Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Mesleki Rehberlik ve Danışma Kuramları I & II Doç.Dr. Oya Yerin Güneri 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Mesleki Rehberlik ve Danışma Kuramları I & II Doç.Dr. Oya Yerin Güneri 1."— Sunum transkripti:

1 Mesleki Rehberlik ve Danışma Kuramları I & II Doç.Dr. Oya Yerin Güneri 1

2 Amaçlar Mesleki Rehberlik ve kariyer danışmanlığı kuramlarını ve temel kavramlarını anlama Kuramları değerlendirme Kuramlarının uygulamaları hakkında bilgi ve deneyim kazanma 2

3 Kuramlar – kariyer sorunlarını, – yardım sürecini, – sürecinin çıktılarını belirlemek için bir ÇERÇEVE 3

4 Meslek Seçimi ve Gelişimi İle İlgili Yaklaşımlar Özellik Faktör Yaklaşımı (Parsons, Williamson) Psikodinamik Yaklaşımlar ( Freud, Adler, Ann Roe) 4

5 Psikanalitik yaklaşım Meslek seçimi İçgüdülerin toplum tarafından kabul edilebilir ifadesi Erken çocukluktaki doyum kaynakları İlgi ve yetenekler belirleyici değil Yaşamdaki diğer seçimler ve sorunlarla ilişkili Soru: Bir kişi neden iş makinesi operatörü olmayı seçer? 5

6 Psikanalitik Yaklaşımda Danışma Süreci Bilinçaltı etkenler Mesleki kararsızlık= temel psikolojik rahatsızlıklar Psikanalizde kullanılan teknikler Meslek seçimini etkileyen dürtülerin farkına varma 6

7 7

8 Adler’in Kuramı Temel ilkeler: Bölünmezlik ya da bütünlük Amaca yönelik olma Sosyal ilgi ve ailt olma 8

9 Adler’in Kuramı Temel kavramlar: Aile Bütünlüğü Doğum sırası Yaşam tarzı: İş-meslek, sevgi, toplumsallık İlk çocukluk anıları Sosyal ilgi 9

10 Düşün-yaz, Eşleş Paylaş Etkinliği: Çocukluk Deneyimlerim, İlk anılarım 10

11 Adler Yaklaşımında Kariyer Danışmanlığı Süreci Kariyer Danışmanlığının Aşamaları: – İlişki kurması – Bilgi toplama (ilk anılar, doğum sırası, yaşam stili vb.), değerlendirme – İçgörü kazanma – Etkili olmayan inanç ve davranışları değiştirme 11

12 Adler Yaklaşımında Kariyer Danışmanlığı Süreci Savikas (2009) Kariyer Stili Danışmanlığı – Kariyer stili mülakatı (yaşam amacı ve kariyer stili) – Kariyer stili değerlendirmesi – Bilgileri özetleme – Kariyer danışmanlığı 12

13 Ann Roe’nun Yaklaşımı Erken çocukluk, çevre, kişilik gelişimi ile meslek seçimi arasındaki ilişki Genetik psikolojik yatkınlıklar+ güçlü ve zayıf yönler+ ailenin çocuk yetiştirme biçimi = ihtiyaçlar = meslek seçimi 13

14 Ann Roe’nun Yaklaşımı Çocuk yetiştirme stillleri: – Çocuğa duygusal yoğunlaşma (aşırı koruyuculuk ve aşırı talepkarlık arasında değişir) – Çocuktan kaçınma (duygusal olarak red ve ihmal etme arasında değişir) – Çocuğun kabulü (rahat kabul etme ve severek kabul etme arasında değişir) 14

15 Ann Roe’nun Yaklaşımı Koruyucu ailelerin çocukları: ödül ve geri bildirim sağlayan meslekler İhmal edilen çocuklar: insanlardan uzak, nesnelere yönelik meslekler Kabül edilen çocuklar: ilgilerini dengeleyebilecekleri meslekler 15

16 Ann Roe’nun Yaklaşımı İnsanlara yönelik meslekler: hizmet, iş bağlantısı, örgütler, genel kültür, sanat ve eğlence İnsanlara yönelik olmayan meslekler: teknoloji, açık hava, bilim 16

17 Mesleki Gelişim Evreleri Meslek gelişim süreci çocuklukta bir meslek fikrinin oluşmaya başlamasından itibaren, yetişkinlikte bir meslek sahibi oluncaya kadar geçen gelişim evrelerini kapsar 17

18 Ginzberg ve ark.Mesleki Gelişim Kuramı Meslek seçimi – Süreç (10-20 yaş) – Geri dönülemez (1972, yaşam boyu) – Uzlaşma gerektirir (istek-olanaklar) 18

19 Ginzberg ve ark.Mesleki Gelişim Kuramı Dönemler – Fantezi (11 yaş öncesi) – Deneme (11-17) – Gerçekci (18 ve yukarısı) 19

20 Super’in Yaşam Boyu, Yaşam Alanı Yaklaşımı Kariyer=uygulamaya koyulmuş benlik kavramı Benlik kavramı= kendim + başkaları + ideal (keşisme => bütünlük) Yaşam alanı= farklı roller Ailenin sosyoekonomik düzeyi + bilişsel yetenekler + eğitim + beceriler + kişilik özelikleri + olgunluk+ karşısına çıkan fırsatlar= kariyer yolu 20

21 Yaşam Rolleri Egzersizi 21

22 22

23 Super’a Göre Meslek Gelişimi 1.Büyüme (0-14): Mesleki benlik gelişimi – Hayal (0-10), İlgi (11-12) Yetenek (12-14) 2. Araştırma (14-24): Kendini, mesleki rolleri ve iş dünyasını keşfetme – Deneme (14-17), Geçiş (18-21) 3. Sınama ve izleme (22-24) – Yerleşme evresi (25-44), Sınama (25-30), Sağlamlaştırma (31-44) 4. Koruma Evresi (45-64) 5. Çöküş Evresi ( ) – Yavaşlama basamağı (65-70) – Emeklilik Basamağı (71+) 23

24 Super’in Yaklaşımında Kariyer Danışmanlığı Süreci Yaşam yapısı, çalışan rolü Bulunduğu gelişim aşaması, kaynakları Mesleki kimlik-ilgi yetenekler, değerler Yaşam temaları 24

25 Holland’ın Kuramı Birey= genetik + çevre Kişilik yapısı Meslek seçimi= ilgiler, değerler, deneyimler Meslek çalışanları hakkında yapılan genellemeler doğru Bir mesleğin üyeleri= benzer kişilik özellikleri + özgeçmiş İlgi envanterleri- kişilik envanterleri Mesleki doyum + meslekte karar kılma ve başarılı olma= bireyin kişiliği+ çevre arasındaki bağdaşım 25

26 Holland‘ın Kuramı Kişilik ve çevre tipleri 1- Gerçekçi 2- Araştırıcı 3- Sosyal 4- Girişimci 5- Geleneksel 6- Sanatçı 26

27 27

28 Holland’ın İkincil Varsayımları – Uyum: Kişilik tipi + iş ortamı uyumu – Ayrışma: Bir tipe ait olma, baskın bir kod olması – Tutarlılık: Kodların yakınlığı – Kimlik: uyum + belirgin ilgi ve amaçlar 28

29 Sosyal Bilişsel Kuram Bir çok davranış gözlemleme yoluyla öğrenilir (Bandura) Sosyal etki önemli bir role sahiptir Kendini yetkin görme (Self-Efficacy): bireylerin belli bir davranışı göstermek için gerekli etkinlikleri düzenleme ve başarılı bir şekilde yapma kapasitesine ilişkin kendi yargıları 29

30 Krumboltz’un öğrenme kuramı, faktörler Genetik özelikler, yetenekler- cinsiyet, fiziksel özelikler, zeka… Çevresel koşullar ve olaylar: kültürel, politik, sosyal, ekonomik... Öğrenme yaşantıları 30

31 Krumboltz’un öğrenme kuramı kariyer kararını etkileyen faktörler Kendi hakkındaki gözlemler, genellemeler Dünya hakkındaki genellemeler İşe yaklaşma becerileri Eylemler 31

32 Krumboltz’un öğrenme Kuramı Danışmanlık Uygulaması Gelişimsel (eğitim, materyaller) İyileştirici (amaç belirleme, bilişsel yeniden yapılandırma, karar becerileri) İlgilerin genişletilmesi, yanlış inançların belirlenmesi, yeni beceriler öğrenme Değişen iş yaşamına hazırlama Harekete geçirmek için güçlendirme Etkin rol alma 32


"Mesleki Rehberlik ve Danışma Kuramları I & II Doç.Dr. Oya Yerin Güneri 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları