. Sözleşmeli Üretim (Kontratla Üretim)  İşletmenin ev sahibi ülkede üretim faaliyeti için yatırım yapmasını gerektirmeyen bir ortaklık türüdür.  Sözleşmeli üretimde, uluslararası pazara girmeyi hedefleyen işletme, ürünü dış pazarda yerel bir üreticiye yaptırırken, pazarlama faaliyetlerini ise kendisi üstlenmektedir.  Bu yolun tercih edilmesi için ürün yada markanın yabancı ülkede istenilen kalite ve miktarda üretilebilmesi gerekir.  Politik bakımdan istikrarsız ve riskli pazarlar için uygundur.

67 D.Yönetim Sözleşmesi  Yönetim sözleşmesi, uluslararası bir işletmenin yabancı bir işletme ile o işletmenin faaliyetinin bir bölümünü veya tamamını yönetmek üzere karşılıklı yaptıkları anlaşma olarak tanımlanabilir.  Yönetim sözleşmesi, ev sahibi ülkeye direkt bir yatırımı gerektirmeyen yalnızca yönetim bilgi ve tecrübesinin transfer edilmesiyle gerçekleşen bir ortaklık türüdür.

68 E. Montaj Operasyonları  Üretim stratejisinin bir türü olarak görülen montaj operasyonları, yapılmış parçaların birleştirilmesi veya düzenlenmesidir.  Örneğin; katı parçaların birleştirilmesi veya düzenlenmesi için kullanılan bu yöntemler kaynaklamak, lehimlemek, zamkla yapıştırmak, haddelemek ve dikmek olabilir.  Mamullere uygulanan yüksek gümrük vergileri ve parçaları taşıma maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle montaj üretimi tercih edilir.

69 F. Ortak Yatırım (Joint Venture)  İki veya daha fazla işletmenin ortak bir şekilde yeni bir işletme kurup, sahip olmalarıyla gerçekleşen bir giriş yöntemidir.  Ortaklığa giren firmalar gerek hukuki gerekse ekonomik bağımsızlıklarını sürdürerek temel faaliyetlerini sürdürürler.  Örnek;Sony-Ericsson,Texaco-Royal Dutch Shell,AvivaSa

70 Joint Venture’ın Yabancı Yatırımcıya Yönelik Avantajları  Joint Venture ile yabancı ortak, riski yerel işletme ile paylaşmış olmaktadır.  Yerel işletme, ev sahibi ülke ile ilgili çok değerli bilgilere sahiptir ve bunları yabancı ortakla paylaşmaktadır.  Bu tür ortaklık bazı durumlarda siyasi avantajlar sağlayabilmektedir.  Maliyetlerde düşme (ölçek ekonomisi) gerçekleştirilmiş olmaktadır.

71 Joint Venture’ın Yabancı Yatırımcıya Yönelik Avantajları  Rakiplere karşı teknolojik üstünlükler sağlanabilir.  Pazarda rekabetçi üstünlük sağlanır.  Kaynaklara daha kolay ulaşılır.  Çok uluslu işletme üzerindeki politik baskılar azalmaktadır.  Yeni pazarlara giriş kolaylaşmaktadır.

72 G. Konsorsiyum Konsorsiyum anlaşmalarında genellikle büyük çaplı taahhüt işlerinde ulusal veya uluslararası bir ihaleyi kazanabilmek için aynı veya farklı ülkelerden, aynı dalda veya farklı uzmanlık dallarındaki işletmeler finansal ve teknolojik imkanlarını birleştirip işbirliği yapmaktadırlar.

73 H. Anahtar Teslim Projeler  Anahtar teslim projeler; işletmenin projeye yönelik tüm faaliyetlerin planlanmasından ve gerekli tüm hazırlıkların yapılmasından sorumlu olduğu bir süreçtir.  Proje tamamlandığında faaliyetin yönetimi ile ilgili tüm işler, yetki ve sorumluluklar, uluslararası işletme tarafından eğitilmiş olan yerel personele devredilir.  Projenin tamamlanması karşılığında, uluslararası işletme oldukça yüksek bir ücret alır.

74 I. Yap – İşlet – Devret Sözleşmesi  Yap – işlet – devret modeli, bir ülkenin temel altyapı yatırımlarının gerçekleşmesinde iş finansmanı sağlamayı ve özel kesime açılmayı amaçlayan bir uygulamadır.  Bu yöntem yardımıyla büyük yatırım projelerinin (elektrik santralleri, barajlar, otoyollar) gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır.

75 DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM  Bir şirketin üretim ve pazarlama faaliyetlerini kurulu bulunduğu ülkenin sınırlarının ötesine yaymak üzere ana merkezinin dışındaki ülkelere üretim tesisi kurması ya da o ülkedeki üretim tesislerini satın almasıdır.  (FDI: Foreign Direct I nvestment)

76 Çok Uluslu Şirket (Multi-National Corporations)  Ana merkezin yönetim ve denetimi altında olan ve farklı ülkelerde faaliyet gösteren işletmelerden oluşan kurumsal yapılara çok uluslu şirket denir.  Dolaysız yabancı sermaye yatırımı ÇUŞ’lar tarafından gerçekleştirilir. Ana Şirket ÇUŞ A B C Bağlı Şirket, Şube, Yavru Şirket (Subsidiary, Branch)

77 Uluslararası Pazarlara Giriş Yönteminin Seçimini Etkileyen Faktörler A-Firmalara İlişkin Özellikler  İşletmenin hedefleri,  İşletmenin büyüklüğü ve kapasitesi,  Ürün ve hizmetlerinin sayı ve özellikleri,  Rekabet gücü,  Hedef ve pazarların ın sayıları ve büyüklükleri,  Tahmini satış potansiyelleri,  Tahmini kar hedefleri,  Esneklik,  Teknoloji düzeyi,  Yönetsel koşullar.

78 B- DIŞ (KONTROL EDİLEMEYEN) FAKTÖRLER  ULUSLARARASI Pazarlara Yönelecek Firmanın Kendi Ülkesindeki İhracata Yönelik Politikalar, Yasalar Ve Mevzuat (İhracata İlişkin Kotalar, Yasaklamalar Ve Mevzuatın Karmaşıklığı, Bürokratik İşlemler)  Dış Pazara Girişte Sınırlandırmalar (Gümrük Vergileri, İthalat Kotaları, Kambiyo Mevzuatı, Sağlık, Güvenlik, Tüketiciyi Korumaya Yönelik Kurallar, Politik Nedenler- Ambargo Benzeri, Yüksek Navlun Bedelleri, Aktarmalı Taşımacılık)

79 B- DIŞ (KONTROL EDİLEMEYEN) FAKTÖRLER  Dış Pazar Büyüklüğü Ve Gelişme Durumu (Ürün O Ülke Tarafından Ne Miktarda Hangi Ülkelerden Elde Ediliyor? Ülkede Üretimi Var mı? Ne Kadar Tüketiliyor? Kim Tüketiyor? Ne Kadar Sıklıkla? Ne Amaçla Kullanılıyor? – Doğrudan Tüketim, Üretim Girdisi)  Dış Pazardaki Rekabet (Yerli Rakipler, Yabancı Rakipler, İkame Ürünlerden Gelen Rekabetin Etkisi, Önemli Rakiplerin Üstünlükleri, Pazara Bir ya da Birkaç Rakip mi Egemen? Yaygın Bir Rekabet mi Var? Yerli Rakiplerin İthalatı Engelleyecek Politik Güçleri Var mı? Pazarda Önemli Boşluklar Var mı?)

80 Küresel Pazar Fırsatlarının Pazarlama Bilgi Sistemi ve Araştırma ile Belirlenmesi  Belirsizlik-Fazla veri ancak az bilgi  Belirsizlik Kaynakları -Yeni Pazar alternatifleri ile ilgili bilgi eksikliği -Yeni alternatifin sonuçlarının ne olacağı -Sonuçları etkileyen iç ve dış koşulların nasıl bilineceği -Bu sonuçların hedeflerle ilgili olarak nasıl değerlendirileceği

81 PAZARLAMA KARARIPAZARLAMA BİLGİSİ Uluslararasılaş ya da yerel kalmaya devam et Yerel fırsatların; yerel ve küresel rekabet bakış açısıyla karşılaştırılması yoluyla; global pazar ve bu pazar içinde firmanın potansiyel pazar payı değerlendirilir Girilmesi Düşünülen Pazara Karar Verme Yerel rekabet ve politik konjonktürü göz önüne alarak küresel pazarların pazar potansiyellerine göre sıralanması Hedef Pazarlara Girilme YöntemiPazar büyüklüğü, uluslararası ticaret engelleri, taşıma maliyetleri, yerel rekabet, hükümet ihtiyaçları ve politik denge. Hedef Pazarlardaki Pazarlama Çabaları Her bir pazar için; tüketici davranışları, rekabetçi yöntemler, dağıtım kanalları, medya, firma deneyimi. Spesifik Bilgiler

82 Bilgi Sisteminin Elemanları -Ekonomik:Büyüme hızı,enflasyon,gelir vb. -Sosyal:nüfus,demografi,kültür,alt kültür -Politik:risk,değişkenlik,yabancılara yönelik tutumlar -Teknoloji:mevcut,değişim hızı,alt yapı -Kaynaklar:sermaye,insan gücü,hammadde -Mali:Vergiler,döviz kurları -Kurumlar:para ve sermaye piyasaları

83 Küresel Bilgi Sistemi Sınıflandırması 1. Pazar Bilgisi Pazar istatistikleri ve potansiyeliTüketici davranışları ve tutumları, harcama gücü, kişi başına gelir. Fiziksel Özellikler, Altyapı, iletişim, para piyasaları ve bankalar Dağıtım kanalları ve çeşitleri, uygunluk ve verimlilik düzeyleri Medya- uygunluk, etkinlik ve maliyetler Bilgi kaynakları, kalitesi, maliyetive ulaşılabililiği Kaynaklar- para, insan, hammadde

84 Küresel Bilgi Sistemi Sınıflandırması 2. Çevre Faktörler Ekonomik Faktörler Ekonomik- büyüme derecesi, yapı, ekonomik bloklar, GSYİH, GSMH Sosyal- kültür, tutumlar, tercihler Politik / Yasal – kanunlar, düzenlemeler, yatırım, “ortam”, hükümet ideolojisi, denge Teknoloji – gelişen trendler Rekabet – tip, yapı, operasyonlar, stratejiler, programlar, birleşmeler ve satın almalar Ticari ortaklar Yönetim YeteneğiYabancı Temsilciler, sivil toplum örgütleri ve diğer baskı grupları

85 Küresel Bilgi Sistemi Sınıflandırması 3. Finansal / Değişim Ödemeler Dengesi Ulaşma Koşulları – kota, tarife, gümrük vergileri Enflasyon düzeyi Para ve mali politikalarBeklentiler – ekonomistler, bankalar, iş adamları Mal AlışverişiDöviz değişimi ve hareketleri, kontrol ve düzenlemeleri Uluslararası RakiplerVergiler, enflayon, vergi kuralları, hakedişler, karın yurda transfer olması Spot ve Forward PiyasalarIMF veya Dünya Bankası gibi yabancı kişilikler tarafından müdahale.

86 Küresel Bilgi Kaynakları 1-) Dokümental Kaynaklar(ikincil kaynaklar) - Kamu Kuruluşları TÜİK, Merkezi enformasyon ofisleri, İGEME, Ticaret Bakanlığı, Müsteşarlıklar -Uluslararası Kuruluşlar UN, WB, OECD, ITC, WTO, WHO, ILO, FAO, UNCTAD, UNIDO vb. -İş ve Ticaret Dünyası Dernekler, Vakıflar (TÜSİAD, İKV, İhracatçı Birlikleri)

87 Küresel Bilgi Kaynakları 1-) Dokümental Kaynaklar(ikincil kaynaklar) -Yabancı Elçilikler,Ticari Kuruluşlar Ticari gazeteler, Finansal kuruluşlar, Araştırma şirketleri (PWC, Arthur Andersen, AC Nielsen vb) -Diğer Kütüphaneler, Üniversiteler vb.

88 2-Pazarlama Araştırmaları Amaçlar  Hipotezlerin geliştirilmesi  Araştırma formunun tasarımı  Veri toplama yönteminin belirlenmesi  Örneklemin seçimi  Veri toplama  Analiz ve Raporlama 3-İnsan Kaynakları (Satışçılar, Müşteriler, Tedarikçiler, Distribütörler)

89 Değerlendirme Kriteri Dolaylı İhracat Doğrudan İhracat Pazarlama Şubesi Karşı Ticaret Lisans Verme Ortak Yatırım Sermaye Yatırımı Serbest Üretim Bölgeleri a) Firmanın Hedefleri b) Firmanın Büyüklüğü c) Kaynaklar d) Ürün e) Para Transferi f) Rekabet g) Aracı Nitelikleri h) Çevresel Özellikler i) Pazar Sayısı Giriş Şekli

90 j) Pazar Büyüklüğü k) Pazar Bilgisi l) Uluslararası Pazarın Öğrenilme Kolaylığı m) Kontrol n) Pazarlama Maliyetleri o) Karlar p) Yatırımlar q) Yönetim Personeli r) Yabancı Sorunlar s) Esneklik t) Risk

91 KÜRESEL ÜRÜN KARARLARI Ürünlerin Temel Nitelikleri -Fiziksel Nitelikler(şekil,boyut,ağırlık,renk vb) -Ürüne Bağlı Hizmetler(servis,garanti vb) -Sembolik Nitelikler(imaj,kalite-performans kalitesi/pazarın algıladığı kalite,marka vb) Küresel Pazarlama Potansiyeli Açısından Ürünler -Yerel Ürünler(yerel pazar için uygundur) -Uluslararası Ürünler(farklı pazarlarda kabul gören aynı ürünler) -Çok uluslu Ürünler(yabancı pazarlara uyarlanan ürünler) -Küresel Ürünler(küresel segmentlere uygun tasarımlanan ürünler)

92 Ürün Tasarımı Etken Faktörler  Maliyetler  Talep  Kültürel Baskılar  Rekabet  Ürünün Kullanımı

93 ALTERNATİF ÜRÜN POLİTİKALARI 1. Standardizasyon/ Uyarlama STANDARDİZASYON: Pazar bölümlerinde özellik farkı gözetilmeksizin genel istek ve ihtiyaçları karşılayan aynı ürün ile hedef pazara yönelme (pazarlama ve üretim maliyetlerine tasarruf sağlar). UYARLAMA: Hedeflenen farklı özelliklerdeki pazar bölümlerine uyan farklı özelliklerde ürünler ile yönelme (istek ve ihtiyaçlara uyum ile sağlanır).

94 Standardizasyonu Uygunlaştıran Koşullar  Üretim ve pazarlamada ölçek büyüklüğü  Tüketici hareketliliği (Mobilite)  Teknoloji  İmaj(Ülke imajı: yerli-yabancı, ithal mal, Çin ipeği, italyan derisi, Japon elektroniği vb)

95 Adaptasyon(Uyarlama) Koşulları  Farklı Kullanım Koşulları (iklim, yetenekler, okur-yazarlık, kültür, fiziksel koşullar)  Genel Pazar Koşulları (gelir, zevkler vb) (örn. kuşkonmaz)  Hükümet Uygulamaları (vergiler, kotalar, tarife dışı engeller, standartlar) (Örn; domates, kuru incir vb)  Tarihsel (sömürgeler, koloniler)  Finansal Nedenler (satış ve karı max. etmek için gereklidir)  Baskılar (AB’ye girmek isteyen firmalar kural ve düzenlemelere uymak zorundadır)

96 2.Farklılaştırılmış/ Yoğunlaştırılmış Ürün Politikaları FARKLILAŞTIRILMIŞ ÜRÜN POLİTİKASI:  Her Pazar bölümü için farklı nitelikte ürün üretip, pazarlamak.  Uyarlama ya da yepyeni ürün üretme biçiminde olabilir.  (Yüksek maliyetler nedeniyle finansal ve teknik olanakların uygun olması şarttır.)

97 2.Farklılaştırılmış/ Yoğunlaştırılmış Ürün Politikaları YOĞUNLAŞTIRILMIŞ ÜRÜN POLİTİKASI:  Firmanın hedefi tek bir pazar bölümü olup, ürün bu pazar bölümüne yöneltilir.  (Yeni ve / veya finansal gücü fazla olmayan firmalar için elverişlidir. Örneğin; küçük ve ekonomik otomobil pazarı – Japon Firmaları ).

98 KÜRESEL ÜRÜN STRATEJİLERİ 1. GENİŞLETİLMİŞ ÜRÜN VE İLETİŞİM (MESAJ/REKLAM) (Aynı ürün,Aynı kullanım amacı-Aynı kullanım koşulları) PEPSİ COLA Maliyet tasarrufu + Kuvvetli firma ve marka imajı 2. GENİŞLETİLMİŞ ÜRÜN / UYARLANMIŞ İLETİŞİM (Aynı ürün, Farklı kullanım amacı- Aynı kullanım koşulları) ÇORBALAR 3. UYARLANMIŞ ÜRÜN / GENİŞLETİLMİŞ İLETİŞİM (Farklı ürün, Aynı kullanım amacı – Farklı kullanım koşulları) TARIM İLAÇLARI

99 KÜRESEL ÜRÜN STRATEJİLERİ 4. UYARLANMIŞ ÜRÜN / UYARLANMIŞ İLETİŞİM (Farklı ürün,Farklı kullanım amacı – Farklı kullanım koşulları) TARIM ALETLERİ 5. YENİ ÜRÜN ( Pazar için üretilmiş ürün, dış pazara hitap etmediği durumda) (Ürün üzerinde değişiklik yapılamayabilir)

100 Küresel Stratejik Alternatifler Ürün Stratejisi İletişim Stratejisi Ürün / Fonksiyon Ürünün Kullanım Koşulları Örnekler Yayılma / Genişleme Yayılma / Genişleme Aynı Pepsi Yayılma / Genişleme UyarlamaFarklıAynıÇorbalar UyarlamaYayılma /Geni şleme AynıFarklıTarım İlaçları Uyarlama Farklı Tarım Aletleri Yeni ÜrünYeniAynı -Su pompası

101 Ürün ve Üretim İle İlgili Kararlar  Üretim Sürecine Yönelik (teknik,iş gücü ve finansal olanakların uygunluğu)  Ürün Spesifikasyonları (müşteriler, aracılar, standardizasyon otoriteleri - AB/ITC gibi)  Ambalajlama ve Etiketleme  Markalama ve Marka Tescilleri (gelişmekte olan ülkeler ve korsan markalar)  Garantiler  Servis

102

103 ÜLKELERE GÖRE TERCİHLERİ FARKLILAŞTIRAN ÜRÜN NİTELİKLERİ

104

105 Dikkate Alınması Gereken Faktörler Taşıma Sistemi Taşıma Şekli ve İklim Koşulları Kullanıcı Alışkanlıkları Tutundurma Aracı Olarak Ürün Türü Yasal Düzenlemeler Dikkat edilmesi gereken faktörler: Maliyetler, Taşıma süresi, kapasite, bekleme süreleri

106 Etiket STANDART FARKLI ÇOK DİLLİ

107 MARKA Standart Uyarlanmış Yeni Dağıtıcı Markası Loblaws Procter&Gamble

108 MarkaÜlke2012 DeğeriMarka Notu 18AppleABD70,6AAA+ 21GoogleABD47,4AAA+ 32MicrosoftABD45,8AAA+ 44IBMABD39,1AA+ 53WalmartABD38,3AA 618SamsungGüney Kore38,1AAA- 77GEABD33,2AA+ 816Coca ColaABD31,0AA 95Vodafoneİngiltere30,0AAA+ 1032Amazon.comABD28,6AA+ 1110AT&TABD28,3AA+ 12 VerizonABD27,6AA 1311HSBCİngiltere27,5AAA 1485NTT GroupJaponya26,3AAA- 1514ToyotaJaponya24,4AA 169Wells FargoABD23,2AA+ 176Bank Of AmericaABD22,9AA+ 1817Mc Donald’sABD22,2AAA 1930ShellHollanda22,0AA+ 2027IntelABD21,9AA+ Dünyanın En Değerli Markaları 2012

109 ULUSLARARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA KARARLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 1.Rekabet Yapısı Yoğun, Rakip Sayısı Fazla, Rakip Stratejileri Çeşitli. Talep 2. Talep Tüketici gelirleri, İkame ürün etkisi, İhtiyacın Şiddeti, Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Farklılıklar

110 ULUSLARARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA KARARLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Dağıtım Kanalının Uzunluğu 3. Dağıtım Kanalının Uzunluğu Navlun, Sigorta, Depolama, Yükleme- Boşaltma, Gümrük İşlem Giderleri, Aracı Marjları 4.Maliyetler Üretim ve pazarlama maliyetleri (lojistik, ambalaj, tutundurma vb.)

111 Fiyatlandırma Amaçları 1.Karlılık Mevcut Karlılığı Koruma Karı Artırma 2.Pazar Payı Mevcut Pazar Payını Koruma Pazar Payını Artırma Pazara Giriş 3.Diğer Esas Kar Sağlayan Malın Satışını Artırmak

112 ULUSLAR ARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA YÖNTEMLERİ 1.Maliyete Göre Fiyatlandırma Birim Fiyat = Toplam Birim Maliyet + Kar Payı Hesaplanması Kolaydır. Fiyatın Maliyeti Karşılaması Avantajı Vardır. Küçük Ölçekli İhracatçı Firmalar İçin Uygundur. A.Toplam Maliyete Göre Fiyat Oluşturma a)Birim üretim maliyeti (Birim Sabit + Birim Değişken Maliyetler) b)Teslim şekline göre ortaya çıkan maliyet unsurları (Taşıma, depolama, ambalajlama, sigorta, navlun, vergiler ve diğer çeşitli giderler) c)Birim başına hedeflenen kar miktarı

113 Örnek : a) $ b) 2.00 $(FOB Teslim) c) 0.50 $(Birim Kar Payı) $(FOB Teslim Fiyatı) 2.75 $(Navlun + Sigorta) $(CIF Teslim Fiyatı) 1.52 $(Gümrük Vergisi %10) $(İthalatçının Ödediği Fiyat) 3.35 $(İthalatçı Marjı %20) $(Toptancının Ödediği Fiyat) 2.41 $(Toptancı Marjı %12) $(Perakendecinin Ödediği Fiyat) 6.76 $(Perakendeci Marjı %30) $(Perakende Fiyat) Sorun : Bu fiyattan ürünün talebi ne olacak? Bu fiyat ile ürün rekabet edebilir mi?

114 B.Değişir Maliyete Göre Fiyat Oluşturma Sabit maliyetler dikkate alınmaz. Sabit maliyete katkıda bulunan her fiyat uygun fiyattır. Toplam maliyetin altında kalınır. Atıl kapasitesini ihracatla değerlendirmek isteyen firmalar için uygundur. Fiyat yönlü rekabet avantajı oluşturulabilir. Toplam karlılık artar. ULUSLAR ARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA YÖNTEMLERİ

115 Örnek: (X) Firmasının Kapasitesi Birim Yıllık ortalama satış Miktarı Birim (Fiili Üretim Miktarı) Atıl kapasite Birim Varsayım: Firma iç Pazar fiyatını düşürse de ’den fazla satış yapamaz. İç Pazar fiyatı (Birim başına)120 TL Satış Geliri120 X = TL Toplam sabit maliyet TL Birim değişir maliyet50 TL Birim başına kar25 TL Toplam kar TL Atıl Kapasite Birim Birim değişir maliyet50 TL Birim başına kar1 TL İhracat Fiyatı51 TL Toplam ihracat karı (minimum) TL Toplam Kar = TL.

116 2.Rekabete Göre Fiyatlandırma En kolay ve en çok kullanılanıdır. Dış pazardaki rekabet fiyatı aynen ya da az farkla uygulanır. Farklılaştırma derecesi düşük olan ürünler için uygundur. Rekabet eden mallar arasında az fark olduğu için firmalar pazar fiyatından ayrılamazlar. Yeniliği ve farklılığı olmayan, rekabet gücü zayıf firmalar uygularlar. Bu yöntemde önemli olan fiyatın maliyeti karşılayıp karşılamayacağı ve karın tatmin edici olup olmayacağıdır. ULUSLAR ARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA YÖNTEMLERİ

117 3. Talebe Göre Fiyatlandırma Çeşitli fiyatlar karşısında talep büyüklükleri denenerek en uygun olan belirlenmeye çalışılır. Burada maliyetler fiyatı değil fiyat satış hacmini ve dolayısıyla maliyetleri belirlemektedir. Bu yöntemin kullanılması için firmanın çeşitli yönlerden güçlü olması gerekir (AR-GE, teknoloji ve pazarlama gücü gibi). Bu yöntemde talep yüksek, rakipler az sayıdadır ve firma fiyatlarını özgürce belirleyebilir. ULUSLAR ARASI PAZARLAMADA FİYATLANDIRMA YÖNTEMLERİ

118 YURT DIŞI PAZAR FİYATININ OLUŞMASI (ÖRNEK)

119 EĞER 2. ÖRNEKTEKİ $ 2,74 FİYAT DÜŞÜK İSE; 1. Firma İhracattan vazgeçebilir. Daha Karlı Yerel Pazarlara Yönelebilir 2. Dış Pazar Gelecek Vaadediyorsa Kapasitesinden Tam Olarak Yararlanmak ya da Kapasite Artırımıyla Marjinal Maliyetlerinden Hareketle Fiyatı Kabul Edebilir

120 3. Firma Dağıtım Kanalını Kısaltabilir. Örneğin Doğrudan Toptancıya ya da Büyük Perakendeciye Satabilir. 4. Ürünün Maliyetlerini Azaltır. (Örneğin; Sadeleştirme, Küçültme, Ambalajda Değişiklik) 5. Üretimi Yabancı Ülkede Yapabilir.

121 HANGİ DURUMLARDA İHRACAT FİYATI YEREL FİYATTAN DÜŞÜKTÜR 1. Yabancı pazarda gelir düzeyi düşüktür Firma belirli hacimde satışı gerçekleştirebilmek için fiyatı düşük tutar 2. Dış pazarda rekabet güçlü, yoğun, rakip sayısı fazladır. 3. Firma ulusal satışlardan elde ettiği kazanç ile yurtdışına ihraç maliyetlerini karşılayabilir. 4. Uluslararası Damping

122 İHRACATTA ÖDEME ŞEKİLLERİ

123 İHRACATTA ÖDEME YÖNTEMLERİ * Dış Ticarette en fazla kullanılan ödeme yöntemleri: A.Peşin Ödeme B.Akreditif C.Vesaik Mukabili Ödeme D.Mal Mukabili Ödeme E.Konsinye Satış

124 İHRACATTA ÖDEME YÖNTEMLERİ * Bu ödeme yöntemlerinin hangisinin kullanılacağı; 1. Mal ve sektör bazında yerleşik gelenekler, 2. Alıcı ile satıcı arasındaki güvenin derecesi, 3. Ülkelerin genel politikaları, 4. Alıcının nakit ödeme gücü belirlemektedir.

125 A- PEŞİN ÖDEME; CASH IN ADVANCE/CASH BEFORE DELIVERY Tanım: İhracatçı tarafından ihraç edilen malların bedellerinin, ithalatçı tarafından malın teslim alınmasından önce, gerek bankalar yolu ile ve gerekse alıcının kendisi veya vekili ya da onun adına hareket eden üçüncü bir kişi tarafından satıcıya peşin olarak ödenmesidir. Peşin Ödemenin Özellikleri  Peşin ödeme genellikle birbirlerini çok iyi tanıyan alıcı ve satıcı arasında yapılmaktadır. İhracatçı açısından en elverişli ödeme yöntemi olmasına rağmen, uygulamada en az rastlanılanıdır. Burada bütün risk alıcı üzerindedir. Çünkü mallar gönderilmeden parasını ödemektedir.  Malların sevki, satıcı, firmadan yahut ülkenin şartlarından kaynaklanan nedenlerle aksayabilir ve gecikebilir. Bu durumda alıcı firma en azından paranın kendisinde beklemesi ile kazanabileceği faiz gelirinden mahrum olur.

126 Peşin Ödemenin Özellikleri(Devam)  Diğer taraftan peşin ödeme şekli, ihracatçı açısından bir ön finansman niteliğini taşımakta, bunun kaynağı ise alıcı (ithalatçı) olmaktadır.  Uluslararası piyasalarda genellikle satıcı tekeli olan mallarda ve bazen de alıcı bakımından peşin ödeme iskontolarının yüksekliği nedeniyle bu tür ödemeler cazip olabilmektedir.  Bu ödeme şekli, piyasada fazla talep gören malların satışında kullanılmaktadır. İhracatçının, mallarına yoğun talep olduğu için müşteri bulamamak gibi bir riski yoktur. Bu durum, alacağı ödeme şeklini alıcıya kabul ettirmesi bakımından üstün bir pazarlık gücü sağlamaktadır.

127 B- AKREDİTİF (LETTER OF CREDIT - L/C) Tanım: İhraç edilen malın bedelinin ödenmesi konusunda belirli koşulların yerine getirilmesinden sonra ödemenin yapılacağına ilişkin bir çeşit teminattır.  Şartlı bir ödeme taahhüdü olarak tanımlanabilir Akreditif İşleminin Özellikleri  Uluslararası ticarette en sık kullanılan ödeme şeklidir.  Akreditif hem ihracatçıyı, hem de ithalatçıyı koruyan bir işlemdir.  Akreditif, ithalatçının verdiği talimat doğrultusunda, ithalatçının çalıştığı bankanın belirli bir meblağa kadar ve belirli bir vade için istenilen koşulların yerine getirilmesi ve ihracatçı tarafından ihraç edilen malların ihracına ilişkin belgelerin ibrazı karşılığında ihracatçıya ödeme yapılacağını taahhüt etmesidir.

128 Akreditif İşleminin Özellikleri (Devam)  İthalatçı firma, kendi bankasına verdiği emirle ithal edeceği malın karşılığını ihracatçı firmanın bankasına, mal ihraç edildiği takdirde ödemeyi taahhüt ettiğini bir kredi mektubu ile bildirir. Bu kredi mektubu akreditiftir.  Bu sistem, diğer ödeme yöntemlerine göre daha pahalı olmasına rağmen, en güvenilir olanıdır. Hem satıcıya hem de alıcıya çeşitli faydaları vardır. Mal bedelinin banka taahhüdünde olması, transfer riskinin büyük ölçüde ortadan kalkması, satıcı ve alıcının kredi imkanı elde etmesi, gerekli koşulların yerine getirilmesinin (belgelerin incelenmesi) bankaca garanti edilmesi bu faydalar arasındadır.  Akreditifte bankalar ve belgeler üzerinden işlem yapılır. Çünkü akreditif işlemleri mallarla ilgili olmayıp yapılacak hizmet ve işlerle ilgilidir.

129 Akreditif İşleminin Tarafları  Amir: Malların ithalatçısı, alıcısıdır.  Amir Banka (Açan Banka/Issuing/Opening Bank): İthalatçının bankası olup, akreditifi açan bankadır. İhracatçı akreditif vadesi içinde istenilen koşulları yerine getirirse ödeme yapmakla yükümlüdür.  Muhabir Banka (İhbar Bankası/Advising Bank): İthalat konusu malların bedelini ihracatçıya ödeyen bankadır. Bir başka ifade ile, akreditif açıldığının i hracat çıya ihbar edildiği, teyit edildiği ve ihracatçıya ödemenin yapıldığı bankadır.  Lehdar: İhracatçı, satıcıdır.

130 Akreditif İşleminin Aşamaları  1. Aşama: Alıcı ile satıcı (ithalatçı ile ihracatçı) belirli bir malın alım-satımı için bir satış sözleşmesi yaparlar. Bu sözleşmede malın cinsi, vasıfları, miktarı, fiyatı, döviz cinsi, malların sevki, satış şekli ve ödeme şekli (burada akreditiftir) yer alır.  2. Aşama: İthalatçı ile ihracatçı anlaşarak bu malın ithali için akreditif açtırmayı kararlaştırırlar. İthalatçı, bankasından ihracatçı lehine bir akreditif açmasını ister.  3. Aşama: İthalatçının bankası akreditifi ihracatçının ülkesindeki muhabir bankaya iletir İthalatçının bankasının hazırladığı akreditif metnine “küşat mektubu” denilmektedir. Muhabir bankadan, ihracatçıya akreditifin açıldığını ve ödeme için hangi belgelerin gerekli olduğunu bildirmesi istenir.

131 Akreditif İşleminin Aşamaları  4.Aşama: Muhabir banka akreditifin koşullarını inceler ve akreditif metninin bir suretini ihracatçıya bildirir.  5.Aşama: Akreditif ihbarını alan ihracatçı, koşulları inceler; yerine getiremeyeceği bir şart varsa bunun değiştirilmesini muhabir banka vasıtasıyla ithalatçıdan ister.  6.Aşama: İhraç konusu mallara ilişkin olarak, taşıyıcı tarafından yüklemeye ait vesaik ihracatçıya verilir.  7.Aşama: İhracatçı akreditif koşullarına uygun olarak malları sevk eder ve gerekli belgeleri muhabir bankaya verir.  8.Aşama: Muhabir banka ibraz edilen belgeleri akreditif koşullarını dikkate alarak inceler. Belgeler uygun bulunursa akreditif bedeli (mal bedeli) ihracatçıya ödenir.

132 Akreditif İşleminin Aşamaları  9.Aşama: Muhabir banka vesaiki (belgeleri) ithalatçının bankasına iletir.  10.Aşama: Vesaiki alan amir banka, akreditif koşullarına uygun olup olmadığını inceler, İthalatçının bankası belgeleri elinde bulundurduğu için, malların mülkiyetine de sahiptir. İthalatçının komisyon dahil akreditif bedelinin tamamını bankasına ödemesinden sonra banka malların belgeleri ithalatçıya verir.  11.Aşama: Mallar taşıyıcı tarafından gümrüğe ya da gümrük denetimindeki bir antrepoya/sundurmaya gümrük işlemleri yapılmak üzere teslim edilir.  12.Aşama: İthalat konusu işlemlere ilişkin vesaiki alan ithalatçı gümrük idaresine müracaat ederek işlemleri tamamlar ve mallarını teslim alır.

133 Akreditif Türleri A.Kabilirücu (Dönülebilir-Revocable) ve Gayri Kabilirücu (Dönülemez-Irrevocable ) Akreditifler B.Teyitli (Confirmed) ve Teyitsiz (Unconfirmed) Akreditifler C.Rotatif-Döner Akreditif (Revolving Credit) D.Red-Clause (Kırmızı Şartlı/Peşin Ödemeli) Akreditifler E.Devredilebilir (Transferable) Akreditif

134 Akreditif Türleri Kabilirücu Akreditifler I. Dönülebilir(Kabilirücu) Akreditif: Amir bankanın ihracatçının nam ve hesabına açtığı krediyi her an kendi isteğiyle iptal edebildiği akreditif çeşididir. Mal bedelinin ödeneceğine dair bir garanti olmasına rağmen alıcı için kesin olmayan, her an vazgeçilebilir bir durum söz konusudur. Ancak iptal mektubunun satıcının eline geçmesinden önce satıcı akreditif koşullarına uygun olarak yüklemeyi yapar ve vesaiki bankaya ibraz ederse, o taktirde banka akreditif bedelini ödemek zorundadır. Bankaların garantisi bulunmadığından, bu durum ihracatçı için bir risk taşımaktadır. Bu tip akreditif güvenli olmadığı için, uygulamada nadiren kullanılmaktadır.

135 Akreditif Türleri Kabilirücu Akreditifler II: Dönülemez (Gayri Kabilirücu) Akreditif: Amir banka ve akreditif amirinin onayı olmadan süresinden önce geriye alınması, bozulması ve iptali mümkün olmayan akreditiflerdir. Gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde, akreditif bedelinin amir bankaca ödeneceği taahhüt edilmiştir. Dolayısıyla birincisine nazaran daha güvenlidir. Tüm taraflarca kabul edilmedikçe iptal edilemez ve değiştirilemez. Bu tür akreditifler daima belirli bir meblağ kadar ve belirli bir vade ile açılırlar.

136 Akreditif Türleri Teyitli (Confirmed) ve Teyitsiz (Unconfirmed) Akreditifler I. Teyitli Akreditifler: Akreditifi açan amir bankanın muhabir bankaya akreditifi teyit etmesi talimatını verdiği ve böylece muhabir bankanın da açılan akreditifi teyit ettiği akreditif türüdür. Teyitli akreditifte muhabir banka da akreditifi “teyit” ederek bedellerin ödeneceği hususunda ilave teminat vermektedir. O halde herhangi bir ödenmeme durumunda, muhabir banka amir bankanın yükümlülüğünü üstlenmiş olur. Uygulamada sadece gayri kabilirücu akreditifler teyitli olarak açılırlar (teyitli gayri kabilirücu akreditifler). Bu akreditifler ilgili üç tarafın (amir banka, teyit bankası ve lehdar) muvafakatı olmadan iptal edilemez.

137 Akreditif Türleri Teyitli (Confirmed) ve Teyitsiz (Unconfirmed) Akreditifler II. Teyitsiz Akreditif: Muhabir bankanın rolü sadece akreditifin açıldığını bildirmekten ibarettir. Muhabir banka yalnızca ihbar eder, ancak ödeme konusunda herhangi bir taahhüt üstlenmez. Teyitli akreditiflerde teyit bankası üstleneceği riske karşılık bir komisyon aldığı için, tabiatıyla akreditif masrafları yükselmektedir. O nedenle ithalatçılar genellikle teyitsiz akreditifleri tercih ederler.

138 Akreditif Türleri Rotatif-Döner Akreditif (Revolving Credit): Rotatif akreditif genellikle belirli bir müşteriden sürekli veya yüksek tutarlı alımlarda kullanılır. Böylece hem işlemlerin tekrarlanması külfetinden kurtulma, hem de yüksek miktarda siparişin fiyat avantajından yararlanma imkanı söz konusudur. Rotatif akreditifler kullanıldıkça ayrıca bir talimata ya da bildirime gerek kalmaksızın otomatik olarak yenilenerek aynı şartlarla yeniden kullanılabilen akreditiftir.

139 Akreditif Türleri Red-Clause (Kırmızı Şartlı/Peşin Ödemeli) Akreditifler I. Red Clause Akreditif: Akreditif tutarının tamamının ya da bir kısmının, muhabir bankaya sevk belgeleri ibraz edilmeden ihracatçıya avans veya peşin olarak ödenmesi şeklinde yapılan bir akreditif şeklidir. Peşin Ödemeli Akreditif ithalatçının ihracatçıya tanıdığı bir ön finansman niteliğindedir. Bu akreditiflere red clause olarak adlandırılmasının nedeni, akreditife konulan avans şartının kırmızı olarak yazılmış olmasıdır.

140 Akreditif Türleri Devredilebilir (Transferable) Akreditif Devredilebilir akreditif, lehtarı tarafından üçüncü bir kişiye devredilebilen akreditiftir. Devir işleminin, ilk akreditif talimatındaki esas ve koşulları taşıması gerekir. Bu akreditifler, taşıdıkları devir koşullarına göre tamamen veya kısmen devredildikleri gibi, kısımlar halinde birden fazla kişilere devredilebilmesi de mümkündür. Söz konusu akreditifler sadece bir kez devredilebilir, ikinci bir devir söz konusu olamaz. Bir başka ifade ile ilk lehdar bu akreditifi bir veya birden fazla lehdara devredebilir, ancak kendisine devir yapılan lehdar bunu ikinci bir devirle bir başka lehdara devredemezler.

141

142 Akreditif Mektubunda Yer Alan Bilgiler 1. Amir Bankanın adı ve adresi (Amir Banka genellikle ithalatçının kendi bankası olup,ithalatçının talimatı üzerine akreditifi açar.) 2. Akreditifle ilgili işlemleri içeren banka referans numarası 3. Akreditif vadesi 4. Akreditifi açtıran ithalatçının adı ve adresi 5. İhracatçının (lehdar) adı ve adresi 6. Akreditifi ihbar eden bankanın adı ve adresi. Bu banka genellikle ihracatçının kendi bankasıdır. 7. Akreditifin tutarı ve döviz cinsi 8. Akreditifte belirtilen ödeme şekli

143 Akreditif Mektubunda Yer Alan Bilgiler 9. İhracatçının tam sipariş tutarının altında sevkiyat (kısmi sevkiyat) yapmasına izin verilip verilmediği 10. Malların bir araçtan diğerine aktarma yapılmasına izin verilip verilmediği 11. Malların nakliye firmasına teslim edildiği yer ve bunun için verilen en son tarih 12. Malların gönderildiği yerin adı 13. Banka tarafından ödeme yapılmadan önce ihracatçının bankasına sunması gereken belgelerin türü ve miktarına ilişkin liste 14. Akreditif vadesi içinde, nakliyeye ilişkin belgelerin verildiği tarihten itibaren diğer belirli belgelerin sunulması için verilen süre

144 Alici Yönünden Akreditifin Avantajları  Her şeyden önce alıcı akreditif koşullarını yerine getirmeyen satıcıya ödeme yapılamayacağına ilişkin güvenceye sahiptir.  Bankalar alıcı adına akreditif koşullarının yerine getirilip getirilmediğini incelerler.  İthalatçının “en son yükleme tarihi” saptayabilmesi ona (özellikle ihracatçıyı iyi tanımıyorsa) malları zamanında elde edebilmesi olanağını sağlar.  Mallarını güvence olarak göstererek onları pazarlayana kadar çeşitli kaynaklardan borç bulabilir.  Eğer satıcı ile anlaşılırsa mal bedelinin vesaik ibrazında değil de örneğin 60 gün sonra ödenmesi durumunda ithalatçı, hemen ödeme yapmak için başka bir kaynaktan 60 gün içinde bulacağı borçtan büyük olasılıkla daha düşük maliyette kredi sağlamış olur.

145 Satıcı Yönünden Akreditifin Avantajları  Bir bankanın ödeme güvencesine sahiptir (teyitli akreditiflerde ek olarak ikinci bir bankanın güvencesine kavuşur).  Alıcının ülkesindeki politik risk banka güvencesinden dolayı en alt düzeye inmiştir.  İhracat kredisi alabilir.  Yeni pazarlara giderek satışlarını arttırabilir.

146 C- VESAİK MUKABİLİ ÖDEME / POLİÇE İLE SATIŞ / DOCUMENTARY COLLECTIONS / CAD Tanım: Bir malın ihraç ülkesinden yola çıkarılmış olduğunu gösteren belgesinin ihracat bedelini ödeyerek bankadan alınması yoluyla yapılan ödeme şeklidir. Bir başka ifade ile bankanın ihraç bedelini tahsil ettikten sonra vesaikleri ithalatçıya teslim ettiği ödeme türüdür. Uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılan bir ödeme aracıdır. Vesaik Mukabili Ödeme İşleminin Özellikleri  İhracatçı için risk taşıyan bir ödeme şeklidir.  Vesaik mukabili ödemede ithal konusu malın ülkeye gelmiş olması şart değildir.  Bu tür ödemede ihracatçı sevk ettiği mallar karşılığı bu malların sevk edildiğini gösteren belgeler (vesaik) karşılığında parasını almaktadır.  Gerek ithalatçının ülkesindeki bankanın ve gerekse ihracatçının ülkesindeki bankanın hiçbir ödeme taahhüdü bulunmamaktadır.Bankalar sadece ihracatçının kendilerine verdiği vesaikin ithalatçının ülkesindeki muhabirlerine gönderilmesini ve tahsil emrindeki direktifler uyarınca alıcıya teslimi sorumluluğunu taşırlar.

147 Vesaik Mukabili Ödeme İşleminin Tarafları  a- İhracatçı Yüklediği mallara ilişkin belgeleri tahsil talimatı ile birlikte bankasına verir. Akreditifte amir, ithalatçı olduğu halde tahsil vesaikinde amir ihracatçıdır.  b- Tahsile gönderen banka (Muhabir Banka) İhracatçının seçtiği bir bankadır. İhracatçının belgelerini ithalatçının ülkesindeki bankaya göndermektedir. Belgeleri kendi talimat mektubu ekinde gönderir. İhracatçının vereceği talimatları yerine getirir ve ödeme yapılana kadar takip eder.  c- Tahsil eden veya ibraz eden banka (Amir Banka) Tahsil vesaikini ödeme ya da kabul karşılığında ithalatçıya veren bankadır. Ayrı bir banka olabileceği gibi tahsile gönderen bankanın şubeside olabilir.  d- İthalatçı Kendisine sunulan belgelerin bedelini öder ya da vadeli bir poliçeyi kabul eder.

148 Vesaik Mukabili Ödeme Şeklinin Aşamaları  1. Aşama: İhracatçı ve ithalatçı satış sözleşmesi yaparlar,  2. Aşama: İhracatçı, mallarını ithalatçıya teslim edilmek üzere sevk eder,  3. Aşama: İhracatçı ilgili sevk belgelerini kendi ülkesindeki bankaya verir,  4. Aşama: İhracatçıdan vesaiki alan banka, “vesaik mukabili” şartı ile ithalatçının bankasına gönderir,  5. Aşama: İthalatçının bankası gelen vesaikin ithalatçıya ihbarını yapar,

149  6. Aşama: İthalatçı bankasına mal bedellerini(ithalat bedellerini) yatırır,  7. Aşama: İthalatçının bankası ithalat bedellerinin ihracatçının bankasına transferini yapar ve sevk belgelerini ithalatçıya teslim eder,  8. Aşama: İhracatçının bankası mal bedellerini ihracatçıya öder,  9. Aşama: Mallar taşıyıcı tarafından ithalatçının bulunduğu gümrük idaresine getirilir,  10. Aşama: Bankadan vesaikleri alan ithalatçı gümrük idaresine başvurarak, malların ithalatını gerçekleştirir. (İthalatçı artık ilgili belgeleri nakliye firmasına ibraz ederek malları çekebilir.)

150 Vesaik Türleri  Mali Vesaik (Financal Documents): Poliçeler, çekler, ödeme taahhütleri, ödeme makbuzları gibi para tahsilinde kullanılan belgelerdir.  Ticari Vesaik (Commercial Documents): Faturalar, konişmentolar, nakliye belgeleri, navlun belgeleri ve mali olmayan herhangi bir senet ticari belgedir.

151 Vesaik Karşılığı Satışın İhracatçı Riskleri  İthalatçı Tarafından Malların Kabul Edilmemesi: Uygulamada en çok görülen risk, malların ithalatçı tarafından kabul edilmemesidir. Bunun nedeni o malın piyasa fiyatının saptanan fiyatın altına düşmesi olabilir  Poliçenin Vadesinde Ödenmemesi: İhracatçıların karşılaşabileceği diğer bir risk de ithalatçının kabul etmiş olduğu poliçeyi vadesi geldiğinde ödememesidir

152  Kambiyo kısıtlamaları: İhracatçı için risklerden bir diğeridir. İthalatçı iyi niyetli olduğu halde, ülkesinin döviz tahsisi uygulaması ihracatçının parasını almasını geciktirebilir, hatta tümüyle engelleyebilir.  Alıcının Mali Güçlük İçinde Olması: Alıcının mali güçlüklerle karşı karşıya kalmış olması durumu da satıcıyı güç durumda bırakacaktır. Çünkü alıcı belgeleri almak için gerekli tutarı ödemeyecektir.  Alıcının Basiretli Bir Tacir Gibi Davranmaması: Satıcı bilmeden ticari ahlaktan yoksun bir alıcı ile bağlantıya girmiş olabilir.

153 Vesaik Karşılığı Satışın İhracatçı için Avantajları  İthalatçı ödeme yapmadan ya da vadeli bir poliçeyi kabul etmeden malları çekemeyeceğini bilir.  İhracatçı ödeme veya kabule kadar mallar üzerindeki sahipliliğini sürdürür.  Bu yöntem yalın ve ucuzdur.

154 Vesaik Karşılığı Satışın İthalatçı İçin Dezavantajları  İthalatçı mal bedelini ödemeden veya poliçeyi kabul etmeden malları göremez.  Poliçenin kabul edilmesi söz konusu olduğunda yasal bir yükümlülük altına giren alıcı ticari saygınlığını ortaya koymaktadır.  İhracatçının saygınlığı, iyi niyeti ve malları siparişe uygun olarak hazırlayıp hazırlamadığı konusunda tam anlamıyla emin olamaz.

155 Vesaik Karşılığı Satışın İthalatçı İçin Avantajları  Malların ülkesine ulaşmasından sonra ödeme yapabilmesi ithalatçıya bir anlamda finansman sağlar.  Ucuz ve yalın bir yöntem olması maliyeti düşürür.  Ödeme yapmadan önce vesaiki, kimi zaman da malları inceleyebilmesi lehte bir durumdur.

156 D- MAL MUKABİLİ ÖDEME (AÇIK HESAP/OPEN ACCOUNT) Tanım: İhraç edilen malın bedelinin, bu malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödenmesi şeklinde yapılan bir ödeme türüdür. Mal Mukabili Ödemenin Özellikleri  Taraflar birbirlerini iyi tanırlar ve karşılıklı güvenleri vardır.  İhracatçı için en riskli ödeme şeklidir. Çünkü mal bedelinin ödenmesi ile ilgili hiçbir güvence yoktur. Bir başka ifade ile ihracatçı gönderdiği malın parasını alamama ya da kesintiyle alma gibi risklerle karşı karşıya kalabilir.  İthalatçı için ideal bir ödeme yöntemidir.

157  Alıcı ve satıcının uzun zamanlardan beri birbirleriyle iş yaptıkları ve birbirlerine tam güven duydukları durumlarda uygulanabilen bir yöntemdir.  Belirli bir ödeme tarihi taşımaması yönünden esnek bir uygulamadır.

158 Mal Mukabili Ödeme İşleminin Aşamalari  1. Aşama: İhracatçı ile ithalatçı aralarında belirli bir mal için satış sözleşmesi yaparlar.  2. Aşama: İhracatçı, ihraç konusu malları ithalatçıya iletilmek üzere taşıyıcısına teslim eder.  3. Aşama: İhracatçı malların sevkinden sonra, bu sevke ilişkin sevk evrakını kendi ülkesindeki bankasına (muhabir bankaya) verir.  4. Aşama: Sevk belgeleri ithalatçıya gönderilir.  5. Aşama: Taşıyıcı tarafından ihracat konusu mallar, ithalatçının bulunduğu ülkedeki gümrük idaresine veya gümrüğün denetimindeki sundurma/antrepoya ve benzerine getirilip teslim edilir.

159  6. Aşama: İthalatçı gümrük idaresine müracaatla ve işlemlerini tamamlayarak mallarını gümrükten çeker.  7. Aşama: İthalatçı malların bedelinin transferi için bankaya müracaat ederek mal bedellerini bankaya (amir bankaya) öder.  8. Aşama: Amir banka tarafından bu mal bedellerinin tahsilinden sonra para muhabir bankaya (ihracatçının ülkesindeki bankaya) transfer edilir.  9. Aşama: İhracatçı ülkesindeki bankadan (muhabir bankadan) ihraç ettiği mallarının bedellerini tahsil eder.

160 E- KONSİNYE İHRACAT - KONSİNYASYON (CONSIGNATIONS) Tanım : Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara, komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube temsilciliklerine mal gönderilmesi şeklinde yapılan ihracat şeklidir. Satılmak üzere gönderilen malları teslim alan ilgili kişi veya kuruluşlar malı rayiç değerinden satar, komisyon vb. giderleri satış gelirinden düşer ve kalan tutarı yetkili banka aracılığıyla döviz cinsinden ihracatçıya yollarlar.

161 Konsinye ihracatın Özellikleri  Tamamen güvene dayalı bir yöntemdir.  Konsinye satışta ihracatçı firmanın varlığı dış pazarda açıkça görülmekle birlikte, satışta kesinlik olmaması dolayısıyla da risk söz konusudur.  Beklemeden doğan zararlar ihracatçı hesabına kaydedilir.  Ayrıca malın satılıncaya kadar her an için satıcıya, alacak ve satış masrafları dikkate alınmaksızın, geri gönderilmesi ihtimali vardır.  İhracatçının malı, kontrolü olmaksızın ülke dışında politik nedenlerle kambiyo kısıtlamalarından ve hatta iklim sebebiyle doğacak riskler altında kalmaktadır. Bu durumda, alıcının kusurlarından doğacak zararını karşılayacak bir garantisi bulunmamaktadır.

162  Konsinye satışlarda bedellerin gönderilmesi ve satış türünün ortaya çıkardığı problemler açık hesaptakiyle hemen hemen aynıdır.  Konsinye bir piyasaya ilk defa giren ve tanıtılmak üzere gönderilen mallar ile niteliği itibariyle satışı uzun süren malları kapsar.  Konsinye ihracat talepleri ihracatçı birliklerine yapılır. Konsinye ihraç izinlerinin süresi 90 gündür. Konsinye olarak gönderilen malların fiili ihraç tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde satılması gerekmektedir.

163 H- MAHSUBEN ÖDEME  Tanım: İhracat bedellerinin tamamen veya kısmen mal ve/veya hizmet ithali suretiyle mahsuben ödenmesi ve aralarındaki artı ya da eksi farkın nakit olarak kapatılması şeklinde yapılan bir ödeme şeklidir. Mahsuben Ödemenin Özellikleri:  İhracat bedelleri fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içerisinde muhabir banka hesaplarına alacak olarak kaydedilecek ve mahsup talebi de bu süre içerisinde yapılacaktır.  Hizmet ihracı bedellerinin tahsili zorunlu olmadığından bu bedeller için mahsup talebi de bu süre içerisinde yapılacaktır.  Mal ve hizmet ihracı bedellerinin mahsuben ödemede kullanılacak kısmının alışının yapılmamış yani TL’ye çevrilmemiş olması gerekmektedir.

164  İhracat bedelinin mahsuben ödemede kullanılabilecek tutarının ithalat bedelini karşılamaması durumunda bakiye ithalat bedeli genel esaslar dahilinde ödenmektedir  Mahsup işleminde aynı kur üzerinden DAB ve DSB düzenlenir. Mahsuben ödemede kullanılacak (alışı yapılacak) dövizle mahsuben ödenecek giderlerle ilgili döviz cinsinin farklı olması halinde mahsuben ödenecek azami tutar T.C.Merkez Bankası çapraz kuru esas alınmak suretiyle tespit edilmektedir. Bu durumda DAB alışı yapılan, DSB transfer edilen döviz cinsinden düzenlenir.

165 INCOTERMS 2010 (International Commercial Terms)

166 INCOTERMS  Uluslararası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce - ICC) tarafından, dış ticaret alanında en yaygın kullanılan taşıma terimlerinin açıklanması için oluşturulan resmi kurallardır.  İlk olarak 1936'da yayınlanan bu terimler uluslararası ticarette yaşanan değişimlere bağlı olarak 1963, 1967, 1976, 1980, 1990 ve 2000 yıllarında revize edilmiş, 2010 yılında da yeniden gözden geçirilmiştir.

167 INCOTERMS HANGİ SORULARA CEVAP VERİR?  Malların farklı ülkelere taşınmasında tarafların sorumlulukları ve sorumluluk sınırları  Sorumlulukların yerine getirilmemesine bağlı olarak ortaya çıkan risklerin dağılımı  Taşıma sırasında meydana gelen hasar, zarar ve ziyanda sorumluluk dağılımı

168  Sorumluluklar oPaketleme/Ambalajlama oİhracat izin belgesi oSatıcının bulunduğu yerde yükleme oSatıcının ülkesi içindeki navlun (taşıma) oBağlantı noktalarında teslim giderleri oGemiye yükleme oAna taşıma oAlıcının ülkesinde gümrük izin belgesi oAlıcının ülkesi içindeki navlun (taşıma) oAlıcı kuruluşa teslim INCOTERMS

169 GruplarAçıklamalar ESatıcının sorumluluğu satışa konu olan ürünleri kendi fabrikasında veya üzerinde anlaşılmış olan başka bir teslim noktasında yüklemeye hazır olarak bulundurmaktır FSatıcının sorumluluğu ürünleri alıcının belirleyeceği taşıyıcıya teslim etmektir CSatıcının sorumluluğu, taşıma işlemini gerçekleştirecek olan taşıyıcı ile sözleşme yapmak ve taşıma ücretini ödemektir Dihracat işlemleri yapılmış ürünleri kararlaştırılan teslim noktasına teslim etmek ve bu noktaya varıncaya kadar nakliyede oluşabilecek tüm zararları üstlenmekle yükümlüdür

170 TÜM TAŞIMA YOLLARINI KAPSAYAN EXW Fabrikada Teslim FCATaşıma Vasıtasının Yanında Teslim CPTTaşıma Ücreti Ödenmiş Teslim CIP Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Teslim DATTerminalde Teslim DAPBelirlenen Noktada Teslim DDPGümrük Vergileri Ödenmiş Teslim SADECE DENİZ YOLUNU KAPSAYAN FASGeminin Yanında Teslim FOBGemiye Yükleyerek Teslim CFR (C&F)Mal Bedeli, Navlun Ödenmiş Teslim CIFMal Bedeli, Sigorta, Navlun Ödenmiş Teslim INCOTERMS 2010’A GÖRE YENİ TESLİM ŞEKİLLERİ

171 İHRACATTA TESLİM ŞEKİLLERİ (Incoterms 2010) EX Works Fabrikada İşletmede Teslim FCA Belirlenen Yerde Taşıyıcıya Teslim FAS Gemi Yanında Teslim İmalatçı / İhracatçı MANİSA FABRİKA Çıkış Limanı İZMİR LİMANI Varış Limanı MİLANO LİMANI İthalatçı/ Satın Alıcı ROMA FABRİKA FOB Gemi Bordasında Teslim DDP Varış Yerinde GV Ödenmiş ÇIKIŞVARIŞ Grup E EXW - Exworks Grup F (Navlun Ödenmemiş) FOB – Free on Board FCA – Free Carrier FAS – Free Along Side Ship Grup C (Navlun Ödenmiş) CFR – Cost and Freight CIF – Cost Insurance Freight Grup D DAP – Delivered at place DAT – Delivered at terminal DDP– Delivered Duty Paid CFR CIF DAT Terminalde Teslim DAP Belirlenmiş Noktada Teslim

172 A)EXW- EXWORKS (Satıcının İşletmesinde Teslim) SATICININ SORUMLULUĞU:  Belirlenen tarihte, yerde  Gerekliyse uygun ambalajları hazırlamak  Alıcıya gerekli doküman ve araçları bulmada yardım etmek  Yükleme anına kadar olan masraf ve riskleri üstlenmek ALICININ SORUMLULUĞU:  Belirlenen tarihte satıcının işletmesinde bulunmak  Yüklenecek araçları temin etmek  Mal bedelini ödemek  Teslim sonrası tüm masraf ve riskleri üstlenmek  Gerekli tüm belgeleri sağlamak TESLİM ŞEKİLLERİ

173 EXWORKS (İŞYERİNDE TESLİM)

174 B) FCA – FREE CARRIER (TAŞIYICIYA MASRAFSIZ TESLİM) SATICININ SORUMLULUĞU:  Alıcının belirttiği yere, taşıyıcıya ve zamana malları teslim etmek  Ara taşımayı yaptırmak  Ana taşıma aracına malları teslim etmek  İhracat gümrük işlemlerini yaptırmak ALICININ SORUMLULUKLARI:  Ana taşımacıyı ve teslim yerini ayarlamak  Malları ana taşıma aracından teslim almak  İthalat gümrük işlemlerini yaptırmak  Malları fabrikasına taşımak

175 FCA (FREE CARRIER – TAŞIYICIYA MASRAFSIZ)

176 C) F.A.S. (FREE ALONGSIDE SHIP) (GEMİ YANINDA TESLİM) GEMİ YANINDA YÜKLEME YERİNDE TESLİM FCA (FREE CARRIER) – KARA TAŞIMACILIĞI iken FAS – DENİZ TAŞIMACILIĞI’NDAKİ KARŞILIĞIDIR.

177 D) F.O.B. (FREE ON BOARD) (GEMİ GÜVERTESİNDE TESLİM) TESLİM ŞEKLİ:  Belirlenen yer ve tarihte  Alıcı tarafından temin edilen gemiye  Mal gemiye yüklendikten sonra  Tüm sorumluluk alıcıya ait SATICININ SORUMLULUĞU:  Malı gemiye teslim etmek  İhracat işlemlerini gerçekleştirmek  Gümrük vergilerini ödemek  Taşıma belgelerini alıcıya göndermek ALICININ SORUMLULUĞU:  Mal bedelini ödemek  Gemide gerekli yeri ayarlamak  İthalat belgesini düzenlemek  Malı teslim almak  Navlun bedelini ödemek  Güverteden sonraki riski üstlenmek

178 D) F.O.B. (FREE ON BOARD) (GEMİ GÜVERTESİNDE TESLİM)

179 E ) CFR – COST AND FREIGHT (Alıcının Limanında Navlun Ödenmiş Teslim) FOB + NAVLUN SATICININ SORUMLULUĞU:  Malları hazırlamak  Taşıma sözleşmesini yapmak  İhracat gümrükleme işlemlerini yapmak  Ara taşımayı yapmak  Malları gemiye yüklemek  Ana taşımayı yapmak ALICININ SORUMLULUĞU:  Ana taşımada oluşabilecek zararları karşılama  İthalat gümrük işlemlerini yaptırmak  Malları kendi fabrikasına taşımak

180 E) CFR – COST AND FREIGHT (Alıcının Limanında Navlun Ödenmiş Teslim)

181 F) C.I.F. (COST, INSURANCE, FREIGHT) (VARIŞ LİMANINDA TESLİM) SATICININ SORUMLULUĞU:  Gemiyi temin etmek  Yüklemeyi belirtilen yer ve tarihte yapmak  Deniz sigortasını yaptırmak  Navlun ücretini ödemek ALICININ SORUMLULUĞU:  Mal bedelini ödemek  İthalat belgelerini düzenlemek  Boşaltma masrafları  Gümrük vergileri  Teslimden sonraki navlun ve sigorta dışındaki diğer masraflar

182 F) C.I.F. (COST, INSURANCE, FREIGHT) (VARIŞ LİMANINDA TESLİM)

183 H) CIP – Carriage and Insurance Paid (Taşıma ve sigorta ödenmiş)  CIF’ ın karma taşımacılıktaki hali

184 CPT (CARRIAGE PAID TO) – TAŞIMA ÖDENMİŞ OLARAK

185 I) DAT (DELIVERED AT TERMINAL) – Terminalde Teslim DAT Başka bir deyişle, Eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan terminal noktasında (bu nokta bir liman ya da gümrük antreposu) boşaltma masrafları satıcı tarafından karşılanmış olarak alıcının emrine bırakılmasıdır. Tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar alıcıya aittir. Malların belirlenen yere taşıma maliyetlerini satıcı üstlenir.

186 Delivered At Place (DAP) - Belirlenen Noktada Teslim Teslim şeklinin özellikleri: malların, taşıma vasıtasınca boşaltılmak üzere belirtilen belirli bir noktada alıcıya teslim edilmesi anlamına gelir. boşaltma için hazır durumda DAP başka bir deyişle, Eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan boşaltma yerinde (bir liman iskelesi, gümrük noktası, havalimanı veya ithalatçının fabrikası) boşaltma için hazır durumda nakliye aracının üzerinde alıcı emrine bırakılmasıdır. Tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar alıcıya aittir. malların belirlenen yere taşıma maliyetlerini satıcı üstlenir.

187 Delivered At Place (DAP) - Belirlenen Noktada Teslim

188 M) DDP (DELIVERED DUTY PAID) ( BELİRLENEN VARIŞ YERİNDE GÜMRÜK VERGİSİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM) İhracatçı açısından en masraflı teslim şekli

189 SORUMLULUK TABLOSU AlıcıSatıcı


"KÜRESEL PAZARLAMA Prof. Dr. İkbal AKSULU 2012. ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLERİN TEMEL KONULARI  Uluslararası Mal Hareketi(DIŞ TİCARET)  Uluslararası." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları