Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çocuk ve Şiddet Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. Ankara Çocuk Koruma Birimi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çocuk ve Şiddet Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. Ankara Çocuk Koruma Birimi."— Sunum transkripti:

1 Çocuk ve Şiddet Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. Ankara Çocuk Koruma Birimi (AÇOK)‏

2 Şiddet «Bireyin kendisine, diğer bir kişiye ya da grup veya topluluğa yaralanma, ölüm, psikolojik zarar, yoksunluk ya da gelişim bozukluğuna yol açacak ya da yol açma olasılığı yüksek olacak şekilde, kasıtlı olarak fiziksel güç ya da kudret uygulaması ya da bununla tehdit etmesi» DSÖ, 2002 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

3 ŞİDDET DuygusalCinselEkonomik Fiziksel Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

4

5 Şiddetin Görülme Sıklığı Fiziksel İstismar % 13 – 36 Cinsel İstismar % 10 – 44 Çocuklar ve ergenler arasında zorbalık % Ceza evindeki çocukların ceza evine girmeden önceki 3 ayda şiddetle karşılaşma sıklığı % 70 Çocuk işçi % 5.9 TUİK, 2011 TBMM, Şiddet raporu, 2007 Alikaşifoğlu M ve ark, 2006 Karaman-Kepenekci & Cinkir, 2006 Pekel-Uludagli & Ucanok, 2005 Eskin M ve ark, 2005 Alikasifoglu M ve ark., 2004 Kapci E,2004 Zoroğlu SS ve ark, 2003 Oral R ve ark, 1996 Atamer TA, 1988 Bilir S, 1986 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

6 Şiddetin Görülme Sıklığı Ailelerin %34ˊünde fiziksel şiddet % 53ˊünde sözel şiddet Çocukların % 46ˊsı fiziksel şiddet görüyor Kadınların % 71.4ˊü geçmişteki ya da şimdiki gebelik döneminde ruhsal/sözel, fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kalmış Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012 Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu-1995 Ayrancı ve arkadaşları, 2002

7  Ölüm  “Yere vura vura dövüyorum”  “Bana yardım edin, yoksa ya onu, ya kendimi öldüreceğim”  “Çok huysuz, bir kere ağlamaya başlayınca durduramıyorum”  Fiziksel sakatlıklar Körlük Sağırlık, konuşma bozuklukları Kol ve bacaklarda kırıklar Motor yetersizlikler Kafada, yüzde, gövdede kalıcı izler Şiddete uğrayan çocuklara neler oluyor? Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

8  Bilişsel yetersizlik  Davranış sorunları, ruh sağlığında bozulma Uyuşturucu, alkol, sigara kullanımı Arkadaş ilişkilerinde başarısızlık Aile ilişkilerinde başarısızlık Akademik başarıda yetersizlik Dissosiyatif davranış bozuklukları İntihar sıklığında artış Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012 Şiddete uğrayan çocuklara neler oluyor?

9 ŞİDDETE TANIK OLMAK… Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

10 AİLE İÇİ ŞİDDET ÇOCUĞU NASIL ETKİLİYOR? Şiddet gören kadınların annelik işlevleri ve çocuklarıyla ilişkileri bozulur Çocuğun şiddet görme riski artar Çocuklar ana baba arasında şiddete tanık olur Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

11 Sessiz, unutulmuş ya da görünmez kurbanlar (Edleson 1999) Sessiz, unutulmuş ya da görünmez kurbanlar (Edleson 1999) Doğrudan şiddete maruz kalmasalar da, bu çocuklar diğer istismar edilmiş ya da ihmal edilmiş çocuklarla aynı türden belirtiler göstermektedir (McDonald ve Jouriles 1991) (Stephens 1999) Doğrudan şiddete maruz kalmasalar da, bu çocuklar diğer istismar edilmiş ya da ihmal edilmiş çocuklarla aynı türden belirtiler göstermektedir (McDonald ve Jouriles 1991) (Stephens 1999) Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

12 Şiddete Tanık Olan Çocuk... Çocukların yarısı şiddete fiilen müdahale ettiğinin bildirilmekte Kısa dönemde saldırganlıkta artış, edilgenlik, çekilme, somatik belirtiler, bunaltı ve intihar girişimi sık Ana baba ya da çocuktan sorumlu olan kişilerce yüzüstü bırakılma, kandırılma, ihanete uğrama nedeniyle, olağan koruyucu mekanizmalar daha katı yada daha az kullanılabilir hale gelir Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

13 Şiddete Tanık Olan Çocuk... Yardıma gereksinimi olan berelenmiş bir annenin ruhsal ve hatta birçok kez fiziksel bakımını üstlenmek zorunda kalır Çocuk, annesine annelik yapmak gereksinimi duyar İçselleştirilen bu ilişki biçimi, gelecekteki kötüye kullanılma ilişkilerindeki bağımlılığın temellerinden birini oluşturur Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

14 Şiddete Tanık Olan Çocuk... Şiddet gördüğü için muhtemelen depresif olan annenin çökkünlük duygularını da içselleştirir Çocuk tam olarak ne beklediğini bilemeden anneye yapışır, çökkün bir anneyi kendi haline bırakıp da kendi yoluna gidemez, suçluluk duyar Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

15 Şiddet uygulayan baba, çocuğun dünyasında güven ve sevgi kaynağı değil; korku kaynağı, öfke kaynağı, tutarsız, güvenilmez biri haline gelir. Çocuk şiddet uygulayan baba imgesi ile ailenin bakımını üstlenen, çocuğa sevgi duyan baba imgesi arasındaki değişimlere uyum sağlama güçlüğü yaşar. Şiddete Tanık Olan Çocuk... Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

16 Çocuklar büyüdüğünde… Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

17 Çocukluk çağında şiddete uğrayan erişkin Davranış sorunları Psikolojik sorunlar Somatik yakınmalar Hastalıklar Erken ölüm Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

18 Yaygın ve süregen etkiler Nörodevelopmental gecikme HPA Aks disfonksiyonu Metabolik sendrom İmmün sistem disfonksiyonu Major depresiv hastalıklar Travma sonrası stres bozuklukları Riskli cinsel davranışlar Madde bağımlılığı Sonraki nesillere aktarılan etki Somaini ve ark, 2011 Neigh ve ark, 2009 Danese ve ark, 2007, 2008 Caspi ve ark, 2006 Gunstad ve ark, 2006 Pace ve ark, 2006 Yehuda ve ark, 1993, 95, 2005 Goodwin ve ark, 2004, 2005 Forbes ve ark, 2005 Armony ve ark, 2005 Wessa ve ark, 2005 Guthrie ve ark, 2005 Batten ve ark, 2004 Dong ve ark, 2004 Carpenter ve ark, 2004 Hendler ve ark, 2003 Orr ve ark, 1995, 2003 Miller ve ark, 2002 Rauch ve ark, 2000 Heim ve ark, 2000 Dietz ve ark, 1999 Felitti ve ark, 1998 Smith ve ark, 1998 McCauley ve ark, 1997 Lissau ve ark, 1994 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

19 Yaşam boyu devam eden bedensel sorunlar 23 çalışmanın meta analizi –Kronik ağrı –Fibromyalji –Fonksiyonel mide-barsak sistemi hastalıkları –Baş ağrıları –Psikojenik nöbetler –Obezite –Pelvik ağrı Paras ve ark. JAMA, 2009 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

20 554 genç erişkinden “mutsuz çocukluk” öyküsü olanlarda.... –Limbik İrritabilite semptomları İktal temporal lob epilepsi –Disosiyatif bozukluklar –Anksiyete –Depresyon –Öfke –Somatik yakınmalar... Ebeveynin sözel saldırganlığı Teicher NH ve ark. Am J Psychiatry, 2006 Psikopatolojilerin duygusal istismarla ilişkisi fizksel istismara göre daha belirgin Psikopatolojilerin duygusal istismarla ilişkisi fizksel istismara göre daha belirgin Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

21 Alkolizm, İlaç bağımlılığı, Depresyon, İntihar girişimi Sigara bağımlılığı, Sağlığını riske atacak davranışlar, Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, Cinsel partner sayısının fazlalığı (≥ 50), Kronik akciğer hastalıkları, Hepatit Fiziksel inaktivite, Ciddi obezite, Diyabetes mellitus Felitti FJ ve ark. The Advers Childhood Experiences (ACE) Study, Am J Prev Med, 1998 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012 X 12 X 2-4 X 1.4 – 1.6

22 İstismarın düzeyine ve sıklığına bağlı; İskemik kalp hastalığı, Kanser, İskelet sorunları, Karaciğer hastalıkları, Akciğer hastalıkları Felitti FJ ve ark. The Advers Childhood Experiences (ACE) Study, Am J Prev Med, 1998 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

23 Çocukluk çağında olumsuz denyimler erken öldürüyor… (ACE study) Çocukluk çağında olumsuz denyimler erken öldürüyor… (ACE study) ÖLÜM Hastalık, sakatlık ve sosyal sorunlar Sağlıkla ilişkili risk taşıyan davranışları benimseme Sosyal, duygusal ve bilişsel bozulma Çocukluk çağındaki olumsuz deneyimler ÖLÜM KONSEPSİYON Felitti FJ ve ark. The Advers Childhood Experiences Study, Am J Prev Med, 1998 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

24 Çocukluk çağı olumsuz yaşam deneyimleri çalışmaları (ACE Studies) Brown DW ve ark, USA, 2009 – erişkin Bynum L ve ark, USA, 2010 – erişkin Ramiro LS ve ark, Filipinler, 2010 –1068 erişkin Ford ES ve ark, USA, 2011 – erişkin Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

25 Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşam Deneyimleri Pilot çalışma sonuçları, 2012 (Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi ) Toplam örneklem; üniversite öğrencisi Pilot çalışma; 574 öğrenci –Tıp Fakültesi 1. ve 2. sınıf öğrencileri Anket formu; 110 soru, «The Adverse Childhood Experiences Study» (CDC, USA- Preventing child maltreatment: a guide to taking action and generating evidence, WHO, ISPCAN, 2006)’den adapte edildi. Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

26 Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşam Deneyimleri (ÇÇOYD) Sıklığı, AÜTF, 2012 ÇÇOYDErkek (%) Kız (%) Toplam (%) Yok26,445,935,6 128,127,227,7 223,613,218,7 39,78,29,0 ≥ 412,25,49,0 * Bu alanlardaki sorulardan bir yada daha fazlasına evet yanıtı verenler ÇÇOYD Kategorileri* İstismar İhmal Aile içi şiddete tanıklık Ailede ciddi sorunlar ÇÇOYD Kategorileri* İstismar İhmal Aile içi şiddete tanıklık Ailede ciddi sorunlar Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

27 Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşam Deneyimleri (ÇÇOYD) Sıklığı (%) Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

28 Sigara kullanımı (%) Madde kullanımı (%) OR:2,3 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

29 Alkol kullanımı (%) OR:5,1 OR:3,3 OR:1,9 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

30 OR:2,4 OR:2,1 OR:4,1 OR:3,5 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

31 OR:4,3 OR:1,8 OR:1,9 OR:2,6 OR:2,7 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

32 OR:5,0 OR:1,7 OR:2,2 OR:1,9 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

33 OR:2,2 OR:3,1 OR:2,4 OR:1,7 OR:2,8 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

34 OR:1,7 OR:1,9 ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

35 OR:2,6 OR:12,5 OR:16,6 OR:2,4 OR:5,4 OR:3,1 OR:13,9 OR:8,5 OR:3,4 Ciddi sorunların varlığı ÇÇOYD- AÜTF, 2012 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

36 Şiddet nasıl etkiliyor? Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

37 Thompson, 2001; Casey, 2005 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

38 Shore, 1997; Brotherson, 2005 Doğduğumuz sırada beynimizde 100 milyardan çok nöron vardı... –Nöronlar arası bağlantı mucizesi; Tek bir hücre, diğer hücre ile bağlantı kurabilir. 3 yaşına geldiğimizde beynimizde trilyon bağlantı vardı – şimdikinin iki katı ! Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

39 Beyin nasıl gelişir –Genetik yapı –Gıda ve beslenme –Ana-babanın ilgisi, duyarlılığı –Çocuğun deneyimleri –Çevresel uyaranlar –Fiziksel aktivite –Sevgi Hücreler arası sinaptik bağlantının oluşumu çocuğun deneyimleri ile ilişkilidir. Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

40 Önemli gelişimsel süreçler etkilenir –Sinir hücrelerinin gelişimi –Sinir hücreleri arasındaki bağlantı düzeyi –Myelinizasyon süreci Erken çocuk dönemindeki stres ve istismarının nörobiyolojik sonuçları-I Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 Teicher MH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

41 Yapısal ve fonksiyonel değişiklikler –Korpus kallozum boyutunda azalma –Neokorteks, hipokampus ve amigdalanın gelişiminin yavaşlaması –Hipokampusta nöron kaybı / hücre ölümü –Limbik yapılarda elektriksel uyarılabilirliğin artışı –Serebellar vermisin fonksiyonel aktivitesinde azalma Erken çocuk dönemindeki stres ve istismarının nörobiyolojik sonuçları-II Dannlowski ve ark. Biol Psychiatry, 2012 McCrory ve ark. J Child Psychol Psychiatry, 2010 Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 Teicher MH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

42 Hipokampus; –Hafıza, olayların kodlanması, hareketin davranışa dönüşmesi. –Disosiyatif bulguların, anksiyete ve panik hastalıkların patofizyolojisinde rol alır Temporolimbik yapılar; –Temporal lob epilepsi, parsiyel kompleks nöbetler Dannlowski ve ark. Biol Psychiatry, 2012 Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 Teicher MH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Erken çocuk dönemindeki stres ve istismarın beyinde etkilediği bölgeler Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

43 Amigdala; –Duygusal hafıza –Korkunun, agresivitenin, oral ve cinsel davranışların kontrolü –Tekrarlayan kontrol bozukluğu, İmpulsiv şiddet Korpus Kallozum; –Sağ ve sol hemisferlerin görevleri farklıdır, korpus kallozum aradaki bağlantıyı sağlar Erken çocuk dönemindeki stres ve istismarın beyinde etkilediği bölgeler Dannlowski ve ark. Biol Psychiatry, 2012 Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 Teicher MH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

44 Serebellum;  Dikkat, dil, bilişsel, tepkisel gelişmede kritik rol oynar  Serebellar vermis lezyonlarında  Bilişsel, dille ilgili, sosyal davranışlar ve duygusal alanlarda karmaşa  Şizofreni, Otizm, Depresyon  Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 Teicher MH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Erken çocuk dönemindeki stres ve istismarın beyinde etkilediği bölgeler Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

45 Beynin olumsuz deneyimlere ve strese yanıtı Hipotalamik Pitüiter Adrenal Aks (HPA) Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 STRES Norepinefrin Epinefrin Sempatik sinir sistemi Glukokortikoidler Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

46 Kronik stresin HPA üzerine etkisi Hipotalamik Pitüiter Adrenal Aks Neigh ve ark. Trauma, Violence & Abuse, 2009 GlukortikoidlerCRFGlukortikoidlerCRF Neurohumoral değişiklikler OksitosinOksitosin Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

47 STRES – ŞİDDETLE KARŞILAŞMA KORTİZOL DÜZEYİNDE ARTIŞ NÖROBİYO- LOJİK ETKİLER Organik beyin disfonksiyonu değil, sağlıklı beynin çevresindeki olumsuz yaşam denyimlerine fizyolojik yanıtı

48 Sonraki nesillere aktarılan etki Gebelik ve stres Çevresel etki Maternal davranışın/bakımın etkisi Epigenetik etki McCrory ve ark, 2010, 2011 Neigh ve ark, 2009 Oberlander ve ark, 2008 Weaver ve ark, 2006 Bredy ve ark, 2004 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

49 Epigenetik: DNA dizisinde değişiklik oluşturmadan, mitoz ve/veya mayoz bölünme ile kalıtılabilinen, gen fonksiyonundaki - expresyonundaki değişiklikler Epigenetik etki Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

50 Epigenetik etki Gebelik döneminde annenin yaşadığı stres DNA metilasyonu Histon modifikasyonu DNA metilasyonu Histon modifikasyonu Bebekte Hipotalamo-Pitüiter-Adrenal Aks işlevinde bozulma Bebekte Hipotalamo-Pitüiter-Adrenal Aks işlevinde bozulma Oberlander ve ark, 2008 Weaver ve ark, 2006 Bredy ve ark, 2004 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

51 Çocukluk çağında yaşanan istismar ile ergenlik, genç erişkinlik, erişkinlik dönemlerindeki davranışsal bozukluklar ve suçluluk arasındaki ilişki çok net Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

52  Şiddetin-suçun öğrenilmesi  Şiddetin sonraki nesillere aktarımı Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012 Şiddet şiddeti çeker ! George C. CURTIS, 1963

53 11 meta-analiz çalışmasının 10'unda; –Ahlaki değerleri içselleştirmede azalma –Çocuğun agresyonunda (saldırganlığında) artma –Çocuk suçluluğu ve antisosyal davranışlarda artma –Ebeveyn ve çocuk arasındaki ilişkinin kalitesinde azalma –Çocuğun bilişsel kapasitesinde azalma –Fiziksel istismar kurbanı olma riskinde artma –Erişkin olduğunda saldırganlıkta artma –Erişkin suç ve antisosyal davranışlarında artma –Erişkin bilişsel kapasitesinde azalma –Kendi çocuğunu veya eşini istismar riskinde artma Ana-baba dayağı ile çocuk davranışının ilişkisi (Meta-analiz sonuçları)‏ Gershoff ET. Psychological Bulletin, 2002 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

54 ŞİDDETİN NESİLLERE AKTARIMI Sosyal öğrenme teorisi Sosyal kontrol teorisi (Sosyal bağlanma teorisi)‏ Sosyal-Psikososyal gerginlik teorisi Currie J ve ark. Andrew Young School of Policy Studies, Research Paper Series, 2006 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

55 Sosyal Öğrenme Teorisi Çocuk bu davranışların pozitif çıktılarını gözlemleyerek motive olur –Diğerlerini kontrol etmek –Bir şeyler kazanmak –Sosyal kazançlar Çocuk şiddeti ya da suçu taklit yoluyla kopyalayarak büyür Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

56 Sosyal Kontrol Teorisi Kişilerin suça ve şiddete doğal bir eğilimi vardır. Ancak bu eğilim sosyal bağlarla, sosyal ilişki düzenleri ile engellenir. Çocuğun bakımdan sorumlu kişilerin yaptığı istismar bu bağların, ilişkilerin dağılmasına neden olur. Çocuğu suçtan ya da şiddetten uzak tutacak mekanizmaların etkisi azalır Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

57 Sosyal-psikososyal Gerginlik Teorisi Şiddete tanık olmak ve istismar akut stres kaynaklarıdır –Şiddet ve istismar; çocukları riskli, kendine zarar verecek ya da agresif davranışlar için yatkın hale getirir. Çocukların çevresel uyaranlara yanıtı değişir Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

58 Şiddet-suç ilişkisini etkileyen faktörler Şiddetin cinsi, süresi, ağırlığı Cinsiyet (Suçun tipi)‏ Aile özellikleri Aile ilişkileri Red / Destek / İzlem Arkadaş ilişkileri Yaşanan çevreye ait özellikler Gelir düzeyi, yaşam koşulları Şiddete tanık olma Okul çevresinin özellikleri Güvenli / Güvensiz Okul başarısı Şiddetin cinsi, süresi, ağırlığı Cinsiyet (Suçun tipi)‏ Aile özellikleri Aile ilişkileri Red / Destek / İzlem Arkadaş ilişkileri Yaşanan çevreye ait özellikler Gelir düzeyi, yaşam koşulları Şiddete tanık olma Okul çevresinin özellikleri Güvenli / Güvensiz Okul başarısı Crooks CV. Child Maltreatment, 2007 Lansford JE ve ark. Child Maltreatment, 2007 Leeb RT ve ark. Journal of Adolescent Health, 2007 Mersky JP ve ark. Child Maltreatment, 2007 Salzinger S ve ark. Child Maltreatment, 2007 Williams LM ve ark. Child Maltreatment, 2007 Currie J ve ark. Andrew Young School of Policy Studies, Research Paper Series, 2006 Teicher NH ve ark. Am J Psychiatry, 2006 Teicher NH ve ark. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2003 Siegel JA ve ark. Lournal of Research in Crime and Delinquency, 2003 Benda BB ve ark. Youth and Society, 2002 Gershoff ET. Psychological Bulletin, 2002 Herrera VM ve ark. Child Abuse and Neglect, 2001 Weiler BL ve ark. Criminal Behaviour and Mental Health, 1996 Zingraff MT ve ark. Journal of Research in Crime and Delinquency, 1994 Widom CP. Criminology 1989 Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

59 ÇOCUK SUÇLULUĞU İSTİSMAR/ŞİDDET Tamponlayan faktörler Artıran faktörler Kişisel özellikler Ailesel özellikler Çocuğun bulunduğu çevreye ait özellikler Anneye bağlanma Babaya bağlanma Özgüven Babanın eğitim durumu İnançlar Dindarlık Anneye bağlanma Babaya bağlanma Özgüven Babanın eğitim durumu İnançlar Dindarlık İntihar eğilimi Engellenme Hayal kırıklığı Yabancılaşma İntihar eğilimi Engellenme Hayal kırıklığı Yabancılaşma Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

60 ŞİDDET Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

61 ÖLÜM Hastalık, sakatlık ve sosyal sorunlar Sağlıkla ilişkili risk taşıyan davranışları benimseme Sosyal, duygusal ve bilişsel bozulma Çocukluk çağındaki olumsuz deneyimler Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

62 ÖLÜM Hastalık, sakatlık ve sosyal sorunlar Sağlıkla ilişkili risk taşıyan davranışları benimseme Sosyal, duygusal ve bilişsel bozulma Çocukluk çağındaki olumsuz deneyimler Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012

63 Teşekkürler… Ulukol - Milli Pediatri Kongresi, 2012


"Çocuk ve Şiddet Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. Ankara Çocuk Koruma Birimi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları