Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAFES VE YER SİSTEMİNDE YETİŞTİRİLEN BILDIRCINLARIN BESİ PERFORMANSI VE KARKAS ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Hakan İNCİ* Bünyamin SÖĞÜT* Turgay.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAFES VE YER SİSTEMİNDE YETİŞTİRİLEN BILDIRCINLARIN BESİ PERFORMANSI VE KARKAS ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Hakan İNCİ* Bünyamin SÖĞÜT* Turgay."— Sunum transkripti:

1 KAFES VE YER SİSTEMİNDE YETİŞTİRİLEN BILDIRCINLARIN BESİ PERFORMANSI VE KARKAS ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Hakan İNCİ* Bünyamin SÖĞÜT* Turgay ŞENGÜL* Adil KAYAOKAY* Bingöl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, Bingöl Ö ZET Bu araştırma, bıldırcınların büyütme döneminde farklı yetiştirme sistemlerinde besi performansı ve karkas özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın hayvan materyalini günlük yaşta 150 adet Japon bıldırcını (Coturnix coturnix japonica) oluşturmuştur. Rasyonlar kuru madde, enerji ve diğer besin maddeleri bakımından bıldırcınların yaklaşık ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde düzenlenmiş ve hayvanlar ilk 1 haftalık dönemde %23 ham protein ve 3100 kcal/kg ME, daha sonraki 6 haftalık dönem boyunca %20 ham protein ve 3250 kcal/kg ME içeren yemle serbest olarak beslenmişlerdir. Çalışmada, 150 adet bıldırcın civcivi her grupta 75’er hayvan (1 kafes, 1 yer) ve her grupta kendi arasında 3 tekerrürlü olacak şekilde şansa bağlı olarak dağıtılmıştır. Hayvanlar ilk bir hafta süresince ana makinelerin de büyütülmüş ve daha sonra gruplara ayrılarak yetiştirme kafeslerine ve yer sistemine alınmıştır. Çalışma 42 gün sürdürülmüştür. Araştırmada 7 haftalık dönem sonunda; kafes ve yer gruplarının ortalama canlı ağırlık değerleri sırasıyla; ve g; yaşama gücü değerleri % 96 ve 94.7; yem tüketimleri g ve g ve yemden yararlanma oranları 4.3 ve 5.3 olarak saptanmıştır. Yer ve kafes gruplarında karkas randımanı ortalama sırasıyla; % 70.5 ve 71.7 olarak bulunmuştur. Yapılan duyusal analizde lezzet ve genel beğeni düzeylerinde yer grubunun daha üstün olduğu belirlenmiştir (P<0.01). Sonuç olarak; bıldırcınları kafeste yetiştirmenin yerde yetiştirmeye göre daha avantajlı olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Bıldırcın, kafes, yetiştirme sistemleri, besi performansı Giriş İnsanoğlu ürünlerinden ve hizmetlerinden yararlanmak için yabani hayvanları evcilleştirerek kendi kontrolünde yetiştirmiştir. Evcilleştirme hayvanların karakteri üzerine olumlu etkiler yapmaktadır (Özdemir, 2007). Nitekim yapılan çalışmalarda insanlar tarafından evcilleştirilip yetiştiriciliği yapılan hayvan türlerinin vahşi atalarına göre, daha üstün verimlere sahip oldukları ortaya konmuştur (Akçapınar ve Özbeyaz, 1999). Yine son zamanlarda doğada vahşi olarak yasamakta olan av hayvanlarının etlerinin lezzetli olması nedeniyle insanlar bu hayvanları kontrollü koşullarda yetiştirme çabası içinde olmuşlardır. Ayrıca bıldırcın eti genelde yağ ve protein içeriği bakımından etlik piliçlere göre daha zengindir (Özdemir, 2007; Koçak ve ark., 1991; İnci, 2002; Woodward ve ark. 1973). Ülkemizde son yıllarda bıldırcın yetiştirme teknikleri konusunda yapılan çalışmalar hızla artmaktadır ( Şengül ve Yıldız, 1997). Bu araştırmanın amacı en yüksek verim düzeyi hangi yetiştirme ve besleme koşulları ile ulaşılabileceği konusunda odaklanmaktadır. Bu nedenle en yaygın yetiştirme sisteminin saptanması, bıldırcınların gerek civciv ve büyütme döneminde meydana gelen ölümlerin azaltılması gerekse daha yüksek performans sağlayabilmek amacıyla yer ve kafes sisteminin karşılaştırıldığı bir kısım çalışmalar yapılmıştır. Ancak, yapılan çalışmaların sonuçları bir birinden farklı olduğu rapor edilmiştir. Ahuja ve ark. (1992), kafeste yetiştirilen bıldırcınların yerde yetiştirilenlere göre daha az yem tükettiklerini ve dört haftalık yaşa kadar yemden yararlanma oranlarının yüksek iyi olduğunu belirtmiştir. Şengül ve Yıldız, (1997)’nin bildirdiğine göre Chidananda ve ark. (1995) tarafından yapılan bir çalışmada kafeste yetiştirilen bıldırcınlarının altlık sisteminde yetiştirilen bıldırcınlara oranla yemden yararlanma oranlarının daha yüksek olduğu hesaplanmıştır. Yine başka bir çalışmada (Ahuja ve ark., 1992), haftalık canlı ağırlık yönünden 3 haftalık yaşa kadar kafestekilerin, 4. Haftadan 7. Haftaya kadar ise yerdekilerin daha yüksek canlı ağırlığa ulaştıklarını rapor edilmiştir. Diğer taraftan, canlı ağırlık yönünden yetiştirme sisteminin etkisini önemsiz olduğu bildirilmiştir (Narahari ve ark. (1986). Bu araştırmada bıldırcınlar kuluçkadan çıktıktan 1 hafta sonra aynı odada hazırlanmış kafeslere ve altlık materyalleri üzerine yerleştirilerek 6 hafta süreyle gelişme durumları, yaşam gücü gibi özellikleri incelenmiş ve kesim özellikleri belirlenmiştir. MATERYAL ve YÖNTEM Hayvan Materyali Araştırmanın hayvan materyalini Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü kanatlı hayvan yetiştirme ünitesinde elde edilen günlük yaşta 150 adet Japon bıldırcını (Coturnix coturnix japonica) oluşturmuştur. Çalışmada, 150 adet bıldırcın civcivi her grupta 75’er hayvan (1 kafes, 1 yer) ve her grupta kendi arasında 3 tekerrürlü olacak şekilde şansa bağlı olarak dağıtılmıştır. Yem Materyali Rasyonlar kuru madde, enerji ve diğer besin maddeleri bakımından bıldırcınların yaklaşık ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde düzenlenmiş ve hayvanlar ilk 1 haftalık dönemde %23 ham protein ve 3100 kcal/kg ME, daha sonraki 7 haftalık dönem boyunca %20 ham protein ve 3250 kcal/kg ME içeren yemle serbest olarak beslenmişlerdir. Yer grupları; 1. haftanın sonundan itibaren yer sistemine yetiştirilmeye başlanmıştır. Çalışma 42 gün sürdürülmüştür. Tablo 1’de denemede kullanılan bıldırcın başlatma ve büyütme yemlerinin bileşimi verilmiştir. Yem maddeleriBaşlatma YemiBüyütme Yemi Mısır Buğday 6.0 Soya küspesi Bitkisel yağ Balık unu 4.0 Et-kemik Unu 2.5 DCP 0.5 Kireç taşı Metiyonin Lisin 0.1 Tuz 0.4 Vit+Min premiks 0.3 Hesaplanmış değerler Ham protein, %2320 Metabolik Enerji,Kcal/kg Yöntem Denemede kullanılan kafes sisteminde yetiştirilen bıldırcınlar, Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü’ne ait kanatlı üretim ünitesinde bulunan çok katlı bıldırcın kafeslerinde barındırılmışlardır. Yer sisteminde yetiştirilen grup ise yine kanatlı üretim ünitesinde bulunan alanda yer kafeslerinde büyütülmüşlerdir. Yer tipi gruplar 360x200 cm taban alanı ve 200 cm yükseklikte helezon çit telleri ile sabit olarak inşa edilmiş olan 1 odada büyütülmüştür. Deneme odasının aydınlatması için, ikişer adet 60 Watt’lık ampul, ısıtma için ise otomatik olarak ısıya ayarlanabilen elektrikli soba kullanılmıştır. Oda üç eşit bölmeye ayrılmış ve her bölmede 8 cm kalınlıkta odun talaşı ve saman karışımı altlık kullanılmıştır. Bölmeler içerisine özel kavanoz tipi suluk ve yem kaybını önlemek amacıyla da üzerine tel ızgara bulunan plastik yemlikler yerleştirilmiştir. Hayvanlar ilk bir hafta süresince ana makinelerin de büyütülmüş ve daha sonra gruplara ayrılarak yetiştirme kafeslerine ve yer sistemine alınmıştır. Deneme süresince, canlı ağırlıklar bireysel olarak haftada bir, yem tüketimleri ise grup düzeyinde haftada bir 1 gr. hassasiyetli tartılarak belirlenmiştir. Rasyonlar toz yem formunda verilmiş olup, hayvanların önlerinde daima temiz su bulundurulmasına özen gösterilmiştir. Bıldırcınların deneme süresince canlı ağırlık artışlarına ait ortalama değerler, yem tüketimi ve karkas özellikleri olarak; sıcak-soğuk tüm karkas, but, göğüs, kanat, sırt, boyun ve yenilebilir iç organ ağırlıkları tespit edilmiştir, (karkas öğelerine ayırma işlemi “Kentucky Fry Chicken, 9 piece Cuttig “ yöntemine göre yapılmıştır) ve duyusal analiz yapılmıştır. Duyusal analiz yapmak amacıyla, yer ve kafes gruplarına ait karkasların göğüs ve but parçalarından rastgele seçilen 10’ar adeti, ayrı ayrı kaplarda fırında aynı şartlarda pişirilmiştir. Pişirilen göğüs ve but parçalarının etleri aynı şekilde numaralandırılan tabaklara bırakılmıştır yas grubu arasından seçilen, 15 paneliste duyusal analiz hakkında bilgi verilmiştir. Panelistler birbirini etkilemeyecek şekilde oturtulmuş, masada yeterince içme suyu bulundurulmuştur. Ayrı ayrı tabaklarda servis yapılan bıldırcın etini tadarak, dağıtılan formlara (Tablo 2) tabak numaralarını yazıp, genel beğenilerini, etinin lezzetini, kokusunu, rengini, görünümünü değerlendirerek 1’den 10’a kadar bir puan vermeleri istenmiştir (Özdemir, 2007). BULGULAR Canlı ağırlık Bu araştırmada, 6 haftalık süreyle büyüme-gelişme performansı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı ve bazı karkas özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Besi dönemi boyunca, kontrol ve muamele gruplarının haftalık canlı ağırlık ortalamaları ve standart hataları Tablo 3 te verilmiştir. Yaş (hafta)Cins Kafes X± Sx Yer X ±Sx G 1. hafta C.A (g) EDKEDK 23.66± 0.88a 22.76± 0.81a 23.11± 0.61a 23.41± 0.77a 23.62± 1.05a 23.58± 0.63a ÖS 2. hafta C.A (g) EDKEDK 56.62±1.42a 57.63±1.42a 57.10±0.99a 53.87±1.24b 53.76±1.83b 54.03±1.05b ****** 3. hafta C.A (g) EDKEDK 92.41±2.38a 97.10±2.11a 94.77±1.58a 90.01±2.09b 89.72±2.73b 90.45±1.66b * ** * 4. hafta C.A (g) EDKEDK ±2.87a ±2.66a ±1.94a ±2.50b ±3.44b ±2.05b ** 5. hafta C.A (g) EDKEDK ±3.50a ±3.79a ±2.57a ±3.12b ±5.04b ±2.77b ** 6 hafta C.A (g) EDKEDK ±3.51a ±3.64a ±2.54a ±3.18b ±4.98b ±2.80b ** 7 hafta C.A (g) EDKEDK ±8.41a ±6.45a ±6.47a ±2.8b ±4.2b ±4.1b ** Tablo.3. Kontrol ve muamele gruplarına ait erkek ve dişilerin haftalık canlı ağırlık değerleri (g) ve standart hataları (X ±Sx). a, b: Aynı satırda farklı harfle gösterilen ortalamalar arasındaki farklılıklar önemlidir. E: Erkek, D: Dişi, K=(Erkek+Dişi). *: P<0.05, **: P<0.01. Canlı ağırlık ortalamaları bakımından ilk hafta istatistiksel olarak erkekler, dişiler ve erkek dişi karışık gruplar arasındaki farklılıklar önemsiz, İkinci haftada canlı ağırlık ortalamaları bakımından, erkekler, dişiler ve erkek dişi karışık gruplar arasındaki farklılıklar önemli (P<0.05) bulunmuştur. Üçüncü haftada canlı ağırlık ortalamaları bakımından, erkekler, dişiler ve erkek dişi karışık gruplar arasındaki farklılıklar incelendiğinde erkekler arasındaki farkın önemli (P<0.05), dişi ve erkek dişi karışık grupların ortalamaları arasındaki fark (P<0.01) bulunmuştur. Dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci hafta erkekler, dişiler ve erkek dişi karışık gruplar arasındaki canlı ağırlık ortalamaları incelendiğinde farkın önemli (P<0.01) olduğu gözlemlenmiştir HaftaKafes Yer SistemiÖnem Düzeyi Yem tüketimi (g) ±7.8a416.4±7.2b ** ±8.2a519.3±9.2b * ±9.1a735.3±8.2b ** ±6.2a885.9±8.2b ** Yemden yararlanma oranı (g/g) ±0.02a3.6±0.02b ** ±0.67a4.1±0.67b * ±0.09a4.9±0.09b ** ±0.01a5.3±0.14b** Tablo 4. Kafes ve yer sistemi gruplarının eklemeli yem tüketimi, yemden yararlanma oranları ve standart hataları (X ±Sx). a, b: Aynı satırda farklı harfle gösterilen ortalamalar arasındaki farklılıklar önemlidir. *:(P<0.05), **: (P<0.01). İlk 4 haftalık dönemde, yem tüketimi bakımından kafes ve yer gruplarına ait ortalamalar sırasıyla; ve g olarak saptanmıştır. Yetiştirme sisteminin farklılığı, yem tüketimini önemli düzeyde etkilemiş olup, gruplara ait ortalamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli (P<0.01) bulunmuştur. Yine yetiştirme sistemi, bıldırcınların 0-4 haftalık dönemdeki yemden yararlanma oranlarını önemli düzeyde (P<0.01) etkilemiştir. En iyi yemden yararlanan kafes sistemi grubu olmuştur.0-5 haftalık dönemde, yem tüketimi bakımından kafes ve yer gruplarına ait ortalamalar sırasıyla; ve g olarak saptanmıştır. Yetiştirme sisteminin farklılığı, yem tüketimini önemli düzeyde etkilemiş olup, gruplara ait ortalamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli (P<0.05) bulunmuştur. Yine yetiştirme sistemi, bıldırcınların 0-5 haftalık dönemdeki yemden yararlanma oranlarını önemli düzeyde (P<0.05) etkilemiştir. Yemden yararlanma en iyi kafes sisteminde elde edilmiştir. 0-6 haftalık dönemde, yem tüketimi bakımından kafes ve yer gruplarına ait ortalamalar sırasıyla; ve g olarak saptanmıştır. Yetiştirme sisteminin farklılığı, yem tüketimini önemli düzeyde etkilemiş olup, gruplara ait ortalamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli (P<0.01) bulunmuştur. Yine yetiştirme sistemi, bıldırcınların 0-6 haftalık dönemdeki yemden yararlanma oranlarını önemli düzeyde (P<0.01) etkilemiştir. En iyi yemden yararlanma kafes sistemi grubunda elde edilmiştir. 0-7 haftalık dönemde, yem tüketimi bakımından kafes ve yer gruplarına ait ortalamalar sırasıyla; ve g olarak saptanmıştır. Yetiştirme sisteminin farklılığı, yem tüketimini önemli düzeyde etkilemiş olup, gruplara ait ortalamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli (P<0.01) bulunmuştur. Yine yetiştirme sistemi, bıldırcınların 0-6 haftalık dönemdeki yemden yararlanma oranlarını önemli düzeyde (P<0.01) etkilemiştir. En iyi yemden yararlanan kafes sistemi grubu olmuştur. Tablo.5. Erkek ve Dişi bıldırcınların karkas ağırlığı, karkas randımanı ve bazı karkas kısımlarına ait ortalamalar ve standart hataları (X ±Sx ). Özellikler Cins Yetiştirme Sistemi KafesYer Önem düzeyi Karkas ağırlığı (g) EDED 119.5±2.8a 146.0±5.3a 112.2±2.2b 124.6±6.1b ** Karkas randımanı (%) EDED 71.0±0.07a 70.1±0.02a 71.5±0.07a 72.0±0.02b ÖS * Göğüs ağırlığı (g) EDED 50.5±3.1a 59.7±2.4a 53.9±3.1a 54.3±2.3b ÖS * Göğüs oranı (%) EDED 42.5±1.6a 40.6±1.1a 45.8±1.6b 43.8±1.2b **** But ağırlığı (g) EDED 30.7±1.2a 36.9±3.0a 31.6±1.2a 31.1±3.0b ÖS ** But oranı (%) EDED 25.7±1.4a 25.3±3.1a 26.8±1.5a 25.1±3.2a ÖS a, b: Aynı satırda farklı harfle gösterilen ortalamalar arasındaki farklılıklar önemlidir. E: Erkek, D: Dişi, K=(Erkek+Dişi). *: P<0.05, **: P<0.01. Kafes ve yer sistemlerinde yetiştirilen erkek ve dişi bıldırcınların karkas ağırlığı, karkas randımanı, göğüs ağırlığı, göğüs oranı, but ağırlığı ve but oranları bakımından yapılan karşılaştırmada, yetiştirme sistemlerinin farklılığının karkas ağırlığı ortalamaları bakımından hem erkek hem de dişilerde ortalamalar arasındaki farkın önemli (P<0.01) olduğu, karkas randımanı bakımından ortalamalar arası farkın erkeklerde önemsiz dişilerde önemli (P<0.05) olduğu, göğüs oranı bakımından ortalamalar arası farkın erkeklerde ve dişilerde önemli (P<0.05), but ağırlığı bakımından ortalamalar arası fark erkeklerde önemsiz, dişilerde önemli (P<0.05) ve but oranı bakımından ise hem erkek hem de dişilerde ortalamalar arası fark önemsiz bulunmuştur. Yedi haftalık besi periyodu sonunda, kafes sisteminde 3 bıldırcın ve ölüm oran % 4.0, yer sisteminde 4 bıldırcın ve ölüm oranı % 5.3 olarak tespit edilmiştir. Yaşama gücü üzerine yetiştirme sisteminin özellikle yer sisteminin olumsuz etkisi olduğu ve ölüm oranın önemli (P<0.05) tespit edilmiştir. Tablo 6. Yer ve Kafes sistemi şartlarda yetiştirilmiş bıldırcın etlerine ait renk, koku ve lezzet gibi kalite özelliklerinin tüketici tarafından beğenilme düzeyleri. ÖzelliklerYer SistemiKafes SistemiÖnem Düzeyi X±Sx Görünüm (n=15) 7.9± 0.24a7.8± 0.61a ÖS Renk (n=15) 7.3± 0.31a7.2± 0.32a ÖS Koku (n=15) 7.4± 0.19a7,5± 0.43a ÖS Lezzet (n=15) 8.6± 0.21a7.5± 0.30b ** Genel Beğeni (n=15)8.5± 0.28a8.0± 0.40b* a, b: Aynı satırda farklı harfle gösterilen ortalamalar arasındaki farklılıklar önemlidir. *: p<0.05, ** : (P<0.01) Yer ve Kafes sistemi gibi farklı şartlarda yetiştirilmiş, ancak aynı şartlarda pişirilmiş olan bıldırcın etleri arasında görünüm, renk ve koku kriterleri ortalamaları arasındaki fark önemsiz, Lezzet bakımından ortalamalar arasındaki fark önemli (P<0.01) ve genel beğeni kriteri bakımından da ortalamalar arasındaki fark (p<0.05) önemli olarak tespit edilmiştir. Genel olarak yer sistemde yetiştirilen bıldırcınların etleri kafes sisteminde yetiştirilen bıldırcınların etlerinden daha fazla beğenilmiştir. SONUÇ Sonuç olarak; araştırmada canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, ölüm oranı, karkas ağırlığı, karkas randımanı, yem tüketimi ve yemden yararlanma oranları bakımından yetiştirme sisteminin etkisi önemli olarak bulunmuş ve kafeste yetiştiricilik bir avantaj oluşturmuştur. Öte yandan etin duyusal analizi üzerine yetiştirme sisteminin etkileri incelendiğinde; görünüm, renk ve koku kriterleri ortalamaları arasındaki fark önemsiz bulunurken, lezzet ve genel beğeni kriteri bakımından yetiştirme sisteminin etkisi önemli bulunmuş ve genel olarak yer sistemde yetiştirilen bıldırcınların etleri kafes sisteminde yetiştirilen bıldırcınların etlerinden daha fazla beğenilmiştir. İncelenen özelikler açısından kafeste yetiştirmenin yerde yetiştirmeden daha iyi sonuç doğurabileceği görülmüştür. Özellikle yer sisteminde uzun süre birlikte barındırmanın, bu sistemde hijyen koşullarının yeterince sağlanamamasına neden olduğu ve yasama gücünü olumsuz yönde etkilediği gözlenmiştir. Gerekli yetiştirme koşullarının sağlanması şartıyla yerde yetiştirmenin de yapılabileceği tavsiye edilebilir. Ancak, bıldırcınların büyüme ve yasama gücü özellikleri açısından kafes sisteminde entansif olarak yetiştirmenin daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.


"KAFES VE YER SİSTEMİNDE YETİŞTİRİLEN BILDIRCINLARIN BESİ PERFORMANSI VE KARKAS ÖZELLİKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Hakan İNCİ* Bünyamin SÖĞÜT* Turgay." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları