Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hipotez (Denence) Testleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hipotez (Denence) Testleri."— Sunum transkripti:

1 1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hipotez (Denence) Testleri

2 2Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hipotez Testleri •İstatistiksel testler Hipotezleri ispatlamak ya da yanlışlamak için tasarlanmaz •Testlerin amacı bir fikrin/iddianın gerçekleşme olasılığının ne kadar düşük/yüksek olduğunu göstermektir •Ör., rastgele seçilen bir örneklem ortalamasının evren parametresinin artı- eksi iki standart sapma sınırları içinde olma olasılığı %95’tir

3 3Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Beş Adımda Hipotez Testi 1.Araştırma sorusu araştırma Hipotezi (H 1 ) olarak formüle edilir 2.Test istatistiğine (T) karar verilir 3.Kritik bölge seçilir 4. Kritik bölgenin büyüklüğü kararlaştırılır 5. Sonuç yorumlanır

4 4Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Örnek •Geçen ders gördüğümüz standart normal dağılım (SND) ve olasılık kuramıyla ilgili bilgilerimizi test edelim •Bir fotokopi makinesinde günde en az 70 kopya çekilmezse o makine ekonomik değil •Kütüphaneye alınan bir makinenin ekonomik olup olmadığını test etmek istediğimizi varsayalım •Rastgele seçilen 40 günde yapılan ölçümlerde çekim sayısı ortalama 66, standart sapma 7 olarak bulunmuş olsun •Veriler normal dağılmış olsun •%95 güvenle fotokopi makinesinin kârlı olup olmadığına karar veriniz

5 5Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 1. Adım •Araştırma Hipotezi (H 1 ): –“Fotokopi makinesi kârlıdır” •Boş denence (H 0 ): –“Fotokopi makinesi kârlı değildir” •Aslında (H 1 ) ve (H 0 )teknik olarak: –“Evren ortalaması (70) örneklem ortalamasından (66) küçüktür / büyüktür” iddiasını içeriyor

6 6Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 2. Adım: Z Testi •Z tablosu ± 3,49 arasında değişir (kuramsal evrenin %99,96’sı) •Özgün Z tablosu 1/10’luk aralarla standart sapmayı gösterir •Z tablosundaki birkaç değer önemli (çoğunlukla %95 ve %99’luk alanlar) •SND’de %95 güvenle örneklem ortalaması evren ortalamasından 1,96, %99 güvenle 2,575 standart hata uzaklıktadır

7 7Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 2. Adım: Z Testi (devam) •N=40, X=66, SS=7,  =0,05 ( , alfa, yanılma yüzdesi) •Örneklemin standart hatasını (SH) bulalım: •SH = 7/  40 = 1,11 (SS örneklem büyüklüğünün kareköküne bölünür) •%95 güven aralığını hesaplayalım: GA= X + (z * SH) = 66 + (1,96 * 1,11) = ,18 = 68,18 GA= X - (z * SH) = 66 - (1,96 * 1,11) = ,18 = 63,82

8 8Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 3. Adım: Kritik Bölge Seçimi •1. adımda üç farklı hipotez kurmuştuk •Yönetici açısından örneklem ortalaması 66 olmasına rağmen makinenin kârlı olması önemli (yani 70 < 66, yani sol kuyruk testi) –H 1 : 70 < 66 (Sol kuyruk testi) –H 0 : 70 > 66 •Ama denencenin yönüne göre sağ kuyruk testi ya da çift kuyruk testi tercih edilebilir (Sol kuyruk testi)

9 9Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 4. Adım: Kritik Bölgenin Büyüklüğüne Karar Verilmesi •%95 güven aralığı 63,82 ile 68,12 •Güven aralığı üst sınırı evren ortalamasından (70) düşük

10 10Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 5. Adım: Sonuç •Örnek 1: T >= T α ise H 0 Red. •Örnek 1: T <= -T α ise H 0 Red •Örnek 1: |T| >= T α/2 ise H 0 Red •Not: Sonuçtan önce hangi durumda boş hipotezin reddedileceğine karar verilmelidir. Parametrik testlerin çoğu normal dağılım varsayımıyla yapılır. Normal dağılım varsayımı parametrik olmayan testler için geçerli değildir.

11 11Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri 5. Adım: Yorum •Hangi durumda boş denencenin reddedileceğine karar verilir •Yani seçilecek 100 örneklemden sadece beşi (aslında tek kuyruk testi yaptığımız için beşin yarısı) 68,12’den daha büyük bir örneklem ortalaması üretebilir •Yani seçilecek bir başka örneklemin evren ortalamasından daha düşük örneklem ortalaması üretme olasılığı %95’ten fazla •Bu durumda fotokopi makinesinin %95 güven düzeyinde kârlı olmadığına karar verilir. H 1 reddedilir. Yani 70 < 66 değildir

12 12Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hata Yapmış Olabilir Miyiz? •Olabiliriz, çünkü sadece bir örneklem seçtik ve %95 güvenle makine ekonomik değildir kararını verdik •Ama 100 örneklemden 5’i böyle sonuç verebilir •Belki bu 5 örneklemden 1’i bize rastladı •Aslında kalan 95 örneklemde makine ekonomik sonucuna varılacak! •Ya da tersini düşünelim: Makine ekonomik değil ama seçilen bir başka örneklem sonucuna göre makinenin ekonomik olduğuna karar verdik. •Bu iki hatayı yapma olasılığımız her zaman var

13 13Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Karar Bölgesi •Tür 1 Hatası: Boş denence doğru, araştırma Hipotezi yanlış olduğu halde boş denenceyi reddetme. Tür 1 hatası  (alfa) ile gösterilir. •Tür 2 Hatası: Boş denence yanlış, araştırma Hipotezi doğruyken boş denenceyi kabul etme. Tür 2 hatası  (beta) ile gösterilir. •Tür 1 hatası Tür 2 hatasından daha tehlikelidir Durum H 0 doğruH 0 yanlış Karar H 0 Kabul DOĞRUTür 2 hatası H 0 Red Tür 1 hatasıDOĞRU

14 14Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Tür 1 ve Tür 2 Hataları •Denence testi örneklem istatistiğiyle evren parametresi arasında fark olup olmadığını test eder (66  70) •İkisinin eşit olması nadiren rastlanan bir durum •Bu durumda fark şans eseri mi oluştu yoksa ikisi birbirinden gerçekten farklı mı? •Tür 1 Hatası: Doğru (66 = 70) olmasına karşın H 0 ’ın reddedilme olasılığı •Tür 2 Hatası: Yanlış (66  70) olmasına karşın H 0 ’ın kabul edilme olasılığı

15 15Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Anlamlılık Düzeyleri ve Tür 1-Tür 2 Hataları •Anlamlılık düzeyi: 0,05 –100 boş denenceden 5’inin gerçekte doğru olmasına karşın reddedilmesi anlamına gelir –Aynı evrenden rastgele seçilen iki örneklemin şans eseri birbirinden farklı olması demektir •Tür 1 Hatası: Doğru olmasına karşın boş denenceyi reddetme olasılığı (yani gerçekte araştırma Hipotezi yanlış) •Anlamlılık düzeyi 0,01 olursa bu olasılık %1’e düşer •Ama o zaman da yanlış olduğu halde boş denenceyi kabul etme olasılığı (Tür 2 hatası) artar •Tür 1 hatalarından daha çok sakınılır

16 16Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Etki Büyüklüğü •Bir test sonucunu yorumlamak için sadece anlamlılık düzeyine bakmak yeterli değil •Test sonucu anlamlı olabilir ama etkisi düşük olabilir •Farklı testlerde etki büyüklüğü farklı şekillerde hesaplanır •Örneğimizde ortalamalar arasındaki farkı SS’ye bölerek bulunan etki büyüklüğü katsayısı (Cohen’s d) 0,57 •Yani orta düzeyde bir etkiye karşılık geliyor •Etki büyüklüğü: 0-0,2 arası: düşük; 0,5 civarı: orta; ve 0,8 ve daha yukarısı: büyük (Kaynak:

17 17Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri İstatistiksel Testlerin Gücü •Bir test sonucunu yorumlamak için anlamlılık düzeyi ve etki büyüklüğünün yanı sıra yapılan istatistiksel testin gücüne de bakılmalı •Bir istatistiksel testin gücü yanlış boş denenceyi reddetme olasılığı ile ölçülür •Güçlü istatistiksel testler H 0 yanlışken isabetli bir biçimde H 0 ’ı reddetme olasılığı (1 -  ) yüksek olan testlerdir •Bu olasılık en az 0,8 olmalı •Bir testin gücü (1 -  ) örneklem büyüklüğü, varyans ve anlamlılık düzeyi (  ) ile ilişkilidir Kaynak: Field ve Hole, 2008, s


"1Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Hipotez (Denence) Testleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları