Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç. Dr. Mine Esin OCAKTAN. Neden çıkarıldı? Neler Getirdi? Kamu Kurumları açısından 6331? 2.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç. Dr. Mine Esin OCAKTAN. Neden çıkarıldı? Neler Getirdi? Kamu Kurumları açısından 6331? 2."— Sunum transkripti:

1 Doç. Dr. Mine Esin OCAKTAN

2 Neden çıkarıldı? Neler Getirdi? Kamu Kurumları açısından 6331? 2

3  Tüm çalışanlara ve tüm işyerlerine sağlık ve güvenlik hizmeti  Önleyici yaklaşım öncelikli  İşyerleri tehlike durumlarına göre sınıflandırılıyor  Küçük işletmelere devlet desteği (1-9 çalışan)  Risk değerlendirmesi  Sağlık Gözetimi  Eğitim  Acil durum planlaması ve yangınla mücadele ve ilk yardım organizasyonu hazırlıkları  İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi 3 3

4  Eğitim ve talimatlar doğrultusunda, diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemek  İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç vb. kurallara uygun şekilde kullanmak,  Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak,  Tehlike ile karşılaştıklarında, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek,  Noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.  Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak 4 4

5  Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak  Risklerden korunma  İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri  Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım  İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi  Sağlık gözetimi  Çalışanların bilgilendirilmesi  Çalışanların eğitimi  Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması 5 5

6 DEVLET 6 ÇALIŞMA YAŞAMI İŞÇİ İŞVEREN

7 ÇALIŞMA YAŞAMI 7 İşçi-Devlet-İşveren Siyasal-Toplumsal-Ekonomik Sistem Hukuk-Ekolojik-Sağlık-Kültür Sistemi SAĞLIK

8 Çalışma koşulları 8 Çalışma İlişkileri Çalışma Ortamı Bireysel Özellikler Toplumsal Özellikler Yaşanan Çevre SAĞLIK

9  Çalışan sağlığı  İşyeri çevresi ve işin çevresel etkileri  İş hijyeni  İş güvenliği  Ergonomi  Tüketici/ürün sağlığı-Hizmet Kalitesi  İş hukuku  Eğitim  Ekonomi  Toplumsal etmenler 9

10  Toplumun büyük bölümünü oluşturan yaş grubu ekonomik olarak aktif nüfus olarak adlandırılır.  Çalışma hayatında bazı gruplar risk altındadır ve özel olarak korunmaları gerekir.  Bazı mesleklerde sağlık riskleri (maden işleri, inşaat, taşımacılık, tarım, sağlık vb.) daha fazladır.  Endüstri kuruluşları bir yandan ekonomik gelişme sağlar, bir yandan atıkların çevreye olumsuz etkileri yer alır. Endüstriyel kazalar da hem işyerinde çalışan, hem de çevresinde yaşayan, çok geniş kitleleri etkileyebilen zararlara neden olabilir.  İş sağlığı ülkelerin sosyal ve ekonomik gelişme sürecinde anahtar öğedir ve giderek daha çok önem kazanmaktadır.  Günümüzde bilim, teknoloji ve sanayileşmeyle koşut gitmeyen iş sağlığı uygulamalarının önemi daha da artmaktadır. Üretim sürecinin karmaşıklaşması, yarı zamanlı çalışma, geçici çalışma, iş güvencesizliği, yabancı işçilerin uyum güçlüğü, üretim temposunun artması gibi nedenlerle iş sağlığı ve güvenliği, dolayısıyla toplum sağlığı daha çok tehdit altındadır. 10

11 Öznemiz /odak noktamız ÇALIŞAN Sloganımız Önce İNSAN 11

12 12 Genel hastalıklar –Enfeksiyonlar, hipertansiyon, diyabet, kalp hastalığı, … İşle ilişkili hastalıklar Meslek hastalıkları “işe özgü” –Sayıca en az olan –İşe özgü, nedeni işyerine bağlı –Önlemek olanaklı ve GEREKLİ

13  İş kazaları  Meslek Hastalıkları  İşe devamsızlık 13

14  Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık  5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 14. maddesinde ise “sigortalının çalıştığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple ya da işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir” olarak tanımlanmaktadır. Silikoz, kurşun zehirlenmesi, asbestoz örnek verilebilir 14

15 15 İşin yürütümü sırasında İşyeri ortamında bulunan bir nedenle Tekrarlayan maruziyet sonucunda Belirli mesleklere özgü (yalnızca o meslekte çalışanlara özgü) hastalıklar Nedensel ilişki söz konusudur

16  Kendine özgü bir klinik tablo  İyi belirlenmiş hastalık etkeni  Hastalık etkeni veya ara ürününün (metabolitinin) biyolojik ortamda bulunuşu  Hastalığın deneysel olarak oluşturulabilmesi  Hastalığın atak hızının (ortaya çıkma boyutunun /insidansının) o meslekte çalışanlarda yüksek olması  Uzun (belirsiz) latent dönem  Yavaş ilerleme  Genellikle tedavi edilemez  Önlenebilir 16

17  Sağlığa zararlı etken, meslek hastalığı kapsamına giren hastalık nedeni oluyorsa, meslek hastalıkları listesinde sınıflandırılmış olarak yükümlülük ve maruziyet süreleri ile verilmektedir.  Yükümlülük Süresi: Sigortalının meslek hastalığına neden olan işinden ayrıldığı tarih ile, meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçecek en uzun süredir  Maruziyet Süresi: Zararlı etkinin başlamasıyla meslek hastalığı belirtilerinin ortaya çıkması için geçmesi kabul edilen en kısa süredir. Listede bulunmayan hastalık, yükümlülük süresi ile ilgili yasaya uymayan süreler konuları SGK Yüksek Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilmektedir 17

18 BİLDİRİLEN BİLDİRİLMEYEN Tanı konulan Tıbbi bakım var, tanı yok Bulgu var, Tıbbi bakım yok Etkilenim var, bulgu yok 18

19  Daha kapsamlı bir tanım olup Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına göre “yalnızca bilinen ya da kabul edilen meslek hastalıkları değil, fakat oluşmasında ve gelişmesinde çalışma ortam ve biçiminin diğer sebepler arasında önemli bir etmen olduğu hastalıklardır”. Amfizem, kas iskelet sistemi sorunları, astım bu gruba örnek verilebilir 19

20 Yapılan işle nedensel bir ilişki var (Meslekle ilişkili hastalıklar) Yapılan işle nedensel bir ilişki var (Meslekle ilişkili hastalıklar) Yapılan işle nedensel bir ilişki yok fakat Hastalık işlevsel kapasitesini kısıtlayabiliyor Ya da Yapılan iş belirtileri kötüleştirebiliyor Yapılan işle nedensel bir ilişki yok fakat Hastalık işlevsel kapasitesini kısıtlayabiliyor Ya da Yapılan iş belirtileri kötüleştirebiliyor Meslek hastalıkları Yapılan iş hastalığın birincil nedenidir Atfedilen fraksiyon >%50’dir Yasal boyutu vardır Sosyal bir sözleşme gerektirir İşle kısmen ilişkili hastalıklar Yapılan iş hastalığın kısmen nedenidir Atfedilen fraksiyon <%50’dir 20 İş ve hastalık arasındaki bağlantılar

21 sigara hiperkolesterolomi yüksek kan basıncı şişmanlık Koroner Kalp Hastalığı, Astım formaldehid arsenik karbondisülfür ÇALIŞMA (ASBESTOS) ASBESTOZİS Hastalığın oluşumunu gelişimini hızlandırıcı, kolaylaştırıcı etki Doğrudan nedensel etki Meslek Hastalığı İşe bağlı hastalıklar 21

22  Meslek hastalıklarında klinik ve laboratuvar incelemeler ve iş öyküsü ile ilişkilendirilmesi sonucunda ‘Tıbbi Tanı’ konulur.  Tıbbi tanının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından onaylanması durumunda ‘Yasal Tanı’ söz konusudur. Hastalığın nedeni olan etmenin işyerinde olduğu gösterilmelidir. Hastanın dosyasındaki bilgiler Sosyal Güvenlik Kurumu’na gönderilir ve Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu tarafından incelenerek karara bağlanır. 22

23  Meslek hastalığı ile ilgili tanı alabilmek için SGK İl Müdürlüğüne bireysel başvuruda bulunup, yetkili bir hastaneye (meslek hastalıkları hastanesine) sevk iste  Tanı aldıktan sonra bu tanı ile işverene git, SGK’ya başvurmasını iste  İşveren bildirim yapacak  İşyeri teftişleri, analizler vs ile bir dosya tamamlama süreci  Dosya SGK Yüksek Sağlık Kurulu’na gidiyor, dosya onaylanırsa bir işgöremezlik oranı belirleniyor  Oran yüzde10’u geçerse iş göremezlik ödeneği tahsis ediliyor ve meslek hastalığı kesinleşmiş oluyor. 23

24 1.Çalışanın daha önceki muayene bulguları gözden geçirilmeli 2.Hastanın ve hastalığın öyküsü alınmalı, yaptığı işle ilgisinin olup olmadığına ilişkin bilgi toplanmalıdır 3.Tıbbi muayene bulguları bu bilgiler ışığında tekrar değerlendirilmeli 4.Meslek hastalığı kuşkusu devam ediyorsa çalışanın vücudunda ve işyerinde şüphelenilen madde analizi yapılarak kesin tanıya gidilmelidir, 24

25  Meslek hastalığı tanısı koymada karşılaşılan güçlüklerden biri de sanayide kullanılan allerjik ve toksik maddelerin çoğu kez karışım halinde oluşu ve değişik ticari adlarla kullanılmasıdır. Bu yüzden kuşkulanılan maddenin araştırılmasında titiz olunmalıdır  Çalışanın daha önceki benzer şikayetlerinden sonra işyerinde aynı birimde çalışırken şikayetlerinin artması meslek hastalığı kuşkusunu artırır. 25

26 a) Hastalığın geliştiği doku, organ ya da sisteme göre sınıflama:  Deri hastalıkları (temas-kontakt dermatitleri),  Akciğer hastalıkları (pnömokonyoz, bissinoz, silikozis, vb.),  Hematopoetik (kan) sistem hastalıkları (anemi, lösemi,sarılık),  Dolaşım sistemi hastalıkları (hipertansiyon, varis, vb.),  Sinir ve ruh hastalıkları,  Enfeksiyon hastalıkları (şarbon, weil, bruselloz, hepatit, vb.), gibi diğer sistem ve organlar içinde ayrı ayrı yapılabilir. Ancak bir etkenin birden çok organ ya da dokuyu tutması (hasta etmesi) (örneğin gürültünün işitme ve ruhsal durumu etkilemesi gibi) bu tür sınıflamanın kullanışlı olmadığı sonucunu getirmiştir. 26

27 b-Meslek hastalığı nedeni risk etmenlerine göre sınıflama: 1-Fiziksel risk etmenleri 2-Kimyasal risk etmenleri 3-Biyolojik risk etmenleri 4-Tozlar 5-Ergonomik risk etmenleri 27

28  Gürültü,  Titreşim,  Aydınlanma,  Isı,  Nem,  Radyasyon,  Basınç  Fiziksel şiddet de bu grupta düşünülebilir 28

29  Pek çok işyerinde en sık rastlanan risk etmenidir.  Dokuma, metal işleri, ağaç işleri, kağıt, matbaa  Ses basınç düzeyi anlık ya da zaman ağırlıklı ortalama ölçümü  Ortamda ve kişinin maruziyetinin ölçümü  Gürültü Kontrol Yönetmeliğinde sınır değer 85 desibeldir  Kalıcı işitme kaybı en önemli sağlık sonucudur 29

30  Çalışma ortamlarında daha çok yüksek sıcaklık söz konusudur.  Ortam sıcaklığı  Nem  Hava akım hızı  Radyan ısı ölçülmelidir. Sıcaklık artışı durumunda ısı krampı, ısı yorgunluğu, sıcak çarpması; sıcaklık düşüşü durumunda üşüme, el becerilerinde bozulma, donma meydana gelebilir. 30

31  İyonlaştırıcı radyasyon  İyonlaştırıcı olmayan radyasyon  Kızılötesi ışınlar ile katarakt, erkekte fertilite bozuklukları  Ultraviyole radyasyon ile deri ve gözde irritasyon, deride yanık  Radyo dalgaları ile beyin, tümörü, lösemi, lenfoma kesinleştirilememiş etki  İyonizan radyasyon ile eşikli (nonstokastik) ve eşiksiz (stokastik) etkiler 31

32  Ağır metaller,  Solventler,  Zehirli ve irritan gazlar,  Asit ve alkaliler,  Pestisitler,  Plastik maddeler, 32

33  Kurşun  Civa  Nikel  Krom  Arsenik 33

34  Karbonmonoksit  Hidrojen Sülfür  Azot oksitler 34

35  1500’e yakın türü vardır.  %70’i organik fosforlu maddelerdir.  Zehirlenmeye neden olur. 35

36  Çözücü amaçla sanayide sık kullanılır.  Benzen, toluen, ksilen, benzin, aseton, eter, ksilen, hekzan, stiren  Akut belirtiler ve kronik etkilenmeye bağlı çeşitli hastalıklar ortaya çıkabilir. 36

37  İnert  Toksik  Allerjik  Fibrojenik  Kanserojen  İnorganik  Organik 37

38 38

39  Brusella,  Şarbon,  Veba,  Tularemi,  KKKA  Tüberküloz  Parazit hastalıkları vb. 39

40  Bakteri, virus, mantar, parazit etkenli olup, enfeksiyon hastalıkları, zoonotik enfeksiyonlar, enfestasyonlar, allerjik, toksik, malign hastalıklar 40

41  Hayvanlardan gelen saldırı  Köpek, kedi, sürüngen, kuş, balık, böcek  Travma, ısırılma, alerji, gıda olarak tüketilme sırasında 41

42  Alerji,  Zehirlenme  Kronik sağlık etkileri 42

43  Uzun çalışma süreleri,  Hızlı iş,  Yorgunluk,  Monoton iş,  Duruş bozuklukları,  Ağır yük taşıma ve kaldırma  Zorlayıcı iş akışı  Ergonomik olmayan alet, eşya, araç, makine ve süreçler 43

44 44

45 Psikososyal etmenler de çeşitli hastalıklar, kazalanma, işe devamsızlık, üretim kalitesi, hizmet kalitesi yönünden önemlidir.  İş güvencesizliği,  Gelecek kaygısı,  İş stresi  Şiddet  İşyeri şiddeti  Yükselme hedefi olmaması 45

46 c)ILO tarafından yapılan sınıflama 1-İşin yürütümü sırasında karşılaşılan etkenlerle (Kimyasal, Fiziksel, Biyolojik alt başlıkları ile) 2-Hedef Organlar (Solunum, Deri, Kas-iskelet, Ruhsal ve Davranışsal alt başlıkları ile) 3-Mesleksel Kanserler 4-Diğer hastalıklar 46

47 d)Türkiye’de kullanılan sınıflama (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 2008) A-Kimyasal maddelerle oluşan meslek hastalıkları B-Mesleksel cilt hastalıkları C-Pnömokonyozlar ve diğer mesleksel solunum sistemi hastalıkları D-Mesleksel bulaşıcı hastalıklar E-Fizik etkenlerle meydana gelen meslek hastalıkları 47

48 A Grubu: Kimyasal Maddelerle Oluşan Meslek Hastalıkları:  Arsenik  Cıva  Organik fosfor  Krom  Nikel  Kurşun  Solventler  Amonyak  Aldehitler… 48

49 49

50 B Grubu: Deri Hastalıkları:  Deri kanserleri  Kanserleşmeyen deri hastalıkları 50

51 C Grubu: Pnömokonyoz ve Diğer Mesleki Solunum Sistemi Hastalıkları:  Silikoz  Bissinoz  Asbestoz  Bronşial astım  Silikotüberküloz  K.İ.P. (kömür işçisi pnömokonyozu)  Sideroz 51

52 D Grubu: Mesleki Bulaşıcı Hastalıklar:  Viral hepatit  Salmonella infeksiyonları  Şarbon  Kuduz  Amibiasis  Malaria  Bruselloz 52

53 53

54 E Grubu: Fizik Etkenlerle Olan Meslek Hastalıkları:  Gürültü  İyonlaştırıcı radyasyon  Basınç  İyonlaştırıcı olmayan radyasyon  Vibrasyon  Termal (soğuk-sıcak) 54

55  Türkiye’de meslek hastalıkları konusu sorunlu  Meslek hastalıklarının kaydı tutulmuyor.  Eldeki tek veri SGK’nın her yıl tazminata bağladığı vaka sayısı.  Örneğin 2012 yılı SGK verilerine göre Türkiye’de 395 kişi meslek hastası oldu ve 1 kişi meslek hastalığından öldü.  Oysa ülkede her yıl en az 100 bin kişi meslek hastası oluyor ve binlerce kişi meslek hastalığından ölüyor. En başta Sağlık Bakanlığı olmak üzere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na, işyeri hekimlerine, üniversite ve devlet hastanelerinde çalışan hekimlere, herkese iş düşüyor. 55

56  40 bin -100 bin meslek hastası /yıl bekleniyor.  Ankara ve İstanbul Meslek Hastalıkları Hastaneleri 5000 kişi / yıl  SGK Meslek Hastalıkları Kurulu 2000 kişi / yıl 56

57 2010 yılında iş kazası 533 meslek hastalığı 1454 çalışan hayatını kaybetti yılında iş kazası 697 meslek hastalığı 1710 çalışan yaşamını yitirdi yılında 2012 yılında iş kazası 395 meslek hastalığı 745 çalışan yaşamını yitirdi. 57

58  Meslek hastalıkları hastaneleri,  Kamu üniversitelerinin hastaneleri,  Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma hastaneleridir. 58

59 59 Çalışana yönelik çalışmalar  İşe Giriş Muayenesi  Aralıklı (Periyodik) Muayeneler  Özel Tarama Muayeneleri  İşe Dönüşte Yapılacak Muayeneler  Eğitim İşyerine yönelik çalışmalar  İşyeri ortam analizleri  Çevreye yönelik çalışmalar, çalışma düzeni, çevre düzeni

60 60

61  İşe giriş muayenesi  Aralıklı muayeneler  Hastalık ve hastalık sonu muayeneleri  Bazı grupların özel muayenesi (çocuk işçi, kadın işçi, yaşlı işçi, vb)  Her muayenede gerekli laboratuvar bulgularla destekleme  Rehabilitasyon  Eğitim 61

62  Her çalışanın işe başlamadan önce iyi bir muayeneden geçirilmesi hem yasal zorunluluktur, hem de daha sonraki bulguların değerlendirilmesinde yararlı olacaktır  Bu muayenede çalışanın gireceği işin özelliklerine göre bazı özel incelemeler de yapılabilir (dışkı, boğaz kültürü, vb.)  Bu arada işyerindeki, sağlığına zararlı olabilecek etkenler için de uyarıda bulunarak korunma yöntemlerini uygulama eğitimi yapılmalı, bazı koruyucu aşılar (gerekiyorsa) yapılmalıdır (tetanoz, BCG, vb.) 62

63  Çalışanlar yaptıkları işin ve işyerinin getirdiği zararlılık derecesine, bedensel durumlarına ve en çok risk altındaki organ ve sistemlere göre (kadın, çocuk, yaşlı) değişen aralıklarda muayene edilerek oluşabilecek meslek hastalığının önlenmesi ya da erken tanısı yapılarak zararlarının azaltılması sağlanmalıdır 63

64  Daha önce yapılan muayenelerin dışında bazı gruplar özel olarak daha sık ve bazı hastalıklar yönünden incelenir (diyabet, hipertansiyon ve kronik akciğer hastalığı olanlar, çocuk işçiler, gebe ve emzikliler vb)  Bu yolla meslek hastalıklarının gelişmesi önlenebilir ve genel sağlık durumları geliştirilir 64

65 Hastalık Sonu Hastalık ister mesleksel, ister meslek olmayan türden olsun geçirilen hastalığın vücutta yaptığı olumsuz durum değerlendirilerek işe devamının tartışılması, alınması gerekli önlemler ve eğitim yapılmalıdır. 65

66  İşyerinde çalışma düzeni  İşyeri ortam analizleri İşyerindeki sağlığa zararlı etkenlerin ölçümü hem meslek hastalıklarının önlenmesi, hem de meslek hastalığının tanısını koymada önemlidir Her bir madde için belirlenen (ülkelere göre değişik), izin verilecek en yüksek doz (değer) değerlendirmesi de böylece anlam kazanır. 66

67 İzin verilebilecek en üst sınır için (M.A.C. ve T.L.V.) iki ayrı tanımlama yapılmıştır.  M.A.C. (Maximum allowable concentration): Daha çok kısa sürede etki gösteren maddeler için kullanılmaktadır.  T.L.V. (Threshold limit value): Daha çok uzun sürede etki eden maddeler için kullanılmaktadır. Bu işyerindeki günlük ortalama değer ya da eşik değeri göstermektedir 67

68 Çevreden gelebilecek ya da çevreye olabilecek zararların incelenmesi ve önlenmesi vb.  İşyeri ortamı için konulan bu sınırlar gibi bu maddelerin insan vücudunda da hangi değerlerde tehlikeli olacağı ayrı ayrı gösterilmiştir  Kuşkusuz işyerinde yapılacak diğer bir inceleme de her bir zararlı etkene karşı uygulanacak koruyucu araçların durumu ve çalışanların davranışları olmalıdır 68

69  Meslek hastalıklarından korunulabilir  Korunmada kaynakta kontrol yöntemi en başarılıdır.  Kişisel koruyucu malzeme kullanımı son çaredir ama önemlidir.  Neden işyerindedir.  İşyerinde alınacak önlemlerle denetlenebilir  Etkenler en çok solunum yoluyla vücuda girer.  Tedavide ilk yapılacak o işten uzaklaştırmaktır.  Çoğu meslek hastalığı tedavi edilemez.  Risk değerlendirme ve kontrolü en önemli yaklaşımdır. 69

70 70

71  Bilir N, Yıldız AN, İş Sağlığı ve Güvenliği, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 2013  Meslek Hastalıkları ve İş ile ilgili Hastalıklar Tanı Rehberi  Meslek Hastalıkları Rehberi  Çalışma Hayatı İstatistikleri 2012  Alp Ergör - Yücel Demiral. “İşyeri Ortamında Solunum Riskleri Değerlendirmesi ve Koruma” Adlı Sunum. Mesleki ve Çevresel Akciğer Hastalıkları Sempozyumu Aralık 2006 Ankara  Türkiye Sağlık Raporu, HASUDER


"Doç. Dr. Mine Esin OCAKTAN. Neden çıkarıldı? Neler Getirdi? Kamu Kurumları açısından 6331? 2." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları