Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

3. HAFTA ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN1. 2  Tatmin edilmesi halinde toplumun tümüne fayda sağlayan ihtiyaçlara sosyal ihtiyaç denilmekte olup, bu ihtiyaçlar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "3. HAFTA ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN1. 2  Tatmin edilmesi halinde toplumun tümüne fayda sağlayan ihtiyaçlara sosyal ihtiyaç denilmekte olup, bu ihtiyaçlar."— Sunum transkripti:

1 3. HAFTA ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN1

2 2

3  Tatmin edilmesi halinde toplumun tümüne fayda sağlayan ihtiyaçlara sosyal ihtiyaç denilmekte olup, bu ihtiyaçlar toplumsal mal ve hizmet üretimi ile tatmin edilir.  Günümüzde devlet, ekonomi içerisinde önemli bir işleve sahip olarak, milli gelirin önemli bir bölümünü vergi vb. uygulamalarla ekonomiden çekerek, kamu hizmetlerini yürütebilmek için bu kaynağı tekrar ekonomiye katmaktadır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN3

4  Toplumun müşterek nitelikteki ihtiyaçlarının en önemlileri merkezi yönetim tarafından, yerel nitelikteki ihtiyaçların en önemlileri ise yerel yönetimlerce karşılanmaktadır. Toplumun tamamına sunulan mal ve hizmetlerin tamamı “kamu hizmeti” olarak isimlendirilir.  Devlet söz konusu hizmetleri prensip itibariyle merkezi ve yerel yönetim birimleri aracılığıyla gerçekleştirmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN4

5  Kamu hizmetleri, kamu faydası ve verimlilik kurallarına göre yürütülmesi gerekir. Bu mal ve hizmetler birlikte tüketilmekte olup, bu malların kullanımından kimse dışlanılamadığı gibi, bir kişinin elde edeceği fayda diğer ferdin elde edeceği faydayı azaltıcı etki de oluşturmamaktadır.  Devlet günümüzde; güvenlik, asayiş, eğitim, sağlık hizmetleri yanında, ekonomik ve sosyal görevlerinden doğan hizmetler de görmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN5

6  1950’lere kadar ihmal edilen kamu harcamaları, devletin görevlerinin giderek artması sonucu, bu dönemden sonra dikkatleri üzerine çekmeye başlamıştır. Refah devleti anlayışı kamu hizmetlerinin ve dolayısıyla kamu harcamalarını artırmaktadır.  Gelir artışı, nüfus artışı, savaşlar, teknolojik gelişmeler, savaşlar, devletin görevleri içinde olan ekonomik kalkınmayı sağlama, tam istihdam, adil gelir dağılımı ve benzeri nedenler, devleti toplam kaynakları gittikçe artan oranlarda kullanma zorunluluğunda bırakmıştır.  Sayılan bu gelişme ve görevler kamu harcamalarının ekonomik ve sosyal yaşam üzerinde büyük etkileri olduğunu göstermekte ve önemli bir ekonomik faaliyet olarak ele alınması gerekmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN6

7  Kamu harcamalarının asıl finansman kaynağı vergiler olmasından, devlet ne kadar çok kamu harcaması yaparsa, netice olarak o kadar çok vergi alacaktır.  Ancak kamu harcamalarının tamamen olmaması mümkün değildir, çünkü toplumda zorunlu olarak yerine getirilmesi gereken savunma ve adalet gibi hizmetler bulunmaktadır.  Dolayısıyla “kamu harcamaları vardır ve bunların mutlaka karşılanması gerekir” görüşü vardır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN7

8  Kamu harcamalarının tarihi seyrine bakıldığında bilhassa 19. y. yılın ikinci yarısından itibaren hızlı bir artma eğilimine girdiği ve bu artış 20. yy, ilk çeyreğinden sonra refah devleti anlayışına bağlı olarak daha da hız kazandığı görülmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN8

9  Harcama, bir mal veya hizmet satın almak için paranın elden çıkarılması, gelirin bir amaç için kullanılmasıdır.  Harcama bir gider olarak; bir iktisadi karar biriminin mal ve hizmet üretmek veya tüketmek için harcadığı paranın tümü şeklinde ifade edilir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN9

10  Kamu harcamaları; devlet bütçesi ile yapılan harcamalara ilave olarak devlet bütçesi sistemi dışında yer alan diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yaptığı harcamalar ile vergilerde istisna ve muaflık uygulaması sebebiyle devletin almaktan vazgeçtiği vergi gelirlerinin toplamından oluşur. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN10

11  Kamu harcamaları; devletin kamusal mal ve hizmet üretimi için yaptığı harcamalar olarak tanımlanır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN11

12  Kamu harcamaları ile ilgili çalışmalarda kamu harcamalarının sınırı ve hangi kamu kuruluşlarının yaptığı harcamaların kamu harcamaları kapsamına gireceği konusunda tartışmalar vardır. Merkezi devlet organizasyonunun ve yerel yönetimlerin yaptığı harcamaların kamu harcaması olduğunda bileşilmektedir. Asıl tartışma, diğer kamu kuruluşlarının harcamaları konusunda olmaktadır. Bu tartışma kamu iktisadi kuruluşlarının ve benzer kurumlarca yürütülen sosyal güvenlik hizmetleri için yapılan harcamalar üzerinde yoğunlaşmaktadır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN12

13  Bu tartışmalar dar ve geniş anlamda kamu harcaması kavramını gündeme getirmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN13

14  Dar anlamda kamu harcaması; merkezi idare tarafından gerçekleştirilen hizmetler dolayısıyla yapılan harcamaları ifade eder. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN14

15  Geniş anlamda kamu harcaması; merkezi devleti organizasyonu (idaresi) ve yerel yönetimler yanında, sosyal güvenlik harcamaları, devletin ve yerel yönetimlerin iktisadi girişimlerinin harcamalarını ifade eder.  Ancak kamu harcamalarıyla ilgili yapılan çalışmalarda dar anlamda olanı ele alınmakta, merkezi devlet organizasyonu ve yerel yönetimlerin dışındaki kuruluşların harcamalarındaki sistem ve uygulama zorlukları bu harcamaların hesaplanmasını zorlaştırmasından bu yola gidilmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN15

16  Kamu harcamalarının bir çok niteliği (özelliği) bulunmaktadır. Bunlar: ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN16

17  Geçmişte bazı görevlilere aylık verilmesi yerine, ev verilmesi; ayni ödemeler yapılması yanında ücretsiz seyahat imkanı sağlanması gibi ödemelerin yapıldığı görülmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN17

18  Kanunlarla kendilerine yetki verilmiş kişilerce kanuni süreç içerisinde harcamaların yapılması gerekir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN18

19  İç ve dış güvenliğin sağlanmasında, adalet, eğitim ve sağlık hizmetlerinde bu unsurlar dikkate alınmadığı gibi. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN19

20  Özel giderler ise, tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kendi rızalarıyla ödedikleri paralarla finanse edilir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN20

21  Devlet kaynaklarını giderlerine göre sağlar. Bunun da bir sınırı vardır, ancak yine de devletin imkanları fertlere göre daha esnektir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN21

22  Genelde devlet bütçeleri, milli gelirin % 20 ile % 30’u arasında değişen oranlara varmıştır.  Hangi hizmetin kamu hizmeti olarak nitelendirilmesi gerektiği, ülkelerin rejim ve sosyal durumlarına göre değiştiği gibi zaman içerisinde de değişmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN22

23  Devletin işlevlerine bağlı olarak gelişen teknolojik ve sosyal şartlara bağlı olarak kamu harcamalarının tarihi seyri izlendiğinde, her ekonomik sistemde ve ülkede sürekli bir artış eğilimi gösterdiği izlenebilir.  Kamu harcamaları yıllar itibarıyla sürekli artış göstermekle birlikte bu artışı etkileyen değişik faktörler mevcuttur. Kamu harcamaları, görünürde veya gerçek anlamda artış gösterebilmektedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN23

24  Topluma sunulan mal ve hizmetin kalitesinde veya miktarında bir artış meydana gelmemesine rağmen, kamu harcamalarının tutarında meydana gelen artışa “görünürde artış” denilmektedir.  Bu tür artışlar genelde sosyal ve ekonomik açıdan güçlü olamayan ülkelerde görülür. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN24

25  Topluma sunulan mal ve hizmetin kalitesinde veya miktarındaki artış yanında, kamu harcamalarının tutarında artmasına ise “gerçek artış” denilmektedir.  Sosyal ve ekonomik açıdan gelişmiş ülkelerde görülen artışlar genel olarak gerçek artış nedenidir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN25

26  Para Ekonomisinin Yaygınlaşması  Bütçe Yöntem ve Tekniğindeki Değişme  Paranın Satın Alma Gücündeki Azalma  Ülke Sınırlarının Genişlemesi ve Nüfusun Değişmesi ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN26

27  İktisadi Nedenler  Teknolojik Nedenler  Sosyal Nedenler  Askeri Nedenler  Siyasi Nedenler ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN27

28  Kamu harcamalarının fonksiyonları/işlevleri veya amaçları olarak da ifade edilebilen etkilerinin temeli toplumun refahının yükseltilmesi şeklinde özetlenebilir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN28

29  Kamu harcamaları ekonomik, mali ve sosyal yapı üzerinde önemli etkiler meydana getirir. Devlet değişik vasıtalarla elde ettiği kaynakları kamu hizmetlerini yerine getirmek, plan ve yıllık programlarda belirtilen hedefleri gerçekleştirmek üzere değişik şekillerde kullanır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN29

30  Devlet kamu maliyesi araçları olan vergi, borçlanma ve harcama yoluyla iktisadi hayatı istediği yönde etkileyebilir. Bu araçlardan da en önemlisi kamu harcamalarıdır. Vergi yükü ve borçlanma miktarındaki artışın en önemli sebebi kamu harcamalarının finanse gereğidir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN30

31  Kamu harcamalarının fonksiyon/işlev, amaçları veya etkilerine bakıldığında; iktisadi büyüme ve gelişme, gelir dağılımını düzenleme, talep ve fiyatlar genel düzeyine önemli etkiler yapmaktadır. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN31

32  Kamu harcamaları genellikle toplumdaki üretim süreci üzerinde etkili olmaktadır. Bu etki kendisini öncelikle, işgücü, tabiat ve sermaye gibi üretim faktörleri üzerinde göstermektedir.  Devlet, kamu harcamalarıyla üretim faktörlerine sahip olarak üretimde bulunabileceği gibi, mal ve hizmet satın almak suretiyle de üretimi uyarabilir.  Buradaki önemli nokta, kamu harcamalarının üretimi arttırabilmesidir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN32

33  Sabit sosyal sermaye tesisleri, eğitim, sağlık gibi kamu hizmetlerine yapılan kamu harcamalarının, üretim kapasitelerinin etkinliği ve büyüklüğü üzerinde önemli tesirleri bulunmaktadır. Bu tür harcamalar, ekonominin genel verimliliğini artırır, üretken yatırımları özendirir ve ileri bir teknolojinin kullanılmasına imkan sağlar. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN33

34  Kamu kaynaklarının tasarruflar ve cari harcamalar arasındaki dağılımı da iktisadi gelişme açısından önemlidir. Kamu tasarruflarını zaman tercihine göre ayarlamak mümkün olduğundan, az gelişmiş ülkelerde meydana gelen tasarruf açığını kamu tasarrufları ile kapatmak başvurulan bir uygulamadır.  Çünkü az gelişmiş ülkelerde en kıt üretim faktörü sermayedir. ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN34

35  KAMU HARCAMALARININ FİNANSMANI: KAMU GELİRLERİ  Teşekkürler Öğr. Gör. A. Çağlar ERKAN ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN35


"3. HAFTA ÖĞR. GÖR. ANIL ÇAĞLAR ERKAN1. 2  Tatmin edilmesi halinde toplumun tümüne fayda sağlayan ihtiyaçlara sosyal ihtiyaç denilmekte olup, bu ihtiyaçlar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları