Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Şerif ÖNER / Uşak Üniversitesi Haluk TANDIRCIO Ğ LU / Dokuz Eylül Üniversitesi 25. Kasım 2012 / ANKARA BÜYÜKŞEHİR TASARISI PERSPEKTİFİNDE YEREL YÖNETİMLERDE.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Şerif ÖNER / Uşak Üniversitesi Haluk TANDIRCIO Ğ LU / Dokuz Eylül Üniversitesi 25. Kasım 2012 / ANKARA BÜYÜKŞEHİR TASARISI PERSPEKTİFİNDE YEREL YÖNETİMLERDE."— Sunum transkripti:

1 Şerif ÖNER / Uşak Üniversitesi Haluk TANDIRCIO Ğ LU / Dokuz Eylül Üniversitesi 25. Kasım 2012 / ANKARA BÜYÜKŞEHİR TASARISI PERSPEKTİFİNDE YEREL YÖNETİMLERDE MALİ PAYLAŞIM V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU

2 Kamu yönetimine yön veren temel perspektif DEĞİŞİMİN YÖNETİMİ İÇİN YÖNETİMDE DEĞİŞİM (reformun aforizması) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 2

3 DEĞİŞİM DÖNÜŞÜM ÇABALARI YENİ DEĞİL… (!) MEHTAP İÇ-DÜZEN KAYA MİRT V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 3

4 Yerel Yönetimlerde De ğ işim ve Dönüşüm : Mevzuat 4749-Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ( ) 5018-Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ( ) 5216-Büyükşehir Belediyesi Kanunu ( ) 5302-İl Özel İdaresi Kanunu ( ) 5393-Belediye Kanunu ( ) 5355-Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ( ) 5366-Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Kanunu ( ) 5747-Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması Kanunu ( ) 5779-İl Özel İdareleri ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun ( ) 6306-Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ( ) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 4

5 Yine ve Yeniden Yerel Yönetimlerde De ğ işim Dönüşüm … Yeni Büyükşehir Tasarısında Dönüşüm ve Değişimler V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 5

6 Büyükşehir Tasarısında Yapısal Dönüşümler (I) 1. On üç Büyükşehir; Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van. Toplam 29 Büyükşehir. 2. Büyükşehir belediye sınırı = İl mülki sınırı Özel İdare, 1591 Belde, Köy kapanıyor. 4. Beldelerin % 80.4’ü, Köylerin % 46.7’si kapanıyor. 5. Türkiye topraklarının % 51.5’i büyükşehir alanı oluyor kişi (nüfusun % 75.6’sı) BŞ’de yaşayacak. 7. Büyükşehirlerde 27 ilçe kuruluyor. BŞ ilçe sayısı: Mahalli idare birlikleri tasfiye ediliyor. 9. Mahalle kurulma nüfus şartı: en az 500 kişi şartı 10. Kapatılan köylerde yerel vergi, harç muafiyeti (5 yıl). 11. Kapatılan köylerde içme suyu ücreti en düşük tarifenin %25'ini geçmeyecek (5 yıl). 12. Geleneksel kültürel dokuya uygun mimari projeler. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 6

7 Büyükşehir Tasarısında Yapısal Dönüşümler (2) 13. Vali, Büyükşehir başkanlarına diplomatik pasaport 14. Büyükşehir, büyükşehir ilçe belediyeleri ve bağlı idareler, yatırım bütçelerinin en az % 10'unu 10 yıl süreyle yeni yerleşim yerlerinin altyapısına ayıracak. 15. Genel bütçe vergi gelirlerinin; %1,50’si büyükşehir dışındaki belediyelere (eski oran %2.85) % 4,50’si büyükşehir ilçe belediyelerine (eski oran: %2.50) % 0.0,5’i il özel idarelerine (eski oran: %1.15) 16. Büyükşehir sınırlarındaki genel bütçe vergi geliri tahsilat toplamından büyükşehir belediyelerine % 6 pay (eski oran: %5) 17. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Merkezi (YİK-M) 18. YİK-M GBV tahsilatından %0.25 pay verilecek V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 7

8 Toplam Büyükşehir İlİl Büyükşehir İ lçe İ lçe Merkezi Belde Toplam köyden ’si kapatılıyor Köy sayısı : Dönüşüm Öncesi ve Sonrası Sayılarla Yerel Yönetimler Yerel yönetim sayıları %47.8 azalıyor.... 8

9 BÜYÜKŞEHİR TASARISINDA YEREL YÖNETİMLERE İLİŞKİN MALİ DÖNÜŞÜM V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 9

10 Mali Dönüşümün Temel Aktörleri İl özel idareleri Büyükşehir belediyeleri Büyükşehir ilçe belediyeleri Normal belediyeler (İl, İlçe, Belde) Mali Dönüşümün Sağlandığı Mevzuat Belediye Yasası Belediye Gelirleri Yasası Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası Mali Dönüşüm İhmal Edilen (Dolaylı) Aktörleri Köy ve Mahalle V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 10

11 I. Gözden Düşen/Çıkarılan İl Özel İdarelerinde Mali Dönüşüm (I) * GBVG tahsilât toplamının % 0,5’i pay verilecek (mevcut pay %1,15 ) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 11

12 Gözden Düşen/Çıkarılan İl Özel İdarelerinde Mali D önüşüm (2) * % 0.5’lik payın dağılımı; - % 50’si illerin nüfusu - % 10’u illerin yüzölçümü - % 10’u illerin köy sayısı - % 15’i illerin kırsal alan nüfusu - % 15’i illerin gelişmişlik endeksi Gelişmişlik endeksine göre 5 il grubu (az’dan çok gelişmişe) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 12

13 2. İl İlçe Belde Belediyelerinde Mali Dönüşüm (1) Dönüşümün gerçekleştiği mevzuat * Belediye Yasası ** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası *** Belediye Gelirleri Yasası V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 13

14 İl İlçe Belde Belediyelerinde Mali Dönüşüm (2) * Belediye Yasası … Yer Seçim Belgesi (Belediye Kanunu md.15’ek) Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kurulacak «elektronik haberleşme istasyonlarına» kent ve yapı estetiği dikkate alınarak «yer seçim belgesi» vermek belge karşılığında alınacak ücreti belirlemek. Belediyelere ait.. * Yetki B.Şehirlerde Büyükşehir Belediyesine ait. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 14

15 İl İlçe Belde Belediyelerinde Mali Dönüşüm (3) ** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası … GBVG’den; 1. İl, İlçe, belde %1.50 pay (mevcut oran %2.85) 2. Denkleştirme Ödeneği % 0.1 pay (mevcut oran %0.1) (nüfusu ’e kadar belediyeler için Maliye Bakanlığı hesabına) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 15

16 İl İlçe ve Belde Belediyelerinde Mali Dönüşüm (4) ** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası … * %1.50 ’lik GBVG payının dağıtım kriterleri: Nüfus ve Gelişmişlik endeksi (mevcut kriterler değişmiyor) * %1.50’lik payın ; - % 80 ’i nüfus - %20 ’si gelişmişlik endeksi (İl Bank tarafından belediyelere dağıtılacak) (mevcut dağılım değişmiyor: %80-%20) * İl belediyeleri gelişmişlik endeksine göre; a) en az’dan en çok gelişmişe ve b) eşit nüfusa göre 5 gruba ayrılıyor. (mevcut uygulama değişmiyor) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 16

17 Denkleştirme ödeneği dağıtım esasları Mevcut Uygulama (5779)Yeni Yasanın Öngördüğü GBVG tahsilât toplamının %0.1 ’i Maliye Bakanlığına (belediyeler için) GBVG tahsilat toplamının %0.1 ’i Maliye Bakanlığına (Nüfusu ’e kadar olan belediyeler için) % 0.1’in; - % 60’ı, nüfusu 5.000’e kadar belediyelere - %40’ı, nüfusu – arası belediyelere % 0.1’in; - % 50’si İl Bank’a - % 50’si İçişleri Bakanlığına (proje karşılığı) İl Bank’a aktarılan % 50’nin, -% 65’i eşit şekilde, -% 35’i nüfusa göre dağıtılır. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU GBVG’den Belediyelere Aktarılan Pay: Denkleştirme Ödeneği 17

18 İl İlçe Belde Belediyelerinde Mali Dönüşüm (4) ***Belediye Gelirleri Yasası … 1. Harcamalara Katılma Payı - Bürokratik süreç revize ediliyor; Harcamalara katılma payı işlemlerinin “belediye meclis kararı” ile gerçekleştirilmesi hükmü getiriliyor. 2. Yer seçim belgesi ücreti: Belediye ve mücavir alan içinde elektronik haberleşme istasyonlarına ücret karşılığı yer seçim belgesi. (ek gelir) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 18

19 3. Büyükşehir ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde Mali Dönüşüm (1) Dönüşümün gerçekleştiği mevzuat * Belediye ve Büyükşehir Yasası **Belediye Gelirleri Yasası *** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 19

20 Büyükşehir ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde Mali Dönüşüm (2) * Belediye ve Büyükşehir Yasası … - Yer Seçim Belgesi, Elektronik Haberleşme İstasyonlarına (Belediye Kanunu md.15’ek) * Yer seçim Belgesinde B.Şehirlerde, BŞ Belediyesi yetkili. ** Belediye Gelirleri Yasası … Harcamalara Katılma Payı - Bürokratik süreç revize ediliyor; katılma payı işlemleri için “belediye meclis kararı”. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 20

21 Büyükşehir ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde Mali Dönüşüm (4) *** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası … * Büyükşehir Belediyelerine % 6 (eski oran %5) (İl sınırları içindeki GVBG toplamından) * Büyükşehir İlçe Belediyesi %4.50 (eski oran :%2.50) (GBVG toplamından) * Büyükşehir Belediyelerine BŞ İlçe Belediyelere ayrılan %4.50’ nin %30 ’u (eski oran %2.50’nin %30’u) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 21

22 Büyükşehir ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde Mali Dönüşüm (5) *** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası … V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU GBVG’den ayrılan Pay Büyükşehirlerde Genel Bütçe Vergi Gelirlerinin Paylaşımı % 5’in dağıtımı (5779) ► % 70’i doğrudan büyükşehire Kalan %30 büyükşehirler arasında Nüfusa göre %6’nın dağıtımı (Büyükşehir tasarısı) ► % 60’ı doğrudan büyükşehire kalan % 40’ın % 70’i Nüfusa göre büyükşehire kalan % 40’ın %30’u Yüzölçümü ne göre büyükşehire 22

23 Büyükşehir ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde Mali Dönüşüm (6) *** Genel Bütçe Vergi Gelirleri Yasası … Büyükşehir İlçe Belediye Paylarının Dağıtımı * GBVG’den BŞ ilçe belediyelere %4.50 ’ pay verilir. * % 4.50’ den BŞB’ne ayrılan % 30 çıkarıldıktan sonra kalanın; - % 90’ı ilçe nüfusu - % 10’u ilçe yüzölçümüne göre dağıtılıyor. (ek yeni kriter: yüzölçümü) (mevcut uygulama) %2.50 İlçe nüfuslarına göre veriliyor. İlçe’de BŞB’ne %30 pay. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 23

24 Genel Bütçe Vergi Gelir Dağılımının Büyükşehirlere Yansımaları (!) V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 24

25 V. YEREL YÖNETİMLERİN MALİ YÖNETİMİ FORUMU GBVG tahsilâtı (2011) %5’lik pay (5779’a göre) % 6’lık pay (tasarıya göre) Artış (%5-%6) 16BŞB251 Milyar TL 12.5 Milyar TL 15 Milyar TL 2.5 Milyar TL 13 BŞB (yeni) 17.2 Milyar TL 1 Milyar TL 1.3 Milyar TL 0.4 Milyar TL 29 BŞB (toplam) Milyar TL 13.5 Milyar TL 16.3 Milyar TL 2.9 Milyar TL Büyükşehir Belediyeleri GBV Tahsilat Rakamları ve Yaklaşık Payları Do ğ rudan… Nüfus… Yüzölçümü… Da ğ ılımı yapılmadan.

26 İl adı Brüt Tahakkuk (TL) Brüt Tahsilat (TL) Tahsilat Nispeti (%) Her bir İlin Toplam Tahsilat İçindeki Payı (%) İlin 81 İl İçindeki Başarı Sırası İstanbul ,4843,65 1 Ankara ,0610,85 2 Kocaeli ,7012,18 3 İzmir ,9310,21 4 Bursa ,212,78 5 Mersin ,032,08 6 Antalya ,311,43 7 Hatay ,761,18 8 Adana ,170,89 9 Tekirdağ ,630,99 10 Konya ,910,81 11 Eskişehir ,430,49 20 Sakarya ,610,39 21 V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU (Mevcut) B üyükşehrin Genel B ü t ç e Vergi Gelir Tahsilat Sıralaması (GİB 2011) 29 BŞB GBVG (brüt) tahsilat toplamı ~ Milyar TL dir Tahsilat sıralamasında Hatay 8. Tekirdağ 10. sırada. 26

27 %5 den %6’ya Toplumsal Maliyet ? 1. Büyükşehir yönetimlerine 2. Kent yaşamına olumlu katkı beklentisi var. Ancak… * % 1’lik artışın genel bütçe açığı üzerinde etkisi önem kazanmaktadır. * %1’lik artışın fırsat maliyeti genel bütçe açığı olarak ortaya çıkmaktadır… V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 27

28 İl Özel İdarelerine Kalkınma Ajansına İl Afet Acil Durum Müdürlüğüne ALTERNATİF ÜRETME ÇABASI mı… Yerelin Merkezileşmesi mi? Acaba ? Yönetsel Dönüşüm Değişim Altyapısı (?) soruların gölgesinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Merkezi (YİK-M) Büyükşehirlerde, - yatırım ve hizmetlerin etkinliğinin sağlanması, izlenmesi - afet acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu, - ilin tanıtımı, - (gerektiğinde) merkezi idarenin taşra yatırımlarının yapılması ve koordinasyonu - ildeki kamu kurumlarına rehberlik edilmesi, - Kamu kurumlarına hukuki destek sağlanması V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 28

29 Yatırım İzleme ve Koordinasyon Merkezi (YİK-M) GBVG’den %0.25 pay verilecek … 1. Maliye Bakanlığı payın; - % 60’ını eşit olarak doğrudan, - % 40’ı nüfusa göre dağıtacak 2. İl payının % 75’i valilik % 25’i kaymakamlıklara. 3. Kaymakamlık payının; - % 60’ı ilçelerin sayısına, - % 40’ı ilçelerin nüfusuna göre dağıtılacak. ( GİB-2011 veri) GBVG brüt tahsilat toplamı Milyar TL YİK-M’ne (% 0.25’in karşılığı) ~ 6.25 Milyar TL aktarılacaktır. V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 29

30 teşekkürler … V. YEREL YÖNET İ MLER İ N MAL İ YÖNET İ M İ FORUMU 30


"Şerif ÖNER / Uşak Üniversitesi Haluk TANDIRCIO Ğ LU / Dokuz Eylül Üniversitesi 25. Kasım 2012 / ANKARA BÜYÜKŞEHİR TASARISI PERSPEKTİFİNDE YEREL YÖNETİMLERDE." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları