Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÜLKEMİZDE SITMANIN DURUMU TANI VE SAĞALTIMDA YENİLİKLER Dr.Oğuz Reşat Sipahi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÜLKEMİZDE SITMANIN DURUMU TANI VE SAĞALTIMDA YENİLİKLER Dr.Oğuz Reşat Sipahi."— Sunum transkripti:

1 ÜLKEMİZDE SITMANIN DURUMU TANI VE SAĞALTIMDA YENİLİKLER Dr.Oğuz Reşat Sipahi

2 SITMA Sıtma etken Plazmodium türüne göre değişen ve belirli aralıklarla gelen ateş nöbetleri, sekonder anemi ve splenomegali ile karakterize, başlangıçta akut seyirli, fakat sonradan kronikleşen ve kronik dönemde yinelemeler gösteren bir hastalıktır. Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

3 EPİDEMİYOLOJİ Anofeller genellikle yüksekliği 2000 metrenin altında olan, ısının 15°C’nin altına düşmediği ve sivrisineklerin barınıp-çoğalmaları için elverişli sulak yerlerin bulunduğu iklim koşullarında bulunurlar. 45° kuzey - 40° güney enlemleri arası DSÖ verilerine göre milyon sıtma olgusu saptanmakta, milyon kişi sıtmadan ölmektedir. Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

4 Lancet Inf. Dis. 2:209, 2002

5

6 İl İzmir Manisa Aydın Balıkesir Muğla Denizli Türkiye Toplamı Sıtma Savaş Kurumu verileri, 2001

7 SITMA OLGULARININ PARAZİT CİNSİNE GÖRE DAĞILIMI ( ) Tür P.vivax P.falciparum P.malaria00020 P.ovale00000 Karışık71320 Sıtma Savaş Kurumu verileri, 1999

8 45 hasta, 20’si kadın, 25’i erkek 24 hastada endemik bölgeye seyahat 44 hastada periferik kandan, 1 hastada kemik iliğinden 39 hasta P.vivax, 6 hasta P.falciparum Ateş(%100), titreme (%84,4), bulantı-kusma (%46,6), başağrısı (%31,1), karın ağrısı (%15,5), bilinç değişikliği (%6,6) Dalakta büyüme (%84,4), karaciğerde büyüme (%64,4), sarılık (%11,1), herpes labialis (%8,8), peteşi(%4,4) İki hastada pansitopeni, bir hastada burun kanaması Bir hasta septik şoktan kaybedilmiş. Göksel S ve arkadaşları, CMI, 7:345, 2001 SITMA OLGULARIMIZIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

9

10

11 EvreParaziter proteinHücresel protein Sporozoitlerin hepatositlere girişi Sirkumsporozoit protein Heparansülfat içeren proteoglikanlar, LDL-r P.vivax eritrosite giriş Pv 135Duffy faktör P.falciparum eritrosite giriş Eritrosit bağlayıcı antijen (EBA)175 Glikoforin A P.falciparum ile enfekte hücrelerin rozetleşmesi PfEMP 1Kompleman reseptörü 1 P.falciparum ile enfekte hücrelerin diğer hücrelere yapışması PfEMP 1Trombospondin, CD 36, ICAM-1, VCAM-1, ELAM-1, E-selectin Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817

12 PATOGENEZ Duffy a ve b determinanları içermeyen kişiler Plasmodium vivax enfeksiyonlarına dirençlidir. P.vivax ve P. ovale türleri genç eritrositleri, P. malaria yaşlı eritrositleri, P.falciparum ise her yaştan eritrositleri enfekte eder. P. vivax’ın yüzeyinde bulunan RBP (retikülosit bağlayıcı protein) bu parazitin genç eritrositleri enfekte etmesini sağlamaktadır. Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

13 ÜREME ÖZELLİKLERİ TürEşeyli üreme süresi (27°C de sivrisinek) Preeritrositer dönem (insanda) Eşeysiz üreme süresi (insanda) P.vivax8-9 gün8 gün48 saat P.malariae15-20 gün15-16 gün72 saat P.falciparum9-10 gün5-7 gün36-48 saat P.ovale14 gün9 gün48 saat Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

14 BELİRTİLER-BULGULAR Ateş Sıtma nöbeti Uçuk Dalakta ve karaciğerde büyüme Sarılık Ürtiker Peteşiyal döküntüler Skleral ikter Retinal vazospazm Anemi Poikilositoz Anizositoz Nöbet esnasında lökositoz, nöbet aralarında lökopeni Transaminazlarda yükselme Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

15 KOMPLİKASYONLAR Derin anemi, karasu humması, dalakta yırtılma P.falciparum olgularında –Akut böbrek yetmezliği –Malabsorbsiyon –Enterokolit –Serebral malarya –Akciğer ödemi P.malaria olgularında –Ödem-oligüri-proteinüri-silendirüri, hipoproteinemi, üre ve kreatinin değerlerinde yükselme, daha çok sekonder gelişen nefrotik sendrom. Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

16 TANI Kalın-ince yayma P.falciparum için –histidinden zengin antijene yönelik ELISA – türe özel laktat dehidrojenaz enziminin aranması –DNA ya da RNA hibridizasyonu. Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817

17 P.falciparum

18 P.vivax

19 P.ovale

20 P.malaria

21 P. vivax ve P.ovale’nin Ülkemizdeki Standart Sağaltımı Klorokin sülfat başlangıçta 1 g=4 tb (600 mg baz), 6 saat sonra 0,5 g=2 tb, 24. saat, 48. saat, 7. ve 14. günlerde 0,5 g Primakin sülfat sağaltımın 4. gününden itibaren 14 gün süre ile günde 26,3 mg (15 mg baz)=2 tb Başlıca Bakteriyel Paraziter ve Mikotik Enfeksiyon Hastalıkları, Demir Serter, 2000, s:412

22 ANTİMALARYELLER Artemisininler Atoquavone Benflumetol Klorokin-amodiakin Halofantrin Meflokin Primakin-tafenokin Proguanil- klorproguanil Primetamin kombinasyonları Pironaridin Kinin Lancet Inf. Dis., 1: 242, 2001

23 İLAÇKullanıma giriş Direnç gelişimi Fark Kinin Klorokin Proguanil Primetamin- sülfadoksin Meflokin Atovakon Lancet Inf. Dis. 2:209, 2002

24

25 KLOROKİN Ferriprotoporfirin IX’e bağlanıp, polimerizasyonu engelleyerek hemozoin oluşumunu önler* Klorokine duyarlılık** –S: iyileşme –RI:Paraziteminin kaybolup - 28 gün içinde tekrar ortaya çıkması –RII:Parazitemide tamamen yokolmadan, azalma –RIII:Parazitemide değişiklik yok. Direnç mekanizması ** –P.falciparum’da ilacı dışarı atan pompalar vasıtasıyla, –P.vivax (?) *Lancet Inf. Dis., 1: 242, 2001 *Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817

26 KLOROKİNE DİRENÇLİ P.falciparum TEDAVİSİ Kinin 650 mg x 3 (7gün) + doksisiklin 100 mg x 2 (7gün) veya primetamin (25 mg) / sülfadoksin (500 mg) x 3 (son gün) veya klindamisin 900 mg x 3 (5 gün) 1250 mg meflokin Halofantrin 500 mg 6 saat ara ile 3 doz (1 hafta sonra tekrar) Atovakon 1000 mgx1+proguanil 400 mgx1 (3gün) Atovakon 1000 mgx1+doksisiklinl 100 mgx2 (3gün) Artesuanat 4 mg/kg/gün+meflokin 1250 mg (750 mg, 12 s ardından 500 mg) Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817

27 AĞIR P.falciparum SITMASINDA TEDAVİ ESASLARI Yerel direnç durumuna uygun ilaç Doz hastanın kesin ağırlığına göre ayarlanmalıdır - gerekirse hergün ölçülmelidir İlaç parenteral başlanmalıdır - durumu düzelirse orale geçilebilir Klinik yanıt - günlük yayma ile parazitemi izlemi - hemogram - kan şekeri - tansiyon - ateş - nabız takibi Destek tedavisi - beslenme - hemoglobin - renal fonksiyon idamesi Lancet Inf. Dis. 1:242, 2001

28 KLOROKİNE DİRENÇLİ P.falciparum TEDAVİSİ Kinidin glukonat 10 mgtuz/kg (yükleme dozu maksimum 600 mg) SF içinde 2 saatte gidecek şekilde, ardından hasta oral alabilene dek 0,02 mg/kg/dk Kinin dihidroklorit 20 mg tuz/kg (%5’lik dekstroz içinde 4 saatte), ardından günde 3 defa 10 mg/kg (4 saatte gidecek şekilde-günlük doz maksimum 1800 mg) Artemeter 3,2 mg/kg IM yükleme dozu +1,6 mg/kg/gün IM (3gün) Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817

29 Ülke Amodiakin (10 mg/kg/gün 3gün süre ile) +artesunate (4 mg/kg/gün - 3 gün süre ile) Amodiakin + placebo (3gün süre ile) p değeri Kenya123/180 (68%)75/183 (41%)(%95 GA[17·5– 37·2], p<0·0001) Senegal130/159 (82%)123/156(79%)(%95 GA [-5·9- 11·7], p=0·5) Gabon80/94 (85%)70/98 (71%)((%95 GA [2·2– 25·2], p=0·02) Lancet, 2002; 359: 1365–72

30 Dirençli P.falciparum olgularında arteneter ile kinini karşılaştıran 2000 olguluk meta analiz: –ölüm oranı-koma düzelme süresi-ateşin düzelme süresi-nörolojik sekel oluşumunda p>0.05 –ölüm ya da sekelde artemeter lehine p<0.05 Lancet Inf. Dis. 1:242, 2001 Klorokine dirençli P.falciparumun endemik olduğu bir bölgede arasında 169 hasta: 8 mg/kg/gün halofantrin 3 gün 24. saatte %65, 72. saate %99 başarı. CMI, 7:345, 2001

31 KORUNMA Uygun dozda-uygun sürede-düzenli tedavi Riskli bölgelere seyahat edenlere profilaksi Ulaşılabilir tedavi Permetrinli cibinlik-topikal solüsyonlar Aşı? –Işınlanmış sporozoitlerle 9 ay korunma –Suşa-türe ve evreye bağlı –Uygun epitopların bulunsa bile epitopun korunması, HLA problemi, uygun taşıyıcı sorunu –SP166 (MSP-1+2 eritrosite bağlayıcı protein+sirkumsporozoit proteini (Faz 3) Lancet:350: , 1997

32 TürİlaçDozu P.vivax, P.ovale, P. malaria, klorokine duyarlı P. falciparum Klorokin300 mg baz (500 mg klorokin fosfat) PO/hafta Klorokine dirençli P. falciparum Meflokin 250 mg PO/hafta veya doksisiklinPO 100 mg/gün veya Primakin0,5 mg/kg/gün veya Klorokin+proguanil 300 mg baz (500 mg klorokin fosfat) PO/hafta+ 200 mg proguanil SITMA KEMOPROFİLAKSİSİ Principles and Practice of Infectious Diseaases, Mandell, 2001, 2817


"ÜLKEMİZDE SITMANIN DURUMU TANI VE SAĞALTIMDA YENİLİKLER Dr.Oğuz Reşat Sipahi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları