Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EVRİMSEL DEĞİŞİM MEKANİZMALARI Evrimsel Analiz Kitabı - Bölüm 5: sf. 143-160.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EVRİMSEL DEĞİŞİM MEKANİZMALARI Evrimsel Analiz Kitabı - Bölüm 5: sf. 143-160."— Sunum transkripti:

1 EVRİMSEL DEĞİŞİM MEKANİZMALARI Evrimsel Analiz Kitabı - Bölüm 5: sf

2

3 DNA

4

5 DNA_Aminoasit kodları

6 Mutasyonların evrimsel önemi Gen havuzunda bulunan olağanüstü büyük genetik depo, Mendel dağılımı ve rekombinasyonlarla devamlı olarak yeni genetik kombinasyonların oluşmasını mümkün kılar. Ancak sadece mutasyon gen havuzunda yeni alleller oluşturur.

7 Mutasyonların evrimsel önemi Mutasyon, hem genin ya da kromozomun değişimine hem de o genin ürününün değişimine işaret eder.

8 Mutasyonların evrimsel önemi Mutasyonların sadece sonra gelen kuşaklara geçirildiyse, yani üreme hücrelerinde gerçekleştiyse, evrimsel önemi vardır.

9 Mutasyonların evrimsel önemi Mutasyonların çoğunun hücre bölünmesi sırasında DNA kopyalanırken olduğu düşünülmektedir.

10 Mutasyonların evrimsel önemi Mutasyonların organizmaya yarar veya zarar verdiğine bakılmaksızın, rastlantısal ortaya çıkan olaylar olduğu unutulmamalıdır. Yani uyarlanmayı amaçlayan mutasyon olmaz! Mutasyonlar yeni türler oluşturmaz! Mutasyon evrimin karşılığı değildir!

11 Gen Mutasyonları Moleküler bağlamda bir gen mutasyonu bir DNA dizisinin değişimidir.

12 Yeni allelerin ortaya çıkışı: Nokta (Gen) Mutasyonları Nokta mutasyonlar: Bir baz çiftinin diğerinin yerine geçmesi Eş anlamlı mutasyon Eş anlamlı olmayan mutasyon Anlamsız mutasyon Çerçeve kayması mutasyonları: Tek bir baz çiftinin girmesi ya da çıkması

13 Nokta Mutasyonları Suskun baz değişimleri (Eş anlamlı mutasyon)

14 Nokta Mutasyonları Değiştirici baz değişimleri (Eş anlamlı olmayan mutasyon)

15 Nokta Mutasyonları Çerçeve kayması (Frameshift) mutasyonları

16 Mutasyonların fenotipik etkileri DNA dizisindeki mutasyonların etkileri sıfırdan çok şiddetliye kadar olabilir. Mutasyonların çoğu zararlıdır Ancak çok sayıda yararlı mutasyon tespit edilmiştir. Örn: İnsan FOXP2 geni – Şempanzelerle insan soy hatlarının ayrılmasından sonra (7 myö) iki eşanlamlı olmayan mutasyon sonucu ortaya çıkmıştır. İnsan hattında bu allellerin diğerlerinin yerine geçmesi yıl önce olmuştur.

17 Mutasyonların fenotipik etkileri Özellikle “ana kontrol genleri”nde (diğer genleri kontrol eden genler) meydana gelen mutasyonların etkisi çok büyük olabilir.

18 Nokta mutasyonu sıklıkları Bir lokusta her bir kuşakta eşey hücresi başına mutasyona uğrama oranı Her bir baz çifti için ortalama mutasyona uğrama hızı prokaryotlarda her bir kopyalamada , ökaryotlarda İnsan genomunda mutasyon hızı her bir kuşakta her baz çifti için 4.8x10 -9

19 Nokta mutasyonu sıklıkları Mutasyonlar nadir oluşmakta gibi görünmektedir ancak tüm genler düşünüldüğünde mutasyon yoluyla çeşitliliğin topluma girdisi önemlidir. Bir insan zigotunda, genomun işlevsel kısmında yer alan dizilimde baz çifti değişme sayısı 1.6’dır. 1 milyon insanın yaşadığı bir toplumda 1.6 milyon mutasyon gerçekleşir. Bununla birlikte mutasyon tek başına bir allel sıklıklarında önemli bir değişime neden olamaz, çünkü hızı çok düşüktür.

20 Gen mutasyonu sıklıkları Örneğin Başlangıçta populasyondaki sıklığı 1.0 olan A allelinin mutant a alleline karşı sıklığının 0.5 değerine düşmesi için yaklaşık kuşak geçmesi gerekmektedir. Allel sıklığının değişmesi için başka mekanizmalara ihtiyaç vardır.

21 Yeni genlerin ortaya çıkışı: Gen Duplikasyonları Yeni genlerin ortaya çıkmasında gen duplikasyonları en önemli kaynaktır. Gen duplikasyonları yeni DNA ürettiğinden yeni genler de yaratabilir Çoğu gen duplikasyonu iki süreç sonucunda meydana gelir: Retrotransposition (geriye-yeniden –yerleşim) Eşit olmayan kross-over

22 Kromozom mutasyonları Ters dönme (İnversiyon)

23 Kromozom mutasyonları Polyploidy (Çok takımlılık)

24 Kromozom mutasyonları Polyploidy

25 Kromozom sayısı değişimleri Bir kromozomda yeniden düzenlenmenin (inversiyon vb) ortaya çıkış hızı Kromozomlarda gerçekleşen polyploidy, kromozomların yer değiştirmeleri, bölünmeler ve kaynaşmalar evrim sürecinde önemlidir.


"EVRİMSEL DEĞİŞİM MEKANİZMALARI Evrimsel Analiz Kitabı - Bölüm 5: sf. 143-160." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları