Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

D ERSİMİZ T ÜRKÇE Fiiller Yapısına Göre Üçe Ayrılır: Basit Fiiller Türemiş Fiiller Birleşik Fiiller.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "D ERSİMİZ T ÜRKÇE Fiiller Yapısına Göre Üçe Ayrılır: Basit Fiiller Türemiş Fiiller Birleşik Fiiller."— Sunum transkripti:

1

2 D ERSİMİZ T ÜRKÇE

3 Fiiller Yapısına Göre Üçe Ayrılır: Basit Fiiller Türemiş Fiiller Birleşik Fiiller

4 SözcükYapısıÇünkü Ağaç Basit İsim Yapım eki almamış. Ağaçlık Türemiş İsim Yapım eki almış. Ağaçkakan Birleşik İsim En az iki kelimeden oluşmuş. Yapısına göre fiiller de yapısına göre isimler gibidir.

5 Bu masalı bana sen oku. Yan odada kitap okuyorum. Yukarıdaki altı çizili fiiller yapısına göre basittir. Basit fiillerin özellikleri: -Kesinlikle yapım eki alamazlar. -Kök durumundadırlar. -Çekim eki alabilirler. Basit fiillerin özellikleri: -K-Kesinlikle yapım eki alamazlar. -K-Kök durumundadırlar. -Ç-Çekim eki alabilirler.

6 ağlattı. Bu acıklı kitap beni ağlattı. suladım. Bahçedeki çiçekleri ben suladım. Yukarıdaki altı çizili fiiller yapısına göre türemiştir. Türemiş fiillerin özellikleri: -En az bir tane yapım eki almalıdır. -Yapım ekinden sonra çekim eki alabilirler. -Türemiş fiiller kök durumunda olamazlar. Türemiş fiillerin özellikleri: -E-En az bir tane yapım eki almalıdır. -Y-Yapım ekinden sonra çekim eki alabilirler. -T-Türemiş fiiller kök durumunda olamazlar.

7 çözebilirim. Bu soruyu ben de çözebilirim. yapabilirsin. Bu işi sen yapabilirsin. Formülü ile yapılır.

8 Not: Cümleye değişik anlam ayrıntıları katar: tırmanabilirim. Bu ağaca ben de tırmanabilirim. (Gücü yetmek, yeterli olmak) kesilebilir Bu akşam elektrikler kesilebilir. (İhtimal) gelebilir miyim? Yanına gelebilir miyim? (İzin anlamı)

9 basit birleşiktir. Not: Yeterlilik fiilinin olumsuzu basit gibi görünmesine rağmen yapısına göre birleşiktir. GelebilirBakabilirimGelebilirBakabilirimGelemezBakamamGelemezBakamam Olumlu Olumsuz

10 olasılık «-meyebilir, -mayabilir» Not: Yeterlilik fiili cümleye olasılık anlamı katıyorsa olumsuzu «-meyebilir, -mayabilir» şeklindedir. Kar yağabilir Kar yağmayabilir Olumlu Olumsuz

11 Not: Geniş zamanın olumsuzu ile karıştırılmamalıdır. Geniş zamanın olumsuzu «-mez, -maz»dır.

12 Aşağıdakilerden hangisinde çekimli fiil yapısına göre birleşik değildir? A- Bugün size gelemem. B- Bakkala ben gitmem. C- Beni seven insanları kıramam. D- Seni o kadar uzun süre bekleyemem.

13 düşüverdi. Kalem yere düşüverdi. ağlayıverdi. Durduk yere ağlayıverdi. Formülü ile yapılır. Bu fiiller, cümleye tezlik, çabukluk anlamı katar.

14 gidedurun. Siz gidedurun. bakakaldım. Arkasından bakakaldım. süregeliyor. Bu gelenek yıllardır süregeliyor. Formülü ile yapılır. Ana eylem + (-e, -a) +

15 düşeyazdım. Az daha düşeyazdım. öleyazdım. Korkudan öleyazdım. Formülü ile yapılır. Bu fiiller, cümleye neredeyse, az kalsın anlamlarını katar.

16 Not: Not: Bütün kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır. DOĞRUDOĞRUYANLIŞYANLIŞ

17 terk etti. Bu şehri ansızın terk etti. mutlu oldu. Sınavı kazanınca çok mutlu oldu. Formülü ile yapılır.

18 NOT: Bu fiiller ayrı ya da bitişik yazılabilir. Eğer ses düşmesi ya da ses türemesi olmuş ise bitişik, bu ses olayları görülmüyorsa ayrı yazılacaktır. BitişikAyrıÇünkü Sabrediyor - Ünlü Düşmesi - Adam oldu.- Zannediyor. - Ses Türemesi Kayboldu. - Ünlü Düşmesi - Fark ettik.- Seyreyliyor. - Ünlü Düşmesi

19 Örnekler:  Bu karara itiraz ettik.  Onu son anda fark etti.  Bizi arayacağınızı zannettik.  Sanık, suçunu inkar etti.  Dükkanı ortağına devretti.  Üzüntüden kahroldu.  Gürültüden rahatsız oldu.  İşimiz bir günde halloldu.  Kafiye, şiiri etkili kılar.  Bu karara itiraz ettik.  Onu son anda fark etti.  Bizi arayacağınızı zannettik.  Sanık, suçunu inkar etti.  Dükkanı ortağına devretti.  Üzüntüden kahroldu.  Gürültüden rahatsız oldu.  İşimiz bir günde halloldu.  Kafiye, şiiri etkili kılar. Not: Bu yöntemle yapılmış birleşik fiillerde anlam yönünden bütün ağırlık ad soylu sözcüktedir. Yardımcı eylem ise bu ad soylu sözcükleri sadece fiil çekimine sokar.

20  Bana ettiklerini kimselere etmedi.  Bu araba beş bin eder.  Saat beşte orda olmalısın.  Sınıfta yine gürültü olmuş.  Afyon’da deprem oldu.  Kirazlar henüz olmamış.  Bana ettiklerini kimselere etmedi.  Bu araba beş bin eder.  Saat beşte orda olmalısın.  Sınıfta yine gürültü olmuş.  Afyon’da deprem oldu.  Kirazlar henüz olmamış. (Yapmadı.)(Yapmadı.) (Tutar, değer) (Bulunmak)(Bulunmak) (Meydana gelmiş.) (Meydana geldi.) (Olgunlaşmamış.)(Olgunlaşmamış.)

21 Bu cümlelerde görüldüğü gibi «etmek» ve «olmak» eylemleri tek başlarına kullanılmıştır. (Yardımcı eylem olarak kullanılmamıştır.) “Olmak” fiili aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı fiil olarak kullanılmıştır? A- Gideli iki yıl oluyor. B- Her şeyden önce insan olmalı. C- Evimizin bir de bahçesi olmalı. D- Bu yaz ekinler erken oldu.

22 Bunlar anlamca kaynaşmış fiillerdir. Karşımıza üç farklı biçimde çıkarlar:

23

24


"D ERSİMİZ T ÜRKÇE Fiiller Yapısına Göre Üçe Ayrılır: Basit Fiiller Türemiş Fiiller Birleşik Fiiller." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları