Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI."— Sunum transkripti:

1 1 TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI

2 2 DÜNYA DİLLERİ (Yüz milyondan fazla konuşuru olan diller) 1. Ç ince (Sekiz lehçesiyle birlikte) İ ngilizce İ spanyolca H intçe (Urduca ile birlikte) T ÜRKÇE (Bütün lehçeleriyle) A rapça (Bütün lehçeleriyle) P ortekizce B engalce R usça J aponca A lmanca F ransızca

3 3 M.Ö. 3. yüzyılda Hun İmparatorluğu’nda kullanılan dil Türkçe idi.

4 4 Türkçe, kökleri yüzyıllar ötesine uzanan ve geniş bir coğrafya parçasında konuşulan; yazı, sanat, edebiyat, kültür ve bilim dilidir.

5 5 12 milyon km 2 ’lik bir alanda Türk dilinin çeşitli lehçeleri konuşulmaktadır.

6 6 Türk dil ailesinin en fazla konuşucuya sahip kollarından biri olan Türkiye Türkçesi, sadece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde değil, komşu ülkelerde yaşayan ve Türkiye Türkçesinin ağızlarını konuşan soydaşlarımız, çalışmak üzere Avrupa’ya, Amerika’ya, Avustralya’ya ve dünyanın diğer bölgelerine giden yurttaşlarımız sayesinde çok geniş bir alanda konuşulan ve yazılan dillerdendir.

7 7 Türk Dil Ailesi Türk lehçeleri, yirmi yazı dili hâlinde yaklaşık km 2 bir alanda ’i aşkın kişi tarafından yazı dili ve konuşma dili olarak kullanılmaktadır.

8 8 Türk Lehçeleri Güneybatı (Oğuz) Türk Lehçeleri Güneydoğu Türk Lehçeleri Kuzeybatı (Kıpçak) Türk Lehçeleri Kuzeydoğu Türk Lehçeleri

9 9 Konuşma dili olarak Türkçenin tarihi çok daha eskilere gitmektedir. Çin kaynaklarında, Türklerin diline ait eski bilgiler yer almaktadır. Konuşma dili olarak Türkçenin en az yıllık bir geçmişi vardır.

10 10 Bugünkü dillerin büyük bir bölümü, hatta bugünkü bazı dillerin atası sayılan diller bile yokken TÜRKÇE VARDI…

11 11 TÜRKÇENİN TARİHİ İlk yazılı kaynaklarımız Orhon Yazıtları VIII. yüzyıla aittir. Ancak son yapılan kazılarla, Orhon yazısıyla yazılmış metinlerin Sibirya’dan Kafkasya’ya, buradan da Doğu Avrupa’ya kadar olan geniş alanda yayılma özelliği gösterdiği anlaşılmıştır. Yeni yazıtlar, Türkçenin tarihini daha da eskiye götürecektir.

12 12 Türkçenin Dönemleri a. 8. yüzyıldan önceki dönem b. Eski Türkçe dönemi c. Osmanlı Türkçesi dönemi ç. Türkiye Türkçesi dönemi

13 13 Biçim Bakımından Dünya Dilleri a.Tek heceli diller b.Bitişken diller c.Bükümlü diller

14 14 Kaynakları Bakımından Dünya Dilleri a. Hint-Avrupa dil ailesi b. Sami dil ailesi c. Bantu dil ailesi ç. Çin-Tibet dil ailesi d. Ural-Altay dil ailesi

15 15 Hint-Avrupa Dil Ailesi Avrupa koluAsya kolu a.Germen dilleri a.Sanskrit Almanca b.Farsça Flemenkçe c.Ermenice İngilizce İskandinav dilleri b.Roman dilleric.Slav dilleri LatinceRusça FransızcaBulgarca İspanyolcaSırpça İtalyancaLehçe

16 16 Sami Dil Ailesi Arapça İbranice Akatça

17 17 Bantu Dil Ailesi Orta ve Güney Afrika’da konuşulan diller

18 18 Çin-Tibet Dil Ailesi Çince Tibetçe Tayland Burma

19 19 Ural-Altay Dil Ailesi Ural koluAltay kolu a.Fin-Ugor dilleria.Türkçe Finceb.Moğolca Macarcac.Mançu-Tunguz Ugorca Permce b.Samoyed dilleri

20 20 TÜRKÇE, ZENGİN BİR SÖZ VARLIĞINA SAHİPTİR…

21 21 Divanü Lügat-it-Türk’ün söz varlığı civarındaydı. TDK’nin Güncel Türkçe Sözlük’ünde anlam varlığı bulunmaktadır.

22 22 Bölge ağızlarımızın söz varlığı, bilim ve sanat terimlerimiz, deyimlerimiz, atasözlerimiz, dilimizin zenginlikleridir… dilimizin zenginlikleridir…

23 23 Akrabalık adlarımız, Renk adlarımız, Yemek adlarımız, … son derece zengindir. son derece zengindir.

24 24 Amca, dayı, hala, teyze, baldız, bacanak, elti, görümce, babaanne, anneanne… böle böle : Teyze çocuğu, kuzen, kuzin

25 25 Doğadaki bütün renkler Türkçede karşılığını bulmuştur…. ateş kırmızısı böcek kabuğu buğday rengi camgöbeği çivit mavisi demir kırı demir pası deniz mavisi barut rengi deve tüyü duman rengi bakır çalığı bakır kırı bakır rengi bakla çiçeği bal rengi balköpüğü

26 26 gülkurusugüvercinboynugüvercingöğsühorozibiğikavuniçikazayağı kemik rengi kestane dorusu tozpembe kızıltı kiremit rengi kirli sarı limon küfü ördekbaşıördekgagası pas rengi pekmezköpüğü

27 27 tütün rengi vapurdumanıvişneçürüğü yaprak kurusu yavruağzı yumurta sarısı zeytin rengi

28 28 ÖLMEK göçmek, can vermek, kaybedilmek, hayatını kaybetmek, yaşamını yitirmek, hayatı sona ermek, gözlerini hayata kapamak, hayata gözlerini yummak, son nefesini vermek, canı çekilmek, ömrü vefa etmemek, nefesi bitmek…

29 29 Ölmekle ilgili inanca dayalı sözler ve deyimler Allah’ın rahmetine kavuşmak, ebediyete intikal etmek, öbür dünyaya göç etmek, ruhunu teslim etmek, vadesi dolmak, Hakk’a yürümek, şehit olmak, şahadet mertebesine ermek, dünyasını değiştirmek, eceli gelmek, vakti gelmek, vadesi dolmak, vadesi gelmek

30 30 Ölümün türüne göre Başını vermek, maktul düşmek, kurban gitmek, canı çıkmak, canı çekilmek, yüreğine inmek, çatlamak, duvağına doymamak, alı yeşili üstüne dökülmek, gözü açık gitmek, eceline (canına, kanına) susamak, kanıyla ödemek, emrihak vaki olmak, ahiret yolcusu olmak

31 31 Argoda Zıbarmak, gümlemek, gebermek, kakırdamak, yuvarlanmak, cavlağı çekmek, kalıbı değiştirmek, cartayı çekmek, zartayı çekmek, kuyruğu titretmek, nalları dikmek, başını yemek, iki kolu yanına gelmek, teneşire gelmek, sabaha çıkmamak, postu vermek, dört kolluya binmek, imamın salına binmek… Zıbarmak, gümlemek, gebermek, kakırdamak, yuvarlanmak, cavlağı çekmek, kalıbı değiştirmek, cartayı çekmek, zartayı çekmek, kuyruğu titretmek, nalları dikmek, başını yemek, iki kolu yanına gelmek, teneşire gelmek, sabaha çıkmamak, postu vermek, dört kolluya binmek, imamın salına binmek…

32 32 Türkçe sözlerin genel özellikleri * Türkçe sözlerde â, î, û gibi uzun ünlü yoktur. * o ve ö ünlüleri Türkçe sözlerin yalnızca ilk hecesinde bulunur: böbrek, böcek, köken televizyon, horoz

33 33 * j, f Türkçe sözlerde yer almayan harflerdir. övke > öfke yuvka > yufka * h, c, ğ, l, m, n, v, z harfleri Türkçe sözlerin başında yer almaz. kangı > hangi katun > hatun barmak > varmak

34 34 * Türkçe sözlerde iki ünlü yan yana gelmez: şair zanaat fiil ideoloji

35 35 * Türkçe sözlerde aynı iki ünsüz yan yana bulunmaz: kubbe iddia bakkal İzzet anne, elli, belli

36 36 * Türkçe sözlerin başında iki ünsüz bulunmaz: tren Hristiyan Slav

37 37 * Türkçe sözlerin sonlarında ancak aşağıda sıralanan çift ünsüzler bulunabilir: lç - ölçrk - kork lk - ilkrç - sürç lp - alprp - sarp lt - alt rp - sarp nç - sevinçrs - ters nk - denkrt - ört nt - antst - üst

38 38 * Türkçe sözlerde kesme işareti bulunmaz: def’aten (defaten) iş’arî (işari) kur’a (kura) Kur’an

39 39gelmekkoşmakoturmaküçbeşbensen

40 40 Ana dilimiz Türkiye Türkçesi için yok olma tehlikesi şimdilik söz konusu olmasa bile, Türk lehçelerinden kimileri için böyle bir tehlike söz konusudur. Sibirya’daki birkaç Türk lehçesi ne yazık ki yok olma sürecine girmiştir.

41 41 Yabancı sözlerin kullanılması, iş yeri adlarında yabancılaşma gibi olumsuzluklar, asla Türkçenin yapısından veya yetersizliğinden kaynaklanmamaktadır. Türkçeye karşı kayıtsızlıktan, Türkçenin kullanılışında özensizlikten, başta ana dilimiz Türkçe olmak üzere kültürel değerlerimize olan ilgisizliğimizden kaynaklanan sorunlar bulunmaktadır.

42 42 Türk dili dillerin en zenginlerindendir, yeter ki bu dil şuurla işlensin… ATATÜRK

43 43 I. Yazım ve Sorunları II. Türkçede Genel Anlatım Bozuklukları III. Telaffuz (Söyleyiş) ve Buna İlişkin Hatalar IV. Resmî Yazışmalar

44 44 A) Yazım ile ilgili kısa bir tarihçe B) Yazım kuralları C) Noktalama işaretleri Ç) Kısaltmalar D) En çok karşılaşılan yazım yanlışları

45 45

46 46 YAZIM KURALLARI Uzun ünlü şa:ir numu:ne i:man va:li ka:ide bera:ber ifa:de

47 47 esasesa:sı ruhru:hum sabahsaba:ha hukukhuku:ku kabulkabu:lü

48 48 Ünlemlerde iki veya üç ünlü yan yana gelebilir: ooooh aaaah

49 49 Düzeltme işareti adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); alim (her şeyi bilici), âlim (bilgin); aşık (ayak bileğindeki kemik), âşık (vurgun, tutkun); hakim (hikmet sahibi), hâkim (yargıç); hali (pazar yerini), hâli (durumu, vaziyeti); hala (babanın kız kardeşi), hâlâ (henüz); şura (şu yer), şûra (danışma kurulu).

50 50 dergâh, tezgâh, yadigâr; dükkân, hikâye, kâğıt, kâr, mahkûm, mekân, sükûn, sükût;

51 51 dâhilî, edebî, fikrî, haricî, fennî (Türk) askeri ve askerî (okul), (İslam) dini ve dinî (bilgiler), (fizik) ilmi ve ilmî (tartışmalar), (Atatürk'ün) resmi ve resmî (kuruluşlar)

52 52 millîleştirmek, resmîlik Sıralama adet (sayı) âdet (gelenek, alışkanlık) kılkuyruk (kuş) kıl kuyruk (zayıf) akrep (böcek) Akrep (burç)

53 53 Ünsüzlerin nitelikleri 1. Tonlu (yumuşak) ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. 2. Tonsuz (sert) ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t. ağaç, ak, at, büyük, ip, ot, saç, üç, yoğurt, yurt. ad (isim), at (binek hayvanı); od (ateş), ot (bitki); sac (yassı demir), saç (kıl).

54 54 sebep (< sebeb), kitap (< kitab), bent (< bend), cilt (< cild), bant (< band), etüt (< etüd), metot (< metod), standart (< standard), ahenk (< aheng), hevenk (< aveng), renk (< reng). sebep / sebebi, kitap / kitabı, bent / bendi, cilt / cildi, etüt / etüdü, metot / metodu, standart/ standardı, ahenk / ahengi, hevenk / hevengi, renk / rengi.

55 55 ahlak / ahlakın, cumhuriyet / cumhuriyete, evrak / evrakı, emlak / emlakı, hukuk / hukuku, ittifak / ittifaka, sepet / sepeti.

56 56 çalap / çalabı, kelep / kelebi; ağaç / ağacı, kazanç / kazancı; geçit / geçidi, kanat / kanadı; başak / başağı, bıçak / bıçağı, çocuk / çocuğu, dudak / dudağı, durak / durağı, uzak / uzağı.

57 57 ak / akı; at / atı; ek / eki; et / eti; göç / göçü; ip / ipi; kaç / kaça, kaçıncı; kök / kökü; ok / oku; ot / otu; saç / saçı; sap / sapı; suç / suçu; üç / üçü, üçüncü

58 58 but / budu, dip / dibi, gök / göğü, kap / kabı, kurt / kurdu, uç / ucu, yurt / yurdu.

59 59 aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü.

60 60 üçgen, dörtgen, beşgen, dikgen, çokgen

61 61 Büyük Ünlü Uyumu adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük

62 62 anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman.

63 63 ahenk, badem, ceylan, çapari, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, kiraz, kitap, liman, limon, maden, manifatura, metal, meydan, mikrop, minare, model, nişan, nişasta, pehlivan, rüzgâr, selam, terazi, tercüman, tezgâh, tiyatro, valiz, vida, viraj, yadigâr, ziyafet, ziyaret

64 64 gönüldaş, meslektaş; dayımgil; çalışırken, durmazken; akşamki, yarınki; akşamleyin, sabahleyin; ekşimtırak, yeşilimtırak; geliyor, gülüyor, içiyor, örüyor.

65 65 adalet-sizlik, anne-si, elma-lı, harita- cılık, hangi-si, içiyor-lar, kardeş-lik, kare-li, kitap-lardan, metod-umuz, meslektaş-ımız, şişman-lık, tarih- çilerimiz, veriyor-du.

66 66 alkol / alkolü, hakikat / hakikati, helak / helakimiz, kabul / kabulü, saat / saate, sadakat / sadakatten

67 67 Küçük Ünlü Uyumu anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek.

68 68 boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, uçtu, önde, özlemek, güreşmek, sürmek.

69 69 avuç, avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavurmak, kavuşmak, savurmak, yağmur.

70 70 alkol, daktilo, doktor, horoz, radyo, konsolos, profesör, aktör, bandrol, kabul, mühim, muzır, müzik, mümin, vakur.

71 71 Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı başlıyor, kanıyor, oynuyor, doymuyor; izliyor, diyor, gelmiyor, gözlüyor.

72 72 başlayan, yaşayacak, atlayarak, saklayalı, atmayalım, gelmeyen, izlemeyecek, gitmeyerek, gizleyeli, besleyelim.

73 73 diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye; yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip. Ancak deyince, deyip örneklerindeki e yazılışta korunur.

74 74 Ünlü Düşmesi ağız / ağzı, alın / alnı, bağır / bağra, bağrım, beniz / benzi, beyin / beynimiz, beyne, boyun / boynu, böğür / böğrüm, burun / burnu, geniz / genzi, göğüs / göğsün, gönül / gönlünüz, karın / karnı, oğul / oğlu, resim / resme; çevirmek / çevrilmek, devirmek / devrilmek.

75 75 ğ – v değişmesi döğmek, dövmek; göğermek, gövermek; oğmak, ovmak; öğmek, övmek; söğmek, sövmek.

76 76 n – m değişmesi saklambaç (< saklanbaç), dolambaç (< dolanbaç), ambar (< anbar), cambaz (< canbaz), çarşamba (< çeharşenbe), perşembe (< pencşenbe), çember (< çenber), kümbet (< gunbed), memba (< menba), mümbit (< munbit), tambur (< tunbur).

77 77 Ünsüz Türemesi fiyat (< fiat), fayda (< faide), zayıf (< zaif), mavna (< ma'ûna), konservatuvar, laboratuvar, pisuvar, repertuvar, tretuvar, tuval, tuvalet.

78 78 Ünsüz Düşmesi hak (< hakk), his (< hiss), ret (< redd), zan (< zann), zem (< zemm). hak / hakka, his / hissimiz, ret / reddi, zan / zannımca, zem / zemmi.

79 79 Fiil Çekimi İle İlgili Yazılışlar geleceğim, gelmeyeceğim, gelemeyeceğim, geleceğiz, gelmeyeceğiz, gelemeyeceğiz, gelmeyeceksin, gelemeyeceksin; alacağım, almayacağım, alamayacağım, almayacaksın, alamayacaksın, başlayacağım. başlayayım, gelmeyeyim; başlayalım, gelmeyelim. başlayasın, başlaya, başlayasınız, başlayalar; gelmeyesin, gelmeye, gelmeyesiniz, gelmeyeler.

80 80 -ken Ekinin Yazılışı okur-ken (< okur iken), yazar-ken (< yazar iken), çalışır-ken (< çalışır iken), uyur-ken (< uyur iken), başlar-ken (< başlar iken), olgun-ken (< olgun iken), durgun-ken (< durgun iken), yolday-ken (< yolda iken).

81 81 -ki aitlik ekinin yazılışı akşamki, yarınki, duvardaki, Turgut'unki, yoldaki, ondaki, yazıdaki, onunki. bugünkü, dünkü, öbürkü.

82 82 ki Bağlacı demek ki, kaldı ki, bilmem ki. belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Babam geldi mi ki? Başbakan konuşacak mı ki?

83 83 da/de bağlacı Kızı da geldi gelini de. Orhan da biliyor. Oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Konuşur da konuşur. Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te şeklinde yazılmaz. Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır (ya da).

84 84 Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil). devede kulak, evde kalmak, yolda kalmak, ayakta durmak, çantada keklik. Yeme de yanında yat.

85 85 ile Sözünün Yazılışı baltayla (balta ile), çevreyle (çevre ile), yapıyla (yapı ile), keçiyle (keçi ile), kuzuyla (kuzu ile), sürüyle (sürü ile). arkadaşıyla (arkadaşı ile), anasıyla (anası ile), dolayısıyla (dolayısı ile), kuyusuyla (kuyusu ile), ölçüsüyle (ölçüsü ile), sütüyle (sütü ile). arkadaşla (arkadaş ile), kardeşle (kardeş ile), ayakla (ayak ile), başla (baş ile), sütle (süt ile), gümüşle (gümüş ile), oyunla (oyun ile).

86 86 mı, mi, mu, mü Soru Ekinin Yazılışı Kaldı mı? Olur mu? İnsanlık öldü mü? Verecek misin? Okuyor muyuz? Çocuk muyum? Gelecek miydi? Ölür müsün, öldürür müsün? Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız. Vaz mı geçtin?

87 87 Birleşik sözler kaynana (< kayın ana), kaynata (< kayın ata), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), pazartesi (< pazar ertesi), sütlaç (< sütlü aş), birbiri (< biri biri).

88 88 azletmek, azledilmek, emretmek, hükmetmek, hükmolunmak, kaybolmak, kaydedilmek, keşfetmek, keşfedilmek, küfretmek, nakletmek, neşretmek, neşrolunmak, sabretmek, seyretmek, şükreylemek, zikretmek; affetmek, affolunmak, hissetmek, reddeylemek, reddolunmak, zannetmek.

89 89 defetmek, haletmek (tahttan indirmek), katetmek, menetmek, menolunmak, tabetmek

90 90 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Bitki Adları aslanağzı (bitki), aslanpençesi (bitki), civanperçemi (bitki), geyikdili (bitki), katırtırnağı (bitki), keçiboynuzu (bitki), kızkalbi (bitki); açıkağız (bitki), akkuyruk (çay), altınbaş (kavun), altıparmak (palamut), beşbıyık (muşmula), topbaş (bitki).

91 91 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Hayvan Adları danaburnu (böcek), öküzburnu (kuş); akbaş (kuş), alabacak (at), beşparmak (deniz hayvanı), çakırkanat (ördek), iribaş (kurbağa kurtçuğu), kababurun (balık), kamçıkuyruk (koyun), kamışkulak (at), kepçeburun (yaban ördeği), kızılkanat (balık), sarıağız (balık), sarıgöz (balık), tokmakbaş (balık), uzunkuyruk (kuş), yeşilbaş (ördek).

92 92 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Hastalık Adları itdirseği (arpacık); delibaş (hastalık), karabacak (hastalık), karataban (hastalık).

93 93 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Eşya Adları balıkgözü (halka), deveboynu (boru), domuzayağı (çubuk), domuztırnağı (kanca), horozayağı (burgu), kargaburnu (alet), keçitırnağı (oyma kalemi), kedigözü (lamba), leylekgagası (alet), sıçankuyruğu (törpü); baltabaş (gemi) gagaburun (gemi), kancabaş (kayık).

94 94 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Tarz Adları ayıbacağı (yelken tarzı), balıksırtı (desen), civankaşı (nakış), eşeksırtı (çatı tarzı), kazkanadı (oyun), kırlangıçkuyruğu (işaret), koçboynuzu (işaret), köpekkuyruğu (spor), sıçandişi (dikiş).

95 95 Organ Bildiren Sözlerle Kurulan Yiyecek Adları dilberdudağı (tatlı), hanımgöbeği (tatlı), hanımparmağı (tatlı), kadınbudu (köfte), kadıngöbeği (tatlı), kargabeyni (yemek), kedidili (bisküvi), tavukgöğsü (tatlı), vezirparmağı (tatlı).

96 96 İlk Ögesi Organ Adı Olan Sözler bağrıkara (kuş), baldırıkara (bitki), baştankara (kuş), karnıkara (börülce), sırtıkara (balık), yanıkara (hastalık).

97 97 acemborusu (bitki), çobançantası (bitki), gelinfeneri (bitki), kuşyemi (bitki), suşeridi (bitki), şeytanfeneri (bitki), venüsçarığı (bitki), yılanyastığı (bitki); sazkayası (balık), şeytaniğnesi (hayvan), yılaniğnesi (balık); balgümeci (dikiş), beşikörtüsü (çatı tarzı), turnageçidi (fırtına); bülbülyuvası (tatlı), kuşlokumu (kurabiye); beştaş (oyun), dokuztaş (oyun), üçtaş (oyun).

98 98 adayavrusu (tekne), akşamsefası (bitki), camgüzeli (bitki), çadıruşağı (bitki), çayırgüzeli (bitki), gecesefası (bitki), saksıgüzeli (çiçek); bozbakkal (kuş), bozyürük (yılan), karadul (örümcek).

99 99 Altıkardeş (yıldız kümesi), Arıkovanı (yıldız kümesi), Büyükayı (yıldız kümesi), Küçükaslan (yıldız), Kervankıran (yıldız), Samanyolu (yıldız kümesi), Yedikardeş (yıldız kümesi).

100 100 alinazik (kebap), ayşekadın (fasulye), hafızali (üzüm), havvaanaeli (bitki), karafatma (böcek), meryemanaeldiveni (bitki).

101 101 düşünebilmek, yapabilmek, uyuyakalmak, gidedurmak, çıkagelmek, düşeyazmak, öleyazmak, uçuvermek

102 102 alaşağı (etmek), albeni, ateşkes, çalçene, çalyaka, dönbaba, gelberi, incitmebeni, rastgele, sallabaş, sallasırt, sıkboğaz, unutmabeni; çekyat, geçgeç, kaçgöç, kapkaç(çı), örtbas, seçal (self-servis), veryansın (etmek), yapboz (puzzle), yazboz

103 103 ağaçkakan, cankurtaran, çöpçatan, gökdelen, oyunbozan, saçkıran, akımtoplar, basınçölçer, bilgisayar, çoksatar, değerbilmez, etyemez, kuşkonmaz, külyutmaz, tanrıtanımaz, varyemez, vurdumduymaz.

104 104 albastı, ciğerdeldi, çıtkırıldım, fırdöndü, gecekondu, hünkârbeğendi, imambayıldı, külbastı, mirasyedi, serdengeçti, şıpsevdi, zıpçıktı, eltieltiyeküstü (desen).

105 105 dedikodu, kaptıkaçtı, oldubitti, uçtuuçtu (oyun); biçerdöver, konargöçer, okuryazar, uyurgezer, yanardöner, yüzergezer; çakaralmaz

106 106 balköpüğü, camgöbeği, devetüyü, fildişi, gülkurusu, kazayağı, kavuniçi, narçiçeği, tavşankanı, vişneçürüğü, yavruağzı.

107 107 akağaç, akçaağaç, akkavak, alacamenekşe, alaçam, karaçalı, karadut, kızılağaç, sarıçiçek; akkefal, alabalık, sarıbalık; akdoğan, alacakarga, beyazsinek, bozayı, karasinek; aksu, karahumma, kızılyara, mavihastalık, maviküf.

108 108 akşamüstü, akşamüzeri, ayaküstü, ayaküzeri, bayramüstü, gerçeküstü, ikindiüstü, olağanüstü, öğleüstü, öğleüzeri, suçüstü, yüzüstü ayakaltı, bilinçaltı, gözaltı, şuuraltı

109 109 Alper, Aydoğdu, Gülnihal, Gündoğdu, Varol; Adıvar, Atatürk, Gökalp, Güntekin, Karaosmanoğlu, Yurdakul; Boynueğri Mehmet Paşa, Yirmisekiz Çelebi Mehmet.

110 110 Çanakkale, Gümüşhane; Acıpayam, Pınarbaşı, Şebinkarahisar; Beşiktaş, Kabataş.

111 111 Akşehir, Suşehri, Yenişehir; Atakent, Batıkent, Sarıyer, Yenimahalle; Karabağ, Uludağ; Kocatepe, Tınaztepe; Akdeniz, Kızıldeniz; Acıgöl; Kızılırmak, Yeşilırmak; İncesu, Karasu

112 112 Abidinpaşa, Bayrampaşa, Davutpaşa, Ertuğrulgazi, Kemalpaşa (ilçesi); Necatibey (Caddesi), Mustafabey (Caddesi), Gazi Osmanpaşa (Üniversitesi)

113 113 Düsseldorf, Fontainebleau, Nürnberg, Neustadt, Schwarzwald

114 114 Ile-de-France, Saint-Bernard, Saint-Gothard.

115 115 güneybatı, güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu.

116 116 İkiyüzellialtımilyarbeşyüzyirmibeşmil- yonyediyüzellibin lira

117 117 başağırlık, başbakan, başçavuş, başeser, başfiyat, başhekim, başhemşire, başkahraman, başkarakter, başkent, başkomutan, başköşe, başmüfettiş, başöğretmen, başparmak, başpehlivan, başrol, başsavcı, başşehir, başyazar. aşçıbaşı, binbaşı, çarkçıbaşı, çeribaşı, elebaşı, mehterbaşı, onbaşı, ust a başı, yüzbaşı.

118 118 Caferoğlu, Karaosmanoğlu, Orazbeykızı; Candaroğulları, çapanoğlu, eloğlu, hinoğluhin, elkızı.

119 119 ağababa, ağabey, beyefendi, efendibaba, hanımanne, hanımefendi, hacıağa, hanımnine, hıyarağalık, kadınnine, paşababa.

120 120 dalkavuk, dalkılıç, daltaban, daluyku

121 121 Açıortay, adamkökü, adamotu, âdemotu, ağırbaşlı, ağırcanlı, ağırkanlı, ahududu, akarsu, akaryakıt, akciğer, akkor, aksakal, aktöre, akyuvar, alyuvar, anamal, anaokulu, anapara, anayasa, anneanne, atardamar, atarkanal, atasözü, aybaşı, ayçiçeği, ayçöreği, babaanne, basmakalıp, başıboş, başıbozuk, başıkabak, başörtü, başvurmak, beşibiryerde, bilirkişi, bindallı, birdenbire, birdirbir, birtakım, bozkır, bugün, buzdolabı, çeşitkenar, çiftetelli, delikanlı, demirbaş, denizaltı, denizaşırı, derebeyi, derebeylik, dereotu, dışbükey, dikdörtgen, dipnot, doludizgin, dolunay, dörtkenar, dörtnal, dörtnala, düzayak, ebekuşağı, ebemkuşağı, enikonu, erbaş, eşkenar, etobur, gelişigüzel, giderayak, gökyüzü, gözyaşı, günaşırı, güvenoyu, halkoyu, hayhay, içbükey,

122 122 içgüdü, içtepi, içyağı, ikizkenar, ilkbahar, ilkokul, ilköğrenim, ilköğretim, ilkyaz, ipucu, kabataslak, kahverengi, kamuoyu, karaciğer, karekök, kartopu, kasımpatı, kenarortay, kelaynak, kongövde, külhanbeyi, külhanbeylik, külkedisi, milletvekili, murdarilik, omurilik, ortaokul, otobur, öngörmek, öngörü, önsezi, öteberi, özdeyiş, paralelkenar, pekâlâ, pekiyi, sacayağı, sacayak, sadeyağ, sağduyu, sağyağ, semizotu, serinkanlı, sıcakkanlı, sıkıyönetim, sıradağ, sıradağlar, sivrisinek, soğukkanlı, sonbahar, soyadı, sütana, sütanne, sütbaba, sütkardeş, sütnine, sütoğul, takımada, takımyıldız, tekdüze, tepetakla, tepetaklak, tereyağı, tıpkıbasım, tıpkıçekim, toplardamar, topyekûn, tozpembe, varoluş, varsayım, vazgeçmek, yanardağ, yarıçap, yarımada, yarıyıl, yavrukurt, yerküre, yeryüzü, yılbaşı, yöneylem, yüznumara, yüzyıl, zeytinyağı

123 123 biraz birazı birkaç birkaçı birtakım birçok birçoğu hiçbir hiçbiri herhangi

124 124 çayhane dershane kahvehane süthane yatakhane yazıhane yemekhane

125 125 Recaizade Resülzade Sami Paşazade Sümbülzade Vahapzade amcazade dayızade teyzezade

126 126 beyanname davetname kanunname pendname seyahatname siyasetname Battalname Oğuzname

127 127 cürmümeşhut, ehlibeyt, erkânıharp, gayriahlaki, gayriciddi, gayrikabil, gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, suistimal, suikast, suiniyet; meddücezir, tarumar; alicenap, sahipkıran; anbean, keşmekeş, özbeöz, yüzbeyüz; pürhiddet.

128 128 aliyyülâlâ, darülaceze, darülfünun, fevkalade, hıfzıssıhha, şeyhülislam, aleykümselam, Allahüalem, bismillah, fenafillah, inşallah, maşallah, velhasıl, velhasılıkelam.

129 129 acembuselik, hisarbuselik, muhayyerkürdi. ağır aksak, yürük aksak, yürük semai.

130 130 İçişleri Dışişleri Genelkurmay Yükseköğretim

131 131 Gaziantep, Gazimagosa, Kahramanmaraş, Şanlıurfa.

132 132 doğumevi, huzurevi, radyoevi, yayınevi, basımevi.

133 133 apaçık, apak, büsbütün, çepçevre, çepeçevre, çırçıplak, çırılçıplak, dümdüz, düpedüz, gömgök, güpegündüz, kapkara, kupkuru, paramparça, sapsağlam, sapasağlam, sapsarı, sırsıklam, sırılsıklam, sipsivri, yemyeşil.

134 134 Ayrı Yazılan Birleşik Sözler arz etmek, deli olmak, göç etmek, ilân edilmek, kabul eylemek, not etmek, okumuş olmak, terk etmek; angaje olmak

135 135 Hayvan Türlerinden Biriyle Kurulan Birleşik Sözler kılıç balığı, köpek balığı, acı balık; çalı kuşu, deve kuşu, alıcı kuş; ateş böceği, cırcır böceği, sümüklü böcek; meyve sineği, sirke sineği; deniz yılanı, Ankara keçisi, fındık faresi, tarla sıçanı, Beç tavuğu, ada tavşanı, kaya örümceği, bal arısı, Pekin ördeği, Ankara kedisi, Afrika domuzu, su aygırı, su samuru, yaban koyunu.

136 136 Bitki Türlerinden Biriyle Kurulan Birleşik Sözler beşparmak otu, güzelavrat otu; acı ot, sütlü ot; ateş çiçeği, salon çiçeği; ölmez çiçek; dantel ağacı, kör ağaç; altın kökü, saçak kök, Amerika elması, deve dikeni, Amerika üzümü, çakal armudu, at kestanesi, can eriği, yer mantarı, şeker kamışı, taş nanesi, Japon gülü, Antep fıstığı, soya fasulyesi, Hint bademi, Afrika menekşesi, kuzu sarmaşığı, kavak inciri, kayısı kurusu; su sarımsağı, şeker pancarı;kuru fasulye, kuru incir, kuru soğan, kuru üzüm, salkım söğüt.

137 137 baklaçiçeği (renk), narçiçeği (renk), suçiçeği (hastalık); ağızotu (barut), sıçanotu (arsenik); çöreotu semizotu, dereotu

138 138 Nesne, Eşya, Alet Türlerinden Biriyle Kurulan Birleşik Sözler çakmak taşı, Hacıbektaş taşı, buzul taş, damla taş; Arap sabunu, tıraş sabunu, el değirmeni, kahve dolabı, çalışma odası, cep saati, duvar takvimi, çalışma masası, kurtarma aracı, yatak örtüsü, el kitabı, Frenk gömleği, İngiliz anahtarı, alt geçit, çekme demir, dolma kalem, dönme dolap, toplu iğne, vurmalı çalgılar, yapma çiçek; afyon ruhu, tuz ruhu.

139 139 Arnavut kaldırımı; çevre yolu, deniz yolu, hava yolu, kara yolu, keçi yolu, seğirdim yolu, sıçan yolu; köprü yol.

140 140 açık oturum, açık öğretim, ana dili, ay tutulması, baş ağrısı, baş belâsı, baş dönmesi, çıkış yolu, çözüm yolu, dil birliği, güç birliği, güneş tutulması, iş birliği, iş bölümü, madde başı, ses uyumu, yer çekimi

141 141 edebiyat bilimi, gök bilimi, halk bilimi, ruh bilimi; dil bilgisi, halk bilgisi, ses bilgisi, şekil bilgisi.

142 142 alt hava yuvarı, göz yuvarı, hava yuvarı, su yuvarı; hava küre, ışık küre, renk küre, taş küre, yarı küre, yarım küre

143 143 bohça böreği, badem yağı, maden suyu, kaşar peyniri, beyaz peynir, fırın kebabı, İnegöl köftesi, ezogelin çorbası, kâğıt helvası, acı badem kurabiyesi, Kemalpaşa tatlısı, badem şekeri, balık yumurtası, çubuk makarna, kakaolu kek, çiğ köfte, dolma biber, kesme şeker, süzme yoğurt, yarma şeftali, kuru yemiş.

144 144 Çoban Yıldızı, Kervan Yıldızı, Kutup Yıldızı, kuyruklu yıldız; gök kuşağı, yağmur kuşağı; gök taşı, hava taşı, meteor taşı

145 145 aşık kemiği, serçe parmak, azı dişi, kuyruk sokumu, safra kesesi; çatma kaş, takma diş, ekşi surat, karga burun, kepçe kulak, ağır ayak, çakır pençe, demir yumruk, kuru kafa

146 146 çetin ceviz, çöpsüz üzüm; eski kurt, sarı çıyan, sağmal inek; ağır top, deli balta, eksik etek, eski toprak, eski tüfek, kara maşa, dipsiz testi, sapsız balta, kapı mandalı, sabır taşı.

147 147 bağ bozumu, gece yarısı, gün ortası, hafta başı, hafta sonu, ay sonu, yıl sonu.

148 148 bakar kör, çalar saat, güler yüz, koşar adım, yazar kasa; çıkmaz sokak, geçmez akçe, görünmez kaza, tükenmez kalem; akan yıldız, uçan daire.

149 149 bal rengi, gül rengi, kurşun rengi; ateş kırmızısı, boncuk mavisi, Çingene pembesi, küf yeşili.

150 150 açık mavi, açık yeşil, kara sarı, kirli sarı, konur al, koyu mavi, koyu yeşil.

151 151 ayak yalın, baş açık; başı açık, cebi delik, eli sıkı, gözü açık, kulağı delik.

152 152 adım adım, ağır ağır, akın akın, allak bullak, baka baka, cik cik (ötmek), çeşit çeşit, gide gide, karış karış, konuşa konuşa, şıpır şıpır, tak tak (vurmak), takım takım, uslu uslu, yavaş yavaş; bata çıka, çoluk çocuk, düşe kalka, eciş bücüş, eski püskü, ev bark, konu komşu.

153 153 at mat, çocuk mocuk, dolap molap, kapı mapı, kitap mitap.

154 154 baş başa, diz dize, el ele, göz göze, iç içe, omuz omuza, yan yana; baştan başa, daldan dala, elden ele, günden güne, içten içe, yıldan yıla; başa baş, bire bir, dişe diş, göze göz, teke tek; ardı ardına, boşu boşuna, darı darına, günü gününe, peşi peşine, ucu ucuna.

155 155 Batı Anadolu, Doğu Anadolu, Orta Anadolu, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Orta Doğu, Yakın Doğu, Uzak Doğu, Güneybatı Anadolu, İç Erenköy, Küçük Çekmece, Büyük Çekmece, Aşağı Ayrancı, Yukarı Ayrancı

156 156 Bahçelievler Mahallesi, Yunus Emre Mahallesi; Alp Dağları, Nemrut Dağı; Aral Gölü, Balkaş Gölü; Marmara Denizi; Sakarya Irmağı, Tuna Nehri.

157 157 Gazi Osmanpaşa Mahallesi; Ziya Gökalp Bulvarı; Nene Hatun Caddesi; Fevzi Çakmak Sokağı; Mustafa Kemalpaşa (ilçesi), Koca Mustafapaşa; Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Sultan Ahmet Camii.

158 158 Anadolu Kavağı, Rumeli Kavağı, Karadeniz (veya Zonguldak) Ereğlisi, Konya Ereğlisi, Marmara Ereğlisi.

159 159 Buenos Aires, Frankfurt am Main, Freiburg im Breisgau, Hyde Park, Korlovy Vary, Mont Blanc, New Orleans, New York, Rio de Janeiro, San Marino, Wiener Neustadt, Titov Veles

160 160 aş ocağı, sağlık ocağı; öğrenci yurdu, sağlık yurdu.

161 161 devletler arası, kıtalar arası; ahlak dışı, çağ dışı, din dışı, kanun dışı, olağan dışı, yasa dışı; fizik ötesi, kızıl ötesi, mor ötesi; aklı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yanı sıra.

162 162 arka üstü, baş üstü, böbrek üstü (bezleri), kıç üstü, sırt üstü, tepe üstü. deri altı, su altı, toprak altı, yer altı

163 163 alt tabaka, ana bilim dalı, ön söz, art niyet, arka teker, yan etki, karşı görüş, iç tüzük, dış piyasa, orta öğrenim, küçük harf, sağ açık, sol bek, peşin hüküm, bir hücreli, iki canlı, tek eşli, çok anlamlı, çift kanatlılar

164 164 on dört, elli iki, yüz altmış dört, kırk bir, üç yüz kırk yedi, bin dokuz yüz doksan altı

165 165 Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Yüksek Seçim Kurulu, Devlet Malzeme Ofisi, Emekli Sandığı, Atatürk Orman Çiftliği

166 166 Herhangi bir sözündeki bir kelimesi gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır. Akıl yaşta değil baştadır; akıntıya kürek çekmek, çam devirmek, çanak tutmak, gönlünden geçirmek, göz atmak, kulak asmak, kulak vermek, çantada keklik, devede kulak, kepçe kuyruk, yağlı kuyruk, yüz görümlüğü.

167 167 Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler Hayatta en hakiki mürşit ilimdir. Ak akça kara gün içindir yılında Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesini bitirdim.

168 168 O zaferler getiren atların Nalları altındanmış; Gidişleri akına, Gelişleri akındanmış. (Arif Nihat Asya)

169 169 Mustafa Kemal Atatürk, Kâzım Karabekir, Ahmet Haşim, Mehmet Emin Yurdakul, Yunus Emre, Karacaoğlan, Âşık Ömer, Shakespeare (Şekspır), Wilhelm Radloff, Vilhelm Thomsen, Victor Hugo.

170 170 Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman), Demirtaş (Ziya Gökalp), Tarhan (Ömer Seyfettin), Aka Gündüz (Hüseyin Avni, Enis Avni), Kirpi (Refik Halit Karay), Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel), Server Bedi (Peyami Safa), İrfan Kudret (Cahit Sıtkı Tarancı), Mehmet Ali Sel (Orhan Veli Kanık).

171 171 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Sayın Hasan Eren, Hamdi Bey, Mustafa Efendi, Zeynep Hanım, Prof. Dr. Mehmet Kaplan, Doktor Behçet Uz, Mareşal Fevzi Çakmak; Fatih Sultan Mehmet, Genç Osman, Avcı Mehmet, Deli Petro; Gül Baba, Susuz Dede, Adile Hala, Gülsüm Bacı, Sultan Ana.

172 172 Sayın Bakan Sayın Başkan Sayın Profesör Sayın Vali

173 173 Sevgili Kardeşim Aziz Dostum Değerli Arkadaşım

174 174 Düldül Sarıkız Fino Karabaş Pamuk Minnoş Tekir

175 175 Türk, Alman, İngiliz, Rus, Arap, Japon; Oğuz, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar; Karakeçili, Hacımusalı

176 176 Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça; Oğuzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca.

177 177 Türkiye Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Suudî Arabistan, Azerbaycan Cumhuriyeti

178 178 Müslüman / Müslümanlık, Hristiyan / Hristiyanlık, Musevi / Musevilik, Budist / Budizm; Hanefi / Hanefilik, Maliki / Malikilik, Protestan / Protestanlık, Katolik / Katoliklik.

179 179 Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Oziris, Kibele. Eski Yunan tanrıları. cennet, cehennem, uçmak, tamu, peygamber, sırat köprüsü, gayya kuyusu.

180 180 Merkür Mars Neptün Plüton Halley

181 181 Asya, Avrupa; Türkiye, Kazakistan, Fransa, Çin, Hindistan, Mısır; İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu; Ankara, İstanbul, Taşkent, Bağdat, Moskova; Turgutlu, Ürgüp, Ahlat; Çayırbağı, Akçaköy; Bahçelievler, Cebeci; Atatürk Bulvarı, Ziya Gökalp Caddesi; Sankiyedim Sokağı, Asmalımescit Sokağı.

182 182 Marmara Denizi, Aral Gölü, Balkaş Gölü, Sakarya Irmağı, Meriç Nehri, Tuna Nehri, Alp Dağları, Altay Dağları, Erciyes Dağı.

183 183 Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Yıldız Mahallesi, Yunus Emre Mahallesi, Karaköy Meydanı, Zafer Meydanı, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, Ziya Gökalp Bulvarı, Nene Hatun Caddesi, Cemal Nadir Sokağı, Fevzi Çakmak Sokağı, İnkılap Sokağı, Reşat Nuri Sokağı.

184 184 Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, İshakpaşa Sarayı, Çankaya Köşkü, Horozlu Han, Ankara Kalesi, Alanya Kalesi, Galata Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Mostar Köprüsü, Beyazıt Kulesi, Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı.

185 185 Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Atatürk Orman Çiftliği, Çankaya Lisesi; Yeşilay Derneği, Emek İnşaat; Bakanlar Kurulu, Danışma Kurulu Talim ve Terbiye Kurulu

186 186 Nutuk, Safahat, Kendi Gök Kubbemiz, Anadolu Notları, Sinekli Bakkal; Türk Dili, Türk Kültürü, Varlık; Hürriyet, Milliyet, Türkiye, Yeni Yüzyıl, Yeni Asır; Halı Dokuyan Kızlar (tablo); Düşünen Adam (heykel); Medeni Kanun, Borçlar Hukuku (kanun), Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği.

187 187 Milliyet gazetesi, Resmî Gazete, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tablosu.

188 188 Mai ve Siyah, Suç ve Ceza, Leylâ ile Mecnun, Turfanda mı, Turfa mı? Diyorlar ki, Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar, Ya Devlet Başa ya Kuzgun Leşe, Ben de Yazdım.

189 189 Cumhuriyet Bayramı, Ramazan Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Nevruz Bayr a mı Anneler Günü Öğretmenler Günü Tıp Bayramı

190 190 tiyatro günü, kitap haftası, film haftası, sağlık haftası, dil kurultayı.

191 191 Kurtuluş Savaşı, Millî Mücadele, Cilalı Taş Devri, İlk Çağ, Yükselme Devri, Millî Edebiyat Dönemi, Tanzimat Dönemi. divan şiiri, divan edebiyatı, halk şiiri, halk edebiyatı, eski Türk edebiyatı.

192 192 Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Türkolog, Türkoloji, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Asyalılık, Darvinci, Konyalı, Bursalı.

193 193 acem (Türk müziğinde bir perde), hicaz (Türk müziğinde bir makam), nihavent (Türk müziğinde bir makam), acemi (tecrübesiz), amper (elektrik akımında şiddet birimi), jul (fizikte iş birimi), allahlık (saf, zararsız kimse), donkişotluk (gereği yokken kahramanlık göstermeye kalkışmak).

194 194 acemaşiran acembuselik bayati hicazkâr türkü varsağı bayatı

195 195 Antep fıstığı, Brüksel lahanası, Frenk gömleği, Hindistan cevizi, İngiliz anahtarı, Japon gülü, Maraş dondurması, Van kedisi.

196 Mayıs 1453 Salı günü, 1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım. 29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı. Okullar genellikle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar. Yürütme Kurulu toplantılarını perşembe günleri yaparız.

197 197 Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor. Otobüs Durağı, Dolmuş Durağı, Şehirler Arası Telefon. III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.

198 198 Alıntı sözlerin yazılışı inci, kent, kamu, duvar, merdiven, çamaşır, pencere, kitap, memleket, ceviz, iskele, banka, sigorta, hidrojen, operasyon, futbol, portakal, sandalye, elektrik, otomobil, parlamenter, parlamento, şarjör.

199 199 bahis (< Arapça bahs), emir (< Arapça emr), fikir (< Arapça fikr), hüküm (< Arapça hükm), ilim (< Arapça ilm), keşif (< Arapça keşf), sabır (< Arapça sabr)

200 200 bahse, emri, fikre, hükmün, nutku, ömrün, şahsı, şehre; keşfolunmak, nakletmek, şükretmek, seyredilmek, zehretmek, zikreylemek.

201 201 francala, gram, gramer, gramofon, grup, kral, kredi, kritik, plan, pratik, problem, profesör, program, proje, propaganda, protein, prova, psikoloji, slogan, snop, spiker, spor, staj, stil, stüdyo, trafik, tren, triptik.

202 202 iskarpin iskele iskelet istasyon istatistik kulüp

203 203 alafranga, apartman, biyografi, elektrik, gangster, kilogram, orkestra, paragraf, program, telgraf

204 204 aks, film, form, lüks, modern, natürmort, risk, seks, slayt, teyp

205 205 biyografi, diyagram, dogma, magma, monografi, paragraf, program; arkeolog, demagog, diyalog, filolog, jeolog, katalog, monolog, psikolog, Türkolog, ürolog. coğrafya, fotoğraf, topoğraf

206 206 Alıntı sözlerde kesmeli yazılış a-ra-ba-cı, o-ku-lu-muz, se-vi-ne-cek-ler, ta-şı-na-bi- lir. cüz-i, hal-etmek, iş-ar, iz-an, kıt-a, kur-a, Kur-an, mel- un, mer-i, meş-um, sun-i, vak-a, vüs-at. defa, defetmek, heyet, menetmek, mesele, neşe, neşet, sanat.

207 207 cüz, def, hal, kat, men. cüzü, defi, hali, katı, meni, nevi, tabı, vazı. cami-i, cami-si bayi-ye, cami-ye, memba-ya, mevzu-ya, mısra- ya; bayi-yi, cami-yi, memba-yı, mevzu-yu, mısra-yı.

208 208 dava (da:va), mamur (ma:mur), mana (ma:na), memur (me:mur), resen (re:sen), tamim (ta:mim), tecil (te:cil), tediye (te:diye), tehir (te:hir), telif (te:lif), tesir (te:sir).

209 209 Satır sonunda kelime bölünmesi a-ra-ba, ka-ra-ca, ta-le-be. bir-lik, sev-mek, Türk-çe, Kork-maz.

210 210 … baş- öğretmen değil, ba- şöğ-ret-men; Karaosman- oğlu değil, Karaosmanoğ- lu.

211 a- raba değil, ara- ba; müdafa- a değil, müda- faa;

212 Edirne' nin ' da...

213 213 Sayıların yazılışı iki hafta sonra, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, dört kardeş, üçüncü sınıf, bin yıldan beri, beş yüz, üç yüz

214 214 saat 17.30'da, saat 11.00’de lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş kişi.

215 215 saat dokuzu beş geçe, saat yediye çeyrek kala, saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda

216 216 iki yüz, üç yüz altmış beş. yüzdoksanbin, ikiyüzellibin, beşyüzaltmışbin.

217 kişi, lira, 75 kil ometre XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, V. Karl, VIII. Edward, 1.XI.1928, I. Cilt, XII. Cilt.

218 , , , , ,

219 219 15,2 (15 tam, onda 2), 5,26 (5 tam, yüzde 26)

220 , 56., XX.; 5'inci, 6'ncı.

221 221 ikişer, dokuzar, yüzer; üçer üçer, onar

222 222 Kesme İşareti Fatih Sultan Mehmet'e, Atatürk'üm, Türkiye'm, İnönü'den, Yurdakul'dan, Kâzım Karabekir'i, Yunus Emre'yi, Ziya Gökalp'tan; Türk'e, Alman'ı; Jüpiter'den, Venüs'ü; Türkiye'de, Van Gölü'ne, Ağrı Dağı'nın; Ziya Gökalp Bulvarı'nda, Çankaya Köşkü'ne, Sait Halimpaşa Yalısı'ndan; Kiralık Konak'ta, Sinekli Bakkal'ı; Millî Eğitim Temel Kanunu’na

223 223 Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına.

224 224 Eski Çağın, Yükselme Döneminin, Klasik Türk Edebiyatına, Millî Edebiyat Akımının, Edebiyat-ı Cedide Topluluğunun

225 225 Mustafa Kemal Paşa’ya, Nasrettin Hoca’da, Enver Paşa’nın, Zeynep Hanım’a, Ayhan Bey’den, Ahmet Mithat Efendi’nin.

226 Ekime..., 30 Ağustos Çarşambadan sonra

227 227 Niceliler, Lilleli, Bordeauxlu, Honolululu.

228 228 Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Bursalı; Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Ereğlililer. Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta, Hristiyanlıktan, Aydınlıdan.

229 229 TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye.

230 230 “1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım.” 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65’lik, 9,65’lik.

231 231 K'oldu, N'oldu? N'etsin? N'eylesin? N'apalım?

232 232 a'dan z'ye kadar, b'nin m'ye dönüşmesi, Türkçede -daş'la yapılmış birçok söz vardır.

233 233 Yunus Emre (1240?-1320)'nin, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)'nin. İmek fiili (ek fiil)nin geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.

234 234 Nokta (. ) 3. (üçüncü), 15. (on beşinci), IV. (dördüncü); II. Mehmet, XIV. Louis, XV. yüzyıl; 2. Cadde, 20. Sokak.

235 235 I.1.A.a. II.2.B.b.

236 , 29.X Mayıs 1453, 29 Ekim 1923.

237

238 =20 3.6=18 9.4=36

239 239 Virgül (, ) Fırtınadan, soğuktan, karanlıktan ve biraz da korkudan sonra bu sıcak, aydınlık ve sevimli odanın havasında erir gibi oldum. (Halide Edip Adıvar, Kalp Ağrısı) Sessiz dereler, solgun ağaçlar, sarı güller Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gönüller (Faruk Nafiz Çamlıbel)

240 240 Bir varmış, bir yokmuş. Umduk, bekledik, düşündük. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu) Fakat yol otomobillere yasak olduğundan o da herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez. (Falih Rıfkı Atay, Denizaşırı)

241 241 Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir noktainazardan istifade ederiz. (Mustafa Kemal Atatürk)

242 242 Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi, koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Panorama)

243 243 Örnek olsun diye, örnek istemez ya, söylüyorum. Şimdi, efendiler, müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım. (Mustafa Kemal Atatürk)

244 244 Akşam, yine akşam, yine akşam, Göllerde bu dem bir kamış olsam! (Ahmet Haşim) akşam akşam, yavaş yavaş, bata çıka, koşa koşa.

245 245 Datça'ya yarın gideceğim, dedi. – Bugünlük bu kadar her gün üç mermi, diye düşündü. (Tarık Buğra, Küçük Ağa)

246 246 Hatta bahçede gezen hanımefendi bile işin farkına varıp, – Nen var senin çocuğum, diye sormak zorunda kaldı. (Haldun Taner, Hikâyeler)

247 247 Peki, gideriz. Olur, ben de size katılırım. Hayhay, memnun oluruz. Haydi, geç kalıyoruz. Evet, kırk seneden beri Türkçe merhale merhale Türkleşiyor. (Yahya Kemal Beyatlı) — Yoo, güvercinlerime dokunmayınız, dedi. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

248 248 Bu, tek gözlü, genç fakat ihtiyar görünen bir adamcağızdır. (Halit Ziya Uşaklıgil, İzmir Hikâyeleri)

249 249 Efendiler, bilirsiniz ki, hayat demek, mücadele, müsademe demektir. (Mustafa Kemal Atatürk) Sayın Başkan, Sevgili Kardeşim, Değerli Arkadaşım,

250 250 Kuşadası, 7 Şubat (Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu)

251 251 38,6 (otuz sekiz tam, onda altı), 25,33 (yirmi beş tam, yüzde otuz üç), 0,45 (sıfır tam, yüzde kırk beş).

252 252 Nihat sabaha kadar uyuyamadı ve şafak sökerken Faik'e bol teşekkürlerle dolu bir kâğıt bırakarak iki gün evvelki cephe dönüşü kıyafeti ile sokağa fırladı. (Peyami Safa, Mahşer) Ahmet eve gelip yemeğini yedi. Tuncay, koşmaksızın derse yetişti.

253 253 Noktalı Virgül ( ; ) Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.

254 254 Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum. Sabahtan beri bekliyorum; ne gelen var, ne giden. İş işten geçti; artık gelse de olur, gelmese de.

255 255 Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; İstanbul, Londra, Bakü.

256 256 Halis bir şiir fena okunabilir; lakin sahte bir şiir iyi okunamaz. (Yahya Kemal Beyatlı) Bir millet ordusunu kaybedebilir, bağımsızlığını da kaybedebilir; fakat dilini sakladıkça o millet yaşıyor demektir. (Nihal Atsız, Türk Ülküsü)

257 257 İki Nokta (:) Millî Edebiyat akımının temsilcilerinden bir kısmını sıralayalım: Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem. Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü! (Falih Rıfkı Atay, Çankaya) – Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda? Ziraatçı sayar: – Yulaf, pancar, zerzevat, tütün... (Falih Rıfkı Atay, Çankaya)

258 258 Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. (Mustafa Kemal Atatürk) Kendimi takdim edeyim: Meclis kâtiplerindenim. (Falih Rıfkı Atay, Denizaşırı) Derler: İnsanda derin bir yaradır köksüzlük; Budur âlemde hudutsuz ve hazin öksüzlük. (Yahya Kemal Beyatlı)

259 259 Yahya Kemal Beyatlı: Kendi Gök Kubbemiz, Falih Rıfkı Atay: Çankaya, Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Yaban, Faruk Nafiz Çamlıbel: Bir Ömür Böyle Geçti

260 260 a:ile, ka:til, usu:le, i:cat.

261 261 Bilge Kağan:Türklerim, işitin! Üstten gök çökmedikçe altan yer delinmedikçe ülkenizi, törenizi kim bozabilir sizin? Koro :Göğe erer başımız başınla senin ! Bilge Kağan :Ulusum birleşip yücelsin diye gece uyumadım, gündüz oturmadım. Türklerim Bilge Kağan der bana. Ben her şeyi onlar için bildim. Nöbetteyim ! (A. Turan Oflazoğlu, Anıtkabir)

262 : 8 = 7, 100 : 2 = 50.

263 263 Üç Nokta (...) Ne çare ki, çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da, bu yanı... (Tarık Buğra, Dönemeçte)

264 264 Kılavuzu karga olanın burnu b...tan çıkmaz. B..., 7 Nisan(Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu) Arabacı B...'a yaklaştığını söylüyor, ikide bir fırsat bularak arabanın içine doğru başını çeviriyordu. (Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur)

265 265 Mümtaz, bu dükkâna bakarken hiç farkında olmadan Mallarmé'nin mısraını hatırladı: "Meçhul bir felaketten buraya düşmüş..." (Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur)

266 266 Soru İşareti (?) Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? (Faruk Nafiz Çamlıbel, Yolcu ile Arabacı) Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer? (Ahmet Haşim, Merdiven) Atatürk bana sordu: — Yeni yazıyı tatbik etmek için ne düşündünüz? (Falih Rıfkı Atay, Çankaya) Gümrükteki memur başını kaldırdı: — Adınız? Haksız mıyım? Liderler içinde Atatürk gibisi var mı? Yoksa bu sözümde yalan var mı? (Bilge Kağan)

267 267 Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?). Türk halk felsefesinin, Türk nükteciliğinin ve mizah dehasının büyük mümessili Nasreddin Hoca da (Hâce Nasirüddin) bu asırda yaşamıştır (1208 ?-1284). (Türk Dünyası El Kitabı)

268 268 Ankara'dan Konya'ya 1,5 (?) saatte gitmiş (?) yılında doğan Fuzuli...

269 269 Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz. Alp Er Tonga öldi mü Esiz ajun kaldı mu Ödlek öçin aldı mu Emdi yürek yırtılur. Bahar gelip de nehir çağıl çağıl kabarmaya başlamaz mı içimi geri kalmış bir saat huzursuzluğu kaplardı. (Haldun Taner, Onikiye Bir Var) Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? Üsküdar'dan mı, Hisar'dan mı, Kavaklar'dan mı? (Yahya Kemal Beyatlı)

270 270 Kısa Çizgi ( - ) Örnek olsun diye -örnek istemez ya- söylüyorum.

271 271 al-ış, dur-ak, Dur-sun, Dur-muş, gör-gü-süz-lük. al-, dur-, gör-, ver-; başar-, kana-, okut-, taşla-, yazdır-. -den, -lık, -ış, -ak. a-raş-tır-ma, bi-le-zik, du-ruş-ma, ku-yum-cu-luk, ya-zar-lık, prog-ram.

272 272 Türkçe-Fransızca Sözlük, Aydın-İzmir yolu, Ankara-İstanbul uçak seferleri, Türk-Alman ilişkileri, Ural-Altay dil grubu, , Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması, Manas Destanı'nda soy-dil-din üçgeni, Birinci Dünya Savaşı, öğretim yılı.

273 273 sıfat-fiil, zarf-fiil; Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi.

274 274 Tırnak İşareti (“...”) Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin ön cephesinde Atatürk'ün “Hayatta en hakikî mürşit ilimdir.” vecizesi yer almaktadır. Ulu önderin “Ne mutlu Türk’üm diyene!” sözü her Türk'ü duygulandırır.

275 275 “Akıl yaşta değil baştadır.” atasözü yüzyılların tecrübesinden süzülüp gelen bir gerçeği ifade etmiyor mu? “İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!” diyorlar. (Yahya Kemal Beyatlı)

276 276 Yeni bir “barış taarruzu” başladı. Höyük sözü Anadolu'da tepe olarak geçer.

277 277 Yahya Kemal'in bazı şiirleri “Kendi Gök Kubbemiz” adı altında çıktı. (Ahmet Hamdi Tanpınar) “İmla Kuralları” bölümünde bazı uyarılara yer verilmiştir. Cahit Sıtkı'nın “Şairin Ölümü” şiirini Yahya Kemal çok sevmişti. (Ahmet Hamdi Tanpınar) Bugünün gençleri “Dar Kapı”yı okumalıdırlar. (Ahmet Hamdi Tanpınar) Yahya Kemal’in “Kendi Gök Kubbemiz”i okudunuz mu?

278 278 Ünlem işareti ( ! ) Ne mutlu Türk’üm diyene! (Mustafa Kemal Atatürk) Gurbet o kadar acı Ki ne varsa içimde Hepsi bana yabancı Hepsi başka biçimde! (Kemalettin Kâmi Kamu) Hava ne kadar da sıcak! Aşkolsun! Ne kadar akıllı adamlar var!

279 279 Ordular! İlk hedefiniz Akdenizdir, ileri! (Mustafa Kemal Atatürk) Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklalini, Türk cumhuriyetini, ilelebet, muhafaza ve müdafaa etmektir. (Mustafa Kemal Atatürk) Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! (Yahya Kemal Beyatlı)

280 280 Ey köyleri hududa bağlayan yaslı yollar, Dönmeyen yolculara ağlayan yaslı yollar! (Faruk Nafiz Çamlıbel) Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın Bu toprak bir devrin battığı yerdir. (Necmettin Halil Onan) Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz! (Faruk Nafiz Çamlıbel)

281 281 İsteseymiş bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş (!) Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

282 282 Uzun Çizgi (__) Frankfurt'a gelene herkesin sorduğu şunlardır: — Eski şehri gezdin mi? — Rothshild'in evine gittin mi? — Goethe'nin evini gezdin mi? (Ahmet Haşim, Frankfurt Seyahatnamesi) — Yoo, güvercinlerime dokunmayınız, dedi. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

283 283 Sıtkı Bey — Oğlum ben kalenin teslimini düşünmüyorum. Kurtarmağa bir çare arıyorum. Kalenin teslimini düşünen seninle müzakere etmez a! İslâm Bey — Kurtarmaya çare... Kavga ederiz... Ölürüz... Teslim olmayız... Sıtkı Bey — Kaleyi kurtarmak için daha güzel bir çare var. Gerçekten ölecek adam ister. İslâm Bey — Ben daha ölmedim. (Namık Kemal, Vatan yahut Silistre)

284 284 Eğik Çizgi (/) Ne sen, ne ben / Ne de hüsnünde toplanan bu mesâ / Ne de âlâm-ı fikre bir mersâ / Olan bu mâî deniz / Melâli anlamayan nesle âşinâ değiliz. (Ahmet Haşim, O Belde)

285 285 Altay Sokağı, Nu.: 21/6 Altay Sokağı, Nu.: 21/6 Kurtuluş / ANKARA

286 286 02/04/ /11/1969

287 287 -a/-e, -an /-en, -lık /-lik, -madan /-meden.

288 / 2 = / 3 = / 4 = 20

289 289 Tek Tırnak İşareti (‘…’) Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz'in bu güzel şiirini okumaya başladı. “Şinasi'nin ‘safi Türkçe’ ile yazdığını söylediği şiirlerden sonra vardığı bu konuşulan dil fikri şüphesiz ki ondan gelen en büyük kazancımızdır.” (Ahmet Hamdi Tanpınar)

290 290 Göktürk Anıtları'nda geçen fakat günümüze ulaşmayan bazı örnekler: bodun ‘millet, kavim’, sab ‘söz’, eçü apa ‘ecdat, atalar’, tüketi ‘tamamen, bütünüyle’.

291 291 Denden İşareti ( " ) a. Etken fiil b. Edilgen " c. Dönüşlü " ç. İşteş "

292 292 Yay Ayraç ( () ) Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç, Söyleşiler) Süleyman Şah'ın cenazesi sudan ihraç olunarak (çıkarılarak) hemen orada defnedilmiştir ki makarrı (durağı) hâlâ “Türk Mezarı” namıyla maruftur (tanınmıştır). (Refik Halit Karay, Bir İçim Su)

293 293 İhtiyar – (Yavaş yavaş Kaymakam’a yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi? Allah rızası için bana da anlatın... Kaymakam – (hiddetle) Ne olacak baba... Oğlunun katili ecnebi tebaasıymış... Düşman gemileri üstümüze toplarını çevirmişler, Adalı'yı istiyorlar... Sağ salim onu teslim edecekmişiz. (Reşat Nuri Güntekin, İstiklal)

294 294 Cihanın tarihi, vatanı uğrunda senin kadar uğraşan, kanını döken bir millet daha gösteremez. Senin kadar kimse kendi vatanına sahip olmaya hak kazanmamıştır. Bu vatan ya senindir, ya kimsenin. (Ahmet Hikmet Müftüoğlu)

295 295 I)1)A)a) II)2)B)b)

296 296 Köşeli Ayraç ( [ ] ) Mongolın Ertniy Tüü (Arheologiyn Nayruulal) [Mogolistan'ın Eski Tarihi (Arkeolojik Araştırmalar)], BNMAU-ın şinjleh Uaanı Akademii Tuuıyn ureelen, Ulaanbaatar 1977.

297 297 Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet Yekta Bahir [Ömer Seyfettin], Yeni Lisan, Genç Kalemler.

298 298 Babam kağan öldüğünde küçük kardeşim Kül-tegin ye[di yaşında kaldı...]. (Çözülmüş Orhon Yazıtları)

299 299 Kısaltmalar TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu); KB (Kutadgu Bilig), TD (Türk Dili), B (batı), GB (güneybatı),

300 300 ASELSAN (Askerî Elektronik Sanayii), BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi), İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi).

301 301 ABD (Amerika Birleşik Devletleri) T.C. (Türkiye Cumhuriyeti).

302 302 C (karbon), Ca (kalsiyum), Fe (demir); m (metre), km (kilometre), g (gram), l (litre), hl (hektolitre), m² (metre kare), cm² (santimetre kare)

303 303 İng. (İngilizce), Kocatepe Mah. (Kocatepe Mahallesi), Prof. (Profesör), Dr. (Doktor), Av. (Avukat), Gen. (General); is. (isim), hzl. (hazırlayan), çev. (çeviren), kim. (kimya).

304 304 kg'dan, cm'yi, mm'den; BDT'ye, THY'de, TRT'den. ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya. vb.leri, mad.si, Alm.dan, İng.yi, Nu.lı.

305 305 AGİK'in (AGİĞ'in değil), CMUK'un (CMUĞ'un değil), RTÜK'e (RTÜĞ'e değil), TÜBİTAK'ın (TÜBİTAĞ'ın değil). ÇUKOBİRLİK'e (söylenişi ÇUKOBİRLİĞE), FİSKOBİRLİK'in (söylenişi FİSKOBİRLİĞİN).

306 306 İyi bir yazı ve konuşmanın üç özelliği vardır: 1. Doğruluk 2. Açıklık 3. Etkili olma

307 307 Sözlerin yanlış yazılışı Eklerin yanlış yazılışı Düzeltme iminin kullanılmaması Kesme iminin kullanılmaması Bitişik veya ayrı yazılan sözlerin kurallarına uymama Bağlaçların yanlış yazılışı Büyük harf yazımına ilişkin yanlışlıklar ki bağlacının yazılışı da, de bağlacının yazılışı mı / mi soru ekinin yazılışı Noktalama işaretlerinde yapılan yanlışlıklar Kısaltmalarda yapılan yanlışlıklar YAZILIŞ YANLIŞLARI

308 308 Yapılan yanlışlar; -Bilgisizlik. -Yazım kılavuzu ve sözlük kullanma alışkanlığı olmaması. -Dikkatsizlik ve acelecilik.

309 309 Çoğunluğu yabancı kökenli sözlerin yazılışında yapılan yanlışlar, söyleyişi de etkilemekte, hem yazılışta hem söyleyişte yaygın yanlışlıklara (galatımeşhur) yol açmaktadır.

310 310 YANLIŞDOĞRU kurdela kordela kurdale kordale kurdele rasgelerastgele keyfkeyif gurup(öbek anlamında)grup ateşeataşe kasedikaseti ihracaatihracat mütalamütalaa a)Sözlerin yanlış yazılması:

311 311 müdailmüdahil klüpkulüp redret meyvameyve insiyatifinisiyatif geçitindegeçidinde inşaainşa süpriz sürpriz

312 312 ropörtaj, röpörtaj röportaj şofor, şöför, şöfor şoför eksoz, egsoz, egsozst egzoz arabeks arabesk

313 313 b) Eklerin yanlış veya eksik yazılması hizmetcihizmetçi minibüsdeminibüste Bilecik’deBilecik’te TCK’nınTCK’nin Paris’deParis’te

314 314 “Halk bizi muhalefet verdi”. doğrusu: bize “Ne farkı var şehirde büyümüş kızla köyde büyümüş kız arasında”. doğrusu: fark “Doğu Anadolu sorunun göç olduğunu bildirdi”. doğrusu: sorununun

315 315 İşler açılıcakişler açılacak sevmiyenlerisevmeyenleri sağlıyacaksağlayacak

316 316 c) Düzeltme işaretinin kullanılmamasından kaynaklanan yanlışlar: hükümethükûmet kağıtkâğıt imkanimkân adem (yokluk)âdem (insan) aşık(kemik)âşık (tutkun)

317 317 dahildâhil harekatharekât resmiresmî halahâlâ inkarinkâr

318 318 hakimiyethâkimiyet herhaldeherhâlde dükkandükkân edebiedebî

319 319 ç) Kesme işaretinin kullanılmaması veya yanlış kullanılması AmerikadaAmerika’da Elazığ’lıElâzığlı Sağlık Bakanlığı’naSağlık Bakanlığına O’naona dosyaları’dadosyaları da oğlu’daoğlu da AllahaAllah’a

320 320 d) Ayrı ve bitişik yazılan sözler varya var ya terkediyor terk ediyor yasadışıyasa dışı arzetmek arz etmek yurtiçiyurt içi yurtdışıyurt dışı birarayabir araya farkettimfark ettim herşeyher şey

321 321 biranbir an satınalmasatın alma yolaçan yol açan işbirliğiiş birliği elbirliğiel birliği sözkonususöz konusu

322 322 hergünher gün başkanvekilibaşkan vekili köşeyazarıköşe yazarı üstgeçitüst geçit malolmakmal olmak içgiyimiç giyim haftasonuhafta sonu

323 323 Bazen de bitişik yazılması gereken sözlerin ayrı yazıldığı görülür. bir çoğubirçoğu hiç birhiçbir soğuk kanlısoğukkanlı küfür edişiküfredişi kayıt olmakkaydolmak

324 324 e) ki bağlacının yazılışı diyorkidiyor ki demekkidemek ki sanmakisanma ki

325 325 f) -ki aitlik ekinin yazılışı “Geçen yıl ki maç” doğrusu: Geçen yılki maç “bu ay ki hasılat” doğrusu: bu ayki hasılat

326 326 oluptaolup da yada ya da senindesenin de atıf da bulunan atıfta bulunan Ahmet te (geldi) Ahmet de (geldi) Kitap Ahmet dedir. Kitap Ahmet’tedir. g) da/de bağlacının ve –da/-de bulunma ekinin yazılışı

327 327 ğ) mı / mi soru ekinin yazılışı olurmu olur mu kapalımıkapalı mı biliyormubiliyor mu

328 328 SEZAR’IN MEŞHUR SORUSU: SENDEMİ BRUTUS ?SENDEMİ BRUTUS ?

329 329 h) Noktalama işaretlerinde yapılan yanlışlıklar YANLIŞDOĞRU DrDr. Böyle mi olacaktı.Böyle mi olacaktı? Osman geldi, ve bağırdı.Osman geldi ve bağırdı.

330 330 ı) Kısaltmalarda yapılan yanlışlıklar YANLIŞDOĞRU Gr.g km.’yekm’ye yard.yrd. no.nu.

331 331 GENEL ANLATIM BOZUKLUKLARI

332 332 Genel anlatım bozuklukları: A. Sözlerle ilgili kusurlar B. Cümle ile ilgili kusurlar A. Sözlerle ilgili kusurlar 1. Ses ve uyum kusurları 2. Anlam kusurları

333 Ses ve uyum kusurları: a) Tenafür (Kakofoni) b) Zincirlenme c) Tekrar sıklığı

334 334 a)Tenafür (Kakofoni) ufak  ufakçık  ufacık küçük  küçükçük  küçücek büyük  büyükçük  büyücek azcık  azıcık bircik  biricik koşullaştırılmışlık, olasılıklı, bilinçlilik, batılılaşmışlık, önceliklilik, biçimselleştirilebilirlik gibi kelimelerde tenafür söz konusudur.

335 335 b) Zincirlenme 1. Eklerde görülen zincirlenme hatası Hacettepe Üniversitesinin Edebiyat Fakültesinin Batı Dil ve Edebiyatları Bölümünün Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı öğretim üyesi.

336 336 2.Kelimelerde görülen zincirlenme hatası Kapıyı açıp, ayakkabılarını çıkarıp, salona yürüyüp koltuğa oturdu. doğrusu: Kapıyı açtı, ayakkabılarını çıkardı, salona yürüyüp koltuğa oturdu. Yataktan kalkarak, ellerini yıkayarak, dişlerini fırçalayarak kahvaltıya oturdu. doğrusu: Yataktan kalktı, ellerini yıkadı, dişlerini fırçalayarak kahvaltıya oturdu.

337 337 c) Tekrar sıklığı girme girişimi Olay nasıl oldu Sabah olan olay, bardağı taşıran son olaydı. Arkadaşlarım birdenbire işi alaya dökerek benimle alaya başladılar.

338 Anlam kusurları a) Garabet 1.Anlamı herkesçe öğrenilmemiş kelimeleri kullanmak: “...çalışmalarını, olanaklarımız içinde Türkiye ve tüm dünya araştırıcılarına zamanında duyurma olasılığını bulur ve sağlarız” cümlesindeki “olasılık” kelimesi “imkân” yerine kullanılmıştır. Hâlbuki bu kelime “ihtimal” yerine türetilmiştir. “Kenya ve Yugoslavya’da çıkarılan taşları Eskişehir’deki lüle taşıyla karşılaştırmak olası değildir.” cümlesindeki "olası” kelimesi de yanlış olarak “mümkün” yerine kullanılmıştır.

339 Artık unutulmuş, kullanıştan düşmüş kelime ve şekilleri kullanmak: yazıklı (günahkâr), gözgü (ayna), bark (apartman), barika (şimşek), kanfese (tespih böceği), selce (istiridye), teshil (kolaylaştırma). Türkçe söyleyişe uydurduğumuz doğu kökenli alıntı kelimeleri asli şekilleriyle kullanmak da garabettir: müşkil>müşkül, mümkin>mümkün, terceme>tercüme, mahabbet>muhabbet vb.

340 340 Dilimize girmiş ve söyleyişçe Türkçeleştirilmiş batı kökenli yabancı kelimeleri asli şekilleriyle kullanmak da garabettir: stasyon, pitza, clup. doğrusu: istasyon, pizza, kulüp.

341 Dilde yerleşmemiş yabancı kelimeleri kullanmak da birer “garabet”tir: moncher (azizim), madame (hanım), hello (merhaba), brand extention (marka türlemesi), hands free (dokunmasız).

342 Yabancı kelimelerle Türkçe kelimeleri rastgele birleştirmek de garabete sebep olur: makro düzeyde, mikrodil bilimi, psikodil bilimi, gayripratik.

343 Nefret ve tiksinti uyandıran müstehcen ve kaba kelimeler kullanmak da garabete yol açar.

344 344 b) Aykırılık 1. Şekil ve üslupta aykırılık a) Aykırı kelime kullanılması "Tatil zamanı yanaştı." doğrusu: "yaklaştı" olacaktır. "Dilerseniz bir şarkı söyleyelim" doğrusu: "isterseniz" veya "arzu ederseniz" olacaktır. "Kendisi, mahallemizde, 'iyilik yapmak için yaratılmış bir adam' diye çağrılır." doğrusu: "anılır" olacaktır.

345 345 "Beyaz Lale diye bir hikâye okudum." doğrusu : "adlı" olacaktır. “Vapur rıhtıma yaklaştı.” doğrusu : “yanaştı” olacaktır.

346 346 b) Aykırı sesler hikâye, şikâyet, kâtip, eşkâl, ikametgâh Zevk, şevk, kredi, grev, inkılap Rol, alkol, hâl, lamba, lavanta Nâzım (nazm eden), âlem, katil (öldüren), âşık, şair, millî, ilmî Nazım (şiir), alem (minarenin üst kısmı), aşık (bildiğimiz kemik parçası), katil (öldürme),

347 347 "Ahmet"e rastladım, ilaçı aldım“ İnsanlik, gitmak, gelecegem, celdum "Âşıkıyım beni çağran bu sesin" mısrasında "ı" sesi vezin zorlamasıyla düşürülmüştür.

348 348 c) Aykırı gramer şekilleri efkârlar Talebe, hademe, ukala gibi kelimeler tekrar çokluk yapılabilir. "bana öğretmek" yerine "beni öğretmek", "eve gitmek" yerine "evi gitmek" gibi. aydınlanacağızdır, bilirdir (bilir), kullanılabilinir (kullanılabilir), dedi kine (dedi ki), niyekine (niye ki), ne ki (ne var ki), cevaplamak (cevaplandırmak yerine), pahalılatmak (pahalılaştırmak), dolayında (dolaylarında).

349 349 ç) Aykırı yardımcı fiiller umut etmek (ummak yerine), etki etmek (etkilemek yerine), bekleme yapmak (beklemek yerine), gecikme yapmak (gecikmek yerine), müzakere yapmak (müzakere etmek yerine), ayar yapmak (ayar etmek yerine), dersini yapmak (dersini vermek yerine), film yapmak (film çevirmek yerine), Bebek yapmak (Bebek'e gitmek yerine), gazete yapmak (gazete çıkarmak yerine). banyo almak (yıkanmak yerine), çay almak (çay içmek yerine), yenilgi almak (yenilmek yerine), istek almak (istenmek yerine), sahne almak (sahneye çıkmak yerine).

350 350 2.Anlamda aykırılık "kafasız" yerine "başsız", "kalpsiz" yerine "gönülsüz” veya “yüreksiz", "siyah mürekkep" yerine "kara mürekkep", "kara talih" yerine "siyah talih", "ak alın" yerine "beyaz alın", "Allaha ısmarladık" yerine "Tanrıya ısmarladık", "Tanrı misafiri" yerine "Allah misafiri",

351 351 "günaydın” ve “merhaba" yerine "selam", "Allah aşkına" yerine "Tanrı aşkına". "düş kırıklığı" sözünü "hayal kırıklığı“ yerine; soru zarfı olan "neden" kelimesini isim olan "sebep" yerine; "bu sebeple" kelimelerini "buna göre, bu münasebetle, bu vesileyle" yerine; "bilakis" kelimesini "bilhassa" yerine kullanmak anlamda aykırılık yaratmaktadır.

352 352 B. Cümle ile ilgili kusurlar 1.Fazlalık a) Kelime fazlalığı “...dolayısıyla bunun yeri ve mekânı yetkili kurullardır.” “Örneğin mesela, al bunu, getir bana, derim, getirir.” “İmkânlarım olanaklarım dahilinde devam edeceğim.” okumaya olan eğilim doğrusu: okumaya eğilim onu tuttuğu kararından doğrusu: onu kararından İtalya’da yapılan gelişmeler doğrusu: İtalya’daki gelişmeler

353 353 “Kapalı* spor salonu ful dolu.” doğrusu: hıncahınç dolu, dopdolu “Bir edebiyatçı ve yazın insanı olarak...” “Neden böyle bir gereksinime ihtiyaç duydunuz?”. doğrusu: böyle bir şeye “... ÖSS sınavının iptali...” doğrusu: ÖSS’nin Bir topluluğun önemli sözü dinlenir saygın kişileri doğrusu: Bir topluluğun önemli, sözü dinlenir saygın kişileri

354 354 “Bir parça ara veriyoruz, bu ara esnasında...” doğrusu: bu esnada “Birkaç tane daha haber vardı.”. doğrusu: Birkaç haber daha

355 355 “uzmanlaşmış profesyoneller”. “Mustafa Yıldız’ın cansız cesedi yolda yatarken...”. “Bu acılara mecburen katlanmak zorunda kalıyoruz.”. “Dışarıdan ithal ediliyor.”.

356 Eksiklik a) Kelime ve kelime gruplarında eksiklik Ben her zaman çay veya yoğurt yiyorum. doğrusu: Ben her zaman çay içiyor veya yoğurt yiyiyorum. Hiçbir sürücümüzün alkollü direksiyon başına geçmesini tavsiye etmiyorum. doğrusu: Hiçbir sürücümüzün alkollü olarak direksiyon başına geçmesini tavsiye etmiyorum.

357 357 b) Eklerde eksiklik Eksik ve hata olduğu doğrusu: Eksik ve hatalı olduğu Taraf ve şişirme haber doğrusu: Taraflı ve şişirme haber Türk doktorlar (ulusu gösterir) Türk doktorları (Türkiye’deki doktorları, ülkeyi gösterir).

358 358 c) Cümlede eksiklik Bu, kararlı, dediklerini öylesine ödünsüz uygulayabilen bir başkan görüntüsü vermelidir ki... Cümlede "kararlı" dan önce "öylesine" kelimesi bulunmalıydı. Dogmaların, öğretilere kesin yenildiği bir çağda yaşıyoruz. "Kesin" kelimesi zarf olarak kullanılamaz, "kesin olarak" denmesi gerekir. Cebimdeki para yaklaşık 20 milyondu. doğrusu: yaklaşık olarak

359 Sıra yanlışlığı İlk İtalya’ya gittiğimde doğrusu: İtalya’ya ilk gittiğimde Fakat TBMM bunun pek bilincinde görünmemektedir. doğrusu: Fakat TBMM pek bunun bilincinde görünmemektedir.

360 360 Ancak bu gizliliğin en herkesçe bilinen bölümüdür nikâh törenleri. doğrusu: Ancak bu gizliliğin herkesçe en iyi bilinen bölümüdür nikâh törenleri. Cesetler çok denizde kaldıkları için şişmiş. doğrusu: Cesetler denizde çok kaldıkları için şişmiş.

361 361 Dışişleri Eski bakanı doğrusu: Eski Dışişleri bakanı Cumhurbaşkanı Sayın Turgut Özal doğrusu: Sayın Cumhurbaşkanı Turgut Özal

362 362 İzinsiz inşaata girilmez. doğrusu: İnşaata izinsiz girilmez. "Japonya Başbakanı bir hafta içinde petrol üreten dört Orta Doğu ülkesini ziyaret edecek." doğrusu: "Japonya başbakanı petrol üreten dört Ortadoğu ülkesini bir hafta içinde ziyaret edecek.

363 Uyumsuzluk a) Özne-yüklem uyumsuzluğu Olup olmadığını soruldu. doğrusu: Olup olmadığı soruldu. Verdiğini öğrenildi. doğrusu: Verdiği öğrenildi. Sizce yeterli görüyor musunuz? doğrusu: Siz yeterli görüyor musunuz?

364 364 Bu kadar güçlü devlet bu savaşı neden durduramıyorlar? doğrusu: durduramıyor Camlar kırıldılar doğrusu: Camlar kırıldı Arabalar durdular doğrusu: Arabalar durdu

365 365 Hayvanlar koşar, yapraklar düşer, kalemler kırılır. Şoförler araba kullanırlar, polisler güvenlik işlerine bakarlar. Üç adam geldi, iki çocuk koştu. Herkes gitti. Birçoğu üzüldü.

366 366 b) Nesne-yüklem uyumsuzluğu Günün gelişen olayları öğrenmek doğrusu: Günün gelişen olaylarını öğrenmek Gerçek konumuna elde edecek. doğrusu: Gerçek konumunu elde edecek.

367 367 c) Zarf-yüklem uyumsuzluğu Müthiş ümitler bağlanıyoruz. doğrusu: Müthiş ümitlerle bağlanıyoruz. Ben bir şarkı söyleyip ondan sonra görüşürüz. doğrusu: Ben bir şarkı söyledikten sonra görüşürüz.

368 368 ç) Yer tamlayıcısı-yüklem uyumsuzluğu İş yerinde molotof kokteyli atıldı. doğrusu: İş yerine 10 kutu içinde konmuş dosyalar var. doğrusu: içine

369 369 Haberleri şöyle bir göz attınız. doğrusu: haberlere Başka bir konuyla görüşmek üzere. doğrusu: konuda Neler yapacağını bahsedin. doğrusu: yapacağından

370 370 d) -den bulunma hâli eki yerine başka ekler kullanılması Beyoğlu’nu yürürken karşılaştığımız sokak çocukları doğrusu: Beyoğlu’nda yürürken karşılaştığımız sokak çocukları

371 371 e) -e yönelme hâli eki yerine başka ekler kullanılması zarf içinde konmuş kaset ve tutanaklar doğrusu: zarf içine konmuş kaset ve tutanaklar

372 372 f) -den çıkma hâli eki yerine başka eklerin kullanılması Hiç bahsetmiyoruz konuyu doğrusu: Hiç bahsetmiyoruz konudan

373 373 g) Sıfat-isim uyumsuzluğu Bir baremler konmuş. doğrusu: Bir barem konmuş. Her il ve ilçelerde çalıştım. doğrusu: Her il ve ilçede çalıştım. Birçok okullarda doğrusu: Birçok okulda Bir grup teröristler doğrusu: Bir grup terörist

374 374 yüzbinlerce üyeler doğrusu: yüzbinlerce üye milyonlarca kitaplar doğrusu: milyonlarca kitap üç dosyalar doğrusu: üç dosya

375 375 ğ) Tamlayan ve tamlanan uyumsuzluğu Pencere beyaz camı doğrusu: Pencerenin beyaz camı Ben bu hafta gitme durumum var. doğrusu: Benim bu hafta gitme durumum var Şehit anneler doğrusu: Şehit anneleri

376 376 Çocuk giyimden erkek giyimine kadar doğrusu: Çocuk giyiminden erkek giyimine kadar Mevsimin en sıcak dönemini yaşandığı bugünlerde… doğrusu: Mevsimin en sıcak döneminin yaşandığı bugünlerde… Ekranı başınızda doğrusu: ekran başında

377 377 h) Bağlaç-yüklem uyumsuzluğu Eğer yasa geçmediği takdirde doğrusu: Yasa geçmediği takdirde Eğer yasa geçmezse Eğer proje tamamlansa bile doğrusu: Proje tamamlansa bile Eğer proje tamamlanırsa Her ne kadar..... ise de şeklinde kullanılmalıdır. Her ne kadar çalışkansa da... Ne ırk ne dil ayrımı yapılmadı. doğrusu: Ne ırk ne dil ayrımı yapıldı.

378 378 ı) Kelime gruplarıyla diğer unsurlar arasındaki uyumsuzluk Buna ancak okurlar karar verir, uygular. doğrusu: verir ve onlar uygular.

379 379 "Öğretmen öğrencileriyle arkadaşlık yaklaşımını ön planda tutarak, onların yerel konuşma dilinden uzaklaşıp güzel Türkçemizin dil kurallarına uygun, günlük yaşantılarıyla bağdaşır nitelikte kullanılmasına çalışılmaktadır. doğrusu: güzel Türkçemizi- kullanmalarına- çalışmaktadır.

380 380 i) Çatı uyumsuzluğu Süre uzatılabilinir. doğrusu: Süre uzatılabilir. düşünülmeden çıkan bir olay doğrusu: çıkarılan Beni kürsüden indirmeye mecbur ettiler. doğrusu: inmeye Polis, saldırının kız meselesi yüzünden gerçekleştirdiği üstünde duruyor. doğrusu: gerçekleştirildiği

381 381 j) Mantıksızlık yarın gittim doğrusu : gideceğim İleride yaşayan doğrusu: yaşayacak Ne mutlu bize ki yarına ulaşabildik doğrusu: ulaşabileceğiz

382 382 YABANCI SÖZLERE ÖZENME “Kongrenin saat onda start alması gerekiyordu”. doğrusu: başlaması “...sizleri akompanya etmek...”. doğrusu : sizlere eşlik etmek “... daha önceki bekrauntta da bu tür başarıları var.”. doğrusu : geçmişinde de / meslek hayatında da “dokümante etmek”. doğrusu: gerekli malzemeyi vermek

383 383 Vurgu ve Duraklama Yanlışları Türkçe sözlerde vurgu genellikle son hecededir. Ancak bazı ekler vurguyu kendilerinden önceki heceye atar. Bazı sözlerin de vurgusu başta olur. Yanlış vurgu dilin uyumunu bozar ve kulağı tırmalar. Bazen de anlam kaymasına yol açar. Aydın aydın Söz gelişi ilk hecesi vurgulu söylenen Aydın bir şehir adıdır; son hecesi vurgulu olan aydın ise “münevver” demektir. Anlam kaymasına yol açmasa da yanlış vurgu hoş görülemez. Çünkü vurgu dilin ayırt edici özelliklerinden biridir. Bunun en açık kanıtı, ecnebî konuşmasının önce yanlış vurgudan anlaşılmasıdır.

384 384 “Başkent Ankara’da kitlesel eylemler yapılacak.”. FLASH, Gün Ortası Haber, , doğrusu: kitlesel “Yaşamlar altüst olur.”. FLASH, Gerçek Kesit, , doğrusu: altüst

385 gününe giren eylemler...”. FLASH, Gün Ortası Haber, , doğrusu: eylemler “Sina Yarımadası”. ctv, Belgesel, , doğrusu: Sina “Meydanda çok insan toplanmış.” “Meydan da kalabalık, caddeler de.”

386 386 “...operasyonlar da aralıksız sürdürülüyor.”. HBB, Haber, , doğrusu: operasyonlar da “Dünkü saldırılarda... bir köprü de hedef alındı.”. TGRT, Haber 12.00, , doğrusu: köprü de “Sarı Lacivertlilerde Kocaeli maçı hazırlığı sürüyor.”. Kanal 7, Haber, , doğrusu: Lacivertlilerde “Yılmaz’ın kararından sonra Çiller’de Yüce Divan telaşı başladı.”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , doğrusu: Çiller’de

387 387 Duraklama yanlışları Cümle sonundaki nokta, yalnız yargının bittiğini değil, konuşmada duraklama yapılması gerektiğini de belirtir. Noktalı virgül ve virgül ise daha kısa duraklamaları ifade eder. Bu bakımdan noktalama işaretleri önem kazanır. Yanlış yere konan bir nokta veya virgül gereksiz duraklamalara yol açabileceği gibi, işaretsizlik de gerekli olan duraklamaların yapılmamasına yol açar. Dolayısıyla spiker ve sunucular için hazırlanan metinlerin noktalama işaretlerinin yerli yerinde olması şarttır. Normal bir yazıda koymaya gerek görmediğimiz virgülleri de duraklama yerlerine koymakta fayda vardır.

388 388 Tabii ki duraklama yanlışları sadece metinlerin yanlış noktalanmasından kaynaklanmıyor. Spikerin metni daha önceden okumamış olması veya nefesini iyi ayarlayamaması da duraklama yanlışlarına yol açabiliyor. Cümlede yan yana bulunan sıfatla isim, tamlayanla tamlanan, zarfla fiil, unvanla isim ve ikilemeler arasında duraklamak hatalıdır.

389 389 “Artık yalnız / yaşamaya alışık yaşlılar...”. Kanal A, Günebakan, , doğrusu: yalnız yaşamaya “Bakan / Koray Aydın’la görüştü.”. Kanal A, Günebakan, , doğrusu: Bakan Koray Aydın. Bakan’dan sonra duraklama olursa cümleden başka bir bakanın, Koray Aydın’la görüştüğü anlamı çıkar. “Eroinin hava yoluyla Londra’ya gönderilmek üzere / olduğu anlaşıldı.”. FLASH, Haber, , doğrusu: üzere olduğu

390 390 “İşçi ve memur sendikaları, dün sürekli / eylem kararı alırken tasarı bugün TBMM’ye sunuldu.”. FLASH, Haber, , doğrusu: sürekli eylem kararı. Burada sürekli, eylem’in sıfatıdır. Sürekli’den sonra duraklama olursa sürekli olarak karar alındığı anlaşılır.

391 391 DEYİM VE BİRLEŞİK FİİL YANLIŞLARI Deyimler, sözleri eksiltilemeyen, arttırılamayan ve değiştirilemeyen kalıplaşmış dil birlikleridir. Söz gelişi tavşana kaç, tazıya tut demek deyiminde kaç yerine koş, tazı yerine köpek denilemez; tazıya köpeğe şeklinde bir arttırma söz konusu olamaz. Radyo ve televizyonlarda deyimlerin ve deyimleşmiş birleşik fiillerin bu özelliğinin bozulduğuna tanık olunmaktadır.

392 392 “Beş aşağı beş yukarı”. Kanal 7, Haber Saati, , doğrusu: Üç aşağı beş yukarı “Ne olur olmaz diye tedbirli konuşuyor.”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , doğrusu: Ne olur ne olmaz “...eli ayağı yere basan tek parti...”. Kanal 7, Başkent Kulisi, , doğrusu: ayağı yere basan

393 393 “davullu zurna ile karşılamak”. Kanal 7, Başkent Kulisi, , doğrusu: davul zurna ile “Acilen şifasını bulmasını diliyoruz.”. FLASH, 23. Saat, , doğrusu: şifa bulmasını “Biliyorsunuz, milyonlar onu gönlüne gömdü”. FLASH, Kurdele, , doğrusu: kalbine gömdü

394 394 “Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna çalsan az.”. STV, Sabah Esintileri, , doğrusu: Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az. “Devlet musluğu tutarsa hiç kimse malını satamaz.”. STV, Sağduyu, , doğrusu: musluğu sıkarsa

395 395 Alıntıların Yanlış Kullanımı “Dünyaya sevilmiş ve seven nafile bekler.”. TRT 1, Bu Toprağın Sesi, doğrusu: dünyada seven ve sevilen “Hak saklasın belasından / Köroğlu’nun nalesinden”. STV, Âşıklar Kervanı, , doğrusu: Hak saklasın belasından / Köroğlu’nun narasından

396 396 ÇEVİRİ YANLIŞLARI Diller arasındaki etkileşim bazen söz gruplarına ve cümlelere kadar uzanır. Bazı söz grupları ve deyimler, kaynak dilden hedef dile kaynak dildeki yapısıyla ve bire bir aktarılır. Oysa aynı düşünceyi anlatmak için hedef dilde başka ifade kalıpları, başka deyimler vardır. Hedef dilin deyim ve ifade kalıpları dikkate alınmadan yapılan bu tür çeviriler yanlış sayılır ve dil biliminde bunlara kalka adı verilir. Ana dildeki ifade imkânlarını kullanmak ve kalkalardan kaçınmak esastır. Aksi hâlde çeviri Türkçesi denilen, dilimizin yapısına aykırı anlatımlar çoğalır. Daha çok yabancı film ve dizilerde rastlanan bu tür yanlışlar, ana dilini yeterince bilmemekten veya acele çeviriden kaynaklanmaktadır.

397 397 “Lütfen kendinize iyi bakıyorsunuz, dinleniyorsunuz.”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , doğrusu: Lütfen dikkatli olun ve dinlenin. “Yarın görüşmek üzere herkes kendine iyi baksın.”. NUMBER 1, 1 Numara Seç, , doğrusu: sağlıkla kalın Her iki örnekteki yapı İngilizce take care of yourself kalıbının aktarılmasıdır.

398 398 “Kahretsin! Kendinden başkasını düşünemez misin sen?”. SHOW, Yalan Rüzgârı, , “Harap bir vaziyetteyim, kendimi yiyeceğim, kahretsin!”. FLASH, Çizgi film, , doğrusu: Allah kahretsin! İngilizce damn! kelimesi, sık sık kahretsin! biçiminde Türkçeye çevrilmektedir.

399 399 “Sanırım ben burada biraz daha kalacağım.”. ctv, Dizi, , doğrusu: Galiba ben burada biraz daha kalacağım. “Sanırım ben korkuyorum teğmen.”. TGRT, Canlı Hedef, , doğrusu: galiba

400 400 Sözlerin Yanlış Anlamda Kullanılması Bir dilin sözleri bazen çok ince anlam ve kullanım farklarıyla birbirlerinden ayrılırlar. Anlamlarının aynı olduğunu sandığımız sözlerin çok defa kullanım yerleri farklı olabilir. Söz gelişi baş-kafa-kelle aynı anlamda görünürler ama aynı yerlerde kullanılamazlar. İnsanın başı ağrır, fakat kafası kızar; kelle ise işkembecide bulunur. Yürek-kalp-gönül sözleri de böyledir. Yüreksiz adam korkaktır; kalpsiz ise merhametsiz. Gönülsüz dersek isteksiz anlaşılır.

401 401 “Künefeye genelde limon sıkmazlar”. Kanal D, Sabah Şekerleri, , doğrusu: genellikle “Çünkü sana yaptıkları için nasıl teşekkür edeceğimi bulamadım.”. SHOW, Dizi: Cesur ve Güzel, , doğrusu: nasıl teşekkür edeceğimi bilemedim

402 402 “Bazı fikir ayrıntıları olacak.”. Kanal 7, Haftasonu Haberleri, , doğrusu: ayrılıkları “efor göstermek”. Kanal 7, Gündem 13.00, , doğrusu: sarf etmek

403 403 “... geçtiğimiz hafta...”. Kanal 7, Haber, , doğrusu: Geçen “Geçtiğimiz hafta istifa etti kendileri.”. FLASH, Düzlem Ayna, , doğrusu: Geçen

404 404 “... imkânlı kılmak...”. Kanal A, Yorumlar ve Yankılar, , doğrusu: mümkün “...maddi olanağımız imkân verirse...”. TRT 1, Günden Güne, doğrusu: maddi olanağımız (imkânımız) olursa

405 405 SÖYLEYİŞ BOZUKLUKLARI Sözlerin genel dildeki yaygın söyleniş biçimleri dışındaki kullanımları birer söyleyiş bozukluğudur.

406 406 Yaygın söyleniş biçimleri zamanla değişebilir. meyda:na gelen > meydana gelen Doğru olanı, yaygın söyleniş biçimlerini kullanmaktır.

407 407 Söyleyiş yanlışları: 1. Kısa ünlülerin uzun söylenmesi: ta:rikattari:kat ma:kammakam va:himvahim la:iklaik alfa:bealfabe mi:tingmiting li:selise va:kavaka

408 408 gaza:bıgazabı yasada:kiyasadaki meyda:na gelenmeydana gelen ka:til zanlısıkatil zanlısı ha:kemhakem acemi:acemi resmi: geçitresmigeçit Ona ra:kip çıktı.Ona rakip çıktı. ba:kiyebakiye a:demimerkeziyetademimerkeziyet fanta:zifantazi

409 409 “Bile” anlamındaki dahi bağlacının ilk hecesi kısa, ikinci hecesi ise çok hafif uzatılarak söylenmelidir. “Bile” anlamındaki dahi bağlacının ilk hecesi kısa, ikinci hecesi ise çok hafif uzatılarak söylenmelidir. İlk hece uzatılırsa “olağanüstü yeteneği olan kimse” anlamındaki dâhi kelimesi anlaşılır.

410 410 Zenci, Ermeni, mermi, ivedi, benzeri gibi sözlerde son ses i’nin uzatılmasına da rastlanmaktadır. Arapçadan alınmış olan nispet i’si askerî, millî, resmî örneklerinde uzun okunur. Ancak zenci ve Ermeni kelimelerindeki i sesi kısalmıştır. Mermi, ivedi, benzeri kelimelerindeki "i" nispet i’si değildir. Kelimenin asli sesidir.

411 411 DAHİ “...krediye dāhi ihtiyacı olan memur...”. Kanal A, Günebakan, , doğrusu: dahi “...bunu yapan meslektaşlarımız dāhi olsa...”. etv, Günün Yorumu, , doğrusu: dahi “...Merve Kavakçı’nın birkaç konuşmasından dāhi...”. HBB, Haber, , doğrusu: dahi

412 412 TARİKAT “Türkiye tārikatları tartışmalı mı?”. etv, Günün Yorumu, , doğrusu: tari:katları “Güney Kore’de Halkın Kutsal Kilisesi adlı bir tārikata mensup 300 mürit...”. NUMBER 1, On Dakika, , doğrusu: tari:kata

413 413 RAKİP, VAHİM, LAİK “...ra:kip olarak ortaya çıkan...”. Kanal A, Haber, , doğrusu: rakip “...va:him bir durum...”. FLASH, Haber, , doğrusu: vahim “La:iklik”. FLASH, Düzlem Ayna, , doğrusu: laiklik

414 414 “Ha:lim Sarıoğlu”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, doğrusu: Halim “Fa:kir”. Kanal 7, Bu Ülke, doğrusu: fakir “...bize na:sip olacak...”. HBB, Haber, doğrusu: nasip “...aynı meka:nizmadan...”. etv, Haber 14, doğrusu: mekanizmadan

415 415 “...Amasya’daki akra:ba:larını görmek için...”. HBB, Haber, doğrusu: akrabālarını “Merha:le”. Kanal 7, Haber Saati, doğrusu: merhale “...meyda:na gelen...”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, doğrusu: meydana “...kendi dışında:ki partilere”. TRT 1, Gece Haberleri, doğrusu: dışındaki

416 416 “Asgari otuz bin, aza:mi: üç milyon lira idi.”. OLAY, Alternatif Bakış, doğrusu: a:zami: Söylenişinde en çok yanlış yapılan sözlerden biri de “azami”dir. Birinci ve üçüncü ünlüsü uzun, ikinci ünlüsü ise kısadır.

417 417 “...yüksek li:sans programı...”. doğrusu: lisans “Hükûmetin acemi: olduğunu...”. CNN TÜRK, Ekonomi, doğrusu: acemi

418 418 “... Mecli:sin tatile girmesinin...”. TV 9, Ekonomi Haberleri, doğrusu: Meclisin “...savaş uçakları resmi: geçit töreni yaparak...”. TV 9, Aktüel Haber, doğrusu: resmigeçit

419 419 “Seri: numarası silinmiş silahlar bulundurmak”. NTV, Haber, doğrusu: seri “Pazar günkü nüsha:sında”. Kanal 7, Haber Saati, doğrusu: nüshasında “Suriye ma:ka:mları Hafız Esat’ın hiçbir sağlık problemi olmadığını belirterek...”. NTV, Güne Bakış, doğrusu: makamları

420 420 “Kabi:nenin kendi içinden ‘Bu bütçe İMF bütçesidir’ şeklinde eleştiriler var.”. NTV, 24 Saat, doğrusu: Kabinenin “Demet Akbağ ve eki:bi bugün Ulus’ta bir evdeler.” Kanal D, doğrusu: ekibi

421 Uzun iken kısa söylenen heceler Başka dillerden alınma sözlerde bulunan uzunluklar Türkçede bazen kısaltılmış, bazen uzun olarak korunmuştur. Bu tür sözlerde ölçünlü (standart) Türkçedeki kullanım esastır. Alındığı dilde uzun diye Türkçenin kısalttığı ünlüler uzun söylenemeyeceği gibi, Türkçede uzun ünlü yoktur, gerekçesiyle de uzunluklar kısaltılamaz. Vakıf ile vâkıf, varis ile vâris birbirinden ayrılmalıdır.

422 422 zalim za:lim itibareni:tiba:ren bakiba:ki: hükümethükû:met tespititespi:ti aslaasla: dünyadünya: adaletada:let manama:na: cezaceza: nemanema:

423 423 “İptal edilmesi gerekecek.”. Kanal 7, Haber, doğrusu: İpta:l  edilmesi İptal’den sonra etmek, edilmek, olunmak fiilleri gelirse hece uzatılır ve sonraki kelimeye ulanır. İptal ünlüyle başlayan bir ek alırsa a yine uzun söylenir: ipta:li, ipta:le... Sözden sonra ünlü gelmez ve hece kapalı kalırsa -tal hecesi kısa söylenir.

424 424 “Sabah gazetesinin yüksek rakımlı tepeleri seven yazarı Yavuz Donat, yazısında DYP’nin bittiğini belirterek seçimlerde büyük oy kaybına uğrayacağını ima etmişti.”. btv, Güncel, doğrusu: ra:kımlı “Patroitler bu sabahtan itiba:ren yerleştirilmeye başlandı.”. Hilal Radyo, Haber, doğrusu: i:tiba:ren

425 425 “O, Türk edebiyatına kazandırdığı eserlerle nice renkler katmıştır okuyucularına.”. OLAY, Portreler, doğrusu: edebiya:tına Edebiyat sözünün son ünlüsü, alındığı dilde uzundur; Türkçede ise kısalmıştır. Ancak bu tür sözlerin çoğunda hece açık olduğu zaman uzunluk korunmuştur. Dolayısıyla e-de-bi-ya-tı, e-de-bi-ya- ta, e-de-bi-ya-tı-na gibi hecenin açık olduğu durumlarda -ya- uzun söylenmelidir.

426 426 “Veliler bir baskı olarak nitelendirdikleri bu uygulamaya artık bir son verilmesini istediler.”. OLAY, Haber, doğrusu: veli:ler. “Veli” kelimesinin son ünlüsü uzun söylenmelidir. Özel isim olarak kullanılışında kısa söyleyiş yerleşmiştir. “Dünyanın pek çok tarihi ve turistik yerini dolaşmış.”. OLAY, Portreler, doğrusu: ta:rihî “Tarihî” kelimesinin sonundaki ünlü, nispet i’sidir ve uzun söylenir.

427 427 “...süt ürünlerinde kimyasal maddeler yüzünden...”. TV 9, Aktüel Haber, doğrusu: kimya:sal “...Bakanlığına itiraz edeceklerini söyledi.”. CNN TÜRK, Haber, doğrusu: i:tiraz “...gelir Aşçı Halit’in karşısına...”. “...dolmuşçusu olur Aşçı Halit.”. CNN TÜRK, Ekonomi, doğrusu: Hālit

428 428 “askeri hakimin...”. atv, Gün Ortası, doğrusu: askerî hâ:kimin “Navaz Şerif Taliban’ı çökertmek istiyordu.”. NTV, Güne Bakış, doğrusu: Ta:liban’ı

429 429 “Hukukçular, Öcalan davasında idam kararı çıkması halinde bu tezkerelerin ne olacağını tartışıyorlar.”. NTV, Güne Başlarken, doğrusu: da:va:sında, hâ:linde “Nafiz Ülgen bir başka aday”. Kanal 7, doğrusu: Na:fiz

430 İnce söylenmesi gerekirken kalın söylenen sesler istihkamistihkâm iskaniskân HakkariHakkâri eşkaleşkâl vekaletnamevekâletname en karlı günen kârlı gün santrallarıyla santralleriyle

431 431 klasörklasör telafitelafi kontrollukontrollü gerilla halbukihâlbuki derhalderhâllahana

432 432 4.Kalın söylenmesi gerekirken ince söylenen sesler ikâmetgâhikametgâh ZülfikârZülfikar islâh ıslah rekâbetrekabet ekônomiekonomi mekânikmekanik dekândekan ekranekran halkhalk

433 433 5.Ses düşmeleri diyodiyor bozuluyolarbozuluyorlar hakkatenhakikaten dakkadakika orjinalorijinal direkdirekt gazte, gastegazete

434 434 6.Ses fazlalığı iki şahısıniki şahsın temmülteamül yazıylanyazıyla önceliklenöncelikle Seninlenseninle rakkamrakam kurrakura ayriyetenayrıca olaraktanolarak miğdemide

435 435 ağızı, alına, resime, özürü, şahısın doğrusu: ağzı, alna, resme, özrü, şahsın küfür etmek, kayıp olmak, kayıt olmak doğrusu: küfretmek, kaybolmak, kaydolmak

436 436 “Hemi muhabbet edelim, hemi de burda yemeğimizi yapalım.”. HBB, Günün Menüsü, , doğrusu: hem “Hemi bezelyalardan bahsedelim hemi de programımız devam etmiş olsun.”. HBB, Günün Menüsü, , doğrusu: hem, bezelye

437 437 “...dışarda aktif biriykene...”. TGRT, Haber, , doğrusu: biriyken “Makarnamızı altüst ettikten sonra iyicene yağlıyacağız.”. HBB, Günün Menüsü, , doğrusu: iyice

438 438 “...özürlü vatandaşların sıpor yapabilmesini sağlamak amacıyla bir sıpor tesisi açılışı gerçekleştirdi.”. STV, Haber, , doğrusu: spor “Deniyor ki suikastta kurşunnan yaralanması daha önemli bir olaydır.”. SHOW, Haber, , doğrusu: kurşunla “Hatta o kemanlan bir iki çocuk keman çalmaya başladı.”. OLAY, Portreler, , doğrusu: kemanla

439 439 “Allığımızı da sürdükten sonra demek ki bu tür makyajlan böyle bir yüze sahip olabilirsiniz”. Kanal 6, Kadınca, , doğrusu: makyaj ile “Galatasaray bu hafta Ankaragücüylen oynuyor.”. SHOW, Maraton, , doğrusu: Ankaragücü’yle

440 440 “besinnernen, mikroskopnan, genelliknen, ameliyatnan, parmaknan, kalıtımnan”. Kanal 6, Önce Sağlık, 18/ , doğrusu: besinlerle, mikroskopla, genellikle, ameliyatla, parmakla, kalıtımla “güzelliğiylen”. Kanal 6, Gece Öpücüğü, , doğrusu: güzelliğiyle

441 441 “soğanımıznan, yağımıznan”. Kanal 6, Kadınca, , doğrusu: soğanımızla, yağımızla “ellerimnen”. TGRT, Erkan Yolaç Show, , doğrusu: ellerimle

442 442 7.Ses değiştirme muzurmuzır herkezherkes adeletadalet tercemetercüme sloğanslogan dökümandoküman rapörtorraportör meyvameyve mütevazi (paralel)mütevazı (alçak gönüllü) yuro, öroavro

443 443 Almanlar oyro, Macarlar euro Yunanlılar efro Ruslar yevro Fransızlar öro İngilizler yuro

444 444 “...yımırta üreten tavukçular...”. TGRT, Dünya Dönüyor, , doğrusu: yumurta “Şimdi duygusal bir gice yaşıyacağımıza yürekten inanıyorum.”. TGRT, Mehtaplı Geceler, , doğrusu: gece “Ecevit öncelikle kendi milletvekillerinin nabzını duttu.”. TGRT, Haber, , doğrusu: tuttu

445 445 “özengi”. Kanal A, Terazi, , doğrusu: üzengi “kendisinle”. HBB, Çevre Aktüel, , doğrusu: kendisiyle

446 446 “...yurttaşların zararlarının tanzim edilmesiyle ilgili...” Kanal D, Haber 13.00, , doğrusu: tazmin “müzur” Kanal A, Haber, , doğrusu: muzır

447 447 “...sizin duygularınızı terceme etmek...”. Kanal A, Terazi, , ve , doğrusu: tercüme Kelimenin Arapçadaki aslı terceme biçimindedir; ancak Türkçede tercüme biçimine dönmüştür.

448 448 Batı dillerinden dilimize girmiş yeni alıntılar da çoğu defa bilgisizlik yüzünden yanlış telaffuz edilmektedir: “revanş”. Kanal A, Madalyon, , doğrusu: rövanş

449 449 “kozmatik”. Kanal A, Hayatın Rengi, , doğrusu: kozmetik “gedük”. Kanal A, Günebakan, , doğrusu: kadük

450 450 “imacını”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , doğrusu: imajını “oparasyon”. TRT 1, Gece Haberleri, doğrusu: operasyon “konsansüs”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , doğrusu: konsensüs “...böyle bir konsensüze”. brt, Galeri, , doğrusu: konsensüse Bu kelimenin Türkçesi uzlaşma’dır.

451 451 “pravakasyon”. Kanal D, Teke Tek, , doğrusu: provokasyon Bu kelimenin Türkçesi kışkırtma’dır. “nötrelize”. atv, Siyaset Meydanı, doğrusu: nötralize “opere”. etv, Haber 18, doğrusu: opera

452 452 “Kendi kapılarını kapatmış duruma geliyollar.”. OLAY, Yeni Gün, doğrusu: geliyorlar “...çevresindeki yeşil alanların yok edildiğini savunuyollar.”. TV 9, Aktüel Haber, , doğrusu: savunuyorlar

453 Ulama eksikliği felç ettifelcetti (imlası: felç etti) kat etmeyekatetmeye (iml. katetmek) icat ettiğiicadettiği (iml. icat ettiği)

454 454 9./e/’nin açık söylenmesi Bazı sözlerin ilk hecelerindeki e sesinin bazı kimseler tarafından gereğinden fazla açık söylenildiği görülmektedir. “m e nsup”. Kanal 7, , “t e msil”. Kanal 7, Kanal 7’de Sabah, , “d e rviş”. Kanal 7, Gündem 13.00, , “t e mkinli”. Kanal 7, Haber, ,

455 455 “ender”. Kanal 7, Haber, , “gençlik”. Kanal 7, Gündem 13.00, , “kendi”. Kanal A, Günebakan, ,

456 456 “Menderes”. Kanal 7, Ankara Gündemi, , “sendika”. Kanal 7, Haber, , “Avrupa’nın en büyük golcülerinden biri.”. ctv, Spor Haberleri, ,

457 Hatalı yumuşatma pakedindenpaketinden kasedikaseti

458 Yer değiştirme yanlızyalnız müzarekemüzakere kiprikkirpik kirbitkibrityalnız yalnışyanlış

459 459 Bazı özel adlar dikkatsizlik veya bilgisizlik yüzünden yanlış söylenmektedir. “Azerbeycan”. HBB, Bugün, doğrusu: Azerbaycan “Azarbaycan”. HBB, Fuarcılık, doğrusu: Azerbaycan

460 460 “Makadonya”. TRT 1, Gece Haberleri, doğrusu: Makedonya “Amarika Birleşik Devletleri”. CNN TÜRK, Haber, “Amarika Birleşik Devletleri”. CNN TÜRK, Haber, doğrusu: Amerika

461 461 SÖYLEYİŞ BOZUKLUKLARINI ÖNLEMEK İÇİN GÜNCEL TÜRKÇE SÖZLÜK ’E (TDK) BAŞVURULABİLİR.

462 462

463 463

464 464

465 465

466 466


"1 TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI TÜRK DİL KURUMU TÜRK DİLİ ve YAZIM KURALLARI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları