Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Chapter 2 - 1 İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri BÖLÜM 2 – ATOMİK YAPI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Chapter 2 - 1 İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri BÖLÜM 2 – ATOMİK YAPI."— Sunum transkripti:

1 Chapter İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri BÖLÜM 2 – ATOMİK YAPI

2 Chapter DERSİN AMACI Malzeme Biliminin mühendislik uygulamaları açısından önemini kavratmak, Malzemeleri, özelliklerini ve yapıları ile üretim süreçlerini öğretmek ve bunlar arasındaki kuvvetli ilişkilerin malzeme performansı üzerindeki etkilerini anlatmak. Malzeme bilimi bilgisini kullanarak malzeme seçimi ve tasarımı yapabilmenin önemini kavratmak. ÖZET

3 Chapter MALZEME NE DEMEKTİR ? Mühendislik ürünlerinin(örn. saç,pencere camı, tuğla,cıvata) ve sistemlerinin(örn. otomobil,gemi, uçak) imalinde kullanılan ve istenen mekanik ve/veya kimyasal ve/veya fiziksel özelliklere sahip katılara malzeme adı verilir. ÖZET

4 Chapter MALZEME NE DEMEKTİR ? Mühendislik ürünlerinin(örn. saç,pencere camı, tuğla,cıvata) ve sistemlerinin(örn. otomobil,gemi, uçak) imalinde kullanılan ve istenen mekanik ve/veya kimyasal ve/veya fiziksel özelliklere sahip katılara malzeme adı verilir. ÖZET

5 Chapter ÖZET MALZEME BİLİMİNİN AMACI NEDİR? Malzemelerin içyapısını tanıtmak, içyapı ile özellikler arasındaki ilişkiyi araştırmak, ve bu şekilde geliştirilen temel ilkeler ve kavramlar ışığında, uygulamada kullanılan malzeme türlerini sınıflandırmaktır. Malzemeye uygulanan işlem malzemenin içyapısı malzemenin özellikleri

6 Chapter Malzeme türleri 1.Metaller 2.Seramikler 3.Polimerler(Plastikler) 4.Kompozitler(Karma malzemeler) 5.Yarı iletkenler

7 Chapter 2 - 7

8 8

9 9

10 10

11 Chapter

12 Chapter

13 Chapter

14 Chapter

15 Chapter

16 Chapter

17 Chapter

18 Chapter

19 Chapter

20 Chapter

21 Chapter

22 Chapter

23 Chapter

24 Chapter

25 Chapter 2 - Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom modeline göre, yaklaşık m çapında bir çekirdek etrafında değişen yoğunlukta, ince, dağılmış elektron bulutu bulunmaktadır ve atom m mertebesinde bir çapa sahiptir.

26 Chapter 2 - Çekirdek atomun hemen hemen bütün kütlesini oluşturmakta olup nötron ve protonlardan meydana gelir. Elektron yükü bulutu hemen hemen atomun bütün hacmini, fakat çok küçük bir kütlesini oluşturur.

27 Chapter 2 - Elektronlar, özellikle dış yörüngedekiler, atomun Elektriksel Mekanik Kimyasal Isıl Özeliklerini belirlediğinden atom yapısının bilinmesi mühendislik malzemelerini incelemede önem taşır.

28 Chapter 2 - Atom Sayıları Atom numarası (sayısı) bir atomun çekirdeğindeki protonların (+yüklü) sayısını verir. Yüksüz bir atomda atom sayısı yük bulutundaki elektronların sayısına eşittir. Her elementin kendine özgü atom numarası (sayısı) vardır, atom numarası elementi belirler.

29 Chapter 2 - Atom Kütleleri Bir atomun ağırlığı çekirdeğindeki protonlarla nötronların ağırlıklarının toplamına eşittir. Elektronların kütleleri çok küçük olduğundan ağırlığa katkıları ihmal edilebilir. Atomların kütlesini belirtmek için atomsal kütle birimi kullanılır. Bir atomsal kütle birimi (u) kütlesi 12 u olan karbon atomunun kütlesinin on ikide biridir. Atomsal kütle birimi çok küçük olduğundan uygulamada bağıl atomsal kütle kullanılır ve birimi gramdır. Bir elementin bağıl atomsal kütlesi o elementin 6.023x1023atomunun gram cinsinden kütlesine eşittir. Uygulamada kullanılan bir mol-gr veya bir mol elemanın kütlesi bağıl atomsal kütleye eşdeğerdir.

30 Chapter 2 - Örneğin; Alüminyumun bir gram molü 26,98 g kütleye sahiptir ve 6,023x1023atom içerir. Atomsal ağırlıkla malzemelerin özellikleri arasında, özgül ısı hariç hiçbir ilişki yoktur. Özgül ağırlık bir cismin birim hacimdeki atomların sayısını atom bireylerinin ağırlıkları ile çarparak elde edilir.

31 Chapter 2 - Atomların Elektron Yapıları Elektronlar atom çekirdeği çevresinde belirli yörüngeler üzerinde sürekli hareket halindedirler ve belirli enerji düzeyine sahiptirler. Elektronlar çekirdek etrafına yerleşirken önce en düşük enerji düzeyini doldururlar, sayıları arttıkça sırası ile daha dıştaki enerji düzeylerini işgal ederler. Bir enerji düzeyinde en fazla iki elektron bulunur ve bunların eksenleri etrafında dönme yönleri zıttır.

32 Chapter 2 - Tablo 2.2. Atomlararası bağlar

33 Chapter 2 - Atomlar Arası Bağ Türleri 1. İyonik Bağ ;  Atomlar arası en basit bağ türüdür.  İyonik bileşikte iyonları bir arada tutan elektrostatik kuvvettir.  “+” yüklü iyonla (katyon) “-” yüklü iyon (anyon) arasındaki Coulomb çekme kuvvetinden doğar.  Artı ve eksi yüklü iyonlar, küresel simetriden ötürü her doğrultuda elektrik alan oluşturdukları için, elektrostatik çekme kuvveti her doğrultuda aynıdır.

34 Chapter 2 -  İyonik bileşiklerde ; katyonları oluşturan elementler ► IA grubu IIA grubu anyonları oluşturan elementler ► VIA grubu VIIA grubu  Katyonlar ► dış kabuktaki elektronlarını vererek Anyonlar ► verilen elektronları alarak, oktetlerini tamamlar, asal gaz yapısı alırlar.

35 Chapter 2 - Elementlerin Periyodik Tablosu

36 Chapter 2 - İyonik Bileşikler (NaCl örneği) :

37 Chapter 2 - Şekil 2.1. NaCl için; (a) İyonik bağ oluşumu, (b) Kristal yapıda iyonların üç boyutlu düzeni

38 Chapter 2 -  Bu tür katılarda elektronlar iyonlar tarafından gayet sıkı bir şekilde tutuldukları için ;  Bağ kuvvetlidir.  Yüksek ergime sıcaklığı vardır.  Elektriksel iletkenlik düşüktür (ergitildikleri veya uygun bir sıvı içinde çözündükleri zaman elektriği iletmeleri elektronların akımından değil iyonların hareketinden kaynaklanır).  Şekil değiştirme kabiliyeti düşüktür (iyonların bir kısmı ötelenirse karşı karşıya gelen aynı işaretli yükler birbirini iter, kristal yapı bozulur.  Saydamdır. İyonik Bağlar (devamı)

39 Chapter Kovalent Bağ ;  Bazı atomların diğer atomlarlarla elektronlarını paylaşarak son yörüngelerini 8’e tamamlaması ile oluşur.  Periyodik tablonun sağındaki, elektronegativiteleri arasında küçük farklar bununan elementler arasında görülür.  Elektron çifti bağı olarak da adlandırılır. Kovalent bağ sayısı en fazla 4 olabilir (8/2).  Bağ belirli iki atom arasında yönlenmek zorundadır (yönlü bağ niteliğindedir), bağ uzunlukları ve açıları sabittir ve kütle boyunca eşittir.  Gaz molekülleri arasında, elmasta, yarı iletkenlerde, polimer moleküllerinde görülen bağ türüdür.

40 Chapter 2 - Elementlerin elektronegatiflik değerleri :

41 Chapter 2 -  Hidrojen dışındaki atomlar 8 valens elektronu ile çevreleninceye kadar bağ oluşturma eğilimindedirler. Hidrojen için gerekli olan helyum elektron konfigürasyonuna ulaşmak (1s 2 ), yani toplam 2 elektrona sahip olmakt ır.  Atomlar farklı tiplerde kovalent bağlar yapabilirler ; Tek bağda ► İki atom bir elektron çifti ile bir arada tutulmaktadır. Çoklu bağda ► İki atom iki veya daha fazla elektron çifti ile bir arada tutulmaktadır. Kovalent Bağlar (devamı)

42 Chapter 2 - F (z=9) ► 1s 2 2s 2 2p 5 Şekil 2.2. Flor atomlarının kovalent bağ ile oluşturdukları F2 molekülü Bu şekilden anlaşılacağı gibi kovalent bağlı moleküller çevrelerindeki diğer gruplarla kuvvetli bağ kuramazlar, dolayısıyla genellikle gaz veya sıvı halinde bulunurlar (moleküller arası bağlar zayıf bağlardır).

43 Chapter 2 -  Kovalent bağlar özellikle gaz molekülleri arasında görülür (F2, H2, O2, H2O, CH4, CCl4 vb.).

44 Chapter 2 -  Kovalent bağlar katılarda da görülür (4 valans elektronlu yarı iletkenler, elmas, grafit, polimer molekülleri vb.).  Katı halde, molekül birden fazla bağ içeren en az bir çift atoma sahipse, bu bağlar açılarak kovalent bağ çok sayıda atomlar arasında sürekli hale gelir (ve 1, 2, 3 boyutta yay ılır) ;  1 boyutta ► lineer, dallanmış polimerler  2 boyutta ► grafit  3 boyutta ► elmas

45 Chapter 2 - Her karbon atomu diğer dört karbon atomu ile birer elektron paylaşarak eşit uzunlukta kovalent bağlar oluştururlar. C (z=6) ► 1s22s22p2 Karbonun son yörüngesi s2p2’dir. Ancak kovalent bağ yaparken s1p3 olur. Buna sp3 hibridleşmesi denir. Şekil 2.3. Karbonun kovalent bağ yapısı.

46 Chapter 2 -  Kovalent bağlı katılar ;  Elektrik iletmez.  Plastik şekil değiştirmez.  Ergime, buharlaşma sıcaklıkları yüksektir.

47 Chapter Metalsel Bağlar ;  Metallerde görülen bağ türüdür. Metal bağı veya metalik bağ diye de adlandırılır.  Bu bağın oluşması için, valens elektronlarının sayısı 3 ya da daha az olmalı ve elementin iyonlaşma enerjisi düşük olmalıdır.  Böylece metaller elektron vererek pozitif y üklü iyonlara dönüşürler.  Saf metallerde elektron alabilecek türden atomlar olmadığı için serbest kalan bu elektronlara elektron bulutu denir.  Bu elektron bulutu ile pozitif yüklü iyonlar arasında elektrostatik kuvvetler metalsel ba ğın oluşumunu sağlar.

48 Chapter 2 - Metalsel Bağın Yapısı : Çekirdek ile valens elektronu dışında kalan elektronlar + yüklü iyon gibi davranır ve valens elektronlarından oluşan serbest elektron bulutu tarafından çekilir, böylece metal bağı oluşur.

49 Chapter 2 - Şekil 2.4. Metalsel bağın yapısı

50 Chapter

51 Chapter 2 -  Metalsel bağ yönsüzdür (valens altı enerji düzeyleri tam dolu olduğunda).  Bazı geçiş elementlerinde kısmen yönlü bağlar vardır (valens altı enerji düzeyleri dolu değil). Bunlarda iç enerji kabukları arasında kovalent bağ oluşma ihtimali vardır. Sonuç olarak bağ enerjileri artar ve ergime s ıcaklıkları yükselir (Tablo 2.4).

52 Chapter 2 - Metalsel Bağlar (devamı)

53 Chapter 2 - Tablo2.4. Bazı metallerin bağ enerjisi ve erime sıcaklıkları Na, K, Ca elementlerinde valens altı enerji düzeyleri doludur. Sc ve Ti elementlerinde ise valens altı enerji düzeyleri kısmen doludur,bu nedenle yüksek bağ enerjileri ve ergime sıcaklıkları vardır. Bağ kuvvetini etkileyen diğer bir etken metalsel bağa katılan elektron sayısıdır. Valens elektronlarının sayısı arttıkça bağ enerjisi dolayısıyla ergime sıcaklığı da artar.

54 Chapter 2 -  Metalsel bağlı katılar ;  Valans elektronlarının serbest hareketliliği ile elektrik ve ısıyı iyi iletir.  Metal iyonlarının yer değiştirmesi, bunlar ile elektron bulutu arasındaki elektrostatik kuvvetlerde önemli değişiklik meydana getirmez. Yani metalsal bağ bozulmaksızın atomlar birbirine göre ötelenebilir. Bu da metallerin plastik şekil değiştirme kabiliyetini meydana getirir.  Opak olurlar (ışığı geçirmez, yansıtır).

55 Chapter

56 Chapter Zayıf bağlar (van der Waals kuvvetleri) ;  Bazı hallerde atomlar veya moleküller arasında bağı sağlayan tek kuvvettir.  Atomlar veya moleküller içinde elektronlar asimetrik dağılırsa, artı ve eksi yük merkezleri çakışmaz. Bunun sonucu elektriksel kutuplaşma (dipol oluşumu, polarizasyon) meydana gelir.  Elektriksel kutuplaşma süreki veya geçicidir.  Zayıf bağlar, zıt işaretli iki kutup arasındaki çekme kuvvetinden kaynaklanır. Mekanizma iyonik bağa benzer.

57 Chapter 2 - Fiziksel özellikler 57


"Chapter 2 - 1 İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri BÖLÜM 2 – ATOMİK YAPI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları