Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

NEF İ S MUHASEBES İ.  Ömrün çok hızlı bir şekilde geçtiğini Yunus Emre merhum ne güzel ifade eder:  Geldi geçti ömrüm benim şol yel esip geçmiş gibi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "NEF İ S MUHASEBES İ.  Ömrün çok hızlı bir şekilde geçtiğini Yunus Emre merhum ne güzel ifade eder:  Geldi geçti ömrüm benim şol yel esip geçmiş gibi."— Sunum transkripti:

1 NEF İ S MUHASEBES İ

2  Ömrün çok hızlı bir şekilde geçtiğini Yunus Emre merhum ne güzel ifade eder:  Geldi geçti ömrüm benim şol yel esip geçmiş gibi  Hele bana şöyle geldi şol göz yumup açmış gibi  İşbu söze Hak tanıktır bu can gövdeye konuktur  Bir gün ola çıka gide kafesten kuş uçmuş gibi.

3  كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُۜ  "Allah'tan başka her şey yok olacaktır"  (Kasas, 28/88)  كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍۚ  "Yer üzerinde bulunan her şey fânîdir"  (Rahman, 55/26).

4  Nedir zaman, nedir; bir su mu, bir kuş mu?  Nedir zaman, nedir; iniş mi, yokuş mu? Necip Fazıl

5  كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِۜ  "Her can ölümü tadacaktır"   (Âl-i İmrân, 3/185)

6  Her şey akar; su, tarih, yıldız,  insan ve fikir  Oluklar çift, birinden nur akar,  birinden kir.  N.FAZIL KISAKÜREK

7  بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ  وَالْعَصْرِۙ  اِنَّ الْاِنْسَانَ لَف۪ي خُسْرٍۙ اِلَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ  Andolsun zamana ki, insan gerçekten ziyan içindedir.  Ancak, iman edip de sâlih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler,  birbirlerine sabrı tavsiye edenler başka (Onlar ziyanda değillerdir). (Asr, 103/1,2,3)

8  İSLAM BÜYÜKLERİNDEN BİRİ ŞÖYLE DER :  “Ben “Asr” sûresinin mânâsını bir buz satıcısından öğrendim. Çünkü o pazarda şöyle bağırıyordu:   “Sermayesi eriyen bu şahsa merhamet edin!”   İnsana verilen ömür de buz misali devamlı eriyip tükenmektedir.  Nitekim Hazret-i Peygamber –(sav) şöyle buyurmuştur:   “Ömrün uzunu, Allah’a itaat  yolunda geçen ömürdür.”

9  Abdulkadir Geylani :  Dünya üç gündür. Dün, bugün, yarın.  Hz. Ömer  Dört şey geri dönmez;  Atılan ok,  Harcanan para,  Ele geçen fırsat  Geçen zaman.”

10  Peygamber Efendimiz'in (asm):  "Kıyamet günü âdemoğlu beş şeyden hesap vermeden Allah'ın huzurundan ayrılmaz."  sözlerinin ardından, beş şeyin ilki olarak,  "ömrün nasıl tüketildiği«  ifadesi geçmektedir. (Tirmizi, kıyamet: 1)

11 Yine Hz. Ali şöyle söylemekte: Dünya her an bizden uzaklaşmakta, ahiret de yaklaşmaktadır. Bunlardan her ikisini de tercih edenler vardır. Siz ahireti tercih edenlerden olun, dünyayı tercih edenlerden olmayın. Zira bugün çalışma var, hesap yok, yarın ise hesap var, çalışma yok.”

12  وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتاًۙ  وَجَعَلْنَا الَّيْلَ لِبَاساًۙ  وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشاًۖ  Uykunuzu bir dinlenme (sebebi) kıldık.  Geceyi (sizi örten) bir elbise yaptık.  Gündüzü de geçimi temin zamanı kıldık.  (Nebe’ 78/9,10,11)

13  İslam dini günlük zamanı üç ana maksada uygun olarak programa bağlamamızı emreder;   1- İbadet   2- Rızkın Kazanılması   3- Hayatımızı murakabe ve tefekkür

14  Hz. Muaviye zamanı şöyle değerlendiriyor:  " Ey insan ! Zaman sensin. Sen iyi olursan zaman da iyi olur.  Eğer sen kötü olursan zaman de kötüdür."

15  Peygamberimiz (sas) zaman konusunda oldukça dakîktir.  Peygamberimiz (sas) bizi dakîk olmaya alıştırmak için namazları ilk vakitlerinde kılmayı teşvik ediyor. Kendisine;  “En hayırlı amel hangisidir?” şeklinde gelen birçok soru vardır. O (sas)  “İlk vaktinde kılınan namaz” şeklinde cevap veriyor.

16  Namazları ilk vakitlerinde kılmaya alışırsak dakîkliği kazanmışız demektir.  Zaten erken kalkmak diğer insanlarla zamanı değerlendirmede aranızı bir hayli açıyor ve size zaman kazandırıyor.  1993 yılında gazetelerden birinde Kore Başkonsolosu ile yapılan bir mülâkatıta; Başkonsolos;  siz Türkler çok ağır çalışıyor ve çok uyuyorsunuz, diyor. Ve kendi milletinin daha az uyuduğunu belirtiyor.

17  Yaratıcı'mız tarafından bize emânet olarak verilen zamanı, gayesine uygun olarak kullanmak gerekir.  Bunu başaranlar emâneti değerlendirmiş bir varlık olarak, Sınırlı bir hayatta, sınırlı bir zaman enerjisiyle sonsuzluğa açılan kapıdan girerek fenada bekayı bulma imkanını elde ederler.

18  YAHYA İBNU HUBEYRE:  Medeniyetlerin gelişme şartlarını araştıran sosyologlar,  ileri milletlerle geri milletler arasındaki en mühim farklardan birinin de "zaman anlayışı" olduğunu müşahede etmişlerdir.

19  Sosyologlar, ileri Ülkelerde zamana hâkim olmanın yolları araştırılıp, onun tanzim edilerek işlere göre dilimlendiğini,  geri kalmış ülkelerde ise, zuhurata ve tesadüflere tâbi olmanın esas olduğunu tesbit etmişlerdir.  Sözgelimi eski Rusya (1939) halkı zaman kaygısından mahrumdur.  Öyleki, Rus köylüsü, günde bir defa kalkan trene zamanında yetişebilmek için, bazen hareketinden 14 saat önceden gelip istasyonda beklemektedir.

20  نِعْمتانِ مغبونٌ فيهما كثير من الناس : الصحة والفراغ  “İki şey vardır, insanların çoğu onun değerini bilmezler: Sıhhat ve boş vakit”  (Buhârî, Rikak 1)

21  İmamı Azam hazretleri :  «Fenalıkların en büyüğü vakti boşa geçirmektir.» buyuruyorlar.

22  Zamana hâkim olma, onunla bütünleşme, onun her parçasını değerlendirme ve her şeye, içinde yaşadığımız zamanı idrak düşüncesiyle bakma hususunda yüce Kur’an şöyle seslenir:  فَاِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْۙ  "Öyleyse, bir işi bitirince diğerine koyul.".  (İnşirah, 94/7) 

23  فَاِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ   “Boş kaldın mı hemen başka bir işe koyul”   Bu ayetin tefsirinde İsmail Hakkı Bursevi Hazretlerinin eseri olan Ruhul Beyan tefsirinde şöyle deniyordu:   Bir insanın hiçbir iş yapmaksızın boşu boşuna oturması veya dinini ya da dünyasını ilgilendirmeyen işlerle meşgul olması,  düşünce sakatlığına akıl zayıflığına ve gafletin insanı esir almasına işarettir.

24  Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurur:  "Beni, Allah'a yaklaştıran ilmimin artmadığı bir gün yaşayacak olsam,  o günü hayırla geçirilmeyen bir gün sayarım".  (Keşfü'lhafa: 1/75,Heysemi: 1/36).

25  HZ. MEVLANA DER Kİ  “Yeni bir şey öğrenmeden geçirdiğim bir günde,  benim için güneşin doğmasında bir hayır yoktur.” 

26  فَإِنَّ الدُّنْيَا آذَنَتْ بصُرْمٍ ، ووَلَّتْ حَذَّاءَ ، وَلَمْ يَبْقَ منها إِلاَّ  صُبَابَةٌ كَصُبابةِ الإِناءِ يتصابُّها صاحِبُها   “Şüphesiz dünya geçici ve durmaksızın arkasını dönüp gitmektedir.  Ondan kalan, sahibinin içip de kabın dibinde bıraktığı kalıntı su kadar bir miktardır.”  (Müslim, zühd,14)

27  خَيْرُ النَّاسِ مَن طالَ عمُرُه وَحَسُنَ عملُه   “İnsanların en hayırlısı, ömrü uzun olup ameli güzel olandır. İnsanların en şerlisi ise, ömrü uzun, ameli kötü olandır.” (Tirmizî, Zühd, 22)   Aslında en uzun ömürlüler, en çok yaşayanlar değil, hayatlarından en çok semere almasını bilenlerdir.

28  Kuran-ı Kerim’de boş ve faydasız olan her şeyden uzak durulması gerektiği şöyle anlatılır:   وَالَّذينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ   “Onlar ki, boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler.” (Mü’minun, 3)

29  Bir yemek 15 dakikada yenilebileceği gibi, bunun için saatler de harcanabilir.  İmam Malik Hazretleri, üç günde bir tuvalete çıkacak şekilde yermiş ve tuvalette ne kadar çok zaman geçiriyoruz diye Allah’a karşı bir utanç hissedermiş.  Bunlar İslâm medeniyetinin ustalarıdır. Bu medeniyetimizin tekrar inşasında kendimizi o ustalar gibi disipline etmemiz gerekir. (İ.CANAN)

30  Bir hadisi şerifte :  من عرف نفسه فقد عرف ربّه   “Nefsini bilen, Rabbini bilir.”

31  Öncelikle Allah’ın murâkabesi altında olduğumuzu düşünerek yaşamamız gerekir.   Nefsi kontrol altında tutmanın en etkili yolu ilâhî murâkabeyi her an göz önünde bulundurmaktır. Şuurlu bir kulluğun en önemli şartı olan bu murâkabe, Hz. Peygamber (s.a.v.) tarafından “ihsan” olarak tarif edilmiştir.  Cibrîl hadisi olarak meşhur olan rivâyette Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurur :   قال : فأخبرني عن الإحسان. قال : " أن تعبد الله كأنك  تراه. فإن لم تكن تراه، فإنه يراك "  “İhsan, sanki Allah’ı görüyor gibi kulluk yapmandır, çünkü sen O’nu görmüyorsan da, O seni muhakkak görüyor.”

32  Kulluk, bilinen ibadetlerle sınırlı olan görevler değildir.  Bilakis hayatın her kademesinde sergilenen davranışlar bütünü olarak anlaşılmalıdır.  Allah katında ulvî bir seviyeye ulaşmak için, bütün davranışlarımızı ibâdet anlayışıyla yapmak sûretiyle nefsi kontrol etmek gerekir.

33  Allah’ı hatırlamak, insanın yaratıcısıyla kurduğu bir iletişimdir. Kur’ân-ı Kerim’de  فَاذْكُرُونِى اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِى وَلاَ تَكْفُرُونِ  «Öyleyse yalnız beni anın ki ben de sizi anayım. Bana şükredin, sakın nankörlük etmeyin.»  (Bakara, 2/152) buyrulur.  Bu karşılıklı iletişim, kulun Allah ile olan irtibatını güçlendirir.

34  وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَوةِ وَالْعَشِىِّ  يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلاَ تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَوةِ  الدُّنْيَا وَلاَ تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَيهُ وَكَانَ  اَمْرُهُ فُرُطًا  “Nefsini, sabah akşam Rablerinin rızasını dileyerek dua edenlerle birlikte tut.  Dünya hayatının süsünü isteyerek gözlerini onlardan çevirme.  Kalbini bizi anmaktan gafil kıldığımız, kötü arzularına uymuş ve İşi gücü aşırılık olan kimseye itaat etme.”  [kehf, 28]

35  وَابْتَغِ فِيمَا اَتَيكَ اللهُ الدَّارَ اْلاَخِرَةَ وَلاَ تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ  الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللهُ اِلَيْكَ وَلاَ تَبْغِ الْفَسَادَ فِى  اْلاَرْضِ اِنَّ اللهَ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ   “Allah’ın sana verdiği (servet) ile ahiret yurdunu ara, dünyadan da nasibini unutma, Allah’ın sana iyilik ettiği gibi sen de iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuk isteme, çünkü Allah bozguncuları sevmez.”[Kasas,77]   Bu tavsiyede ilk dikkati çeken şey, hazinelerin, “Allah’ın verdiği nîmet” olarak hatırlatılmasıdır.  Bunu düşünmeyen bir insan, kaçınılmaz olarak kendini beğenme ve nefsini yüceltme psikolojisi ile hareket eder.  Kazandıklarının kendi mârifetiyle olmadığını hesap eden bir  nefis, âyetin işâret ettiği dünya-ahiret dengesini de sağlar.

36  İmâm-ı Gazâlî, bu noktada, güzel bir tavsiyede bulunur :  “Ya nefsinle meşgul ol veya nefsini ıslâh ettikten sonra başkasıyla meşgul olan biri ol. Sakın kendi nefsinle meşgul olup onu ıslâh etmedikçe, başkalarıyla meşgul olan tiplerden olma!”  Başkalarının hatalarıyla ilgilenmek, ferdin içine yuvarlandığı derin uçurumları fark etmesine engel olur. Böyle bir tavır insanın kendisini kusursuz gibi algılamasına sebep olur.

37  Gazâlî bir adım daha atarak, kötülüklerden kurtarma düşüncesiyle olsa dahi, kendisini unutup başkalarıyla ilgilenmeyi ahmaklık olarak nitelendirir:  “Başkasının salâhı uğrunda kendi nefsini helâk eden bir kimse ahmaklardan sayılır.  Elbiselerinin cepleri yılanla, akreple ve daha başka öldürücü mahluklarla dolu bir kimsenin kendi hayatını düşünmeyerek, başkasının yüzüne konmuş olan sineklerle meşgul olması ne büyük bir hamâkat örneğidir.  Zira başkasının yüzündeki sinekleri kovmak, akrep ve  yılanların kendisini sokup öldürmesine mâni olmaz.”

38  Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurur :   إن المؤمن يرى ذنوبه كأنه قاعد تحت جبل يخاف أن يقع عليه، وإن الفاجر يرى ذنوبه كذباب مر على أنفه،  “Mü’min, günahını, üzerine yuvarlanmasından korktuğu bir dağ zanneder.  Günaha dadanmış kişi, günahını burnunun ucuna konmuş, ona bir şey söylediğinde uçacak bir sinek gibi görür.”  Nefisle hesaplaşmanın en sağlıklı yollarından biri  de, işte bu endişeyi duymaktır.

39  وَمَا اُبَرِّئُ نَفْسى اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ اِلَّا مَارَحِمَ رَبّى اِنَّ رَبّى غَفُورٌ رَحيمٌ   “Ben nefsimi temize çıkarmam, çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis aşırı derecede kötülüğü emreder. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayandır, çok merhamet edendir” dedi.  فَلَا تُزَكُّوا اَنْفُسَكُمْ “  «Nefislerinizi temize çıkarmayınız»

40  يَا اَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ  اِذَااهْتَدَيْتُمْ اِلَى اللّهِ مَرْجِعُكُمْ جَميعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ  “Ey iman edenler! Siz kendinizi düzeltin. Siz doğru yolda olursanız yoldan sapan kimse size zarar veremez. Hepinizin dönüşü Allah’adır. O zaman Allah size yaptıklarınızı haber verecektir” (Mâide, 105).. 

41  الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ، وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ. وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا، ثُمَّ تَمَنَّى عَلَى اللهِ  “Akıllı kişi nefsini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışan,  aciz kimse ise, nefsinin arzularına tâbî olan ve Allah’tan (olmayacak şeyler) temennî eden kimsedir.” 

42  Nefis ancak imanla, ibadetle ve riyazetle kontrol altına alınabilir.  Bu düşünce ile hareket edenler dünyayı çok iyi bir şekilde değerlendirebilmiş olan akıllı kişilerdir.  Bunlar ömrün kısa olduğu buna karşılık yapılması gereken birçok işin kedilerini beklediği şuuruyla yaşamışlar ve kısacık ömürlerine onlarca, yüzlerce eser sığdırabilmişlerdir.  Kendi hayatlarını bina ettikleri ölçü ve denge unsurunu insanlığın hayatının merkezine yerleştirebilmenin azmi ve gayreti içerisinde olmuşlardır.  İmam Gazaliler, Mevlanalar, Yunuslar, Hacı Bayramı veliler, Fatihler, Selimler, Sinanlar, Mehmet Akifler, Ömer Nasuhiler, Elmalılı Hamdiler sadece bunlardan bir kaçıdır. Bunlar faniyi bakiye çevirmesini bilen akıllı insanladır.

43  Nefsini kontrol altına alamayan kişilerin hayatlarında ise denge yoktur.  Bunların düşünceleri, konuşmaları, dinlemeleri, bakışları, yiyip içişleri, giyim kuşamları, işleri hatta hayatlarının tamamı hep ölçüsüzcedir yani dengesizdir.  Hedefleri yoktur. Ölümü ve ölüm ötesini hatırlamazlar veya hatırlamak istemezler.  İçki, uyuşturucu, kumar, fuhuş, yalan, iftira, gasp ve zulüm gibi nefsin hoşuna giden çirkin işler, fenalık ve azgınlıklar hayat felsefeleridir.

44  Böyleleri için hayat ancak bu hayattır. Ötesi yoktur. Ötelere hazırlık diye bir endişe içinde değildirler.  Hatta bunlar için ahiret inancı hayalden ibaret bir aldatmacadır. Güzel eserler bırakmak şöyle dursun var olan güzelliklerin düşmanıdırlar.  İşleri daima tenkittir, tahriptir, dengeyi bozmaktır.  Hâlbuki hayat ancak ölçü ve denge üzerine bina edilirse kolaylaşır, güzelleşir.

45  يَقُولُ يَا لَيْتَن۪ي قَدَّمْتُ لِحَيَات۪يۚ  “Keşke bu hayatım için önceden bir şey yapsaydım ”…(Fecr-24)

46  Hz. Ali’nin  “ Vakitlerle yakutlar elde edilebilir, fakat yakutlarla vakitler elde edilemez.”  Sözü zamanın değerini ne güzel anlatmaktadır.

47  يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍۚ  وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ اِنَّ اللّٰهَ خَب۪يرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ  Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakının ve herkes, yarın için önceden ne göndermiş olduğuna baksın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır. (Haşr, 59/18)   Bu ayet, geçmiş ameller üzerinde muhasebeye işarettir.  Bu nedenle Hz. Ömer (r.a) şöyle demiştir:  'Hesaba çekilmeden önce nefislerinizle hesaplaşın! Tartılmadan önce tartın!

48  اِنَّا نَحْنُ نُحْـيِ الْمَوْتٰى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَاٰثَارَهُمْۜ وَكُلَّ شَيْءٍ اَحْصَيْنَاهُ ف۪ٓي اِمَامٍ مُب۪ينٍ۟  Onların yaptıklarını ve bıraktıkları eserlerini yazarız. (Yasin,36/12)

49  Ömür sermayesini iyi değerlendiremeyip kervanı kaçırtanlara Niyazi Mısri şöyle seslenir:  Bir ticaret yapamadım, nakd-i ömrüm oldu heba,  yola geldim lakin göçmüş cümle kervan bîhaber.

50  HAZIRLAYAN  MUSA  İ MAMO Ğ LU  Ş AH İ NBEY MÜFTÜSÜ


"NEF İ S MUHASEBES İ.  Ömrün çok hızlı bir şekilde geçtiğini Yunus Emre merhum ne güzel ifade eder:  Geldi geçti ömrüm benim şol yel esip geçmiş gibi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları