Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HASTA BİLGİLENDİRMENİN ÖNEMİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HASTA BİLGİLENDİRMENİN ÖNEMİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ."— Sunum transkripti:

1 HASTA BİLGİLENDİRMENİN ÖNEMİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ

2 2 Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir “Doktorun ağzını bıçak açmıyor” “Türkiye'de doktorların ağzından iki çift bilgilendirici laf almak büyük bir mesele. Ne doğru düzgün hastalığı, ne de ilaçların nasıl kullanılacağını anlatıyorlar. “ “Zaman yok” “Anlatsak da anlamazsın!”

3 3 “ Mesleğimiz hem kutsal hem bilimseldir; Üstelik bu özelliklerin doğal bir sonucu olarak da dokunulmazdır. Hasta kendi işine baksın, biz de kendi işimize!” * “ Mesleğimiz hem kutsal hem bilimseldir; Üstelik bu özelliklerin doğal bir sonucu olarak da dokunulmazdır. Hasta kendi işine baksın, biz de kendi işimize!” * *Çağrı Kalaça, “Etik Bunun Neresinde” adlı kitabın, “Hasta Hakları” bölümünden Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

4 4 “Doktorların yüzde 17'si hastasına reçetede yazdığı ilaçları nasıl kullanacağını anlatmaya bile vakit bulamıyor. Yüzde 67'si sağlık mevzuatını ya çok az, ya da hiç bilmiyor. Yüzde 52'si hekimlerin hastalarına karşı davranışlarını anlatan tıbbi deontoloji tüzüğünü okumamış. Yine bu doktorların yüzde 59'u Hasta Hakları Yönetmeliği'ni bilmiyor. Yüzde 48 hekim tedavi sırasında hastasından yazılı rıza almıyor.” “Doktorların yüzde 17'si hastasına reçetede yazdığı ilaçları nasıl kullanacağını anlatmaya bile vakit bulamıyor. Yüzde 67'si sağlık mevzuatını ya çok az, ya da hiç bilmiyor. Yüzde 52'si hekimlerin hastalarına karşı davranışlarını anlatan tıbbi deontoloji tüzüğünü okumamış. Yine bu doktorların yüzde 59'u Hasta Hakları Yönetmeliği'ni bilmiyor. Yüzde 48 hekim tedavi sırasında hastasından yazılı rıza almıyor.” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

5 5 “ Beyaz Gömlekli Tanrılar “ Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

6 6 “dürüst, güvenilir ve iyi niyetli olmak” gereklidir, ama “yeterli değildir” “yeterli değildir” “dürüst, güvenilir ve iyi niyetli olmak” gereklidir, ama “yeterli değildir” “yeterli değildir” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

7 7 “kendisini dinleyen, baba karşısındaki çocuk durumunda görmeyen, baba karşısındaki çocuk durumunda görmeyen, değer yargılarına, değer yargılarına, inançlarına saygı gösteren, inançlarına saygı gösteren, sorduğu sorularına aydınlatılma düzeyinde yanıtveren, hastasından, yapacağı tedavi için “onamını (rızasını) alan” “onamını (rızasını) alan” “kendisini dinleyen, baba karşısındaki çocuk durumunda görmeyen, baba karşısındaki çocuk durumunda görmeyen, değer yargılarına, değer yargılarına, inançlarına saygı gösteren, inançlarına saygı gösteren, sorduğu sorularına aydınlatılma düzeyinde yanıtveren, hastasından, yapacağı tedavi için “onamını (rızasını) alan” “onamını (rızasını) alan” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

8 8 ‘ kendi kaderini belirleme hakkı ’ “hastanın bilgilendirilip, konu hakkında aydınlatılarak, kendisine tanınan seçenekler arasından seçim yapabilmesine olanak tanımak” “hastanın bilgilendirilip, konu hakkında aydınlatılarak, kendisine tanınan seçenekler arasından seçim yapabilmesine olanak tanımak” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

9 9 ‘ Hasta, sağlık durumu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemler, bunların faydaları ve olası sakıncaları, hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi istemek hakkına sahiptir’ Hasta Hakları Yönetmeliği, Madde:15, RG , Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

10 10 “yaşama saygı “ “kişiye ve insan onuruna saygı “ “hastanın özerkliğine saygı ” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

11 11 Özerklik Hastanın; değer yargıları, inançları ve tercihleri yönünde, bedeni ve sağlığına yönelik tıbbi girişimlere izin verip, vermeme, hakkıdır. “ Özerkliğe saygı ilkesi ”nin unsurları; hastanın “Bilgilendirilmesi ” ve “ Onamı = Rızası ”dır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

12 12 HASTA BİLGİLENDİRME-AYDINLATMA Tarih Sürecinde Yorumlanması Hipokrat; “hekimin en önemli ödevi; hastanın fikri ne olursa olsun onun yararına davranmak, asla zarar vermemek” Nuremberg Mahkemeleri Paternalistik, otoriter anlayış Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

13 13 Hekim sorumluluğu İlk çağlarda ve Hıristiyanlıkta İslam hukukunda Anadolu Selçukluları ve Osmanlı İmparatorluğu “Hekim, hastasının sorduğu sorulara güzel, doğru sözlerle cevap vermeli, sözlerinde yanlıştan ve şüphecilikten kaçınmalıdır. Hastanın zor kavrayacağı konular söz konusu olduğunda, hekimin bu bilgileri hastanın yakınlarına açıklaması daha uygundur.” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

14 14 ”Herkes fiziksel ve ahlaki varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Bir insanın vücut bütünlüğü tıbbi ihtiyaçlar dışında bozulamaz. Kişi bilimsel ve tıbbi deneylerde izinsiz kullanılamaz”. T.C. Anayasası, Madde 17 Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

15 15 Türkiye’de, Sağlık Mevzuatı’ndaki yasal metinlerde bulunan “Bilgilendirme ve Bilgilendirilmiş Onam”la ilgili maddeler  1219 sayılı "Tababet ve Şuabatı Sanatları Tarzı İcrasına Dair Kanun"un 70. Maddesi,  2238 sayılı "Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun"un 6. ve 7. maddesi,  "Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi"nin 14. maddesi,  "İlaç Araştırmaları Hakkında Yönetmelik"in 8. maddesi,  "Hekimlik Meslek Etiği Kuralları"nın 26. ve 27. maddeleri,  1998 yılında çıkarılan "Hasta Hakları Yönetmeliği"nin maddeleri,  “Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği"nin ek 4'ü,  “Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği"nin ek 3'ü, bilgilendirilmiş onam formunu içermekte ve bilgilendirildikten sonra bu belgenin imzalanacağı belirtilmektedir. Türkiye’de, Sağlık Mevzuatı’ndaki yasal metinlerde bulunan “Bilgilendirme ve Bilgilendirilmiş Onam”la ilgili maddeler  1219 sayılı "Tababet ve Şuabatı Sanatları Tarzı İcrasına Dair Kanun"un 70. Maddesi,  2238 sayılı "Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun"un 6. ve 7. maddesi,  "Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi"nin 14. maddesi,  "İlaç Araştırmaları Hakkında Yönetmelik"in 8. maddesi,  "Hekimlik Meslek Etiği Kuralları"nın 26. ve 27. maddeleri,  1998 yılında çıkarılan "Hasta Hakları Yönetmeliği"nin maddeleri,  “Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği"nin ek 4'ü,  “Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği"nin ek 3'ü, bilgilendirilmiş onam formunu içermekte ve bilgilendirildikten sonra bu belgenin imzalanacağı belirtilmektedir. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

16 16 Hasta’nın “AYDINLATILMIŞ ONAM”la İlgili Hakları (ı) 1.Hastanın, sağlık durumuyla ilgili en son teknik ve bilimsel tıbbi bilgileri almaya hakkı vardır. 1.Hastanın, sağlık durumuyla ilgili en son teknik ve bilimsel tıbbi bilgileri almaya hakkı vardır. 2.Hasta müdahalenin her aşamasında başka bir hekimin görüşünü alma hakkına sahiptir. 2.Hasta müdahalenin her aşamasında başka bir hekimin görüşünü alma hakkına sahiptir. 3.Hastanın, kendisiyle ilgilenen sağlık personelinin kimlik ve unvanlarını bilmeye hakkı vardır. 3.Hastanın, kendisiyle ilgilenen sağlık personelinin kimlik ve unvanlarını bilmeye hakkı vardır. 4.Hastanın kendi kaderini belirleme, özgürce karar verebilme ve verdiği kararın sonucu hakkında bilgilenmeye hakkı vardır.. 4.Hastanın kendi kaderini belirleme, özgürce karar verebilme ve verdiği kararın sonucu hakkında bilgilenmeye hakkı vardır.. 5.Mental yeterliliği yerinde olan hasta tıbbi müdahaleyi kabul ya da reddetme hakkına sahiptir. 5.Mental yeterliliği yerinde olan hasta tıbbi müdahaleyi kabul ya da reddetme hakkına sahiptir. 6.Tıbbi müdahaleyi kabul ya da reddedebilmesi için hastanın bilgilendirilmesi gerekir. Bilgilendirme sırasında müdahalenin amaç ve niteliği, yarar ve riskleri, sonuçları, ret durumunda ortaya çıkabilecek sonuçlar hakkında hastaya açıklamada bulunulmalıdır. 6.Tıbbi müdahaleyi kabul ya da reddedebilmesi için hastanın bilgilendirilmesi gerekir. Bilgilendirme sırasında müdahalenin amaç ve niteliği, yarar ve riskleri, sonuçları, ret durumunda ortaya çıkabilecek sonuçlar hakkında hastaya açıklamada bulunulmalıdır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

17 17 7.Hastanın hekim tarafından kendisine sunulan tıbbi işlemin alternatifinin olup olmadığını bilmeye hakkı vardır. 7.Hastanın hekim tarafından kendisine sunulan tıbbi işlemin alternatifinin olup olmadığını bilmeye hakkı vardır. 8.Hastanenin, hastanın seçimini etkileyebilecek politikasını bilmeye hakkı vardır. 9.Hastanın kabul ettiği tıbbi müdahalenin kısa ve uzun vadeli maddi yükünün ne olacağını, ödeme yöntemlerini bilmeye hakkı vardır. 9.Hastanın kabul ettiği tıbbi müdahalenin kısa ve uzun vadeli maddi yükünün ne olacağını, ödeme yöntemlerini bilmeye hakkı vardır. 10. Hasta tıbbi kayıtlarını inceleme ve elde edebilme hakkına sahiptir. 10. Hasta tıbbi kayıtlarını inceleme ve elde edebilme hakkına sahiptir. 11.Hastayı bilgilendirmenin onun sağlığı üzeride olumsuz etkisinin olacağı düşünülüyorsa hasta bilgilendirilmeyebilir. Ancak bu durumlar istisnai durumlar olarak kabul edilmelidir. 11.Hastayı bilgilendirmenin onun sağlığı üzeride olumsuz etkisinin olacağı düşünülüyorsa hasta bilgilendirilmeyebilir. Ancak bu durumlar istisnai durumlar olarak kabul edilmelidir. 12.Hastanın bilgilendirilmesi onun anlayabileceği bir dille ve bulunduğu sosyal ve kültürel özellikler göz önüne alınarak yapılmalıdır. Gerektiğinde tercüman kullanılabilir. 12.Hastanın bilgilendirilmesi onun anlayabileceği bir dille ve bulunduğu sosyal ve kültürel özellikler göz önüne alınarak yapılmalıdır. Gerektiğinde tercüman kullanılabilir. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir Hasta’nın “AYDINLATILMIŞ ONAM”la İlgili Hakları (ıı)

18 18 13.Hastalar bir başkasının yaşamı için gerekli olmadığı sürece bilgilenmeme hakkını kullanabilirler. 13.Hastalar bir başkasının yaşamı için gerekli olmadığı sürece bilgilenmeme hakkını kullanabilirler. 14.Hastanın, şikayet için başvurabileceği, haklarını arayabileceği etik kurul, hasta temsilcisi ya da diğer mekanizmalar hakkında bilgi almaya hakkı vardır. 14.Hastanın, şikayet için başvurabileceği, haklarını arayabileceği etik kurul, hasta temsilcisi ya da diğer mekanizmalar hakkında bilgi almaya hakkı vardır. 15.Hastanın, tıbbi bilgilerinin gizliliğinin korunmasını beklemeye hakkı vardır. Bu bilgiler, hastanın ölümünden sonra bile korunmalıdır. 15.Hastanın, tıbbi bilgilerinin gizliliğinin korunmasını beklemeye hakkı vardır. Bu bilgiler, hastanın ölümünden sonra bile korunmalıdır. 16.Hastalar, kendilerinin yerine kimin bilgilendirileceği ve karar vereceğini belirleme hakkına sahiptir. 16.Hastalar, kendilerinin yerine kimin bilgilendirileceği ve karar vereceğini belirleme hakkına sahiptir. 17.Hastadan tıbbi müdahale için izin alınması aydınlatılmış onam işlemi ile yapılabilir. 17.Hastadan tıbbi müdahale için izin alınması aydınlatılmış onam işlemi ile yapılabilir. 18.Bilinci kapalı olan hasta, çocuk ya da mental yeterliliği olmayan hastanın aydınlatılmış onamı yasal temsilciden alınmalıdır. Bununla beraber, durumları izin verdiği sürece aydınlatılmış onam işlemine katılmaları sağlanmalıdır. Yasal yeterliliği olmayan hasta rasyonel kararlar verebiliyorsa, yasal temsilcisinin verdiği kararları reddetmeye hakkı vardır. 18.Bilinci kapalı olan hasta, çocuk ya da mental yeterliliği olmayan hastanın aydınlatılmış onamı yasal temsilciden alınmalıdır. Bununla beraber, durumları izin verdiği sürece aydınlatılmış onam işlemine katılmaları sağlanmalıdır. Yasal yeterliliği olmayan hasta rasyonel kararlar verebiliyorsa, yasal temsilcisinin verdiği kararları reddetmeye hakkı vardır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir Hasta’nın “AYDINLATILMIŞ ONAM”la İlgili Hakları (ııı)

19 19 19.Hastanın yasal temsilcisi yoksa, acil durumlarda önceden hastanın aksi yönde düşüncesini belirten bir belge yoksa hastanın onayı varsayılarak tıbbi müdahale yapılabilir. Acil durumlarda hekim hastanın yararına olacak şekilde davranır. İntihar girişimin bulunduğu durumlarda ise bilinci kapalı hastaya hekim kurtarıcı tıbbi müdahalede bulunur. 19.Hastanın yasal temsilcisi yoksa, acil durumlarda önceden hastanın aksi yönde düşüncesini belirten bir belge yoksa hastanın onayı varsayılarak tıbbi müdahale yapılabilir. Acil durumlarda hekim hastanın yararına olacak şekilde davranır. İntihar girişimin bulunduğu durumlarda ise bilinci kapalı hastaya hekim kurtarıcı tıbbi müdahalede bulunur. 20.Yasal temsilcinin ya da hastanın tespit ettiği kişinin kararı tedaviyi reddetme şeklinde ise ve hastanın yararı için tıbbi müdahale kaçınılmaz ise müdahale için yasal izin alınabilir. 20.Yasal temsilcinin ya da hastanın tespit ettiği kişinin kararı tedaviyi reddetme şeklinde ise ve hastanın yararı için tıbbi müdahale kaçınılmaz ise müdahale için yasal izin alınabilir. 21.Hastanın, tedavi ve bakımını etkileyebilecek hastane, eğitim kurumları, sağlık çalışanları ve finansman kaynakları arasındaki ilişkileri bilme hakkına sahiptir. 21.Hastanın, tedavi ve bakımını etkileyebilecek hastane, eğitim kurumları, sağlık çalışanları ve finansman kaynakları arasındaki ilişkileri bilme hakkına sahiptir. 22.Hastanın, sorduğu sorulara makul cevaplar almaya hakkı vardır. 22.Hastanın, sorduğu sorulara makul cevaplar almaya hakkı vardır. 23.Taburcu olmadan en az bir gün önce taburcu olacağını öğrenmeye hakkı vardır. 23.Taburcu olmadan en az bir gün önce taburcu olacağını öğrenmeye hakkı vardır. 24.Hastaların, kurumda kalacağı sürece uyacağı kurallar ve rutin işlemler hakkında bilgilenmeye hakları vardır. 24.Hastaların, kurumda kalacağı sürece uyacağı kurallar ve rutin işlemler hakkında bilgilenmeye hakları vardır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir Hasta’nın “AYDINLATILMIŞ ONAM”la İlgili Hakları (vı)

20 20 AYDINLATILMIŞ ONAM ÖĞRETİSİNİN GELİŞİMİ “bir kişi, kendisine güvenen ve inanan bir kişinin iyi niyetine sadık kalarak, onun yararına davranmalıdır” “bireyin kendi hakkında karar verme hakkı” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

21 21 Hastanın kendi tedavisi hakkında karar verebilmesi için gerekli şekilde bilgilendirilmeye hakkı vardır KENDİ KADERİNİ BELİRLEME HAKKI Hasta uygulanacak test veya tedavinin amacının ne olduğunu, bunun sonuçlarının ne olabileceğini, tedaviyi kabul etmeme durumunda olabilecekleri açık bir şekilde anlamalıdır Hasta uygulanacak test veya tedavinin amacının ne olduğunu, bunun sonuçlarının ne olabileceğini, tedaviyi kabul etmeme durumunda olabilecekleri açık bir şekilde anlamalıdır Hasta, edineceği bu bilgilerden yararlanarak, kendi kaderini belirleme ve kendisi ile ilgili özgürce karar verebilme hakkını kullanabilecektir Hasta, edineceği bu bilgilerden yararlanarak, kendi kaderini belirleme ve kendisi ile ilgili özgürce karar verebilme hakkını kullanabilecektir Zihinsel yeterliliği olan erişkin bir hasta herhangi bir tanı veya tedaviye yönelik girişimi onaylama veya kabul etmeme hakkına sahiptir Zihinsel yeterliliği olan erişkin bir hasta herhangi bir tanı veya tedaviye yönelik girişimi onaylama veya kabul etmeme hakkına sahiptir Hastanın klinik çalışmalara veya tıp eğitimine katılmayı reddetme hakkı vardır Hastanın klinik çalışmalara veya tıp eğitimine katılmayı reddetme hakkı vardır Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

22 22 AYDINLATILMIŞ ONAM ÖĞRETİSİNDE MODERN STANDARTLARIN GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNAN OLAYLAR 1. Mohr-Williams davası (1905), 2. Schloendorff davası (l9l4): 3. Hunter-Burroughs davası (1918): 4. Stanford Üniversitesi-Salgo davasında (1957) 5. Nathanson-Kline davasında (1960), 6. Cobbs-Grant davası (1972); 7. Canterbury – Spence davası (1972); 8. Nuremberg Mahkemelerinde Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

23 23 1.Hekimin aydınlatma ödevi; hastanın kendisi hakkında karar verme hakkından doğmaktadır. 2.Aydınlatma ödevinin ölçüsü ve kapsamı; kural olarak hekim, girişimin ortaya çıkaracağı tipik riskleri kesinlikle açıklamak zorundadır. 3.Aydınlatma ödevinin kapsamı hukukçular tarafından belirlenmelidir. 4.Hastanın aydınlatılması, çok özel bazı durumlarda zararlı olabilir. 1.Hekimin aydınlatma ödevi; hastanın kendisi hakkında karar verme hakkından doğmaktadır. 2.Aydınlatma ödevinin ölçüsü ve kapsamı; kural olarak hekim, girişimin ortaya çıkaracağı tipik riskleri kesinlikle açıklamak zorundadır. 3.Aydınlatma ödevinin kapsamı hukukçular tarafından belirlenmelidir. 4.Hastanın aydınlatılması, çok özel bazı durumlarda zararlı olabilir. Nuremberg Code (1945) Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

24 24 "BİLGİLENDİRME VE BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM" İLE İLGİLİ BİLDİRGELER “Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi" Dünya Tabipler Birliği (1981) "Avrupa Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi” Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bürosu (1994) “Bali Bildirgesi” Dünya Tabipler Birliği (1995) “ASA Etik Rehberi” 1967’de kabul edilmiş,2003’de revize edilmiştir Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

25 25 AYDINLATILMIŞ ONAM Hekimin kapsamlı olarak yaptığı aydınlatmanın,hasta tarafından yeterince anladığına dayanarak; “ Hastanın, hiçbir baskı altında kalmadan, serbest iradesiyle, önerilen tıbbi uygulamayı, bilinçli ve gönüllü olarak kabul etmesi ” Hekimin kapsamlı olarak yaptığı aydınlatmanın,hasta tarafından yeterince anladığına dayanarak; “ Hastanın, hiçbir baskı altında kalmadan, serbest iradesiyle, önerilen tıbbi uygulamayı, bilinçli ve gönüllü olarak kabul etmesi ” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

26 26 AYDINLATILMIŞ ONAMIN ÖĞELERİ Aydınlatmanın öğeleri l ) Bilginin açıklanması, 2) Bilginin anlaşılması (kavranması) Onamın öğeleri 3) Yeterlilik 4) Gönüllülük 5) Onam Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

27 27 Açıklanacak Bilgi Aydınlatmanın öğeleri 1.Hastalığı ile ilgili bilgiler 2.Planlanan tedavi uygulaması 3.Uygulamanın yararı, zararı ve riskleri 4.Alternatif tedavi yöntemleri 5.Alternatif tedavinin yarar, zarar, riskleri 6.Hastanın hastanede kalış süresi, 7.Girişimin neden olabileceği geriye dönüşlü, dönüşsüz skarlar 8.Tedavinin, işi, ekonomisi, aile yaşamı ve diğer kişisel konulara, etkisi, 9.Tedavinin yapılmaması ya da ertelenmesi durumunda sonucun ne olabileceği Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

28 28 Anlattıklarının hasta tarafından anlaşıldığının değerlendirilmesi ve anlamasının sağlanması, “hekimin sorumluluğu”dur. Hekimin açıklama ödevine karşılık, “hastanın da açıklamayı alma, anlamaya çalışma ve bilme ödevi” bulunmaktadır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

29 29 NE KADAR BİLGİLENDİRME ? standart “ mesleki bilgi formları ” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

30 30 Tanı - Tanı -Hastalığın nedenleri -Hastalığın seyri -Önerilen tedavi veya uygulamanın yapısı ve amacı -Tedavi için öngörülen girişimin süresi -Önerilen tedavi veya uygulamanın riskleri, komplikasyonları ve sonuçları -Önerilen tedavi veya uygulamaya alternatifler tedavi seçenekleri -Önerilen tedavi veya uygulama reddedilirse hastalığın yaratabileceği sonuçlar -Önerilen tedavi veya uygulama kabul edilirse avantajları ve beklenen sonuçları -Tedaviyi ya da uygulamayı kimin gerçekleştireceği -Tedavi ücreti “AYDINLATILMIŞ ONAM”IN STANDART İÇERİĞİ Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

31 31 Özerkliğe Saygı Aydınlatılmış Onamın Etiği (ı) Hastadan onam alma, hastaya kendi hakkında karar verme hakkının tanınması olan, “kendi kaderini belirleme hakkı” temel insan haklarından olup, hastalığı ile ilgili, tanı ve tedavisi ile ilgili gerçekleri öğrenme ve kendisi hakkında son kararı verme hakkını sağlamaktadır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

32 32 Tıpta özerklik; “hastanın, kendi tıbbi süreci hakkında, tam, anlaşılır ve açık bilgi edinmeye -aydınlatılmaya- ve sonrasında kendi kararını, tedaviyi kabul ya da reddetme yönünde vermeye, ya da istediği anda tedavisini sonlandırmaya hakkı olması” anlamındadır. Özerkliğe Saygı Aydınlatılmış Onamın Etiği (ıı) Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

33 33 Doğru davranmak, hastaları zorla bilgilendirmek demek “de” değildir. Bir hasta bilinçli olarak “bilgi almamayı” seçebilir. Doğru davranmak, hastaları zorla bilgilendirmek demek “de” değildir. Bir hasta bilinçli olarak “bilgi almamayı” seçebilir. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

34 34 YETERLİK Hastanın, önerilen tedavide karşılaşabileceği ya da reddettiğinde doğabilecek sonuçları; “makul bir şekilde anlama ve değerlendirme yeteneği” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

35 35 a. Hastaya bilgileri yavaş ve tekrarlayarak vermeli, hastanın anlayıp anlamadığına dikkat etmelidir. b. Bilgi, hastanın kapasitesine göre verilmeli,hasta soru sormaya yönlendirmeli, cesaretlendirilmelidir. a. Hastaya bilgileri yavaş ve tekrarlayarak vermeli, hastanın anlayıp anlamadığına dikkat etmelidir. b. Bilgi, hastanın kapasitesine göre verilmeli,hasta soru sormaya yönlendirmeli, cesaretlendirilmelidir. HEKİM, BİLGİYİ HASTANIN ANLAYABİLECEĞİ BİR ŞEKİLDE VERMELİDİR (ı) Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

36 36 Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir HEKİM, BİLGİYİ HASTANIN ANLAYABİLECEĞİ BİR ŞEKİLDE VERMELİDİR (ıı) c. Verilen bilginin tekrarlamasını isteyerek, hastanın bilgiyi anladığından emin olmalıdır.

37 37 “Habersiz kalma hakkı” Bu hakkı kullanmak istemesi “de” hastanın doğal hakkıdır (belgelemek gerekli). BİLGİLENDİRİLMEME HAKKI Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

38 38 1.Hastanın konuyu önceden bilmesi 2.Hastanın bilgilendirilmeyi istememesi (yazılı olmalı) 3.Hekimin, hastanın, yanlış tıbbi hükme varmasından endişe etmesi 4.Bilgilendirmenin olumsuz etkileyeceği varsayımında, ve, Hastanın bilgilendirilmesi zorunluluğunun ortadan kalktığı durumlar (ı) Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

39 39 5.Hasta, yapılacak açıklamaları anlamayacak durumda ise, yakınları bilgilendirilir 6.Hastanın yaşama isteğini ortadan kaldıracaksa, yada intihar eğilimi varsa 7.Tehlike olasılığının ender olduğu basit uygulamalarda Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir Hastanın bilgilendirilmesi zorunluluğunun ortadan kalktığı durumlar (ı)

40 40 1.Bilgilendirme yapılmadan alınan onamlar 2.Etik ilkelere ve yasalara karşı alınan onamlar 3.Belli bir süreyi aşmış gebeliğin tıbbi zaruret olmadan sonlandırılması için verilen onamlar 4.Ötenazi için verilen onamlar 5.Alınan onam, baskı, tehdit, eksik aydınlatma ya da kandırma yoluyla alındıysa HUKUKEN GEÇERSİZ OLAN ONAMLAR Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

41 41 ACİL DURUMLAR Acil durumdaki hastaların, bilinçli olsalar, onay verecekleri yönünde olacağı varsayımı,genel olarak kabul gören yaklaşımdır. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

42 42 AYDINLATILMIŞ ONAMI ALMAK Yasal anlam ve etik anlam Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

43 43 ASA “ etik davranış temel rehberi” “anestezi uygulamasını, görüşmeyi yapan hekim dışında başka bir personel yapacaksa, hasta bu konuda bilgilendirilmelidir” Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

44 44 HUKUKSAL BOYUT SÖZLEŞME İLİŞKİSİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK HUKUKSAL BOYUT SÖZLEŞME İLİŞKİSİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK hekimin hastaya karşı “asıl borcu” hastalığa tanı koymak ve tedavi etmek “yan borçları” aydınlatma (bilgilendirme), onam alma,kayıt tutma, sır saklama, sadakat ve özen Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

45 45 AYDINLATMANIN İSPATI Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

46 46 Hastanın, hastalığının tedavi kararlarına katılabilme yeteneği, “karar verme kapasitesi” olarak tanımlanmaktadır. KARAR VERME KAPASİTESİNİN HUKUKSAL KABUL EDİLEBİLİRLİĞİ Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

47 47 1.Hasta, kendi sağlığı için karar verme yetisine sahip olmalı 2.Hasta, tedavi hakkında “aydınlatılmış onam” vermek için gerekli, uygun bilgiyi almalı 3.Hastanın seçme kabiliyetine saygı gösterilmeli 4.Gerektiğinde, sağlık bakımından vekili veya hastanın yerine karar verecek uygun biri olmalı 5.Hasta yerine karar verecek olan kişiye bilgilendirildikten sonra doğru sorular sorulmalı AYDINLATILMIŞ ONAMIN HUKUKSAL KABUL EDİLEBİLİRLİĞİ Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

48 48 Hekim, “Aydınlatılmış Onam”ı alma uygulamasını yerine getirmez ise; “ ihmal ”, hastayı ‘ aydınlatmadan’ onayını alırsa; “ kusur ”, hastanın onayının kandırarak alırsa; “ irtikap ” suçu ile itham edilir. HUKUKİ YAPTIRIM Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

49 49 HASTA SORGULAMASIYLA “BİLGİLENDİRME” YETERLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (ı) 1.Bana söylenenlerin tümünü anladım ve kendi cümlelerimle ifade edebilirim. 2.Doktorum bütün sorularımı açık biçimde cevapladı ve kaygılarımı benimle konuştu. 3.Hastalık veya sakatlığımın ne olduğunu, kapsamını ve tedavi edilmediğinde ne tehlike ve sakıncalara yol açacağı biliyorum. 4.Sorunumla ilgili önerilen işlemlerin ne olduğunu biliyorum. 5.Sorunumun başka şekilde tedavisinin olup olmadığını biliyorum. Eğer varsa, bunların risk ve yararlarının neler olduğu bana söylendi. 6.Bana önerilen işlemin benim için en iyisi olduğuna inanıyorum. 7.Bu işlemin yarar, risk, sakınca ve yan etkilerini biliyorum. 8.Başarı olasılığının ne olduğunu biliyorum. Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

50 50 9.Tedavi olmadığımda ne olabileceğini biliyorum. 10.“Aydınlatılmış onam formu”nun ne anlama geldiğini biliyorum. 11.İmzaladığım formdaki her şeyi kabul ediyorum ve kabul etmediklerimin üzerini çizdim. Bu değişikliklerden doktorum haberdar oldu. 12.Tıbbi girişimi yapacak kişilerin kimliklerini ve özelliklerini biliyorum. 13.Aklım başımda ve kendimi, kararımı veremeyecek şekilde sıkıntı ve baskı içinde hissetmiyorum. 14.Bu müdahaleden yeterince yarar göreceğimi ve bu yararın aldığım riskten ağır bastığını düşünüyorum 15.İstemezsem, bu girişime onam vermek zorunda olmadığımı biliyorum HASTA SORGULAMASIYLA “BİLGİLENDİRME” YETERLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (ıı) Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

51 51 “Hasta Aydınlatma-Bilgilendirme” için Hasta Bilgilendirmenin Önemi M. Erdal Güzeldemir

52


"HASTA BİLGİLENDİRMENİN ÖNEMİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ M. Erdal GÜZELDEMİR GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları