Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

12.01.2015 Özgül YILDIRIM 1 POLİMER ESASLI KOMPOZİTLER DERSİ ÖDEVİ Öğretim üyesi: Hazırlayan : Doç.Dr. Nursel DİLSİZ Özgül YILDIRIM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "12.01.2015 Özgül YILDIRIM 1 POLİMER ESASLI KOMPOZİTLER DERSİ ÖDEVİ Öğretim üyesi: Hazırlayan : Doç.Dr. Nursel DİLSİZ Özgül YILDIRIM."— Sunum transkripti:

1 Özgül YILDIRIM 1 POLİMER ESASLI KOMPOZİTLER DERSİ ÖDEVİ Öğretim üyesi: Hazırlayan : Doç.Dr. Nursel DİLSİZ Özgül YILDIRIM

2 Özgül YILDIRIM 2 1.KOROZYON NEDİR. BORU HATLARINDA GÖRÜLEN KOROZYON OLAYLARI NELERDİR. 2.BORU HATLARI KAPLAMA HAMMADDELERİ 3.BORU HATLARINDAKİ KAPLAMALARDA ARANAN ÖZELLİKLER VE UYGULANAN KAPLAMALAR 4.KAPLAMA SEÇİMİ, UYGULANMASI VE KONTROLÜ 5.KAPLAMALARIN KARŞILAŞTIRILMASI KaynaklarİÇİNDEKİLER

3 Özgül YILDIRIM 3 1- KOROZYON NEDİR. BORU HATLARINDA GÖRÜLEN KOROZYON OLAYLARI NELERDİR. KOROZYON Korozyon, metallerin içinde bulundukları ortam ile kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyonlara girerek metalik özelliklerini kaybetmeleri olayıdır. Korozyon olayı endüstrinin her bölümünde kendini gösterir. özellikle yeraltı boru hatları, korozyon olayı ile karşı karşıyadır. Korozyon kayıpları ülkelerin gayri safi milli hasılasının yaklaşık % 3,5 -4,5 ‘ u kadardır. Amerika Birleşik Devletindeki korozyon kaybı 1982 yılında 126 milyar dolar / yıl olarak hesaplanmıştır

4 Özgül YILDIRIM 4 KOROZYONDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ Tasarım Malzeme seçimi İnhibitör kullanımı Boya ve kaplama yapılması Anodik koruma Katodik koruma

5 Özgül YILDIRIM 5 Boya ve Kaplamalar: Korozyonu önlemede en ucuz yöntem olan boyalar ve diğer kaplamalar pratikte çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Kaplamalarda da günümüze kadar çok gelişmeler olmuştur. Özellikle boru hatlarına uygulanan kaplamalara değişen zemin özelliklerine göre boru hattını uzunca bir süre koruyabilecek özellikler kazandırılmıştır.

6 Özgül YILDIRIM 6 KAPLAMA SİSTEMLERİ Bir kaplama sistemi, –yüzeyin hazırlanması, –Astar kaplama, –Sonkat kaplamalardan oluşur. Bir kaplama sistemi kaplamanın, –kimyasal yapısı, –karışım oranları, –katkı maddeleri –uygulanma biçimi ve kaplamanın kalınlığı İle tanımlanır. Kaplama olarak veya kaplama yapımında ana madde olarak kullanılan kimyasallar aşağıda özetlenmiştir.

7 Özgül YILDIRIM 7 KAPLAMA KİMYASALLARI (REÇİNELER) KAPLAMA KİMYASALLARI – –VİNİL REÇİNELER – –KLOR KAĞUCUK REÇİNELER – –AKRİLİK REÇİNELER – –EPOKSİ REÇİNELER – –ÜRETAN REÇİNELER Bu kimyasallara ilave olarak özellikle galvanik etki nedeniyle kaplama polimer malzemesi içine Zn tozu katılarak Çinkoca zengin kaplamalarda oluşturulmaktadır.

8 Özgül YILDIRIM 8 VİNİLLER Viniller belki de bu sınıftaki endüstriyel kaplamalarda kullanılan en iyi bilinen ve yaygın olan reçinelerdir. Vinil, vinil bağı (-CH=CH 2 grubu) içeren her türlü bileşik için kullanılan genel bir terimdir.

9 Özgül YILDIRIM 9 VİNİL KAPLAMALAR Yaklaşık %86 vinil klorür ve %14 vinil asetatın polimer birleşimidir. Vinil klorür /vinil asetat polimerinin kimyasal yapısı aşağıdaki gibidir.

10 Özgül YILDIRIM 10 Vİnil kaplamalar ince uygulanır (1-1.5 mm her kaplama için). ancak metalleri korumada mükemmeldir. Yüksek molekül yapılı viniller ise, kaplama başına 2 ile 2.5 mm olacak şekilde uygulanabilir. Ancak kaplamanın kalın uygulanması halinde genellikle kaplama malzemesine dolgular ve katıklar katılır. VİNİL KAPLAMALAR

11 Özgül YILDIRIM 11 KLOR KAUÇUK KAPLAMALAR Klor kauçuk reçineler, doğal kauçuğun klorizasyonu sonucu elde edilirler. Yaklaşık % 65 klor içeren son ürün oluşana kadar doymamış çift bağlara klor eklenir. Klorlanmış kauçuk reçinenin bir parçasının kimyasal yapısı aşağıdaki gibidir:

12 Özgül YILDIRIM 12 Bu kaplamalar az yapışkan ve elastik, sert ve gevrek bir malzemedir. Yüksek molekül ağırlığında formüle edilirler, bu yüzden sprey uygulamaları çok güçtür. genellikle geniş olarak duvar yüzeylerinde ve yüzme havuzu boyalarında da kullanılır. Klor kauçuk reçineler, genellikle geniş olarak duvar yüzeylerinde ve yüzme havuzu boyalarında da kullanılır.

13 Özgül YILDIRIM 13 AKRİLİKLER Bu reçineler, prometilmetaakrilat ve polietilakrilat ağırlıklı akrilat esterlerinin polimerlerinden oluşur. Oksijen ve ultraviyole ışınlara karşı kararlıdır. Meta akrilat ve akrilatların formül yapıları aşağıdaki gibidir;

14 Özgül YILDIRIM 14 Akrilik reçineler, bazlara, oksidasyon maddelerine ve birçok endüstriyel korozif gazlara karşı dayanıklıdır. Akrilik reçineler, diğer reçinelerle uyumludur. Klor kauçuk, epoksiler ve amino reçineler sık sık uygulamaları geliştirmek için akrilik reçineler ile modifiye edilirler.

15 Özgül YILDIRIM 15 EPOKSİLER Epiklorhidrin ve bisfenol aseton kondenzasyon reaksiyonu ile oluşan epoksi reçine aşağıdaki gibidir:

16 Özgül YILDIRIM 16 EPOKSİLER Epoksi reçineler koruyucu kaplama için uygun değillerdir. Çünkü pigmentlenip uygulandığında çok zayıf kimyasal dayanımlı sert ve gevrek bir film oluşur. Ancak uygun bir reçine ile polimer birleşmesi yaparsa epoksi reçine dayanıklı bir koruyucu kaplama formu oluşturur. Epoksi reçineler aminlerle, poliamitler ile polimer bileşiği oluşturabilir.

17 Özgül YILDIRIM 17 EPOKSİLER Epoksilerle kullanılan amin reçineler, genellikle dietilentriamin yada trietilentetraamin yada benzer alifatik poliaminlerdir. Bu reçineler, çapraz bağlı olmaları nedeniyle bağıl olarak kimyasal etkilere karşı daha yüksek dayanım gösterirler. Fakat zor kürleşme ve esnek olmayan bir film tabakası oluştururlar.

18 Özgül YILDIRIM 18 Aşağıdaki yapı, amin ile çapraz bağlı bir epoksidir. Amin azotunun aktif hidrojenleri epoksi halkalarını açarak hidroksil gruplarını oluştururlar. Böylece epoksi karbonu ile azot atomu çapraz bağlı hale gelir Bu çapraz bağlar reçineye daha fazla esneklik sağlarlar.

19 Özgül YILDIRIM 19 EPOKSİLER Epoksiler Poliamid reçineler ile polimerleşerek dayanıklı koruyucu kaplamalar oluştururlar. Epoksi reçine ile poliamid reaksiyonu aşağıdaki gibidir:

20 Özgül YILDIRIM 20 ÜRETANLAR Üretanlar, hidroksil gruplarına sahip olan izosiyonatların reaksiyon ürünleridir. Bazı izosiyonat reaksiyonları: 1. Hidroksil gruplar içeren poliester, polieter, epoksi ile izosiyonat 2. Amin ile izosiyonat 3. Amid ile izosiyonat 4. Su ile izosiyonat

21 Özgül YILDIRIM 21 ÜRETANLAR

22 Özgül YILDIRIM 22 ÜRETANLAR Üretanların maliyetleri daha fazla olduğundan dolayı aromatik üretanların kullanımı çok fazla yayılmamıştır. Üretan kaplamaların formülasyonları önemlidir. Çünkü polimerleşme bileşiği genellikle su ile birleşen yapıdadır. Bu nedenle bu tip kaplamalar, su altında veya uzun süreli su ve kimyasal ortamlara uygun değildir. Üretan kaplamaların formülasyonları önemlidir. Çünkü polimerleşme bileşiği genellikle su ile birleşen yapıdadır. Bu nedenle bu tip kaplamalar, su altında veya uzun süreli su ve kimyasal ortamlara uygun değildir.

23 Özgül YILDIRIM 23 POLYESTERLER Polyester reçineler maleik veya izoftalik anhidrid veya onların asitlerinin polimerizasyon ürünleridir. Kaplama endüstrisinde kullanılmasıyla birlikte polyesterler, bir çok alanda özellikle ahşap sanayiinde kaplama malzemesi olarak kullanılırlar polimer üzerinde doymamışlık bulunduran reçineler olarak karakterize edilirler. Aşağıdaki yapı bir izofitalik polyester reçineyi göstermektedir.

24 Özgül YILDIRIM 24 POLYESTER Bu doymamışlık, vinil manomerlerin direk katılma kopolimerizasyonu yapabilmelerini sağlar. Kaplama imalatı yapılırken, polyester reçine stiren manomeri içinde çözdürülür. Bunun içinde, pigment ve az olarak reaksiyon inhibitörü vardır. Eklenen stiren ve peroksit, radikal başlatıcı olarak kullanılır. Uygulama da karıştırmadan sonra hızlı bir reaksiyon oluşur.

25 Özgül YILDIRIM 25 POLYESTER Bu kaplamalar çoklu çapraz bağlı olmaları nedeniyle, gevrek, ancak tüm asitlere, alkalilere ve çözücülere dayanıklıdırlar. Püskürtme uygulamalı polimer kaplamalarda, sık sık az miktarda WAX ilave edilir. Bu wax, stiren monomerinin yüzeyden buharlaşmasını azaltır. Polieste kaplamaların özel bir sınıfı olan vinil esterler, yüksek sıcaklığa ve daha güçlü asitlere karşı daha dayanıklıdırlar.

26 Özgül YILDIRIM 26 POLYESTER (VİNİLESTER) Vinil esterin moleküler yapısında, bir polyesterden daha az ester grupları vardır. vinil esterlerin neme ve kimyasallara dayanımı daha iyidir ve polyesterden daha kararlıdır. İlave olarak, aşırı kalınlık özel donatı istenmiyorsa (fiberglass giysi gibi) İki yada üç ince kat kaplama uygulanabilir. Vinil esterin kimyasal yapısı aşağıda gösterilmiştir

27 Özgül YILDIRIM 27 Çinkoca zengin kaplamalarda, pigmentin rolü büyüktür. Kuru film tabakasında bulunan yüksek miktardaki toz çinko metali, galvanik korumanın temel özelliğini belirler. Böylece daha önce anlatılan bağlayıcı sistemler gibi formüle edilen çinkoca zengin kaplamalardaki yüksek pigment içeriği, kaplamanın karakteristiğini değiştirmektedir. Çinkoca zengin kaplamalar, genel olarak organik veya inorganik olarak iki gruba ayrılır. Organik olanlar organik bağlayıcılara sahiptir. Çinkoca zengin kaplamalarda bağlayıcı olarak Poliamid, epoksiler vinil ve klor kauçuk kullanılanlardır. ÇİNKOCA ZENGİN KAPLAMALAR

28 Özgül YILDIRIM 28 ÇİNKOCA ZENGİN KAPLAMALAR Etil silikat çinkoca zengin bir kaplama olup kürleşme reaksiyonu aşağıdaki gibidir.

29 Özgül YILDIRIM 29 Çinkoca zengin kaplamaların en büyük avantajı, metalleri galvanik olarak korumalarıdır. Pigment, temelde çeliğin elektro kimyasal korozyon reaksiyonunda anot olarak bulunduğu için çeliği korozyona karşı korur. Bu galvanik reaksiyon, çinko reaksiyon ürünlerinin(çinko karbonat, çinko hidroksit, kompleks çinko tuzları) dolgu ve sızdırmazlığı ile birleşince daha etkili bir korozyon koruması yapacaktır. Çinkoca zengin kaplamalar, atmosferik kirliliği diye tanımladığımız asit oksitlere ve bunların atmosferde oluşturacakları asitlere karşı dayanıksızdırlar. Bu nedenle son kat kaplama olarak kullanılmaları uygun değildir. Astar kaplama olarak veya bir kaplamaya astar olarak kullanılmaları en uygun olanıdır.

30 Özgül YILDIRIM BORU HATLARINDAKİ KAPLAMALARDA ARANAN ÖZELLİKLER VE UYGULANAN KAPLAMALAR Boru Hatlarındaki Kaplamalarda Aranan Özellikler: 1-Kaplama elektriksel bakımdan geçirimsiz olmalıdır. Kaliteli kaplamalarda boru kaplama direnci Ohm.m 2 değerine ulaşabilir. Böyle bir boruda katodik koruma akım ihtiyacı 0,01 mA/m 2 den azdır. 2- Kaplama her çeşit mekanik etkilere karşı dayanıklı olmalı ve boru yüzeyine sağlam şekilde yapışmalıdır. 3- Kaplamada hiç bir delik veya açıklık kalmamalıdır. Ancak endüstriyel koşullarda yapılmış olan kaplamalarda bu koşulu tam olarak yerine getirebilmek mümkün olmaz.

31 Özgül YILDIRIM 31 Boru Hatlarına Uygulanan Kaplama Çeşitleri Yeraltı boru hatları, çevre zeminin korozif etkilerini azaltmak amacıyla çeşitli malzemelerle kaplanmaktadır. Kaplama yapılmak suretiyle korozyon hızı önemli ölçüde azaltılmakla beraber, yalnızca kaplama yapılması boruyu tam olarak korumak için yeterli olmamaktadır. Bu iki katlı önlem teknik açıdan olduğu kadar ekonomik olarak da en uygun çözümü oluşturmaktadır. Endüstride kullanılmakta olan en önemli boru kaplama cinsleri şunlardır:

32 Özgül YILDIRIM 32 Bitüm veya Coal Tar Kaplama Maden kömürü zifti veya asfalt kullanılarak ve içine inert dolgu maddeleri katılarak hazırlanan bitümlü karışımlar sıcak olarak boru yüzeyine yaklaşık 2,5 mm kalınlığında kaplanır.Çoğu zaman üst kısma bir veya iki kat olarak bitüm emdirilmiş cam lifi veya asbest sargı ile sarılarak uygulanır. Böylece toplam kaplama kalınlığı 9,0 mm ye kadar çıkar. Şekil 1 ikikatlı ve üç katlı bitüm kaplama Şekil 1 ikikatlı ve üç katlı bitüm kaplama

33 Özgül YILDIRIM 33 Mastik Kaplamalar Asfalt, inert dolgu maddesi ve asbest lifi karışımından oluşan bir kaplamadır. Asfalt kaplamalardan farkları daha kalın uygulanmalarıdır. Boru yüzeyine asfalt esaslı bir astar sürüldükten sonra 8 mm - 18 mm kalınlıkta sıcak olarak kaplanır. Bu kaplama hem darbe etkilerine dayanıklı, hem de elastik özelliktedir. Mastik kaplama arazide boru ek yerlerinin kaplanması için de son derece uygun bir malzemedir.

34 Özgül YILDIRIM 34 Mastik Kaplamalar

35 Özgül YILDIRIM 35 Mastik Kaplamalar Saha uygulamalarında genellikle kaplama malzemesi daha ince bir kağıt veya plastik malzeme üzerine bindirilmiş şekliyle depolanmakta ve sahada ıstılarak uygulanmaktadır Saha uygulamalarında genellikle kaplama malzemesi daha ince bir kağıt veya plastik malzeme üzerine bindirilmiş şekliyle depolanmakta ve sahada ıstılarak uygulanmaktadır

36 Özgül YILDIRIM 36 Epoksi veya poliüretan kaplamalar Bu kaplamalar, boru iç yüzeyinde, özellikle içme suyu taşıyan borularda hijyenik olması nedeniyle, boru dış yüzeyinde ise toprak veya deniz suyu korozif etkilerine dayanıklı olması nedeniyle kullanılır. Çok çeşitli epoksi kaplamalar vardır. 500 µm'a kadar kaplama kalınlığı ile uygulanmaktadırlar.

37 Özgül YILDIRIM 37 Epoksi veya poliüretan kaplamalar Coal tar epoksi veya poliüretan epoksi kaplamalar, fırça ile veya püskürtme ile yaklaşık olarak  m kalınlığında uygulanabilir. Epoksi kaplamalar 175 o C ye kadar dayanıklı olduğundan, sıcak akışkan taşıyan boru hatlarında tercih edilir. Epoksi kaplamalar fırça ve rulo ile sıvı halde sahada geniş uygulama alanı bulmaktadır. Özellikle deniz boru hatlarında tercih edilen bu tip kaplamaların flexsbil olması bu uygulama için büyük avantaj sağlamaktadır.

38 Özgül YILDIRIM 38 Epoksi veya poliüretan kaplamalar

39 Özgül YILDIRIM 39 Epoksi veya poliüretan kaplamalar

40 Özgül YILDIRIM 40 PVC ve PE Kaplama (Bant Sargı veya plastik bant kaplama) Sıcak uygulama yönteminde boru bir miktar ısıtılır ve erimiş plastik malzeme ekstrüksiyon ile boru yüzeyine yapıştırılmaktadır. Polietilen ham maddesi özelliklerine ve boru kullanım yerine bağlı olarak düşük, orta veya yüksek yoğunluklu polietilen kaplamalar olarak uygulanmaktadır. Genellikle sıcak uygulama metodunda 3 kat olarak uygulanmaktadır. 1.Kat: Elektrostatik epoksi astar 2.Kat: Ekstrüzyon polietilen yapıştırıcı 3.Kat: Ekstrüzyon polietilen sargı.

41 Özgül YILDIRIM 41 PVC ve PE Kaplama Soğuk uygulama yöntemi ile yapılan kaplamalarda Genellikle polivinil klorür veya polietilenden yapılmış plastik bantlar kullanılmaktadır. Bu uygulamada da boru yüzeyi iyice temizlenir ve plastik bant boru yüzeyine sarılır. Bantlar kendiliğinden yapışabilir veya tabana bir yapıştırıcı astar sürülerek makina ile sarılır

42 Özgül YILDIRIM 42 PVC ve PE Kaplama

43 Özgül YILDIRIM 43 PVC ve PE Kaplama Kaplama kalınlığı boru çapına bağlı olarak 2,5 mm - 3,5 mm olabilir. Plastik kaplamalar sıcak tip uygulandığı gibi soğuk olarak da uygulanmaktadır. Bir tarafı yapışkan bant şeklinde üretilen kaplamalar özel aparatlara bağlanarak sahada boru yüzeyine uygulanmaktadır.

44 Özgül YILDIRIM 44 PVC ve PE Kaplama

45 Özgül YILDIRIM 45 Beton kaplamalar Bu tip kaplamalar, özellikle içme suyu boruları için hijyenik ve mükemmel korozyon dayanımı sağlamaktadır. Uygulama iç kaplama olarak başlamış, ancak günümüzde iç ve dış kaplama olarak da uygulanmaktadır. İsteğe bağlı olarak, katkısız normal beton kaplama ya da sentetik dispersiyon katkılı özel beton kaplama olarak hazırlanan harçlar uygulanmaktadır. En çok kullanılan yöntem, teknolojik gelişmelere paralel olarak püskürtme ve dökme yöntemleri ile uygulamalar başlamıştır.

46 Özgül YILDIRIM 46 Beton kaplamalar

47 Özgül YILDIRIM 47 Beton kaplamalar

48 Özgül YILDIRIM 48 Beton kaplamalar Kaplama kalınlığı en az 5 cm olmalıdır. Beton karışımı 2 kısım kum + 1 kısım çimento olacak şekilde hazırlanabilir. Beton, kolayca akabilecek kıvamda olmalıdır. Boru uygulama sisteminden söküldükten sonra, geçirimsizliği artırmak için beton dış yüzeyleri uygun bir su geçirimsiz boya ile boyanır. Beton kaplama yapılmış olan bir boru hattına ayrıca katodik koruma uygulanmayabilir.

49 Özgül YILDIRIM 49 4-KAPLAMA SEÇİMİ, UYGULANMASI VE KONTROLÜ Bitüm kaplama epoksi kaplama Beton kaplama

50 Özgül YILDIRIM 50 Kaplama cinsi seçimi Seçim işleminde yapılması düşünülen ilk şey, korunması gereken yapı ve kaplama yapılacak çevrenin tanımlanmasıdır. Su durumu, kimyasal maddelerin durumu, çevre ve sıcaklık tanımlanmalıdır. Bu bir dış çevre ise, yakınlarında kimyasal fabrikalar, pompalar, havayı kirleten ağır sanayiler var mı?

51 Özgül YILDIRIM 51 Kaplama cinsi seçimi Korozif çevre kategorize edildikten sonra, uygun dayanımlı bir kaplama seçilmelidir. Daha önce de belirtildiği gibi tüm kaplamaların dayanıklılığı, organik bileşenlerine göre belirlenir. Kaplama seçiminde teknik özellikler yanında maliyet de önemli rol oynar. Kaplama seçiminde aşağıdaki teknik özellikler göz önüne alınır Boru hattı taşlık ve kayalık bir bölgeden geçiyorsa, bu boru hattının mekanik dayanıklılığı fazla olan çift kat sargılı olarak kaplanması gerekir Boru hattı nehir yatağı veya bataklık gibi erişilmesi güç bölgelerden geçiyorsa, boru kesiksiz olarak kaplanmalı ve yeraltına tek parça olarak konulmalıdır. Bu durumda en uygun kaplama cinsi plastik sargılardır Boru hattının taşımış olduğu akışkan sıcaklığının yüksek olması halinde sıcaklığa dayanıklı bir kaplama seçilmelidir.

52 Özgül YILDIRIM 52 Kaplama cinsi seçimi Doğru ve uygun kaplama malzemesi seçimi çok önemlidir. Kaplama malzemesi seçiminde dikkate alınması gereken konular şunlardır: Sistem işletim sıcaklıkları, Saha ve uygulama şartları, Yüzey hazırlık şartları, Yüzey hazırlığı ve uygulama sırasındaki çevresel şartlardır.

53 Özgül YILDIRIM 53 Kaplama cinsi seçimi Bazı kaplamalar düşük sıcaklıklarda çok iyi çalışırken, bazıları yüksek sıcaklıklarda iyi çalışırlar. Normal ortam sıcaklığından, yüksek sıcaklıklara kadar olan hatlarda çalışan ekipmanlar üzerindeki özel uygulamalar için 900°F (+482°C) kadar dayanıklı olan kaplama tipleri de geliştirilmiştir. Boru hatları kaplamaları uygulamaları için de çok sayıda standart çıkarılmıştır. Bunlardan SSPC tarafından uygulamaya konulan standartlar ekte verilmiştir.

54 Özgül YILDIRIM 54 Uygulama Şartları Bazı kaplama tipleri, geniş çaplı bir yüzey hazırlığına ihtiyaç duyarlar Hatta kaplama uygulamasından önce borunun ısıtılması bile gerekebilir.. Doğru kaplama malzemesi ve kalınlığının belirlenmesi de oldukça önemlidir. Sıvı kaplamalar; fırça ve eldiven ile, veya püskürtme yöntemi (havalı, havasız veya çok komponentli vb.) kullanılarak uygulanabilir. Bant tipi kaplamalar; spiral veya düz şekilde elle veya makine ile sarılabilir. Toz kaplamalar, füzyon bağlı epoksiler gibi, sıcak boru yüzeyine (normal olarak 450°F-488°F (232°C-253°C)) uygulanır ve uygulama işlemi, sıcaklık ve nem kontrollü özel boru kaplama tesislerinde gerçekleşir.

55 Özgül YILDIRIM 55 Yüzey Hazırlığı Kaplama çeşidine bağlı olarak uygun yüzey temizliği ve yüzey pürüzlülüğü gerekebilir. Yüzey temizliği için çok çeşitli uygulama yöntemleri vardır. (DIN 55928, SIS 55900) Standardları başta olmak üzere yüzey hazırlama ve temizliği ile ilgili uluslararası standardlar bulunmaktadır. Bu standardlar aşağıdadır: National Association of Corrosion Engineers (NACE) Steel Structures Painting Council (SSPC) Swedish Standards (Sa,St)

56 Özgül YILDIRIM 56 National Association of Corrosion Engineers (NACE) NACE 1 White Metal Blast Cleaning NACE 2 Near-White Blast Cleaning NACE 3 Commercial Blast Cleaning Steel Structures Painting Council (SSPC) SP-1 Solvent Cleaning SP-2 Hand Tool Cleaning SP-3 Power Tool Cleaning SP-4 Flame Cleaning SP-5 White Metal Blast Cleaning SP-6 Commercial Blast Cleaning SP-7 Brush-Off Blast Cleaning SP-8 Pickling SP-9 Weathering Followed By Blast Cleaning SP-10 Near-White Blast Cleaning Swedish Standard (St,Sa) St 2 Hand Tool Cleaning St 3 Power Tool Cleaning Sa 1 Brush-Off Blast Cleaning Sa 2 Commercial Blast Cleaning Sa 2 1/2 Near-White Blast Cleaning Sa 3 White Metal Blast Cleaning

57 Özgül YILDIRIM 57 Yüzey Hazırlığı Yüzey hazırlığı, kaplama işleminin en önemli bölümüdür. Uygulama için mümkün olan en iyi yüzey hazırlığını gerçekleştirmek için özen gösterilmelidir. Kullanılacak kaplama malzemesini tipini, kaplanacak yüzeyin tipi belirler. Paslanmaz çelik yüzeyler oldukça serttir ve yapışma için uygun bir yüzey oluşmasını zorlaştırır. Bazı tip paslanmaz çelikler, çelik taneli basınçlı hava ile ancak temizlenebilirler.

58 Özgül YILDIRIM 58 Uygulama şartları Saha uygulaması; kısıtlı uygulama alanı bulunması, güvenlik ve çevresel konulardan dolayı çok daha zor olmaktadır. Doğru kaplama malzemesi ve kalınlığının belirlenmesi de oldukça özen gerektiren konulardır. Borunun kullanıldığı saha da her zaman dikkate alınmalıdır.

59 Özgül YILDIRIM 59 Uygulama şartları

60 Özgül YILDIRIM 60 Bant tipi kaplamalar; spiral veya düz şekilde elle veya makine ile sarılabilir. Bantların bazı tipleri bir alev kaynağı kullanılarak (genelde propan alevi) ısıtılmak suretiyle uygulanır.

61 Özgül YILDIRIM 61

62 Özgül YILDIRIM 62 Toz halinde uygulanan kaplamalar, füzyon bağlı epoksiler gibi, sıcak boru yüzeyine (normal olarak 450°F-488°F (232°C-253°C)) uygulanır. Bir çok kaplamanın uygulanmasında sıcaklık ve nem kontrollü de mutlaka yapılmalıdır. Kaplama uygulamasıyla ilgili olarak yine çok sayıda uluslar arası standard bulunmaktadır. Bu standardlardan SSPC tarafından verilenler çok sayıda olduğu için raporda verilmiştir.

63 Özgül YILDIRIM 63

64 Özgül YILDIRIM 64 Kaplama Muayenesi Kaplama yapılmasından sonra nihai ürün kaplanmış boru olacaktır. Bu nedenle kaplama yapıldıktan sonra belli standardlara uygun bile yapılmış olsa malzeme ve uygulamadan gelebilecek hatalar her zaman bulunabilir. Bu nedenle kaplama yapıldıktan sonra kaplanmış boru da kaplama kontrolü yapılmalıdır. Kaplama kontrolleri kaplamanın fonksiyonel özelliği başta olmak üzere kaplama malzemesi ile üretici tarafından verilmiş parametreler kontrol edilmelidir. Kaplama ısıl yalıtım amaçlı yapılmışsa, ısıl geçirgenlik, katodik koruma amaçlı yapılmışsa, elektriksel özgül direnci veya rezistivitesi, su yalıtım amaçlı yapılmışsa, su adsorpsiyonu ve su geçirgenliği öncelikli olarak test ve kontrol edilmelidir.

65 Özgül YILDIRIM 65 Çok geniş alanı olan bu özelliklerin tespiti için de yine uluslar arası çok sayıda standard yapılmıştır. Bunlardan bazıları aşağıda verilmektedir. Kaplama korozyon önleme amaçlı olarak yapılmış ise, kaplamanın uygulanması, borunun hendeğe indirilmesi, üzerinin kapatılması, hatta boru depolama ve taşıma sırasında işçilik hataları sonucu kaplama da meydana gelen delik, yırtık veya ezik yerlerin belirlenmesi amacıyla boru hattı yeraltına konulmadan önce hendek başında muayene edilir. Kaplamadaki bozuk noktalar, “Holiday Dedector ” cihazı ile belirlenir. (Şekil-3)

66 Özgül YILDIRIM 66 Bu cihazın yüksek potansiyelde akım uygulayabilen bir çemberi vardır. Boru çapına uygun olan bu çember boru üzerinde hareket ettirilir. Kaplama bozukluğunun bulunduğu noktalarda cihaz ile boru arasında ark meydana gelir. Bu noktalarda cihaz alarm verir. Cihazda uygulanan potansiyel kaplama cinsine bağlıdır. Kalın bitüm kaplamalarda potansiyel Volt’a kadar çıkarılır. Cihazda uygulanan potansiyel kaplama cinsine bağlıdır. Kalın bitüm kaplamalarda potansiyel Volt’a kadar çıkarılır. ŞEKİL 3

67 Özgül YILDIRIM KAPLAMALARIN KARŞILAŞTIRILMASI Kaplamalar yapıldıkları amaç için karşılaştırılır. Örneğin su yalıtımı amacıyla yapılan kaplamalarda en önemli karşılaştırma parametresi su absorbsiyonu ve su geçirgenliği olmalıdır. Isı yalıtımı amacıyla yapılan bir kaplamada aranan karşılaştırma özelliği ısıl direnç veya geçirgenlik Korozyona karşı yapılmış bir kaplamada ise mukayese parametresi öncelikli olarak elektriksel özgül direnç veya akım geçirme özelliği olmalıdır. Çok yaygın kullanılan ve Standardlara uygun olarak yapılmış aynı kalınlıktaki 3 tür kaplamanın su absorbsiyonu, katodik koruma akım ihtiyacı ve maliyetleri mukayeseli olarak aşağıda verilmiştir.

68 Özgül YILDIRIM Değişik kaplamaların 85 C de 13 günlük süreyle su absorbsiyonu Kaplama cinsi % Hacimce % Kütlece Bitüm Epoksi Polietilen

69 Özgül YILDIRIM 69 2-Değişik kaplamaların katodik koruma akım yoğunluğu Kaplama cinsi 20 yıllık ömür için akım yoğunluğu(mA/m 2 ) Bitüm0.04 Epoksi0.06 Polietilen0.004

70 Özgül YILDIRIM 70 3-Değişik kaplamaların bağıl maliyetleri Kaplama cinsi Bağıl maliyet Bitüm1 Epoksi1,6 Polietilen2

71 Özgül YILDIRIM 71 Bu karşılaştırmadan da görülmektedir ki genel amaçlı özellik olarak su absorbsiyonu en az, katodik koruma akım ihtiyacı en düşük olan kaplama polietilen kaplamadır. Ancak ekonomik mukayese yapıldığında polietilen kaplama en pahalı kaplamadır. Seçim fonksiyonel olma, uygulanabilir olma ve ekonomik olma özellikleri mukayese edilerek yapılır.

72 Özgül YILDIRIM 72 TEŞEKKÜRLER


"12.01.2015 Özgül YILDIRIM 1 POLİMER ESASLI KOMPOZİTLER DERSİ ÖDEVİ Öğretim üyesi: Hazırlayan : Doç.Dr. Nursel DİLSİZ Özgül YILDIRIM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları